„Bałam się jechać na Święta do rodziny, bo wszyscy mieli pytać mnie o rozwód. Zaskoczyli mnie, ale wcale nie pozytywnie”

Nie mam dzieci. Nie mam męża. Mam za to pustkę w mieszkaniu, która rano przypomina o sobie ciszą, a wieczorem skrzypieniem podłogi. Kiedyś myślałam, że trzydziestka to będzie wiek stabilizacji – dom, rodzina, wakacje z dziećmi. Teraz mam trzydzieści cztery i umiem tylko unikać pytań o „to, co dalej”.

Od rozwodu minął rok i dziewięć miesięcy. Wiem, bo na początku odliczałam każdy dzień, jakby miało to coś zmienić. Miał na imię Łukasz, a nasze małżeństwo zakończyło się tak zwyczajnie, że aż boli – po prostu przestaliśmy się lubić. Może nawet nigdy nie nauczyliśmy się kochać.

Dziś jadę do rodziców na rodzinny świąteczny obiad. Aż ściska mnie w żołądku na myśl o tym, jak wszyscy będą się zachwycać moją siostrą. Anka ma nową pracę, dom z ogródkiem, jest zaręczona. Wiem, że nie powinnam być zazdrosna, ale jestem. Chciałabym, żeby ktoś chociaż zapytał, jak się czuję. Żeby ktoś zauważył, że mnie też coś kiedyś bolało. Albo że nadal boli. W lustrze poprawiam usta szminką. Uśmiecham się. Muszę przetrwać jeszcze tylko ten dzień.

Byłam jak niewidzialna

Drzwi otworzyła mama z uśmiechem tak szerokim, że aż nienaturalnym. Z kuchni dobiegał zapach pieczonego schabu, a z salonu – śmiechy. Uściskała mnie krótko, od razu odwracając się do kolejnej osoby za mną. Nawet nie zapytała, jak mi minęła podróż.

– Ilona, usiądź koło cioci Haliny – rzuciła tylko przez ramię.

Salon wyglądał jak z reklamy idealnej rodziny. Stół zastawiony, wszyscy w świątecznych swetrach, Anka w centrum uwagi. Siedziała między rodzicami z pierścionkiem, który świecił jak choinka.

– No, pokaż jeszcze raz, Anka! – zaśmiała się ciocia.

– Naprawdę cudowny ten pierścionek – powiedziała mama z rozmarzeniem. – Maciek się postarał. No i ten dom… Taki nowoczesny, a jaki widok z tarasu!

– A jaka ta praca? – dopytywał wujek.

Ania mówiła, opowiadała, śmiała się, błyszczała. Jakby miała własne światło, które wszystkim odpowiadało. Ja siedziałam przy końcu stołu, podjadając sałatkę jarzynową, jakby miała mi zapełnić nie tylko żołądek, ale i to puste miejsce w środku.

– Ilonka, podaj mi chleb, proszę – rzucił tata. – Aniu, a ty mówiłaś, że planujecie wesele w sierpniu?

Zacisnęłam zęby. Kawałek chleba w mojej dłoni drżał, choć udawałam, że wszystko jest w porządku. Nie padło ani jedno pytanie o mnie. Nikt nie zapytał, co u mnie, jak sobie radzę. Nikt nie wspomniał o Łukaszu. Nie chciałam robić sceny, ale czułam, jak coś we mnie się zaciska. Wzięłam głęboki oddech. W głowie układałam zdanie, które miało w końcu paść. Jeszcze tylko kilka minut.

Powiedziałam to głośno

– A ja się tylko zastanawiam… – zaczęłam, siląc się na spokojny ton. – Czy ktoś w ogóle jeszcze pamięta, że ja też tu jestem?

Cisza była jak uderzenie. Mama odłożyła widelec, Anka przestała mówić, a ciocia Halina nerwowo sięgnęła po kompot.

– No co ty, Ilonko – rzuciła mama z wymuszonym uśmiechem. – Przecież jesteś z nami, kochanie.

– Fizycznie tak. Ale mam wrażenie, że… nie wiem, zniknęłam? – spojrzałam na siostrę, potem na tatę. – Od dwóch godzin słucham o pracy Anki, pierścionku, domku w lesie i sukni ślubnej. A nikt nawet nie zapytał, jak ja się czuję.

– Myśleliśmy, że nie chcesz o tym mówić – wtrącił się tata, ściskając serwetkę.

– A może właśnie chciałam? Może potrzebowałam, żeby ktoś zapytał? – głos mi zadrżał.

– Ilona, nie rób dramy – mruknęła Ania, kręcąc głową. – To przecież miał być miły obiad.

– Dla ciebie może jest miły – odpowiedziałam ostro. – Wszystko kręci się wokół ciebie. Jak zawsze. A ja mam być tłem?

Mama westchnęła. Z kuchni dobiegło cykanie zegara. Ktoś chrząknął, ale nikt nie odpowiedział.

– Rok temu straciłam męża. Może nie w wypadku, nie przez chorobę, ale go straciłam. Zostałam sama. Chociaż i tak czuję się samotna od dawna.

Słowa zawisły w powietrzu, ciężkie jak mokry koc. Nie było już odwrotu. Wszyscy patrzyli, ale nikt nie potrafił spojrzeć naprawdę.

Udawali, że mnie nie ma

– Super, że doceniacie sukcesy – powiedziałam cicho, niemal szeptem. – Naprawdę. Ale nikt mnie nie zapytał, jak się czuję po rozwodzie. Nikt nawet nie powiedział: „trzymaj się”.

Ania spojrzała na mnie z miną, jakbym nagle zaczęła mówić w obcym języku. Tata odwrócił wzrok, a mama zaczęła zbierać puste talerze, jakby porządek na stole miał rozwiązać bałagan w emocjach.

– Nie chciałam psuć atmosfery – dodałam, choć w środku już wszystko we mnie krzyczało. – Ale może właśnie atmosfera już od dawna jest popsuta.

– Ilona, przecież każdy ma swoje problemy – rzuciła ciocia Halina, nie patrząc mi w oczy.

–Tak? Tylko jakoś o moich nikt nie rozmawia. Bo są za smutne? Za niewygodne? – podniosłam głos. – Mam wrażenie, że w tej rodzinie trzeba mieć sukces, żeby zasłużyć na uwagę.

Nikt się nie odezwał. Cisza przy stole była głośniejsza niż jakiekolwiek słowa. Nikt się nie ruszył. Nawet Anka, która zwykle miała coś do powiedzenia, teraz milczała. Przez sekundę miałam nadzieję, że ktoś powie: „przepraszam”. Że ktoś mnie przytuli. Że mama podejdzie i po prostu mnie dotknie, ale nie.

Wstałam, odsunęłam krzesło. Zgrzytnęło na panelach. Wzięłam torebkę z wieszaka.

– Wrócę, jak ktoś mnie zauważy – powiedziałam. – Jeśli w ogóle to się stanie. Cześć.

Nikt mnie nie zatrzymał. Drzwi zamknęły się za mną z głuchym trzaskiem.

Nie mogłam na nich liczyć

Zimne powietrze uderzyło mnie w twarz jak kubeł lodowatej wody. Szłam przed siebie, szybko, jakby odległość mogła oddzielić mnie od tego, co przed chwilą się wydarzyło. Przechodziłam przez znajome ulice. Patrzyłam na sklepy, które widywałam jako dziecko. Przystanek, na którym całowałam się pierwszy raz z Łukaszem. Wszystko wyglądało tak samo. Tylko ja byłam inna.

– Nikt mnie nie zatrzymał – powiedziałam szeptem do siebie. – Nikt nie wyszedł za mną. Może tak miało być?

Usiadłam na ławce koło parku. Nie płakałam. Łzy już dawno wyschły. Czułam tylko dziwne drżenie w żołądku i tę znajomą pustkę – taką, która rozlewa się powoli po całym ciele, aż boli nawet oddychanie.

Przypomniałam sobie rozmowę z terapeutką sprzed paru miesięcy. Powiedziała, że nie można liczyć, że inni się domyślą. Że trzeba mówić. To dziś mówiłam. Najpierw cicho. Potem głośno. Potem już krzyczałam sercem. I nic. Zawsze była Ania. „Ilonka się jakoś trzyma”, „Ilonka jest silna”. Może dlatego nikt nie zauważył, jak się rozpadam? Może dlatego przestali słuchać, zanim jeszcze zaczęłam mówić?

Wyciągnęłam telefon. Dziesięć nieodebranych powiadomień – wszystkie z aplikacji sklepu i banku. Żadnej wiadomości. Żadnego „gdzie jesteś?”. Spojrzałam w niebo. Było szare, jak moje wnętrze.

Wystarczy mi to, co mam

Wróciłam do mieszkania późnym wieczorem. Klucz przekręcił się w zamku z oporem, jakby drzwi też nie były pewne, czy chcą mnie wpuścić. Światło w przedpokoju zapaliło się od razu. Cisza przyjęła mnie bez pytań.

– No i jestem – powiedziałam sama do siebie, zdejmując buty.

Usiadłam na kanapie w płaszczu. Telefon leżał obok, nieruchomy. Przez chwilę liczyłam na wiadomość, na jakikolwiek znak. Mama. Tata. Ania. Cokolwiek. Nic się nie wydarzyło.

Zaparzyłam herbatę, choć nie miałam na nią ochoty. Gorący kubek parzył dłonie, a to dziwnie pomagało. Przynajmniej coś było wyraźne. Coś reagowało.

– Może przesadziłam – szepnęłam. – A może po prostu powiedziałam prawdę.

Przypomniałam sobie twarze przy stole. Zaskoczenie. Dyskomfort. Milczenie. Nie było w nich złości, tylko brak gotowości. Jakby moje emocje były czymś, na co nikt nie miał miejsca.

Zdjęłam płaszcz i powiesiłam go na krześle. Spojrzałam na swoje odbicie w lustrze. Zmęczona twarz. Podkrążone oczy. Kobieta, która próbowała być silna za długo.

– Dość, już wystarczy – powiedziałam głośniej.

Nie wiedziałam, czy jeszcze kiedyś porozmawiam z rodziną tak samo. Nie wiedziałam, czy ktoś zadzwoni jutro. Wiedziałam jedno. Nie zamierzałam już siedzieć cicho przy żadnym stole. Nawet jeśli miałabym przy nim siedzieć sama.

Z rodziną najlepiej na zdjęciu

Minęły trzy dni. Nikt nie zadzwonił. Nie wiem, czy bardziej bolało milczenie po tej scenie, czy to wcześniejsze – kiedy jeszcze próbowałam się wpasować, udawać, że mi nie zależy. Zaczęłam się zastanawiać, ilu ludzi siedzi dziś przy stołach, uśmiechając się przez zaciśnięte zęby, żeby nie psuć nastroju innym.

Nie miałam już siły udawać. Nie chodziło tylko o Anię. Chodziło o mnie. O to, że w tej rodzinie zawsze musiałam być kimś, kto sobie poradzi. Niewymagającą troski, niezawodną. Aż w końcu nikt nie zauważył, że się wykruszam od środka.

Dziś zrobiłam coś, czego nie robiłam od lat – spisałam, co mnie boli. Zwykłe zdania. Bez dramatyzmu. Po prostu: „czuję się pomijana”, „czasem chciałabym, żeby ktoś mnie przytulił”, „boję się, że już zawsze będę sama”. Zostawiłam je na biurku, nie po to, żeby ktoś je przeczytał. Dla siebie. Żeby przypomnieć sobie, że moje uczucia też mają prawo istnieć.

Może kiedyś znowu pójdę na rodzinny obiad. Może nie. Nie wiem. Teraz uczę się siedzieć przy własnym stole. Nie z ciszą. Z sobą. Nie potrzebuję być centrum uwagi. Potrzebuję być widziana. A jeśli oni tego nie potrafią, trudno. Zaczynam widzieć siebie.

Ilona, 34 lata

Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe.

Czytaj także: