POLECAMY

Środki przekazu sławy – od inskrypcji nagrobnych do prasy brukowej

Sława na przestrzeni wieków przekazywana była różnymi drogami. Pismo nagrobkowe, ustne opowieści, maszyny drukarskie, malarstwo portretowe, teatr czy rozwój fotografii i prasy – wszystkie te środki przyczyniły się w poszczególnych wiekach do rozsławienia określonych osób. Jak to się zaczęło?
Środki przekazu sławy – od inskrypcji nagrobnych do prasy brukowej fot. Fotolia

Sławne prapoczątki

Zdaniem Juliana Jaynes’a pismo nagrobkowe i inskrypcje nagrobne opisujące zasługi zmarłego zapoczątkowały historię. Przypuszczalna data narodzin cywilizacji przypada na 9 tysięcy lat p.n.e. – to wówczas powstał najstarszy grobowiec odnaleziony niedaleko izraelskiego Jeziora Tyberiadzkiego.

W kulturze starożytnej opowieści o bohaterach mitycznych przekazywano najpierw drogą ustną, a następnie pisemną, dzięki czemu zostały utrwalone i zyskały wieczną pamięć.

Zobacz też: Starożytna wizja sławy

Od kultu świętych do malarstwa portretowego

W epoce średniowiecza dominująca pozycja Kościoła w Europie przyczyniła się do osłabienia roli władców świeckich na korzyść papieży i silnego kultu świętych.  Rozwój sławy nastąpił dopiero w późnym średniowieczu za sprawą dynamicznego wzrostu populacji i odkryć techniki. Istotnym środkiem przekazu informacji o znanych osobach i ich wyglądzie stała się zbudowana przez Gutenberga maszyna drukarska, a także miedzioryt. Nie bez znaczenia był też rozwój malarstwa portretowego. Hans Holbein, wybitny malarz na dworze angielskiego króla Henryka VIII, uczynił swojego pracodawcę jednym z najbardziej rozpoznawalnych władców w historii.

Rozwój teatru i sławne kobiety

Nowe narzędzie oferujące dostęp do sławy kolejnym grupom ludzi przyniosła epoka renesansu. Wówczas dość intensywnie zaczął się rozwijać teatr, który od czasów starożytnych jeszcze nigdy nie cieszył się równie wielkim powodzeniem. Aktorzy – niegdyś „włóczędzy i filuci”, jak ich opisuje Allardyce Nicoll w Dziejach teatru – stali się osobami bardzo cenionymi w towarzystwie. Słynny William Szekspir był już w stanie dorobić się herbu i domu w Stratford.

Niedługo potem, w XVII wieku, dzięki zabiegom brytyjskiego monarchy Karola II, na scenie zaczęły się pojawiać kobiety, których role wcześniej powierzano chłopcom. Pierwszą profesjonalną aktorką została okrzyknięta „Pani Coleman”, która w 1656 roku zaśpiewała partię Ianthe w The Siege of Rhodes. Kilka lat później inna przedstawicielka tego zawodu zadebiutowała w roli Desdemony (Otello), jednak jej tożsamość nie została definitywnie ustalona.

W wieku XVIII, pod wpływem coraz większej konkurencji, zwłaszcza w Londynie, teatry starały się zachęcać do siebie widzów przez wystawianie sztuk z udziałem cenionych aktorów. Charles Macklin grający Shylocka w Kupcu weneckim na deskach słynnego Theatre Royal przy Drury Lane utrzymywał swoją rolę w repertuarze przez prawie 50 lat! Sława stawała się dostępna dla kolejnych grup ludzi dzięki nowej maszynie drukarskiej skonstruowanej przez niemieckich inżynierów – Friedricha Koeniga i Andreasa F. Bauera.

XIX-wieczne wynalazki

Telegraf, maszyna rotacyjna i fotografia, a także powstające w ich konsekwencji agencje prasowe doprowadziły do zniesienia fizycznych ograniczeń w przepływie informacji. Sława stała się zjawiskiem masowym. W epoce telewizji, internetu i taniej prasy brukowej dostępnej na wyciągnięcie ręki oglądanie twarzy znanych osób, czytanie o ich stylach życia czy przyzwyczajeniach na dobre zagościło w życiu codziennym.

Zobacz też: Czas celebrytów w przemyśle filmowym

Artykuł napisany na podstawie książki „CeWEBryci – sława w sieci Michała Janczewskiego (wydawnictwo Impuls, 2011). Publikacja za zgodą wydawcy.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)