Dziecko i przemoc /fot. fotolia

Jakie są przyczyny agresji wśród dzieci i młodzieży?

Co powoduje występowanie agresji wśród dzieci i młodzieży? Kiedy i dlaczego pojawiają się zachowania agresywne? Czy agresja jest naturalnym czynnikiem rozwoju człowieka? Kiedy agresja staje się problemem? Czemu służy agresja? Na czym polega działanie scen agresji przekazywanych przez media?
/ 12.11.2012 11:42
Dziecko i przemoc /fot. fotolia

Przyczyny występowania agresji wśród dzieci i młodzieży:

1. Frustracja – wynikającą m.in. z niemożności realizacji potrzeb uznania i szacunku ze strony innych, autonomii, niezależności (a jednocześnie zależności emocjonalnej). Frustracja ta jest najczęściej udziałem młodych ludzi stwarzających problemy wychowawcze i odrzuconych przez grupy formalne.

2. Brak poczucia zależności emocjonalnej od matki we wczesnym dzieciństwie (niezaspokojona potrzeba miłości i bezpieczeństwa), prowadzący do postrzegania otaczającego świata jako wrogiego i niebezpiecznego, a zatem wzrostu tendencji agresywnych jako motywu obronnego.

3. Agresja przejawiana przez najbliższe otoczenie: rodziców, rodzeństwo, rówieśników, sąsiadów – wyuczone i zaobserwowane wzorce postępowania – modelowanie postaw agresywnych.

4. Autorytarny model wychowania, który wymusza zachowania konformistyczne oraz nie sprzyja rozwojowi świadomości refleksyjnej.

5. Agresja: emocjonalna, psychiczna, fizyczna, seksualna – stosowane wobec dziecka w rodzinie.

6. Sceny agresji i przemocy przekazywane przez media (telewizja, internet, gry komputerowe). Ich działanie polega na:

  • modelowaniu zachowania agresywnego,
  • zobojętnianiu widza na akty okrucieństwa,
  • kształtowaniu przekonania, że agresja jest zjawiskiem powszechnym i akceptowalnym,
  • pokazywaniu obrazu świata jako wrogiego i niebezpiecznego, gdzie agresja jest jedyną formą obrony.

7. Zaburzenia ośrodkowego systemu nerwowego (zwiększona pobudliwość emocjonalna).

8. Zaburzenia psychiczne (łącznie z przejawianiem skłonności sadystycznych), w tym psychopatia dziecięca.

9. Wysoki poziom ekstrawersji przy jednoczesnym niskim poziomie uspołecznienia i wysokim poziomie neurotyczności.

10. Zaniżona samoocena – mniejsza w porównaniu z rówieśnikami wiara w siebie.

Zobacz także: Kim jest introwertyk?

Agresja jako czynnik rozwojowy

Agresja, będąc czynnikiem rozwoju człowieka, pojawia się w sposób naturalny w okresach kryzysów rozwojowych. Pierwszym z ich jest kryzys drugiego roku życia, w którym staje się ona przejawem budowania autonomii. Kolejnym jest kryzys dorastania – okres kształtowania się tożsamości.

Bunt wobec dorosłych, narzuconych z góry zasad oraz konflikty z rówieśnikami stanowią wówczas element tworzenia własnych granic i budowania tożsamości.

Kiedy agresja staje się problemem?

Jako naturalna konsekwencja przechodzenia jednostki ludzkiej przez kolejne etapy rozwoju agresja staje się problemem wtedy, gdy zaburza funkcjonowanie człowieka w innych obszarach życia, przyczyniając się m.in. do powstawania problemów interpersonalnych.

 Należy pamiętać, że czasem zachowanie agresywne staje się formą wyrażania kryzysu emocjonalnego i jest sposobem na zwrócenie na siebie uwagi otoczenia oraz próbą uzyskania pomocy.

Fragment pochodzi z książki „Leksykon resocjalizacji” autorstwa A. Jaworskiej (wydawnictwo Impuls, Kraków 2012). Publikacja za zgodą wydawcy.

Zobacz także: Poczucie własnej wartości - połącz siłę i słabość

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)