Przyczyny zaburzeń erekcji

Funkcjonowanie męskiego układu płciowego oraz zdolność do pełnego przeżywania intymnych doznań, zależne jest od wielu czynników natury fizycznej i psychologicznej.
/ 16.02.2008 01:20

Funkcjonowanie męskiego układu płciowego oraz zdolność do pełnego przeżywania intymnych doznań, zależne jest od wielu czynników natury fizycznej i psychologicznej.

Przyczyny zaburzeń erekcji

Fot. Fotolia

Około 85% wszystkich zaburzeń erekcji może wynikać z uwarunkowań fizycznych (organicznych), natomiast aspekty psychologiczne odpowiadają za 10% przypadków. Jednak w wielu sytuacjach w grę wchodzą obydwa czynniki. Pozostałe 5% to przypadki, w których nie jest znane źródło nieprawidłowości.

Przyczyny fizyczne

  • Cukrzyca - Ta przewlekła choroba metaboliczna wiąże się z rozwojem wieloobjawowych zaburzeń seksualnych. U mężczyzn cukrzyca prowadzi przede wszystkim do rozwoju impotencji naczyniopochodnej oraz typu neuropatii autonomicznej. Może powodować uszkodzenie nerwów erekcyjnych oraz uszkodzenia naczyń krwionośnych dostarczających krew do prącia. Około 75% mężczyzn chorych na cukrzycę cierpi na zaburzenia erekcji. Cukrzyca może ponadto prowadzić do rozwoju innych zaburzeń seksualnych jak: upośledzenie czucia członka i zmięknięcia jego trzonu, utraty libido, zaburzeń wytrysku (wynikających z neuropatii) czy spermatogenezy. W przypadku istnienia zaburzeń w gospodarce węglowodanowej istnieje konieczność podjęcia określonych kroków profilaktycznych i terapeutycznych
  • Choroby serca i układu krążenia - Niewydolność mięśnia sercowego, miażdżyca, wysokie ciśnienie krwi, podwyższony poziom cholesterolu - to podstawowe czynniki sprzyjające zaburzeniom wzwodu. Przyczyny zaburzeń seksualnych w chorobach układu krążenia najczęściej są złożone i nakładają się na siebie (czynniki psychogenne, naczyniopochodne). Pełny wzwód wymaga odpowiedniego napływu krwi do prącia. Niedrożność określonych naczyń krwionośnych, wynikających z nasilonych zmian miażdżycowych może prowadzić do impotencji. Choroba naczyniowa jest najczęstszą fizyczną przyczyną zaburzeń erekcji.
    • Zaburzenia hormonalne - Prawidłowa potencja zależy od prawidłowego funkcjonowania układu hormonalnego. Fundamentalne znaczenie w tym aspekcie ma produkcja męskiego hormonu - testosteronu. Ten najważniejszy hormon męski wpływa na zwiększone libido poprzez uwrażliwienie ośrodków seksualnych w układzie nerwowym, warunkuje odpowiednią pobudliwość stref erogennych oraz wpływa na ogólną aktywność seksualną. Testosteron oddziałuje na męskie zachowania seksualne w rozmaity sposób: jako hormon, prohormon, neuroprzekaźnik oraz czynnik hamujący działanie estrogenów. Pole jego działania obejmuje przodomózgowie, podwzgórze oraz rdzeń kręgowy. Jak wykazują badania, im wyższe stężenie testosteronu we krwi, tym większa jest ilość udanych kontaktów seksualnych. Niedobór testosteronu (hipogonadyzm) może być przyczyną impotencji hormonalnej, która jednocześnie jest najbardziej podatna na terapię. Leczenie substytucyjne testosteronem jest proste, skuteczne i bezpieczne. Hormon lub jego pochodne podaje się domięśniowo, aby zapewnić stały jego poziom, niezbędny dla utrzymania libido.Ingerowanie w gospodarkę hormonalną musi jednak zostać poprzedzone specjalistycznymi badaniami lekarskimi, mającymi na celu dopasowanie odpowiedniej ilości hormonu do aktualnego poziomu w organizmie oraz ujawnienie ewentualnych przeciwwskazań. Zbyt wysoka dawka preparatu może hamować wydzielanie testosteronu produkowanego przez organizm, powodować zaburzenia w spermatogenezie, prowadzić do zaniku jąder i zwyrodnień w kanalikach nasiennych. Ponadto jego nadmiar w organizmie sprzyja niepłodności, ginekomastii, powstawaniu długich, bolesnych wzwodów, zmianom skórnym, łysieniu, obrzękom, chorobom serca i naczyń krwionośnych. Przy ustalaniu dawek testosteronu należy zachować szczególną ostrożność u osób z niewydolnością serca, nadciśnieniem, chorobami nerek, wątroby, przerostem gruczołu krokowego, migreną czy padaczką. Terapia hormonalna u mężczyzn powinna być ściśle nadzorowana przez lekarza specjalistę - najlepiej androloga.
    • Choroby neurologiczne - Urazy rdzenia kręgowego na ogół w większości przypadków prowadzą do zaburzeń wzwodu. Każde przerwanie przywspółczulnego układu nerwowego upośledza zdolność do erekcji. W zależności od typu i lokalizacji urazu na impotencję cierpi od 8 do 100% ogółu pacjentów, na zaburzenia wytrysku od 80 do 97%. Przyczyna impotencji o charakterze neurogennym mogą być także inne schorzenia jak: cukrzyca, alkoholizm, zatrucie metalami ciężkimi, guzy rdzenia kręgowego, stwardnienie rozsiane czy niektóre zabiegi chirurgiczne. Rehabilitacja seksualna osób w tej kategorii zaburzeń rozwija się obecnie w wielu krajach bardzo dynamicznie.
    • Uzależnienia - Uzależniania od alkoholu, narkotyków i nikotyny należą do najczęściej spotykanych przyczyn zaburzeń seksualnych. Biorąc pod uwagę ich powszechność i wieloletni przebieg ( często od młodego wieku) - ryzyko zachorowalności, szczególnie mężczyzn jest ogromne.

      ALKOHOL - Z wielu badań wynika, ze takie zaburzenia seksualne jak: impotencja, obniżenie lub zanik libido, wytrysku nasienia występują u 50-85% uzależnionych od alkoholu. Alkohol przyczynia się do inicjacji i rozwijania zaburzeń seksualnych w sposób bardzo złożony, ingerując w układ hormonalny, naczyniowy, nerwowy, powodując zmiany zanikowe w jądrach, przyspieszony proces starzenia się, wyzwalając konflikty partnerskie.

      NARKOTYKI - W przypadku uzależnień od narkotyków, częstość zaburzeń seksualnych dotyczy ok. 90% osób uzależnionych. W takich przypadkach stwierdza się najczęściej zmniejszenie stężenia testosteronu, zaburzenia metabolizmu estrogenów, prolaktyny, serotoniny, dopaminy, zaburzenia neurogenne, psychogenne, partnerskie.

      NIKOTYNA - Wypalanie paczki papierosów dziennie przez okres 25 lat u 75% palaczy prowadzi do impotencji. Nikotyna powoduje zmiany naczyniowe obszarze genitalnym, uszkodzenie ośrodków seksualnych w rdzeniu kręgowym, zaburzenia hormonalne, choroby układu krążenia, przyspieszone starzenie.
      Palenie tytoniu może wyzwalać impotencję o podłożu neurogennym, naczyniowym i hormonalnym. Szereg spostrzeżeń związanych z badaniami toksyczności dymu tytoniowego zwraca uwagę na to, że zawarte w nim składniki szkodliwe dla zdrowia wywołują również zmiany w męskich komórkach rozrodczych. U palaczy może dochodzić do zmniejszenia objętości nasienia, liczby plemników, upośledzenia ich ruchliwości, zmniejszenia gęstości oraz do pojawienia się zmian morfologicznych. Nadto DNA komórek rozrodczych może ulegać mutacji.

      Problem wpływu uzależnień na reaktywność seksualną jest dość często bagatelizowany, gdyż wiele używek branych w niewielkich dawkach może z początku korzystnie oddziaływać na poprawę libido (alkohol, amfetamina, marihuana, kokaina). Z danych jednak wynika, ze wszystkie z wymienionych środków z biegiem czasu prowadzą do impotencji i utrwalania rozmaitych zaburzeń seksualnych.
    • Leki - Obecnie wiele leków wydawanych na receptę jak i leków sprzedawanych bez recepty może wywierać niepożądany wpływ na reaktywność seksualną. Środki farmakologiczne mogą powodować zaburzenia libido, erekcji, orgazmu także być przyczyną odczuwania bólu w trakcie wytrysku. Szczególnie negatywny wpływ ba erekcje członka maja następujące leki:
      • psychotropowe
      • przeciwnadciśnieniowe
      • uzależniające
      • antyparkinsonowe, przeciwnowotworowe oraz diuretyczne
    • Steroidowe środki dopingujące - Stosowanie w nieuzasadnionych przypadkach leków z grupy środków anaboliczno-androgennych (doping) może prowadzić do rozwoju zaburzeń seksualnych, szczególnie impotencji. Większość leków steroidowych podnosi drastycznie we krwi poziom męskiego hormonu testosteronu co prowadzić może do zablokowania mechanizmu "podwzgórze-przysadka-gonady (jądra)", i w konsekwencji do zmniejszenia wytwarzania tego hormonu przez jądra, co określa się zjawiskiem hipogonadyzmu wtórnego ( jednym z objawów może być impotencja o podłożu hormonalnym).

      Jednocześnie, stosowaniu tego typu środków mogą towarzyszyć liczne uszkodzenia wątroby - narządu odpowiedzialnego za metabolizm testosteronu. W efekcie uszkodzeń komórek wątrobowych może wzrastać stosunek estrogenów do testosteronu, co sprzyja dodatkowemu pogłębianiu się zaburzeń seksualnych.

      Leki sterydowe należą także do bardzo silnych inicjatorów zmian patologicznych w naczyniach krwionośnych. U przeważającej części młodych ludzi stosujących doping stwierdza się nadciśnienie, oraz wyraźnie pogorszony obraz krwi: podwyższony poziom cukru, triglicerydów i cholesterolu. Zmiany te z kolei przyczyniają się do utrwalania impotencji o charakterze naczyniowym.

      Leki sterydowe wykazują niezwykle szerokie spektrum działania na życie seksualne mężczyzn. Mogą być nie tylko bezpośrednim inicjatorem zaburzeń erekcji, ale także pośredniczyć w rozwoju i utrwalaniu impotencji na tle psychogennym - odmiany, której leczenie nadal jest bardzo trudne, żmudne i często przynosi rozczarowanie.

      Wśród osób nadużywających sterydy bardzo często dochodzi także do zmniejszenia objętości lub zaniku jąder. W efekcie, w badanym nasieniu stwierdza się najczęściej całkowity brak plemników - azoospermię, lub wyraźne zmniejszenie ich liczby. Testosteron i jego pochodne mogą również w znaczący sposób przyczyniać się zmian zwyrodnieniowych w kanalikach nasiennych prowadząc do obniżenia zdolności plemnikotwórczych oraz niebezpiecznych zmian nowotworowych w jądrach, które prowadzą do bardzo poważnych zmian w procesie spermatogenezy.

    Przyczyny psychogenne

    W wielu przypadkach zaburzeń erekcji u mężczyzn wyklucza się tło organiczne (zmiany naczyniowe, zaburzenia hormonalne) co pozwala diagnozować rozwój impotencji o charakterze psychogennym. Przyczyną zaburzeń wzwodu mogą być:

    • stany nadmiernego stresu i niepokoju
    • depresja
    • lęk przed niepowodzeniem kontaktu seksualnego
    • problemy w związku (niekoniecznie na tle seksualnym, np. problemy rodzinne, finansowe)

    Czynniki psychogenne mogą zarówno wyzwalać, przyspieszać jak i podtrzymywać zaburzenia wzwodu. W odróżnieniu od impotencji o charakterze naczyniowym czy hormonalnym, gdzie zaburzenia ujawniają się zazwyczaj stopniowo, w impotencji psychogennej brak wzwodu pojawia się zazwyczaj nagle, nieprzewidywalnie lub w ściśle określonych przypadkach. Zaburzenia erekcji mogą mieć tło psychogenne, jeżeli:

    • istnieje trudność w uzyskaniu wzwodu, ale samoistne erekcje nocne i poranne przebiegają bez przeszkód
    • wzwód nie występuje tylko w określonych sytuacjach, np. podczas kontaktu z nową partnerką
    • wzwód następuje jedynie pod wpływem działania narkotyków lub alkoholu.
    • wzwód występuje, ale po pewnym czasie zanika
    • pełen wzwód następuje w czasie masturbacji, natomiast trudno go uzyskać w czasie normalnego stosunku seksualnego.

    W leczeniu zburzeń erekcji na tle psychogennym wykorzystuje się metody psychoterapii.

    Zobacz też: Czy jesteście zgrani seksualnie? - test dla dwojga