Gra wstępna ma znaczenie w osiągnięciu satysfakcji seksualnej/fot. Fotolia

Przyczyny niepłodności u mężczyzn

Z powodu niepłodności w Polsce cierpi już co dwudziesty mężczyzna. Mężczyźni, często nieświadomi swojej niepłodności, bardzo długo starają się o dziecko i zwlekają z decyzją o wizycie u lekarza. Jakie czynniki mają wpływ na niepłodność?
/ 15.12.2011 16:21
Gra wstępna ma znaczenie w osiągnięciu satysfakcji seksualnej/fot. Fotolia

Operacje chirurgiczne

Okresowe lub stałe zaburzenie płodności może być wynikiem przeprowadzonych operacji chirurgicznych (operacje żylaków powrózka nasiennego, gruczołu krokowego, przepukliny pachwinowej). Szczególnie ważna jest technika zabiegu operacyjnego i minimalizacja powikłań pooperacyjnych.

Problemy ze współżyciem?

Zaburzenia we współżyciu seksualnym lub ejakulacji stanowią około 2% przyczyn niepłodności męskiej. Postępowanie terapeutyczne w niemocy płciowej zależne jest od rodzaju i tła choroby. U większości chorych występuje postać mieszana, organiczno-psychologiczna. Poradnictwo psychologiczne i seksuologiczne obejmuje obu partnerów. Postępowanie farmakologiczne opiera się na stosowaniu testosteronu i jego pochodnych (po 50. roku życia – kontrola gruczołu krokowego i markera w skriningu raka stercza – antygenu PSA), bromokryptyny przy zwiększonym stężeniu prolaktyny (PRL). Stosowane są również iniekcje do ciał jamistych prostaglandyn PGE-1.

Przeczytaj: Diagnostyka niepłodności - czynnik żeński czy męski?

Hormony?

Skrupulatne przeprowadzenie wywiadu może ujawnić choroby ogólnoustrojowe, takie jak: cukrzyca, stwardnienie rozsiane, gruźlica. Kolejnymi przyczynami niepłodności męskiej są zaburzenia endokrynologiczne: układu podwzgórzowo- -przysadkowego, nadczynność i niedoczynność tarczycy, choroby nadnerczy. W diagnozowaniu niepłodności przydatne staje się badanie moczu. Obecność plemników w moczu może świadczyć o wstecznym wytrysku nasienia do pęcherza moczowego. Przypadki ejakulacji wstecznej mogą być leczone efedryną oraz przez próby uzyskania wytrysku podczas stosunku z wypełnionym pęcherzem moczowym. Pozyskiwanie plemników z moczu do technik wspomaganego rozrodu medycznie uzyskuje się obecnie drogą elektroejakulacji.

Niebezpieczne stany zapalne

Wśród czynników infekcyjnych najgroźniejsze powikłania w aspekcie późniejszej płodności mogą powodować następujące choroby: po okresie dojrzewania zapalenie jąder w przebiegu nagminnego zapalenia przyusznic, Chlamydia trachomatis, rzeżączka, Mycoplasma hominis, Ureaplazma urealyticum. Obecność powyżej 1 mln leukocytów w 1 ml nasienia (leukocytospermia) jest jednym z ustalonych kryteriów stanu zapalnego gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych. Wśród czynników infekcyjnych o charakterze wirusowym najczęstszą przyczyną zapalenia jąder jest wirus nagminnego zapalenia przyusznic (Mumps orchitis); zapalenie przebiegające obustronnie często prowadzi do niepłodności. Stwierdzana niekiedy hematospermia (obecność erytrocytów w nasieniu) może być zdeterminowana podłożem alergicznym, zapalnym lub nowotworowym w układzie moczowo-płciowym i wymaga szczegółowego wyjaśnienia. Należy pamiętać, że w przebiegu przewlekłego stanu zapalnego układu oddechowego często występują zaburzenia ruchliwości plemników. Dane kliniczne jednoznacznie wskazują, że palenie tytoniu, nadmierne spożywanie alkoholu i narkotyki mogą mieć szkodliwy wpływ na płodność.

Dowiedz się: Niepłodność u mężczyzn - leczenie

Jaki wpływ ma wiek?

Na temat wpływu wieku na zdolność plemników do zapłodnienia panują różne opinie. Aktualnie przeważa pogląd, że liczba plemników w 1 ml nasienia istotnie zmniejsza się z wiekiem, ale ich zdolność do zapłodnienia ma pozostawać niezmieniona. Starzenie się mężczyzny może jednakże wywoływać ryzyko anomalii ciąży i rozwoju płodu, szczególnie w zakresie trisomii.

Czynniki środowiskowe

Bardzo ważnym zagadnieniem w niepłodności męskiej jest analiza niekorzystnych czynników środowiskowych. Znaczącym czynnikiem ryzyka jest ekspozycja na metale ciężkie, pestycydy, herbicydy, organiczne związki chemiczne, promieniowanie. Dieta uboga w selen i cynk zwiększa ryzyko niepłodności.

Fragment pochodzi z książki Niepłodność – zagadnienie interdyscyplinarne” pod redakcją naukową E. Lichtenberg-Kokoszki, E. Janiuk, J. Dzierżanowskiego (Impuls, 2009). Publikacja za zgodą wydawcy. Bibliografia dostępna w redakcji.