Demencja starcza

Demencja starcza to inaczej otępienie starcze, to zespół objawów wywołany chorobą mózgu, zwykle przewlekłą lub o postępującym przebiegu, charakteryzujący się klinicznie licznymi zaburzeniami wyższych funkcji korowych, takich jak: pamięć, myślenie, orientacja, rozumienie, liczenie, zdolność do uczenia się, język i ocena. Zaburzeniom funkcji poznawczych często towarzyszą, lub nawet je poprzedzają zaburzenia emocjonalne, zaburzenia zachowania i motywacji. Zaburzenia świadomości traktowane są jako odrębna jednostka diagnostyczna (wg WHO).

Demencja, nazywana też otępieniem, może różnie się objawiać. Zaburzenia powonienia, pójście w odwrotną stronę niż planowana po wyjściu ze sklepu to już sygnały, których nie powinniśmy bagatelizować.

Na jakie jeszcze objawy zwrócić uwagę?

  • u niektórych osób zmienia się rytm dobowy (np. nie śpią nocami),
  • inni stają się drażliwi
  • lub popadają w przygnębienie czy apatię.
  • Pojawiają się problemy z pamięcią krótkotrwałą. Senior może np. ze szczegółami odtwarzać zdarzenia z dzieciństwa, gubi się natomiast, gdy chodzi o bieżące sprawy.

To ważne, by nie bagatelizować tego typu objawów, nie zrzucać wszystkiego na wiek i sprawdzać, czy zmiany nie przybierają na sile. U osób, u których występują łagodne zaburzenia poznawcze, istnieje bowiem wysokie ryzyko, że w ciągu 3–5 lat rozwinie się otępienie. A czas w przypadku leczenia demencji ma ogromne znaczenie. Jeśli nie zaczniemy działać, intelekt bliskiej nam osoby zacznie się rozpadać.

Od czego zacząć diagnostykę demencji?

Pierwszym krokiem przy objawach, które mogą wskazywać na demencję powinna być wizyta u lekarza POZ – wybierz się do niego z seniorem. Wywiad medyczny powinien bowiem uwzględnić nie tylko informacje zebrane od pacjenta, ale też od jego bliskich. Lekarz zleci seniorowi badania krwi (np.: morfologia, glukoza, cholesterol, próby wątrobowe, poziom hormonów tarczycy). Może również już na podstawie samego wywiadu skierować go do neurologa czy psychiatry. Specjalista przeprowadzi testy sprawdzające zdolności poznawcze pacjenta i rozszerzy diagnostykę, np. kierując go na rezonans magnetyczny czy tomografię komputerową. Po co to wszystko?

Co jest najczęstszym powodem demencji?

Zazwyczaj otępienie to objaw choroby Alzheimera. Ale może ono także:

  • być spowodowane np. przez chorobę Parkinsona,
  • wystąpić w następstwie udaru,
  • nadużywania alkoholu,
  • zaburzeń funkcji tarczycy, wątroby czy nerek,
  • wynikać z niedoboru witaminy B12.

Ważne! Do demencji przyczyniają się również skłonności dziedziczne (badania potrafią ocenić predyspozycje, ale nie dają możliwości postawienia rozpoznania), miażdżyca, cukrzyca, depresja, brak aktywności umysłowej i fizycznej, dieta uboga w warzywa i owoce, ryby i oleje roślinne.

Dlatego diagnostyka ma na celu nie tylko samo stwierdzenie otępienia i ocenę jego zaawansowania, ale przede wszystkim wykrycie podłoża choroby. To od niego zależy dobór leków i rokowania. Jeśli np. zmiany są efektem niedoboru witaminy B12 czy niedoczynności tarczycy, suplementacja braków może zahamować rozwój otępienia. A jeżeli było ono łagodne, nawet cofnąć jego objawy.