choroba dwubiegunowa fot. Adobe Stock

Depresja dwubiegunowa - czy da się ją wyleczyć? Opinia psychologa

Depresja dwubiegunowa objawia się skrajnymi emocjami, które się przeplatają: chory raz odczuwa smutek i przygnębienie, a raz – euforyczną radość. Choroba dwubiegunowa dotyka zwykle ludzi w młodym wieku.
Marta Słupska / 06.12.2019 09:39
choroba dwubiegunowa fot. Adobe Stock

Wyobraź sobie, że nie jesteś w stanie zapanować nad własnymi emocjami: raz rozpiera cię energia i masz poczucie, że jesteś w stanie zrobić wszystko, a chwilę później zaczynasz myśleć o śmierci, jesteś zdołowana, brakuje ci energii i najchętniej przeleżałabyś dzień w łóżku. Tak właśnie czują się chorzy na depresję dwubiegunową – chorobę, która utrudnia codzienne funkcjonowanie, rozwijanie relacji z ludźmi, a nawet podjęcie pracy.

Choroba dwubiegunowa znacznie różnie się od klasycznej depresji. Jakie objawy daje depresja dwubiegunowa? Czy można ją wyleczyć? Zapytałyśmy o to ekspertkę: Wiolettę Karłowicz-Dul – psycholog, psychoterapeutkę, seksuologa z Fundacji Pomocy Psychologicznej i Edukacji Społecznej RAZEM (www.razem-fundacja.org).

Czym jest depresja dwubiegunowa?

Wioletta Karłowicz-Dul: Depresja dwubiegunowa częściej określana jest terminem choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD) lub zaburzeniem maniakalno-depresyjnym. Jak sama nazwa wskazuje charakteryzuje się ona występowaniem dwóch przeciwstawnych zaburzeń nastroju, które określane są biegunami depresji i manii lub hipomanii. Pomiędzy nimi przeplatają się również okresy remisji.

Życie z ChAD-em przepełnione jest skrajnymi emocjami: od głębokiego smutku po euforyczną radość. Skutki tych ekstremalnych stanów bardzo dezorganizują życie i utrudniają normalne funkcjonowanie. Chory nie tylko cierpi, ale też może odsunąć się od bliskich osób i rodziny, stracić pracę i majątek, a także sprowadzić na siebie poważne kłopoty. W skrajnych sytuacjach może zagrażać sobie lub innym ludziom.

Choroba ujawnia się zazwyczaj w młodym wieku i dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn.

Jakie są objawy choroby dwubiegunowej?

Wioletta Karłowicz-Dul: W fazie depresyjnej pacjent doświadcza przygnębienia i rezygnacji, czasem staje się też drażliwy. Charakterystyczna jest utrata energii, trudności w odczuwaniu przyjemności i podejmowaniu aktywności. Klasycznie dochodzą do tego również problemy ze snem, odżywianiem i popędem seksualnym.

W myśleniu dominuje pesymizm, świat wydaje się przytłaczający, a ludzie wrogo nastawieni. Bardzo wyraźne jest też negatywne postrzeganie siebie: niska samoocena, dotkliwe obwinianie siebie czy poczucie bezwartościowości, które w skrajnych momentach mogą przejawiać się w zachowaniach autodestrukcyjnych.

W drugim biegunie chory doświadcza euforycznego nastroju i zadowolenia, rozpiera go energia, ma znacząco zawyżoną samoocenę i jest bardzo pobudzony, czasem dochodzi do tego drażliwość i agresja. Ma zmniejszoną potrzebę snu, zwiększony napęd i gonitwę myśli oraz trudności w koncentracji uwagi.

Mogą wystąpić również objawy psychotyczne np. urojenia czy omamy. W manii pacjenci często zachowują się lekkomyślnie, np. wydają wszystkie swoje oszczędności lub zaciągają kredyty na realizacje górnolotnych planów. Wierzą, że posiadają nadzwyczajne uzdolnienia czy powołania, a to skłania ich do absurdalnych zamiarów. Często w tym czasie tracą kontrolę nad swoimi popędami, a także eksperymentują z różnymi substancjami psychoaktywnymi.

Nie są krytyczni wobec siebie i nie rozumieją konsekwencji swoich zachowań. Wręcz przeciwnie, uważają, że czują się wspaniale, a wszelkie próby sprowadzenia na ziemię przez innych wywołują gniew.

Nieco mniejsze nasilenie ma hipomania, jednak jest to również biegun podwyższonego nastroju. Objawy są podobne jak w manii, jednak najczęściej trwają one krócej, a pacjent pozostaje świadomy swojego stanu. Hipomania utrudnia funkcjonowanie, natomiast mania całkiem je destabilizuje.

Jak się leczy depresję dwubiegunową?

Wioletta Karłowicz-Dul: Leczenie powinno być kompleksowe. Opiera się ono na farmakoterapii, ale istotna jest również psychoterapia (zobacz 6 mitów na temat psychoterapii), psychoedukacja i wsparcie społeczne. Ważne jest, by chory miał stały kontakt z psychiatrą, który optymalnie dobiera leki i kontroluje zarówno ich działanie, jak i wpływ na narządy wewnętrzne.

Oprócz tego pacjent powinien korzystać też z psychoterapii i psychoedukacji, dzięki którym uczy się radzenia sobie z zaburzeniem i jego konsekwencjami oraz rozpoznawania pierwszych symptomów nawrotów.

W tym aspekcie bardzo istotne jest także wsparcie ze strony bliskich osób, którzy mogą reagować również w sytuacjach utraty świadomości i samokontroli przez chorego.

W uzasadnionych sytuacjach, kiedy pacjent zagraża sobie czy innym ludziom lub ma silne objawy psychotyczne, konieczne może być leczenie szpitalne. Po ustabilizowaniu stanu chorego zalecane jest kontynuowanie terapii w formie ambulatoryjnej.

Czy depresję dwubiegunową można całkowicie wyleczyć?

Depresja dwubiegunowa to choroba przewlekła i nawracająca, jednak odpowiednio dopasowane leczenie może być skuteczne i prowadzić do wieloletnich okresów remisji.  W trakcie terapii pacjent uzyskuje zmiany w zakresie myślenia, zachowania i radzenia sobie z emocjami, co pomaga mu prowadzić spokojne i satysfakcjonujące życie. Samoświadomość i umiejętność samokontroli pomagają żyć z chorobą, a regularna współpraca ze specjalistami daje wsparcie i poczucie bezpieczeństwa.

Więcej na temat depresji i zaburzeń psychicznych:Jak rozpoznać depresję? Zobacz objawy depresji Depresja poporodowa: kiedy się pojawia, jak ją rozpoznać i pomócSkąd się bierze depresja sezonowa i jak sobie z nią radzić?Test na depresję – sprawdź, czy masz tę chorobę (test Becka)Czy obniżenie nastroju to to samo, co depresja? Pytamy eksperta

psycholog, psychoterapeutka
Wioletta Karłowicz-Dul

Psycholog, psychoterapeutka, seksuolog z Fundacji Pomocy Psychologicznej i Edukacji Społecznej RAZEM (www.razem-fundacja.org).

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/24.05.2018 09:36
Mam depresję dwubiegunową i faktycznie najgorsze są te wahania nastroju!