Ból odczuwany jest wówczas, kiedy nasilenie bodźców przekracza fizjologiczne granice organizmu/ fot. Fotolia

Czym jest ból?

Ból towarzyszy ludzkości od zawsze. Odczuwamy go wtedy, gdy nasilenie bodźców przekracza fizjologiczne granice organizmu. Siła bólu jest uzależniona od indywidualnych predyspozycji. Jakie wyróżniamy rodzaje bólu i czym się charakteryzują?
/ 22.05.2011 12:41
Ból odczuwany jest wówczas, kiedy nasilenie bodźców przekracza fizjologiczne granice organizmu/ fot. Fotolia

Co to jest ból?

Ból jest zjawiskiem złożonym, które rożnie rozumiano w ciągu wieków. Wywierał on i nadal wywiera swe piętno w historii gatunku ludzkiego. Znalazło ono swe odbicie w filozofii, religiach i twórczości. W czasach gdy miejsce fizjologii zajmowała filozofia, uważano go za zjawisko czysto emocjonalne (Pyszkowska, 2000).

Aktualnie w strukturze bólu wyodrębniamy:

  • składową somatyczną – wrażenie zmysłowe;
  • składową psychiczną – element poznawczy i uczuciowy;
  • składową mieszaną, psychosomatyczną – element behawioralny.

Reakcja na ból dotyczy zarówno sfery somatycznej, psychicznej, jak i behawioralnej (de Walden-Gałuszko, 1996, s. 46–47).

Przeczytaj: Ból w depresji

Kiedy odczuwany jest ból?

Otóż ból odczuwany jest wówczas, kiedy nasilenie bodźców przekracza fizjologiczne granice organizmu (Maciarz, 2001a). Siła bólu zależna jest między innymi od indywidualnych predyspozycji i doświadczeń osoby chorej (Smith, 1989), a także od cech etnicznych, kulturowych (de Walden-Gałuszko, 1996). Co więcej, siła bodźca zdolna do wywołania percepcji bólu jest także zmienna u tej samej osoby. Próg bólu podnosi się przy zmniejszeniu aktywności kory mózgowej, a obniża się w stanach zapalnych, ogólnego zmęczenia, przy redukcji innych bodźców, gdy uwaga skupia się na bólu (Obuchowska, Krawczyński, 1991).

Definicja bólu podana przez ISAP (International Association for the Study of Pain) mówi, że jest on nieprzyjemnym doznaniem czuciowym i emocjonalnym, związanym z aktualnym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek, bądź opisywany jako uszkodzenie (Dangel, 2001, s. 15). Ból powstaje w układzie składającym się z receptorów, dróg przewodzących oraz ośrodków. Na zakończeniach włókien nerwowych występują receptory o rożnej wrażliwości na bodźce (temperaturę, bodźce mechaniczne, termiczne itp.) uszkadzające tkanki. Bodźce odebrane przez receptory przewodzone są do mózgu stanowiącego ośrodek czucia bólu (Turska, 2003, s. 24).

Zobacz też: Ból głowy podczas kaszlu - objaw nowotworu?

Jakie są rodzaje bólu?

W psychopatofizjologii rozróżnia się bole: powierzchniowe (w skórze), głębokie (na przykład w mięśniach, stawach), trzewne (w rożnych narządach wewnętrznych) (Pecyna, 2000).

Ze względu na charakter rozróżnia się ból: ostry, tępy, duszący, rwący, strzelający, spazmatyczny i inne. Ból bywa także „przesunięty” – gdy odczuwany jest w innej części ciała niż ta, z której pochodzi (Obuchowska, Krawczyński, 1991).

W zależności od czasu trwania ból dzieli się także na ostry i przewlekły. Ból ostry najczęściej jest intensywny, a jego główną cechą jest przejściowość. Ból przewlekły – uporczywy, ma tendencję do utrzymywania się przez długi czas po ustąpieniu fizycznej przyczyny bólu. Często nie ma on żadnego związku z naturą obrażenia.

Wyróżniamy trzy główne typy bólu przewlekłego: ból przewlekły okresowy, ból uporczywy nieuleczalny, ból przewlekły postępujący (Bishop, 2000, s. 523–524). Ból przewlekły trwa ponad trzy miesiące (Turska, 2003).

Zachowania bólowe można podzielić na te, które odnoszą się do:
– zaburzeń ruchowych lub postawy,
– negatywnych form afektacji,
– form wyrażania dyskomfortu,
– ograniczenia aktywności (Bishop, 2000, s. 508).

Fragment pochodzi z książki „Dziecko z chorobą nowotworową – problemy psychopedagogiczne”, Beata Antoszewska (Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2008). Publikacja za wiedzą wydawcy.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/13.09.2013 21:31
Macie jakieś sprawdzone leki przeciwbólowe ? Na mnie działają tylko te które łączą paracetamol i ibuprofen pozostałe są za słabe...