oczy, oko, wzrok fot. Adobe Stock

Objawy tej choroby oczu są długo tak słabe, że bywają niezauważone. Z czasem powoduje ona utratę wzroku

Jaskra, bo o niej mowa, to choroba, na którą w Polsce cierpi około 800 tysięcy osób, z czego leczy się jedynie 65 tysięcy. Dla większości może więc skończyć się ślepotą. Jak ją rozpoznać?
Marta Słupska / 16.07.2018 12:24
oczy, oko, wzrok fot. Adobe Stock

Ponad 70 milionów ludzi na świecie cierpi na jaskrę. 6 milionów jest przez nią niewidomych. Postaci tej choroby jest wiele (m.in. jaskra wrodzona, jaskra wtórna, jaskra u ludzi dorosłych, jaskra dziecięca, jaskra młodzieńcza) podobnie jak jej przyczyn. Niestety, jaskra rozwija się długo i powoli, przez co można przeoczyć jej objawy. Jak ją rozpoznać?

Spis treści:

Czym jest jaskra?

Jaskra jest chorobą nerwu wzrokowego. Obok zaćmy jest najczęstszą chorobą prowadzącą do ślepoty. Polega na uszkodzeniu nerwu wzrokowego, czyli neuropatii jaskrowej. Bez leczenia powoduje stopniowo pogłębiającą się utratę wzroku.

Wyróżniamy następujące rodzaje jaskry:

  • jaskra pierwotna albo wtórna otwartego kąta,
  • jaskra pierwotnie albo wtórnie zamkniętego kąta.

Jaskra pierwotna otwartego kąta to odmiana jaskry, która pojawia się najczęściej. Może mieć charakter genetyczny oraz dziedziczny. Jest to neuropatia nerwu wzrokowego, która postępuje wolno i jest przewlekła. Im jesteśmy starsi, tym bardziej na nią narażeni. Co ciekawe, częściej chorują na nią mężczyźni.

Warto też wspomnieć o jaskrze wtórnej, którą wywołują czynniki patologiczne zwiększające ciśnienie śródgałkowe. Ta również dzieli się na jaskrę wtórną otwartego i zamkniętego kąta przesączania. Jej częstą formą jest jaskra barwnikowa polegająca na zatykaniu otworków odpływowych ziarenkami barwnika.

Wyróżniamy też jaskrę wrodzoną (dziecięcą), występującą często rodzinnie, dziedzicznie. Powoduje ją zaburzony rozwój dróg odpływu płynu śródocznego. Ta odmiana jaskry stanowi około 3% wszystkich przypadków tej choroby. Występuje w następujących postaciach:

  • jaskra pierwotna wrodzona (niemowlęca) – pojawia się u maluchów od urodzenia do 3.-4. roku życia,
  • jaskra pierwotna wrodzona o późnych początku (pierwotna jaskra dziecięca) – pojawia się pomiędzy 4. a 10. rokiem życia,
  • jaskra pierwotna młodzieńcza – pojawia się w wieku 10-35 lat,
  • jaskra wrodzona wtórna.

Historia choroby osoby chorującej na jaskrę

Jaskra – przyczyny

Przyczyną jaskry jest zbyt duże ciśnienie wewnątrzgałkowe, które rośnie z powodu nieprawidłowej budowy oka. Oko zaś może mieć niewłaściwą strukturę od urodzenia lub zmieniać się pod wpływem jakiś czynników.

Jaskra pierwotna może być dziedziczona, wtórna zaś jest efektem chorób oczu, cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, choroby zakrzepowej czy uszkodzenia gałki ocznej.

Ryzyko pojawienia się jaskry rośnie u osób:

  • po 40. roku życia,
  • u których jaskra występowała w rodzinie,
  • chorujących na nadciśnienie tętnicze,
  • chorujących na cukrzycę,
  • żyjących w stresie,
  • z zaburzeniami gospodarki tłuszczowej organizmu,
  • z wadami wzroku,
  • chorujących na migreny
  • z cienkimi rogówkami oka,
  • leczących się kortykosteroidami.

TEST: Jakie masz ryzyko rozwoju jaskry?

Jaskra a zaćma

Jaskra i zaćma to dwie różne choroby oczu. Obie często prowadzą do całkowitej utraty wzroku. Jaska polega na uszkodzeniu nerwu wzrokowego, zaćma zaś – na zmętnieniu soczewki oka. Podczas gdy jaskrę można leczyć także farmakologicznie, zaćma wymaga wyłącznie leczenia operacyjnego. Obie choroby mogą być wrodzone lub nabyte.

Jaskra – objawy

Objawy jaskry są początkowo słabe i mogą nie zostać zauważone przez chorego. Dlatego tak ważne są regularne kontrole u okulisty. Powinniśmy je umawiać co rok lub co dwa lata.

Z czasem jaskra sprawia, że chory widzi jakby przez dziurkę od klucza, zauważa ruch, kontury. Nieleczona jaskra prowadzi do całkowitej utraty wzroku.  

Pierwsze objawy jaskry mogą obejmować:

  • łzawienie oczu,
  • światłowstręt,
  • pogarszanie ostrości widzenia,
  • mroczki i kolorowe kręgi pojawiające się przy patrzeniu na źródło światła,
  • kłopoty z przyzwyczajeniem wzroku do ciemności,
  • zmniejszenie pola widzenia.

Gdy dojdzie do ostrego ataku jaskry objawy są następujące:

  • zaburzenia widzenia,
  • silny ból oka,
  • ból głowy,
  • ból brzucha,
  • wymioty,
  • nudności,
  • zaczerwienienie oka,
  • zaburzenia akcji serca.

W takim wypadku konieczny jest zabieg chirurgiczny – chory powinien szybko trafić na ostry dyżur!

Jaskra – jakie badanie ją diagnozuje?

W diagnozowaniu jaskry – poza zebraniem wywiadu od pacjenta – wykorzystuje się następujące badania:

  • ocena tarczy nerwu wzrokowego,
  • ocena struktury kąta przesączania,
  • gonioskopię,
  • pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego,
  • badanie pola widzenia (perymetria),
  • skaningową tomografię laserową (HRT),
  • optyczną koherentną tomografię (OCT),
  • skaningową polarymetrię laserową (GDx).

Jaskra – leczenie

Leczenie jaskry zależy od przyczyn choroby i stopnia jej zaawansowania. Zazwyczaj stosuje się krople do oczu. Na jaskrę otwartego kąta pomagają beta-blokery, a zamkniętego kąta – miotyki. W leczeniu jaskry pomaga też laseroterapia oraz zabiegi chirurgiczne.

Jaskra – kiedy konieczna jest operacja?

Operacja jaskry jest ostatecznością, jeśli inne leczenie jest nieskuteczne lub niemożliwe do przeprowadzenia. Interwencja chirurgiczna bywa też realizowana w przypadku nietolerancji kropli leczniczych, dużych wahań ciśnienia wewnątrzgałkowego lub gdy chory cierpi na jaskrę młodzieńczą.

Niestety, jaskra może powrócić nawet po leczeniu operacyjnym. 

Polecamy:
Bolą cię oczy? Poznaj 9 najczęstszych przyczyn!
Jak prawidłowo zakrapiać oczy?

 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/06.10.2018 18:44
Nie można lekceważyć żadnych chorób oczu, ani dolegliwości. Sama chodzę bardzo często na badania wzroku do Pszczyny jeżdżę, mam blisko. Warto sprawdzać swój wzrok :)