kobieta u lekarza fot. Adobe Stock

Nie tylko chemia! Czym jest terapia biologiczna?  

Słyszysz „rak”, myślisz „chemia”? Niekoniecznie! Nowoczesna medycyna onkologiczna, oprócz radio- i chemioterapii wykorzystuje także terapię biologiczną. Dowiedz się, na czym polega ta metoda i czy może być zastosowana w przypadku leczenia raka jajnika.
kobieta u lekarza fot. Adobe Stock

Rak jajnika jest jednym z najczęściej występujących nowotworów kobiecych. Czołowe instytuty badawcze nieustannie szukają coraz to nowszych, skuteczniejszych i bezpieczniejszych form leczenia.

Kiedy dowiesz się, że chorujesz na nowotwór, lekarz przedstawi Ci plan leczenia. Cała ta terminologia i poszczególne procesy mogą być dla ciebie trudne i niezrozumiałe, dlatego nie wahaj się zadawać pytań. To ważne, byś rozumiała, jakie leczenie zostanie zastosowane w twoim przypadku, jak długo będzie trwało i jakie skutki uboczne mogą wystąpić. Dobór właściwej terapii uzależniony będzie za to od stopnia zaawansowania i stadium rozwoju raka.

Jak leczy się nowotwory?

Dobór właściwego leczenia zależy od lekarza prowadzącego. Nie zamartwiaj się tym, że jesteś leczona inaczej niż twoja koleżanka czy kuzynka. Lekarze mają do dyspozycji kilka różnych metod i są one dobierane indywidualnie. Czasem jest to jedna metoda, czasem połączenie kilku. Najczęściej stosowane formy to: chirurgia, chemioterapia i radioterapia.


Operacja stosowana w leczeniu raka jest procedurą, w której chirurg usuwa złośliwe zmiany z organizmu. W przypadku raka jajnika będą to jajniki, ale często też macica i węzły chłonne. Radioterapia to rodzaj leczenia, który wykorzystuje duże dawki promieniowania do zabijania komórek nowotworowych, co powoduje kurczenie się guzów. Chemioterapia jest rodzajem leczenia raka, w którym wykorzystuje się leki, których mechanizm działania polega na zabijaniu zmienionych komórek.


To trzy najczęściej stosowane metody leczenia raka. Bywa, że konieczne jest wdrożenie wszystkich trzech sposobów – rozpoczyna się od chirurgicznego usunięcia zmian, a następnie wprowadzenia radioterapii i/lub chemioterapii. Warto jednak podkreślić, że istnieją także inne formy terapii, np. leczenie biologiczne.

rak jajnika

Fot.: Adobe Stock

Immunoterapia, czyli terapia biologiczna. Na czym polega?

Jak podaje National Cancer Institute, terapia biologiczna jest rodzajem leczenia, w którym wykorzystuje się substancje wykonane z żywych organizmów do leczenia raka. Sergiusz Nawrocki i Andrzej Mackiewicz w swoim artykule naukowym, opublikowanym na łamach Czytelni Medycznej (pt. „Terapia biologiczna nowotworów – pierwsze sukcesy kliniczne i perspektywy na przyszłość”) wyjaśniają to dokładniej:

Termin "terapia biologiczna nowotworów" zawiera w sobie leczenie cytokinami i czynnikami wzrostu, swoistą immunoterapię szczepionkami nowotworowymi, przeciwciałami monoklonalnymi oraz terapię genową. Terapia biologiczna, w odróżnieniu od radioterapii i chemioterapii, polega na stosowaniu naturalnych cząsteczek wytwarzanych przez organizm. Należą do nich związki modulujące odpowiedź immunologiczną lub cząsteczki wytwarzane w odpowiedzi na pojawienie się "intruza", takie jak przeciwciała. Te naturalne substancje mogą być modyfikowane, np. poprzez połączenie przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom nowotworowym z izotopem promieniotwórczym lub toksyną.

Immunoterapia może działać poprzez:

  • zatrzymanie lub spowolnienie wzrostu komórek rakowych,
  • powstrzymanie rozprzestrzeniania się raka na inne części ciała,
  • pomaganie układowi odpornościowemu lepiej działać w niszczeniu komórek rakowych.

Istnieje kilka rodzajów immunoterapii, w tym m.in.: szczepionki przeciwnowotworowe, przeciwciała monoklonalne, onkolityczna terapia wirusowa i inne. Niektóre zabiegi immunoterapii wykorzystują inżynierię genetyczną w celu zwiększenia zdolności komórek odpornościowych do walki z rakiem i mogą być nazywane terapiami genowymi. Wiele zabiegów immunoterapii można również stosować w połączeniu z chirurgią, chemioterapią, radioterapią lub terapiami celowanymi w celu poprawy ich skuteczności.

Chociaż układ odpornościowy może zapobiegać lub spowalniać rozwój nowotworów, komórki rakowe mają swoje sposoby, aby nie zostać przez niego zniszczone. Na przykład mogą posiadać genetyczne uwarunkowania, które czynią je mniej widocznymi dla układu odpornościowego, mają na swojej powierzchni białka, które wyłączają komórki odpornościowe, mogą zmieniać normalne komórki wokół guza, aby zakłócały reakcję układu odpornościowego. Dlatego też konieczne są dalsze badania.

"Immunoterapia raka jajnika wykazuje ogromny potencjał w walce z tą wyniszczającą chorobą i obecnie trwają liczne badania kliniczne testujące nowe metody leczenia” – czytamy na stronie Cancer Research Institute, który od 1985 r. przeznaczył ponad 21 milionów dolarów na odkrycie i opracowanie skutecznych metod immunoterapii w leczeniu raka jajnika. Naukowcy finansowani przez CRI wykazali, że obecność komórek T układu odpornościowego w guzach jajnika jest silnie skorelowana z poprawą przeżycia u tych pacjentów.

Dlaczego immunoterapia ma potencjał?

Układ odpornościowy jest precyzyjny i potrafi atakować wyłącznie komórki rakowe, oszczędzając zdrowe. Pomagają mu w tym leki biologiczne. Ponadto układ odpornościowy może dostosowywać się w sposób ciągły i dynamiczny, podobnie jak rak, więc jeśli guzowi uda się uniknąć wykrycia, układ ten może ponownie ocenić i rozpocząć nowy atak. „Pamięć” układu odpornościowego pozwala mu niejako zapamiętywać, jak wyglądają komórki nowotworowe, dzięki czemu może celować i eliminować nowotwór, jeśli powróci.


Wyniki badań wiodących immunologów nadal wykazują potencjał i obietnicę przyszłej terapii opartej na odporności u pacjentek z rakiem jajnika.


W Polsce, w ramach programów lekowych leczenie immunologiczne jest dostępne dla pacjentów spełniających szczegółowe kryteria i zmagających się z zaawansowanym czerniakiem, rakiem płuc, rakiem nerki czy nowotworów w obrębie głowy i szyi. W naszym kraju leczenie biologiczne realizowane jest w ramach refundowanych terapii. Warto jednak śledzić doniesienia na temat badań klinicznych.

Rak jajnika – gdzie szukać wsparcia?

Wejdź na stronę Dla niej. Możemy więcejZnajdziesz tu cenne informacje i porady specjalistów, które mogą ci pomóc w walce z chorobą, szukaniu informacji, a także oswojeniu lęków. 

Kampania edukacyjna „Dla niej. Możemy więcej” została zainicjowana w 2013 roku przez organizacje pacjentów wspierające kobiety zmagające się z nowotworami strefy intymnej oraz ich bliskich: Stowarzyszenie Kobiet z Problemami Onkologiczno-Ginekologicznymi Magnolia, Stowarzyszenie na Rzecz Walki z Chorobami Nowotworowymi SANITAS, Polskie Amazonki Ruch Społeczny oraz Stowarzyszenie na Rzecz Walki z Rakiem Jajnika „Niebieski Motyl”. Na czele każdej z tych organizacji stoją kobiety, które same stoczyły walkę z nowotworem. Patronat nad kampanią objęło Polskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej. 

PL/ONCO/2001/0003

Artykuł powstał w ramach kampanii "Dla niej. Możemy więcej" .

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!