skierowanie na badania fot. Adobe Stock

Skierowanie na badania – kiedy jest potrzebne i jak długo jest ważne?

Skierowanie na badania możemy dostać od lekarza lub pracodawcy w określonych sytuacjach. Na co się je wystawia i czy pacjent musi mieć przy sobie oryginał takiego dokumentu?
Diana Ożarowska-Sady / 04.07.2019 14:44
skierowanie na badania fot. Adobe Stock

Skierowanie to sformalizowany druk, który wystawia lekarz zlecający konsultację lub badanie pacjenta u konkretnego specjalisty. W zależności od tego, na co się je wystawia, ma określoną ważność. Może dotyczyć wizyty u specjalisty, w poradni specjalistycznej, badania podstawowego lub specjalistycznego bądź wizyty w szpitalu. Warto wiedzieć, że skierowanie nie obowiązuje natomiast w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia chorego.

Najważniejsze pytania dotyczące skierowań:

1. Do jakiego lekarza nie potrzebujemy skierowania?

Skierowania nie potrzebujemy do lekarza POZ (czyli podstawowej opieki zdrowotnej). A rolę te zazwyczaj pełni pediatra, lekarz rodzinny lub internista.

  • dentysty,
  • ginekologa i położnika,
  • wenerologa,
  • onkologa,
  • psychiatry.

Do pozostałych specjalistów skierowanie jest konieczne. Wystawia je lekarz POZ lub specjalista, do którego już trafiliśmy.

Odrębną kwestią jest skierowanie na badania medycyny pracy wystawiane przez pracodawcę. Wyróżniamy trzy jego rodzaje: badania wstępne, okresowe i kontrolne. Muszą one zawierać m.in. opis stanowiska pracy oraz szkodliwych, niebezpiecznych czynników, z którymi styka się pracownik.

Wyniki badań: morfologia, lipidogram, badanie moczu i inne. Sprawdź swoje wyniki!

2. Kto może korzystać ze specjalistycznych świadczeń ambulatoryjnych bez skierowania?

Osobami uprawnionymi do tego są:
  • chorzy na gruźlicę,
  • zakażeni wirusem HIV,
  • inwalidzi wojenni i wojskowi, kombatanci i represjonowani (również z powodów politycznych),
  • działacze opozycji antykomunistycznej,
  • cywilne niewidome ofiary działań wojennych,
  • uzależnieni od alkoholu, środków odurzających i psychotropowych – o ile chodzi o badania lub wizyty związane z leczeniem odwykowym.

3. Jak długo jest ważne skierowanie?

Skierowanie do poradni specjalistycznej jest ważne aż do momentu, w którym je zrealizujemy (czyli w sumie bezterminowo) – chyba, że wcześniej ustąpi dolegliwość, z powodu której zostało skierowanie wystawione.

Ale uwaga! Nawet jeśli nasza choroba trwa, nie ma sensu czekać z realizacją skierowania (i to nie tylko ze względu na to, że może pogorszyć się nasza kondycja). Jeśli zbyt długo zwlekamy, lekarz do którego idziemy może zażądać zaktualizowania informacji o naszym zdrowiu, by sprawdzić, czy skierowanie nadal jest zasadne.

Od powyższej reguły są wyjątki, bo np. skierowanie:

  • na leczenie uzdrowiskowe ważne 18 miesięcy od jego wystawienia,
  • na zabiegi fizjoterapeutyczne  w warunkach ambulatoryjnych – tylko 30 dni od wystawienia (w takim okresie trzeba je zarejestrować w zakładzie rehabilitacji, samo skierowanie pozostaje zaś ważne przez rok),
  • do szpitala psychiatrycznego – 14 dni,
  • okresowe badania pracownicze – nie mają konkretnej daty "przydatności", ważne jednak, by zrobić je przed tym, gdy wygaśnie ważność poprzednich, bo bez nich pracownik nie może być dopuszczony do wykonywania pracy. Jeżeli zaś dojdzie do zaniechania z jego winy, za wymuszoną przez to przerwę w pracy nie dostanie wynagrodzenia,
  • na badania laboratoryjne – 3 miesiące, przy czym jeśli w ramach kontynuacji leczenia konieczne jest zrobienie takich badań w późniejszym terminie, lekarz może zaznaczyć to na skierowaniu, tym samym przedłużając jego ważność (koniecznie powinien potwierdzić to swoim podpisem).

4. Czy lekarz może odmówić wydania skierowania na badania profilaktyczne?

Niestety, tak. Może odmówić wydania skierowania, jeśli uzna, że nie ma podstaw do takiej kontroli, bo np. nie należymy do grupy podwyższonego ryzyka choroby, którą chcemy diagnozować, nasz stan zdrowia nie wskazuje, że określone badania są potrzebne lub minęło zbyt mało czasu od poprzedniej profilaktycznej kontroli. Oczywiście ograniczenia te dotyczą przede wszystkim badań refundowanych. Te odpłatne - o ile nie są np. inwazyjne możemy robić bez tak rygorystycznych ograniczeń (a w większości przypadków także bez skierowania).

Co robić, gdy lekarz odmawia skierowania na morfologię?

5. Na jakie badania odpłatne także trzeba mieć skierowanie?

Na wszystkie, które wymagają wcześniejszej medycznej interwencji, np. zażycia jakiegoś leku (np. badanie prolaktyny z obciążeniem) czy choćby roztworu glukozy (np. test tolerancji glukozy).

Do badań, których nie zrobimy bez skierowania, nawet w pełnej odpłatności, należą również te z udziałem promieni rentgenowskich (np. prześwietlenie klatki piersiowej, ale też tomografia komputerowa).

6. Jak często może być wystawiane skierowanie na badania refundowane?

Nie ma sztywnych ram czasowych. Wszystko zależy od przyczyny.  Przy niektórych dolegliwościach może być bowiem konieczność diagnostyki nawet co 1–2 tygodnie. Przy innych nie ma sensu badań powtarzać częściej niż np. co 3–6 miesięcy. A w przypadku badań profilaktycznych odstępy te są jeszcze dłuższe (czasem nawet 5-letnie).

7. Czy konieczny jest oryginał skierowania?

Jeżeli przy danym świadczeniu skierowanie jest wymagane, to tak – trzeba przedstawić jego oryginał. W przypadku zaś świadczeń, które wymagają wpisania się na listę oczekujących, należy dostarczyć skierowanie w ciągu 14 dni od momentu wpisania się na tę listę (po upływie tego terminu będziemy skreśleni). Czas liczy się od następnego dnia po wpisaniu. Przy czym jeśli przesyłamy skierowanie pocztą, to pod uwagę brana jest data jego nadania.

Czy morfologia krwi może wykazać nowotwór? Sprawdzamy, jakie parametry badania powinny nas zaniepokoić

8. Jakiego typu skierowania może wystawiać lekarz POZ?

Lekarz pierwszego kontaktu może w ramach diagnostyki, jak i późniejszego leczenia, wystawić skierowanie do poradni specjalistycznej do innego specjalisty z prośbą o konsultację lub objęcie stałym leczeniem. W przypadku porady konsultacyjnej pacjent wraca potem pod opiekę lekarza POZ i przez niego ma zlecane konsultacje u kolejnych specjalistów lub badania leżące w zakresie lekarza POZ.

Skorzystaj z najlepszych zniżek na smartfony, laptopy i sprzęt AGD. Nie przegap żadnej zniżki ze strony MediaMarkt kody rabatowe

9. Jakie nieodpłatne badania może przepisać lekarz POZ?

W ramach świadczeń refundowanych lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może wystawić skierowanie na:

  • wiele badań hematologicznych i biochemicznych czy immunochemicznych badań z krwi  (lista jest naprawdę długa – w tym m.in.  morfologia, test obciążenia glukozą, lipidogram, TSH czy hormony tarczycy, elektrolity, tzw. profil nerkowy czy wątrobowy),
  • badania moczu i  kału, także z posiewem,
  • EKG w spoczynku i niektóre rodzaje USG (np. tarczycy, nerek, pęcherza, brzucha, ale już nie dopplerowskie),
  • spirometrię,
  • zdjęcia radiologiczne, np. klatki piersiowej, czaszki, zatok kręgosłupa,
  • gastroskopię i  kolonoskopię.

10. Jak działają e-skierowania?

Pod koniec  2018 r. ruszył pilotażowy program e-skierowania. Mają one być wystawiane na:

  • badania diagnostyczne,
  • ambulatoryjną opiekę specjalistyczną,
  • leczenie szpitalne.

Gdy otrzymasz takie skierowanie i udostępnisz wybranemu świadczeniodawcy (przychodni, poradni) klucz dostępu do skierowania w postaci elektronicznej albo kod dostępu i numer PESEL (w przypadku osoby, która nie ma nadanego numeru PESEL – numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość), ten wpisze cię na listę oczekujących przez określenie odpowiedniego statusu skierowania w systemie teleinformatycznym (na platformie P1).

Gdy twoje e-skierowanie zostanie zarejestrowane w systemie, będzie automatycznie oznaczone jako "w realizacji" i jego ponowne użycie w innej przychodni czy poradni nie będzie możliwe. Obecnie wiele osób "ustawia się" bowiem w kilku, a nawet kilkunastu kolejkach po to samo świadczenie w różnych przychodniach.

11. Czym jest skierowanie na cito?

Jeżeli  badanie ma być wykonane w trybie pilnym, lekarz, który wystawia skierowanie, musi umieścić na nim dopisek "cito", czyli "pilne". Wtedy zostaniesz wpisana do odrębnej kolejki oczekujących. Lekarz nie ma obowiązku zlecania badań pilnych, zależy to od jego oceny twojego stanu zdrowia.

12. Jak zarejestrować skierowanie?

Rejestrując się w poradni specjalistycznej, musisz dostarczyć oryginał skierowania (jeśli jest wymagane) w ciągu 14 dni roboczych od wpisania na listę oczekujących. Jeśli tego nie zrobisz, zostaniesz skreślona z tej listy, chyba że udowodnisz, że niezgłoszenie się na wizytę nastąpiło z powodu siły wyższej (np. miałaś wypadek).

Skierowanie możesz dostarczyć osobiście lub przez inną osobę. Możesz także wysłać je pocztą (liczy się data stempla pocztowego).

Jeśli zostałaś skreślona z listy oczekujących, ale nie mogłaś dostarczyć skierowania z powodów od siebie niezależnych, musisz jak najszybciej zgłosić wniosek o przywrócenie na listę oczekujących (najdalej w ciągu 7 dni od ustania przyczyny, która spowodowała niezgłoszenie się na wizytę). Wniosek musi zawierać uzasadnienie, dlaczego nie przyszłaś w terminie.

Możesz być wpisana na listę oczekujących tylko u jednego świadczeniodawcy.  Zasada ta dotyczy również świadczeń udzielanych bez skierowania oraz świadczeń onkologicznych.

13. Gdzie najszybciej otrzymasz pomoc?

Narodowy Fundusz Zdrowia uruchomił informator o terminach leczenia. Wyszukiwarka (zastąpiła stronę kolejki.nfz.gov.pl) zawiera adresy i telefony blisko 14 tys. placówek medycznych, które udzielają świadczeń w ramach umowy z NFZ. Umożliwia też sprawdzenie na mapie, gdzie znajduje się dany szpital czy poradnia. Informator znajdziesz na https://terminyleczenia.nfz.gov.pl.

Korzystając z wyszukiwarki, sprawdzisz:   

  • gdzie najszybciej uzyskasz pomoc lekarza,  
  • ile osób oczekuje aktualnie na leczenie w placówce, którą wybrałaś,  
  •  czy w szpitalu lub poradni znajdują się udogodnienia dla pacjentów takie jak: parking, podjazd dla wózków, winda czy specjalnie dostosowana łazienka dla osób niepełnosprawnych.   

Szpitale i poradnie są zobowiązane co tydzień informować Oddział Wojewódzki NFZ o prowadzonych listach osób oczekujących na leczenie. Gdyby okazało się, że termin proponowany przez przychodnię jest inny od podanego w informatorze, możesz to zgłosić do NFZ bezpośrednio poprzez stronę informatora (pole: zgłoś uwagę). Każde takie zgłoszenie będzie wyjaśniane z placówką medyczną.

Zobacz też:
Jakie badania krwi zrobisz bezpłatnie, w ramach POZ?
Co jest potrzebne przy przyjęciu do szpitala?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)