Czy morfologia może wykazać raka? fot. Adobe Stock

Morfologia krwi a nowotwór – jak go wykryć w badaniu? [WYWIAD]

Krajowy konsultant w dziedzinie hematologii, profesor dr hab. n. med. Wiesław Jędrzejczak, tłumaczy nam, kiedy powinniśmy wykonać morfologię i jak odczytywać wynik badania.
Marta Słupska / 23.10.2019 10:47
Czy morfologia może wykazać raka? fot. Adobe Stock

O tym badaniu często zapominamy, tymczasem morfologię powinno się wykonać chociaż raz w roku. Jeśli zaś dokuczają nam jakieś niepokojące objawy, nie zwlekajmy z badaniem krwi. Co powinno nas skłonić do wykonania morfologii i jakie jej parametry mogą sugerować nowotwór? Zapytałyśmy o to profesora doktora hab. n. med. Wiesława Jędrzejczaka, krajowego konsultanta w dziedzinie hematologii.

Jakie objawy powinny nas skłonić do wykonania morfologii? 

Prof. dr. hab. n. med. Wiesław Jędrzejczak: Moim zdaniem morfologię krwi należy wykonać raz na rok nie mając żadnych objawów chorobowych. Poza tym badanie to powinniśmy wykonać w razie wystąpienia jakichkolwiek poważnych objawów chorobowych.

Szczególnie należy zbadać krew w razie przedłużającego się zakażenia, znacznego osłabienia, krwotoków lub pojawienia się wybroczyn. Dlatego niedawno zainaugurowana została kampania edukacyjna „Odpowiedź masz we krwi”, której celem jest upowszechnienie wiedzy nt. objawów chorób krwi i przypomnienie, że wiele chorób (i to nie tylko chorób krwi) można wykryć tym prostym badaniem. Krew jest niejako zwierciadłem, w którym odbijają się także zaburzenia innych narządów.

Jakie badania krwi trzeba wykonać na czczo?

Jakie nieprawidłowości w funkcjach krwi i szpiku kostnego mogą być wykryte w morfologii krwi obwodowej? Czy na jego podstawie możemy zdiagnozować niektóre nowotwory?

We krwi obwodowej wykrywa się niedobory poszczególnych rodzajów krwinek i ich nadmiary.
Na podstawie tego badania można wykryć różne białaczki, czerwienicę, nadpłytkowość, pierwotną mielofibrozę, niektóre chłoniaki i szpiczaka, ale także wiele nowotworów innych narządów, które wtórnie powodują niedokrwistość.

Taka niedokrwistość może być pierwszym objawem nowotworu. Zwłaszcza banalna wydawałoby się niedokrwistość z niedoboru żelaza u mężczyzny lub kobiety w wieku pomenopauzalnym sugeruje krwawienie z przewodu pokarmowego, a to często jest spowodowane przez nowotwór tego przewodu. Nie umożliwia to postawienia rozpoznania, ale powoduje uruchomienie diagnostyki, która ostatecznie do tego doprowadzi. Wreszcie morfologia pozwala wykryć niedobry poszczególnych komórek krwi.

Jakie parametry morfologii mogą wskazywać na nowotwór krwi? Kiedy powinniśmy niepokoić się wynikiem badań? 

Zwiększona liczba limfocytów czy monocytów to najczęstsze objawy białaczki. Z kolei zwiększona liczba krwinek czerwonych może sugerować obecność czerwienicy prawdziwej, którą zaliczamy do tzw. nowotworów mieloproliferacyjnych. Do nich należy też nadpłytkowość samoistna cechująca się bardzo dużą liczbą krwinek płytkowych, czyli trombocytów.

Zwykle na wyniku obok podanych nieprawidłowych wartości znajdują się literki: L (od angielskiego „low” czyli mało) lub H (od angielskiego „high” czyli wysoko). Im bardziej tak oznaczone wartości różnią się od podanych obok norm, tym  bardziej należy się niepokoić i udać do lekarza. Odwrotnie, jeśli wyniki są bliskie granicy normy, to mało jest prawdopodobne, aby nam coś groziło.

Czy morfologia może jednoznacznie określać, że mamy nowotwór, czy konieczne są jeszcze inne badania, by to potwierdzić?

Zwykle nawet w przypadku podejrzenia nowotworu krwi konieczne są dalsze badania aby określić z jakim nowotworem dokładnie mamy do czynienia.

Dodatkowo wielu lekarzy zaleca swoim pacjentom wykonanie OB. Czym jest ten wskaźnik
i kiedy może sugerować raka? 

Ja też polecam OB. To jest bardzo proste badanie, które jednak może zasygnalizować wiele chorób. Są to albo choroby nowotworowe, albo choroby zapalne.

Pierwszy niepokój pojawić się powinien jeśli OB jest powyżej 20 ale mniej niż 40. Wtedy trzeba przede wszystkim powtórzyć badanie i kontynuować diagnostykę, jeśli będzie się utrzymywać lub wzrastać.

Jeżeli zaś jest powyżej 40, to należy zacząć diagnostykę bez dalszej zwłoki. Jeśli zaś jest powyżej 100, to zawsze jesteśmy bardzo chorzy. Ale trzeba pamiętać, że niekiedy ciężka choroba się rozwija bez przyspieszonego OB i zwracać uwagę na inne objawy.

Warto też wykonać badanie ogólne moczu, gdyż wykrycie w nim obecności białka lub krwi też może przyspieszyć wykrycie trawiącego nas nowotworu. Polecam wykonywanie tych badań każdemu także bez żadnych objawów chorobowych przynajmniej raz na rok. To są wszystko tanie badania, a mogą nam uratować życie.

Zobacz też:
Co zrobić, gdy lekarz nie chce przepisać skierowania na morfologię?
Co może wpłynąć na wyniki morfologii krwi? 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (15)
/09.02.2020 15:09
Tyle sie mowi o badaniach kontrolnych a ja proszac o badanie krwi, gdyz nie mialam robionego cale gimnazjum i liceum czyli 6 lat powiedziano mi, ze bez znaczacych objawow nie ma co badac, bo widocznie jestem zdrowa. NFZ w stolicy! KPINA
/03.07.2019 16:37
a korzystacie z jakiegoś z takich pakietów?
/02.07.2019 21:19
potwierdzam, poza pakietem komplet badań i konsultacji to spory koszt. W pakiecie jest dostęp do wielu lekarzy i oczekiwanie jest krótsze
POKAŻ KOMENTARZE (12)