Zmęczenie czy cukrzyca?

Nieustanne osłabienie może być sygnałem zbliżającej się cukrzycy. Jak najszybciej sprawdź poziom cukru we krwi. Pokonaj cukrzycę, zanim się pojawi!
Nieustanne osłabienie może być sygnałem zbliżającej się cukrzycy. Jak najszybciej sprawdź poziom cukru we krwi. Pokonaj cukrzycę, zanim się pojawi!

Od jakiegoś czasu nękają Cię różne infekcje. Masz problemy z pęcherzem: czasem musisz wstawać do łazienki nawet w nocy. I przede wszystkim jesteś wciąż zmęczona. – To przez te skurcze łydek, mrowienie w nogach, które nie dają mi spać – tłumaczysz swoje nie najlepsze samopoczucie w ciągu dnia. A za ciągłe pragnienie i to, że są chwile, kiedy niezbyt wyraźnie widzisz, obwiniasz klimatyzację.
To prawda, że zmęczenie może być skutkiem braku snu, a sprawcą kłopotów z oczami jest klimatyzacja. Ale wszystkie wymienione dolegliwości mogą być również pierwszym sygnałem podwyższonego poziomu cukru we krwi. Warto to sprawdzić, bo nawet niewielki nadmiar cukru bywa oznaką tak zwanej złej tolerancji glukozy, co może (choć nie musi) doprowadzić do cukrzycy.

Co powinno cię zaniepokoić
Objawy, które mogą sygnalizować cukrzycę:
- nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu;
- uczucie ciągłego zmęczenia;
- swędzenie skóry, głównie w okolicy narządów płciowych;
- skłonność do infekcji skórnych, zwłaszcza grzybic;
- częste zapalenia bakteryjne pochwy, infekcje pęcherza;
- drętwienie, pieczenie dłoni i stóp, kurcze mięśni łydek;
- krwawienia z dziąseł;
- niewyraźne widzenie;
- złe gojenie się ran.

Nie tylko dziedziczna
Wydaje Ci się to nieprawdopodobne, bo przecież nikt w Twojej rodzinie nie chorował na cukrzycę? Niestety, cukrzyca typu II, czyli insulinoniezależna, może dotknąć każdego z nas. Co więcej, lekarze twierdzą, że liczba chorych wzrasta w zastraszającym tempie. Obecnie w Polsce na cukrzycę cierpią prawie 2 miliony osób.

Cukier a zmęczenie
Węglowodany (cukry) znajdujące się w pożywieniu są dla komórek źródłem energii. Po to, by organizm mógł wykorzystać te substancje, musi najpierw przetworzyć je w przewodzie pokarmowym na glukozę (cukier prosty). Dopiero w takiej postaci przenikają one do krwi. Jest to sygnałem dla trzustki, która zaczyna wytwarzać insulinę. Wychwytuje ona glukozę i przenosi ją do komórek.
U osoby ze złą tolerancją glukozy (także chorej na cukrzycę) jakaś część glukozy zamiast trafiać do komórek pozostaje we krwi. Wraz z nią dociera do nerek, co sprawia, że zaczynają one produkować nadmierne ilości moczu. A ponieważ organizm musi się go pozbyć, coraz częściej korzystamy z łazienki. Jeśli takie zakłócenia trwają długo, dochodzi do odwodnienia organizmu. Wówczas pojawiają się nie tylko pragnienie, ale zawroty głowy, niewyraźne widzenie i zmęczenie.

Zbyt szeroka talia
Zła tolerancja glukozy przez organizm (a także cukrzyca insulinoniezależna) może mieć podłoże genetyczne. Dotyczy to jednak zaledwie 10–20 proc. osób. W pozostałych przypadkach głównym winowajcą jest niezdrowy tryb życia – wysokotłuszczowa dieta, mała aktywność fizyczna, nadmierna tusza. Najbardziej zdradliwa jest tzw. otyłość brzuszna. Gromadzenie się tkanki tłuszczowej na brzuchu, wokół narządów wewnętrznych, może stwarzać – zdaniem lekarzy – większe zagrożenie niż sama nadwaga. Prowadzi to bowiem do powstania zjawiska tak zwanej insulinooporności. Polega ono na tym, że komórki nie reagują na insulinę, nie „otwierają się” pod jej wpływem. Nie mogą więc pobrać glukozy, w rezultacie pozostaje ona we krwi, co po jakimś czasie prowadzi do cukrzycy insulinoniezależnej.

Czas na badania
Cukrzyca najczęściej wykrywana jest zupełnie przypadkowo, przy okazji sprawdzania stężenia glukozy we krwi z innych powodów. Często choroba jest już wtedy zaawansowana i o wiele trudniejsza do leczenia. A przecież wiedząc wcześniej o istniejącym zagrożeniu, czyli o złej tolerancji glukozy, można cukrzycy uniknąć.
Dlatego, jeśli nagle zaczęłaś odczuwać dziwne zmęczenie, nie możesz zaspokoić pragnienia, masz kłopoty ze skórą, koniecznie zgłoś się do lekarza i poproś o skierowanie na badania krwi. Są trzy podstawowe badania krwi, które może zlecić Ci lekarz:
Badanie poziomu glukozy we krwi
. Krew można pobrać o każdej porze dnia, bez względu na to, czy przedtem coś jadłaś, czy nie. Wynik 110–125 mg/dl może oznaczać złą tolerancję glukozy.
Oznaczanie stężenia glukozy na czczo. Przez 8 godzin przed badaniem nie wolno jeść, a pić można tylko wodę. To konieczne, gdyż celem tego testu jest pomiar cukru we krwi na jego absolutnie najniższym poziomie. Wynik 126 mg/dl zwykle świadczy już o istnieniu cukrzycy.
Doustny test tolerancji glukozy. U zdrowego człowieka stężenie glukozy we krwi na czczo mieści się w granicach 60–110 mg/dl. Po jedzeniu przez jakiś czas poziom cukru wzrasta, ale tylko do określonej wartości – może wynosić 140–160 mg/dl. Po 2–3 godzinach od posiłku powraca do wartości występujących na czczo.
Doustny test tolerancji glukozy ma właśnie na celu sprawdzenie takich reakcji organizmu na cukier. Polega on na czterokrotnym pobraniu krwi i oznaczeniu w niej stężenia glukozy. Pierwszą próbkę pobiera się na czczo. Później pacjent dostaje do wypicia roztwór 75 g glukozy. Następnie – po jednej godzinie, po dwóch i trzech godzinach od podania glukozy – pobierane są kolejne próbki krwi.

Nowy styl życia
Jeśli stężenie cukru po trzech godzinach wyniesie 100–130 mg/dl, możesz mieć nieprawidłową tolerancję glukozy. To zaś, o czym już wspominaliśmy, oznacza zagrożenie rozwojem cukrzycy insulinoniezależnej. Ale tylko zagrożenie, a nie pewność, że zachorujesz. Badania dowodzą, że zmieniając swój tryb życia, można zmniejszyć ryzyko rozwoju tej choroby o 60 procent. Co zatem trzeba zrobić?
Kontroluj wagę
. To najskuteczniejszy sposób zapobiegania cukrzycy. Pozbywając się tylko 5 procent zbędnych kilogramów, można zmniejszyć ryzyko tej choroby o 80 procent, a nawet całkowicie je wyeliminować.
Zmień dietę. Dzięki temu nie tylko uregulujesz poziom cukru we krwi, ale łatwiej utrzymasz prawidłową wagę ciała. Przy okazji ochronisz też swoje serce.
- Ogranicz się do jednej porcji mięsa raz na 2–3 dni. Ale przede wszystkim zmniejsz spożycie tłuszczu, do 42 g dziennie. Tylko 10 procent tej porcji mogą stanowić tłuszcze nasycone, czyli pochodzenia zwierzęcego. Używaj zdrowych roślinnych tłuszczów: oliwy z oliwek, oleju rzepakowego.
- Codziennie jedz jak najwięcej owoców i warzyw. Postaraj się, by przynajmniej połowę produktów zbożowych (chleb, makaron, ryż) stanowiły produkty pełnoziarniste – w ten sposób zwiększysz ilość spożywanego błonnika, który pomaga utrzymywać poziom cukru w ryzach.
- Ogranicz ilość słodyczy i słodkich płynów.
- Jedz mniejsze porcje, ale za to częściej
. Najkorzystniejszym rozwiązaniem jest pięć posiłków dziennie.
Więcej ćwicz. Wysiłek fizyczny poprawia reakcję organizmu na insulinę, dzięki temu obniża stężenie cukru we krwi.
Pomaga również w utrzymaniu właściwej wagi ciała. Ćwicząc 4 godziny w tygodniu, można zmniejszyć ryzyko powstania cukrzycy insulinoniezależnej aż o 80 procent. Po to jednak, by osiągnąć taki efekt, należy przestrzegać pewnych zasad:
- Ćwiczenia mniej intensywne powinny trwać 30 minut, a nawet dłużej; zbyt krótki i jednocześnie mało intensywny wysiłek nie przyniesie oczekiwanych terapeutycznych efektów;
- Chcąc zwiększyć wrażliwość komórek na insulinę i utrzymać na dłużej prawidłowe stężenie cukru we krwi, trzeba ćwiczyć przynajmniej co drugi dzień (nie rzadziej niż 3 razy w tygodniu). Po to, by jednocześnie zmniejszyć lub utrzymać wagę ciała, należy to robić codziennie.
Spaceruj. To doskonały sposób na pozbycie się tłuszczu brzusznego. Badania wykazały, że kobiety regularnie spacerujące są o 16 procent mniej narażone na otyłość brzuszną od tych, które nie spacerują.
Trzeba jednak spacerować energicznie, 4 godziny tygodniowo lub przynajmniej 30 minut dziennie.

Cukrzycy warto zapobiegać
Po pierwsze dlatego, że jeśli na nią zachorujesz, to będziesz chorować już do końca życia. Cukrzyca jest bowiem chorobą nieuleczalną i może bardzo komplikować życie.
Po drugie dlatego, że długo utrzymujące się wysokie stężenie cukru we krwi zawsze dezorganizuje pracę całego organizmu.
A jeśli cukrzyca jest zbyt późno wykryta i w związku z tym nie leczona, prowadzi do innych bardzo poważnych, a nawet niebezpiecznych dla życia chorób.
Zwiększa ryzyko choroby wieńcowej, niebezpieczeństwo zawału serca i udaru mózgu. Dzieje się tak dlatego, że wysokie stężenie cukru we krwi przyspiesza zmiany miażdżycowe w dużych i średnich tętnicach.
Szkodzi oczom. Nadmiar cukru we krwi może doprowadzić do uszkodzenia drobnych naczyń krwionośnych zaopatrujących siatkówkę w krew. Co więcej, u osób chorych na cukrzycę mogą powstawać nowe naczynia, słabe i nieprawidłowe. Mają one skłonność do pękania, co prowadzi do wylewów krwi w oku. Zmiany te, nazywane retinopatią cukrzycową, bywają przyczyną utraty wzroku. Osoby cierpiące na cukrzycę są też bardziej narażone na jaskrę.
Uszkadza nerwy. Stąd uczucie mrowienia, drętwienia w nogach lub rękach. Cukrzyca może doprowadzić do utraty czucia, najczęściej w nogach, co powoduje, że chorzy nie reagują na wysoką temperaturę, ból. Łatwo więc mogą dotkliwie się poparzyć, zranić. Towarzyszy temu złe ukrwienie tkanek, które sprawia, że rany źle się goją. To powikłanie cukrzycy, nazywane neuropatią czuciową, jest częstą przyczyną amputacji.
Niszczy nerki. Wysokie stężenie cukru we krwi prowadzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych kłębuszków nerkowych, które odpowiadają za oczyszczanie krwi z substancji toksycznych. Może nawet dojść do całkowitej niewydolności nerek. A wówczas konieczne jest dializowanie.
To chyba wystarczy, by przekonać się, że cukrzycy nie tylko warto, ale trzeba zapobiegać. Im wcześniej, tym lepiej. Jeśli więc badania wykazują choćby niewielkie podwyższenie stężenia glukozy we krwi, nie przechodź nad tym do porządku dziennego. Zacznij działać.

Co zwiększa ryzyko cukrzycy
Na cukrzycę typu II może zachorować każdy, zwłaszcza po 35. roku życia.
Niebezpieczeństwo to znacznie zwiększają:
- otyłość (za otyłą uważa się osobę, która waży 20 proc. więcej, niż powinna). Przy dużej nadwadze ilość produkowanej przez trzustkę insuliny może być niewystarczająca. To między innymi dlatego u ludzi otyłych cukrzyca występuje 3–4 razy częściej niż u szczupłych;
- wiek powyżej 45 lat;
- siedzący tryb życia;
- przypadki cukrzycy w bliskiej rodzinie (rodzice, rodzeństwo);
- wystąpienie cukrzycy w czasie ciąży lub urodzenie dużego dziecka (ważącego więcej niż 4 kg);
- choroba niedokrwienna (wieńcowa) serca przed 50. rokiem życia;
- przewlekła choroba wątroby, trzustki;
- niski poziom cholesterolu HDL (mniej niż 35), wysoki trójglicerydów (ponad 250);
- wysokie ciśnienie (ponad 140/90).

Emilia Borkowska

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (4)
/8 miesięcy temu
Owocei pieczywo przy początkach cukrzycy? Ograniczyć tłuszcze? Kto to pisał?
/4 lata temu
Cukrzyca typu II może ujawnić się w każdym wieku, dlatego nie można bagatelizować objawów takich jak chroniczne zmęczenie. Może to być jeden z sygnałów ostrzegawczych!
/4 lata temu
Cukrzyca typu II może ujawnić się w każdym wieku, dlatego nie można bagatelizować objawów takich jak chroniczne zmęczenie. Może to być jeden z sygnałów ostrzegawczych!
POKAŻ KOMENTARZE (1)