Suchość w ustach - nie tylko objawem odwodnienia!

Zwykle objaw suchości w ustach bagatelizujemy i utożsamiamy go z odwodnieniem. Nieczęsto tez o nim wspominamy. Bardziej zaprawieni w literaturze fachowej, powiedzą, że suchość w ustach może wystąpić w przypadku cukrzycy, zespołu Sjögrena, gorączki, nadużycia alkoholu lub produktów solonych (z chlorkiem sodu).

Zwykle objaw suchości w ustach bagatelizujemy i utożsamiamy go z odwodnieniem. Nieczęsto tez o nim wspominamy. Bardziej zaprawieni w literaturze fachowej, powiedzą, że suchość w ustach może wystąpić w przypadku cukrzycy, zespołu Sjögrena, gorączki, nadużycia alkoholu lub produktów solonych (z chlorkiem sodu).

Suchość w ustach - nie tylko objawem odwodnienia!

Fot. Depositphotos

To wszystko jak najbardziej prawdziwe twierdzenia. Warto wiedzieć, że suchość w ustach to objaw zespołu dolegliwości zwanych kserostomią…

Zespół Sjögrena – na czym polega?

Kserostomia to grupa objawów polegająca na odczuwaniu suchości w ustach z powodu uszkodzenia ślinianek, czyli gruczołów wydzielających ślinę. Ślina wydzielana jest w małych ilościach lub nie jest wydzielana wcale, nawet przy prawidłowym nawodnieniu organizmu.

Ślina jest bardzo ważną wydzieliną, która nawilża i odkaża naszą jamę ustną. Ułatwia żucie, połykanie i mówienie. Enzymy w ślinie, wstępnie rozpoczynają trawienie niektórych pokarmów. Ślina opłukuje jamę ustną z resztek jedzenia, oczyszcza ją i zapobiega próchnicy.

Jakie są przyczyny kserostomii?

Przyczyny przewlekłej i uporczywej suchości w ustach są zwykle chorobowe. Dotyczą one osób cierpiących z powodu: nadczynności tarczycy, cukrzycy, niedoboru witaminy B12, miażdżycy, chorób psychicznych, tkanki łącznej, AIDS, chrapania, alergii, anemii z niedoboru żelaza, nikotynizmu. Kserostomia jest bardzo często spotykana u osób poddanych chemio i radioterapii, a także przyjmujących leki moczopędne, przeciwdepresyjne, przeciwlękowe, przeciwalergiczne i opioidowe przeciwbólowe. Objaw dotyczy też osób oddychających przez usta oraz stosujących
protezy zębowe.

Po czym można rozpoznać kserostomię?

Do objawów kserostomii zaliczamy:
- pieczenie języka i ust oraz suche, spierzchnięte wargi,
- suchość i pieczenie w ustach, pieczenie i szorstkość języka,
- ból podczas połykania,
- zaburzenia czucia smaku,
- zmniejszenie apetytu,
- trudności w mowie,
- podatność na uszkodzenia śluzówki jamy ustnej i powstawanie bolesnych
owrzodzeń,
- postępującą próchnicę zębów i zakażenia grzybicze w jamie ustnej,
- obrzęk śluzówek jamy ustnej,
- niemożność stosowania protez zębowych, z uwagi na duże ryzyko zranień i
dyskomfort spowodowany suchością w ustach,
- odpychający zapach z buzi.

Wymienione symptomy po dłuższym czasie mogą doprowadzić do niedożywienia z uwagi na przyjmowanie mniejszych ilości pokarmów (by „zaoszczędzić” sobie cierpienia związanego z bolesnym żuciem i połykaniem), a także wycofania się z życia społecznego, izolacji wynikających ze stresu i poczucia bezradności. Jest również przyczyną obniżenia nastroju i zaburzeń snu.

Halitoza – problem wielu z nas
 Próchnica – fakty i mity

Kserostomia nie jedno ma imię…

Patologiczna suchość w ustach może być dwojako określana – jako kserostomia prawdziwa i rzekoma. Kserostomia prawdziwa to stwierdzenie suchości w jamie ustnej i spadku ilości wydzielanej śliny; natomiast rzekoma – to objaw „psychologiczny” – czyli tylko i wyłącznie odczuwanie suchości w buzi, przy prawidłowym wydzielaniu śliny, co często jest objawem nerwicy wegetatywnej.

Jak można zdiagnozować kserostomię?

Diagnostyka polega na sprawdzeniu, w jakim stopniu zostało upośledzone wydzielanie śliny. W tym celu wykonywane są testy silaometryczne:
- kontrola ilości śliny niestymulowanej (u-SFR; norma 0,3-0,4 ml/min; kserostomia
prawdziwa <0,1 ml/min),
- kontrola ilości śliny stymulowanej (s-SFR; norma 1-2 ml/min; kserostomia
prawdziwa <0,2-0,5 ml/min),
- kontrola poziomu wydzielania z gruczołów z podniebienia i z gruczołów
przyusznych.
Aby stwierdzić kserostomię prawdziwą, należy stwierdzić suchość w ustach i u-SFR musi być mniejsze niż 0,1ml/min.

Jak sobie radzić z kserostomią?

Najważniejsze jest utrzymanie wydzielania śliny i stymulowanie tego procesu o ile
jest to możliwe. Jeśli wydzielanie śliny jest zatrzymane wówczas trzeba stosować
preparaty sztucznej śliny.

Aby pobudzić wydzielanie śliny, należy:

- systematycznie pielęgnować jamę ustną delikatnymi szczoteczkami i preparatami,
- często popijać płyny w małych ilościach,
- przepłukiwać buzię przed i po posiłkach np. wodą mineralną gazowaną, wodą sodową, roztworem 1:1 wina musującego z jabłek i wody,
- ssać cukierki o intensywnym smaku, kostki lodu z soku owocowego lub zamrożone kawałki ananasa,
- ssać owoce cytrusowe,
- włączyć do diety wodniste warzywa i owoce jak ogórki, arbuzy, melony, winogrona,
- żuć gumy bez cukru,
- pędzlować buzie oliwą z oliwek lub olejem lnianym.

Jak prawidłowo myć zęby?
Naturalne sposoby na nieprzyjemny zapach

Preparaty sztucznej śliny

Poprawiają komfort osoby chorej. Ich skład jest zbliżony do składu naszej
fizjologicznej śliny i pełni te same funkcje. Efekt ich użycia jest jednak krótki, co nie
oznacza, że nie warto ich stosować. Przykładowe preparaty – dostępne bez recepty:
- Profylin – w formie żelu (85ml – około 30-40zł) i tabletek do ssania (50szt. – około
20zł),
- Mucinox – aerozol, 50ml za około 40zł;
- Xerostom Saliva – kapsułki (40szt.) i żel (25ml), za około 30zł;
- Salivarex – aerozol; 65ml za około 15zł.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (4)
/11 miesięcy temu
Witam.Ja mam od bardzo dawna problem z jama ustna,Ciągła suchość w ustach,wargi opuchnięte,problem z mowa i lepkie usta i sklejajce się kąciki ust przy rozmowie,Pomocy! Wstydzę się WGL odzywać i unikam kontaktu z kim kolwiek bo się wstydzę,zaraz każdy łapie się za usta gdy mnie widzi bo coś jest nie tak :(
/rok temu
my od lat stosujemy w przypadku ryzyka odwodnienia JONOLIT, skutecznosc 100% a smak tez bardzo dobry!
/2 lata temu
Błagam! Czy to jest artykuł adresowany dla przedszkolaka? "Suchość w USTACH", "Pędzlować JAMĘ USTNĄ oliwą", nie "buzię"!
POKAŻ KOMENTARZE (1)