Niedoczynność a nadczynność tarczycy - co je różni?

Tarczyca to narząd gruczołowy, który bardzo łatwo możemy sobie wybadać na szyi. Ma kształt motyla, który jak gdyby „okrywa” niczym tarcza tchawicę (stąd druga nazwa narządu: gruczoł tarczowy). Sąsiaduje z naczyniami krwionośnymi i nerwami. Jednak co najistotniejsze – wydziela hormony. Do hormonów tarczycowych należą: trijodotyronina, tyroksyna i kalcytonina.

Tarczyca to narząd gruczołowy, który bardzo łatwo możemy sobie wybadać na szyi. Ma kształt motyla, który jak gdyby „okrywa” niczym tarcza tchawicę (stąd druga nazwa narządu: gruczoł tarczowy). Sąsiaduje z naczyniami krwionośnymi i nerwami. Jednak co najistotniejsze – wydziela hormony. Do hormonów tarczycowych należą: trijodotyronina, tyroksyna i kalcytonina.

Niedoczynność a nadczynność tarczycy - co je różni?

Fot. Depositphotos

Rola hormonów tarczycowych

Trijodotyronina (T3) to najaktywniejszy hormon tarczycy. Powstaje w wyniku odjodowania tyroksyny i zamiast czterech, zawiera trzy atomy jodu. Nadmiar trijodotyroniny występuje w nadczynności tarczycy, natomiast niski poziom w przypadku niedoczynności. Wartości referencyjne wolnej frakcji trijodotyroniny mieszczą się w przedziale: fT3 od 3-2,25 do 6 pmol/l (1,5 - 4 ng/l). [p-piko; n-nano]. Tyroksyna (T4) to główny hormon tarczycy, posiadający cztery atomy jodu. Podobnie jak w przypadku trijodotyroniny, nadmiar tyroksyny występuje w nadczynności, a małe wartości w przypadku niedomogi tego narządu. Poziom wolnej frakcji tyroksyny powinien wynosić: fT4 10 do 25 pmol/l (8-20 ng/l).

Kolejnym hormonem tarczycy jest kalcytonina, biorąca udział w regulacji wapniowo-fosforanowej ludzkiego organizmu, czyli m.in. utrzymaniu prawidłowej masy kostnej i zrostu kości po złamaniach.

Na wydzielanie tyroksyny i trijodotyroniny ma wpływ tyreotropina, skrótem TSH. Jest to hormon wydzielany przez przysadkę mózgową. Niski poziom TSH występuje w przypadku nadczynności tarczycy – ponieważ tarczyca nie musi być przez nią stymulowana; a wysoki poziom TSH stwierdzany jest w niedoczynności, gdyż przysadka musi jej produkować tyle, by pobudzić jak gdyby uśpioną tarczycę. Wartości referencyjne TSH wynoszą: 0,4-4,0 µIU/ml. Nad wydzielaniem TSH przez przysadkę czuwa jeszcze inny hormon – tyreoliberyna, wydzielana przez podwzgórze
(struktura mózgu).

Różnice w objawach

Po czym można wysnuć podejrzenie, że mamy do czynienia z nadczynnością lub niedoczynnością tarczycy? Oczywiście po specyficznych objawach. Warto zapamiętać, że stany te są do siebie przeciwstawne.

Niedoczynność tarczycy

Objawy wynikają z obniżenia metabolizmu. Można je luźno skojarzyć z nadwagą, złym nastrojem i osłabieniem. Szczególne objawy to:

  • przyrost masy ciała, nadwaga, otyłość;
  • ciągłe uczucie zmęczenia,
  • osłabienie i senność,
  • trudności w koncentracji, uczeniu się i zapamiętywaniu,
  • obniżony nastrój, aż po depresję,
  • nieprzyjemne uczucie chłodu, zimne ręce i stopy,
  • zimna skóra, blada, szorstka, czasem wilgotna,
  • objaw brudnych łokci i kolan (ciemniejsze zabarwienie, zrogowacenie),
  • przewlekłe i uporczywe zaparcia,
  • łamliwość włosów i paznokci, przerzedzenie brwi,
  • obrzęki podskórne i retencja wody w organizmie,
  • niski głos, charakterystyczna chrypka,
  • zaburzenia pracy serca (spowolnienie akcji) i niższe ciśnienie tętnicze,
  • zaburzenie cyklu miesiączkowego kobiet; impotencja u mężczyzn.

Niedoczynność tarczycy

Nadczynność tarczycy

Stan ten najprościej pokojarzyć z niską masą ciała, dużymi oczami, nerwowością i powiększeniem szyi (wole). Wynikają z przyspieszonego metabolizmu. W przypadku nadczynności tarczycy najczęściej pojawia się:

  • spadek masy ciała, wychudzenie mimo dużego apetytu,
  • pobudzenie, niepokój,
  • nerwowość, drżenie rąk,
  • nietolerancja ciepła i nadmierne pocenie się
  • nadmierna potliwość,
  • szybsza akcja serca, wysokie ciśnienie krwi, ryzyko arytmii, np. migotanie przedsionków,
  • powiększenie tarczycy, zwane wolem,
  • osłabienie siły mięśni kończyn dolnych, kurcze mięśni,
  • wytrzesz oczu,
  • zaburzenia miesiączkowania u kobiet, u mężczyzn osłabienie libido.

Nadczynność tarczycy

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (2)
/6 lat temu
Witam leczę się od wielu lat na niedoczynność tarczycy i czy jest możliwe że nie posiadam wola. . zażywam lek 150 Euthyrox i myślę o zajść w ciąże ale boje się aby dziecko nie odziedziczyło moją chorobę:(
/5 lat temu
Również mam niedoczynność tarczycy, spokojnie.. jeżeli prawidłowo bierzesz leki to dzidzia urodzi się zdrowa;)