gruczolak przysadki fot. Adobe Stock

Gruczolak przysadki mózgowej - poznaj objawy i metody leczenia

Gruczolak przysadki jest najczęstszym guzem tego gruczołu. Może uciskać przysadkę, podwzgórze i nerwy wzrokowe, powodując m.in. niedoczynność przysadki, pogorszenie wzroku i ograniczenie pola widzenia.
/ 10.01.2020 08:31
gruczolak przysadki fot. Adobe Stock

Przysadka mózgowa jest gruczołem dokrewnym produkującym hormony w organizmie. Przysadka znajduje się wewnątrz czaszki w zagłębieniu zwanym siodłem tureckim. Przysadka wydziela m.in. hormon wzrostu, prolaktynę, hormony tarczycy, oksytocynę, wazopresynę. Nieprawidłowa praca lub choroby tego gruczołu - w tym gruczolaki przysadki - prowadzą do wielu schorzeń całego organizmu.

Spis treści:

Co to jest gruczolak przysadki mózgowej?

Gruczolaki przysadki należą do łagodnych zmian nowotworowych. Można je podzielić na guzy hormonalnie czynne (wydzielające) i hormonalnie nieczynne (niewydzielające).

Wśród gruczolaków wydzielających najczęściej występują:

  • gruczolaki prolaktynowe (ponad połowa),
  • gruczolaki produkujące hormon wzrostu (15 – 25%),
  • gruczolaki adrenokortykotropowe (5%).

Podziału guzów można także dokonać ze względu na ich rozmiar. Jeśli średnica guza przekracza 1 cm zmiana nazywana jest makrogruczolakiem, jeśli średnica jest mniejsza mikrogruczolakiem.

Gruczolak przysadki - niepokojące objawy

Objawy kliniczne gruczolaków przysadki mózgowej wynikają z obecności masy nowotworowej, a także z nadprodukcji niektórych hormonów. Guz może uciskać przysadkę, podwzgórze oraz nerwy wzrokowe, powodując m.in. niedoczynność przysadki, pogorszenie ostrości wzroku i ograniczenie pola widzenia (na czym polega badanie pola widzenia).

Zaburzenia hormonalne towarzyszące gruczolakowi prolaktynowemu obejmują:

Gruczolak może również produkować hormon wzrostu. Taki stan u dzieci objawia się gigantyzmem, natomiast u dorosłych akromegalią, czyli znacznym powiększeniem dłoni, stóp, żuchwy i języka. Dodatkowo może wystąpić cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, osłabienie mięśni, bóle stawów, osteoporoza oraz kardiomiopatia przerostowa.

Produkcja hormonu adrenokortykotropowego powoduje rozwój choroby Cushinga - zespół objawów związanych z nadmiernym stężeniem kortyzolu m.in.:

Jeśli widzisz u siebie niepokojące objawy, zgłoś się do lekarza. Chorobami przysadki mózgowej zajmuje się endokrynolog. W celu zdiagnozowania gruczolaka przysadki i innych chorób przysadki, wykonuje się badania hormonalne na przysadkę.

Leczenie gruczolaka przysadki

Metody leczenia gruczolaków przysadki obejmują farmakoterapię oraz leczenie operacyjne. Wybór terapii zależy od typu gruczolaka.

Leczenie gruczolaków niewydzielających

W przypadku gruczolaków niewydzielających, które nie powodują zaburzeń pola widzenia oraz nie zmieniają swojego rozmiaru przez lata, konieczna jest tylko obserwacja. Jeśli dochodzi do zaburzeń pola widzenia lub powiększenia guza wskazane jest leczenie operacyjne.

Leczenie gruczolaków prolaktynowych

Większość takich gruczolaków wymaga wyłącznie leczenia farmakologicznego. Stosowane są wówczas leki dopaminergiczne (agoniści receptora dopaminergicznego), głównie:

  • bromokryptyna,
  • chinagolid,
  • garbegolina.

Leczenie operacyjne wykonywane jest w rzadkich przypadkach, kiedy leki nie są skuteczne lub chory bardzo źle je toleruje.

Leczenie gruczolaków wydzielających hormon wzrostu

Terapia gruczolaków produkujących hormon wzrostu polega na chirurgicznym usunięciu guza. Przed wykonaniem zabiegu podaje się leki zmniejszające jego rozmiar. Są to analogi somatostatyny o przedłużonym działaniu: oktreotyd, lanreatyd. Leczeniem uzupełniającym w przypadku nieskutecznego leczenia zabiegowego jest radioterapia.

Leczenie gruczolaków adrenokortykotropowych

Leczenie gruczolaków adrenokortykotropowych opiera się głównie na zabiegu chirurgicznym. Przed operacją chory powinien przyjmować ketokonazol, który m.in. zmniejsza ilość powikłań zakrzepowo-zatorowych, a także ułatwia terapię cukrzycy i nadciśnienia u tych pacjentów.

Operacja neurochirurgiczna

Leczenie zazwyczaj obejmuje chirurgiczne usunięcie nowotworu. Dostęp do guza można uzyskać przez czaszkę lub przez zatokę klinową. Małe gruczolaki są najczęściej usuwane poprzez zabieg przezklinowy, czyli wykonywany przez nos, natomiast duże zmiany muszą być operowane przezczaszkowo.

Dostęp przezklinowy umożliwia wykonanie operacji metodą endoskopową polegającą na wprowadzeniu endoskopu przez przewód nosowy pacjenta. Sonda kierowana jest brzegiem małżowiny nosowej środkowej do zachyłka klinowo-sitowego, następnie przez zatokę klinową do przysadki. Metoda ta charakteryzuje się małą inwazyjnością, a tym samym niewielkim ryzykiem powikłań.

Więcej o zaburzeniach endokrynologicznych:Objawy endometriozy są niespecyficzne. Jak ją wykryć?Choroba Hashimoto to przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy. Co warto o niej wiedzieć?Potrafi latami pozostać niewykryta. Zobacz objawy niedoczynności tarczycyDepresja a zaburzenia hormonalne - jak je rozróżnić?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (9)
/03.05.2016 21:46
Miałam operacje usunięcia gruczolaka w 2012 roku. Nie wiem czy to tylko mi bo byłam mała czy robią tak wszystkim aby mieć więcej miejsca, ale zrobili mi dziurę w tej kości/chrząstce co odgradza przegrody. No cóż, oddycha mi się przez to gorzej i nos nie ma podpory przez co tak trochę opadł. I teraz zamiast ślicznego, wąskiego noska mam wielki płaski kulfon. A i jeszcze w szpitalu jak wyjmowali mi opatrunek z nosa to ból był przeokropny. A no i jak miałam ten opatrunek to mogłam oddychać tylko przez usta no ten nawyk mi pozostał do teraz. Ogólnie po operacji strasznie bolała mnie głowa i przez kilka dni widziałam podwójnie. Później się okazało, że o coś zahaczyli czy coś, przez co mam moczówkę, która utrzymuje się do dziś. Ze szpitala wyszłam po miesiącu, a na wf nie mogłam ćwiczyć rok.
/17.04.2016 22:18
Witam, chciałabym.sie dowiedzieć jak wygląda rekonwalescencja po operacji usunięcia gruczołów przez nos, jakie głównie dolegliwości są odczuwalne, jak długo dochodzi się do sprawności fizycznej?
/16.04.2016 22:03
5 dni
POKAŻ KOMENTARZE (6)