Badania horomonalne a trądzik fot. Adobe Stock

Masz trądzik? Winne mogą być te hormony

Trądzik hormonalny pojawia się u osób dorosłych, głównie po 25. roku życia. Jakie hormony należy zbadać, jeśli go podejrzewamy?
Marta Słupska / 07.08.2019 09:02
Badania horomonalne a trądzik fot. Adobe Stock

„Wykonywanie badań hormonalnych u każdego pacjenta z trądzikiem pospolitym nie jest zasadne” – podkreśla specjalista dermatolog-wenerolog lek. med. Kamila Białek-Galas z Centrum Medycznego Sublimed. Są jednak takie sytuacje, gdy jest to konieczne. Kiedy i jakie hormony warto wtedy zbadać?

Czy trądzik może zależeć od hormonów?

Lek. med. Kamila Białek-Galas: Powstanie trądziku jest wynikiem wielu współdziałających ze sobą czynników, takich jak nadmierny łojotok, nieprawidłowe rogowacenie komórek naskórka w obrębie ujścia mieszka włosowego, namnażanie się bakterii Propionibacterium acnes oraz stan zapalny.

W niektórych przypadkach trądzik pospolity może mieć związek z podwyższonym poziomem tzw. androgenów, czyli męskich hormonów płciowych. Gruczoły łojowe mają na swojej powierzchni receptory dla DHT (dihydrotestosteron – pochodna testosteronu). DHT po związaniu z receptorem powoduje nasilenie syntezy łoju, co może (choć nie musi) skutkować powstawaniem zaskórników (wykwity pierwotne charakterystyczne dla trądziku pospolitego).

Powstawanie zaskórników nie zależy natomiast tylko i wyłącznie od łojotoku. Jest on jedną z możliwych przyczyn powstawania trądziku. Aby powstał zaskórnik, kluczowe znaczenie ma także nieprawidłowe rogowacenie komórek naskórka w obrębie ujścia mieszka włosowego, które szczelnie, jak korek butelkę, zamykają mieszek.

Jakie hormony powinniśmy zbadać, gdy mamy trądzik? Na czym polegają te badania i kiedy je wykonać?

U większości pacjentów z trądzikiem pospolitym poziom androgenów we krwi jest prawidłowy. Obserwuje się jedynie zwiększoną reaktywność gruczołu łojowego na DHT. Dlatego wykonywanie badań hormonalnych u każdego pacjenta z trądzikiem pospolitym nie jest zasadne.

Sytuacją, w której należy się zastanowić nad pogłębieniem diagnostyki trądziku pospolitego o badania hormonalne, jest demonstrowanie przez pacjentkę cech hiperandrogenizmu, takich jak: zaburzenia miesiączkowania, pojawienie się nadmiernego owłosienia w lokalizacji typowo męskiej (tj. na twarzy, klatce piersiowej, wokół brodawek sutkowych, na plecach czy brzuchu), pojawienie się łysienia typu męskiego (czyli takiego na szczycie głowy oraz w okolicy kątów czołowych), obniżenie tonu głosu.

Z pomocą badań należy skontrolować: testosteron, testosteron wolny, dihydrotestosteron (DHT), androstendion, dehydroepiandrosteron (DHEA), siarczan dehydroepiandrosteronu (DHEAS), LH (lutropina), FSH (folikulotropina), estradiol, SHBG (białko wiążące hormony płciowe), 17-hydroksyprogesteron, a także prolaktynę, glukozę i insulinę.

Ponadto wysyłam też pacjentki do ginekologa na badanie USG-TV.

Jakie są orientacyjne ceny takich badań?

Ceny wcześniej wspomnianych badań różnią się w zależności od laboratorium, w którym są wykonywane. Nie mniej jednak zawsze będzie to kilkaset złotych. Dla przykładu, koszt pakietu badań TSH, FSH, LH, estradiol, prolaktyna, dhea-s, testosteron, shbg to ok. 200 zł.

Każde z wymienionych badań robionych pojedynczo to koszt poniżej 100 zł, natomiast badanie USG-TV kosztuje zazwyczaj ok. 130 zł.

Czym trądzik hormonalny kobiet różni się od tego u mężczyzn?

Jest to de facto ta sama choroba. Różnica polega na tym, że u kobiet podwyższone stężenie męskich hormonów płciowych jest sytuacją patologiczną i wymaga diagnostyki.

Zobacz też:
Dowiedz się więcej o trądziku dorosłych
Leczenie doustne trądziku 

Kamila Białek-Galas
lek. med.
Kamila Białek-Galas
specjalista dermatolog-wenerolog i lekarz medycyny estetycznej

Absolwentka Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (2008). W latach 2010 – 2015 odbyła szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie dermatologii i wenerologii w Oddziale Klinicznym Dermatologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, gdzie prowadziła również zajęcia dydaktyczne ze studentami Wydziału Lekarskiego oraz School of Medicine In English. W 2016 zdała Państwowy Egzamin Specjalizacyjny z zakresu dermatologii i wenerologii, otrzymując jednocześnie wyróżnienie Okręgowej Izby Lekarskiej w Krakowie za jego wysoki wynik. Regularnie uczestniczy w kongresach oraz szkoleniach w dziedzinie dermatologii, medycyny estetycznej oraz laseroterapii w kraju i za granicą. Posiada wieloletnią praktykę w dziedzinie zabiegów dermatologicznych, małych zabiegów dermatochirurgicznych oraz mało inwazyjnych zabiegów anti-aging. Pracuje w Centrum Medycznym Sublimed w Krakowie.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (2)
/16.08.2019 18:21
badania są punktem wyjścia do dalszego przyglądania się problemowi, bez tego ani rusz. Fajnie gdyby lekarz wziął to pod uwagę i wysłał na taki "przegląd"
/12.08.2019 11:22
na początek powinno się zrobić wszystkie podstawowe badania krwi, bo już tam może wiele się okazać, hormony również. Dobrze byłoby trafić do konkretnego lekarza, który przyjrzy się całości. ja leczę się prywtanie