Żurek, barszcz biały i inne zupy wielkanocne

Najsłynniejszymi zupami, które najprawdopodobniej zagoszczą na wielu wielkanocnych stołach są żurek oraz barszcz biały. W domach w całej Polsce możemy się spotkać z najróżniejszymi wariacjami na temat tych zup. Czym się różnią i jakie jeszcze rodzaje zup możemy się spotkać na wielkanocnym stole?
/ 25.03.2013 14:45

Czy to jest żurek, czy to jest barszcz biały?

Wariacji na temat żurku i barszczu białego jest bardzo wiele. Równie wiele jak informacji mówiących o tym czym różnią się między sobą te zupy. Niektóre źródła podają, iż żurek to zupa przygotowywana na zakwasie z mąki żytniej, zaś podstawą barszczu białego jest zakwas z mąki pszennej. Z innych dowiemy się, że barszczem białym bez przeszkód mogą raczyć się wegetarianie, ponieważ jest to zupa przyrządzona na bazie ukiszonej rośliny zwanej barszczem zwyczajnym, natomiast żurem nazywamy każdą zupę, w której wywarze znajdziemy ukiszoną mąkę. Bez trudu możemy się również natknąć na informację, mówiące o tym że głównym składnikiem wywaru barszczu białego jest kiszona kapusta. Żurek w przeciwieństwie do barszczu powinien zawierać tzw. wkładkę mięsną w postaci białej lub zwykłej kiełbasy i/lub wędzonki. Możemy bez przeszkód dodać do niego również kaszę, grzyby, ziemniaki, jajka, groch czy bób. Barszcz biały natomiast jest bardzo często zabielany śmietaną i podawany jedynie z jajkiem.

Regionalne wariacje na temat i nie tylko

W wielkanocnym okresie prawie w każdym śląskim domu spotkamy się z tzw. żurem żeniaty. To bardzo nieskomplikowana zupa, składająca się jedynie z zakwasu, wędzonki  oraz ziemniaków. Żur częstochowski dodatkowo prócz wymienionych wyżej składników zawiera także kiełbasę oraz świeżo starty chrzan. Mieszkańcy Kielc i okolic pierwszego i drugiego dnia świąt zajadają się żurkiem gotowanym na kościach wieprzowych, kiełbasie oraz soku (kwasie) z kiszonych ogórków. Dodawana jest do niego również śmietana. Zalewajka świętokrzyska prócz kiełbasy, wędzonego boczku, śmietany i słoniny uwzględnia także grzyby.  Ciekawym przykładem jest również podkarpacka sodra. Bazuje ona na dwóch rodzajach serwatki: z mleka owczego oraz krowiego lub na zsiadłym mleku. Do zupy dodaje się także koniecznie poświęcone wędliny i mięsa, chrzan, oraz majeranek. Charakterystyczna dla wielu regionów jest również chrzanówka. Jej wywar składa się ze wszystkich  tradycyjnych mięs, kiełbas i wędlin wielkanocnych, dużej ilości chrzanu, ziemniaków, jajek oraz śmietany. Całość zalewana jest zakwasem lub kwaśnicą, zsiadłym mlekiem czy samą serwatką. Interesującą potrawą jest także święconka. W zależności od regionu istnieje wiele wersji tej zupy. Może być podawana na ciepło jak i na zimno. Głównymi składnikami są kiełbasy, wędzonki i wędliny wielkanocne oraz jakiś produkt mleczny, np. ser, śmietana, serwatka, zsiadłe mleko. Czasami dodawany jest chrzan, kawałki chleba i przyprawy takie jak majeranek, czosnek czy tymianek.

Zobacz także:  Prawdziwy żurek tylko na zakwasie

Żurek

Składniki:

Zakwas:

  • 1 litr ciepłej wody
  • 170 g mąki żytniej
  • 1 ząbek czosnku
  • skórka z 1 kromki chleba razowego

Zupa:

  • 2 litry wody
  • 1 włoszczyzna
  • 200 g  wędzonego boczku
  • 2 pętka zwykłej kiełbasy
  • 4 pętka białej kiełbasy
  • 4 jajka
  • 10 g suszonych grzybów
  • 4 ziemniaki
  • ½ litra zakwasu
  • 3 ziarna ziela angielskiego
  • 2 liście laurowe
  • Sól, pieprz, czosnek
  • 2 łyżki chrzanu

Przygotowanie:

Tworzymy zakwas wsypując do szklanego słoja 170 g mąki oraz zalewając go 0,5 litrem ciepłej wody. Czekamy aż mikstura ostygnie. Następnie wlewamy resztę wody i wrzucamy czosnek oraz skórkę od chleba. Mieszamy i przykrywamy bawełnianą ściereczką lub gazą. Odstawiamy w zaciemnione i ciepłe miejsce na  2-3 dni. Do garnka wlewamy 2 litry wody. Wrzucamy obraną włoszczyznę, wędzony boczek, pokrojoną w kostkę zwykłą kiełbasę, ziele angielskie oraz liść laurowy, sól i pieprz. Gotujemy wywar. Następnie dodajemy grzyby, obranie i pokrojone w kostkę ziemniaki. Gotujemy do momentu gdy ziemniaki będą miękkie. Kolejno wlewamy zakwas i wrzucamy białą kiełbasę. W osobnym garnku gotujemy na twardo jajka.  Żurek podajemy z jajkami.

Zobacz także: Wielkanocny savoir-vivre

Barszcz biały

Składniki:

  • 200 g wędzonego boczku
  • 1 włoszczyzna
  • 2 ząbki czosnku
  • 2 duże pętka zwykłej kiełbasy
  • 4 jajka
  • ½ kg kiszonej kapusty lub ½ litra sok z kiszonej kapusty
  • 2 liście laurowe
  • 3 ziarna ziela anielskiego
  • sól, pieprz
  • śmietana do zabielenia

Przygotowanie:

Do garnka wlewamy 2 litry wody. Dodajemy obraną włoszczyznę, wędzony boczek oraz pokrojoną w kostkę kiełbasę, sól, pieprz, czosnek, ziele angielskie, liście laurowe. Gotujemy wywar. Następnie dodajemy kiszoną kapustę lub dolewamy sok z kiszonej kapusty. Gotujemy następne 30 minut. W osobnym garnku gotujemy jajka na twardo. Barszcz biały podajemy z jajkami oraz śmietaną.

Zobacz także: Barszcz czerwony na wielkanocnym stole

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/26.03.2013 15:38
U mnie jest na Wielkanoc zawsze biały barszcz :)