„Nie mogłem patrzeć, jak matka upokarza moją żonę przy niedzielnym rosole. Wyznałem coś, co zamknęło jej jadaczkę”
„Mama wzięła łyżkę i powoli spróbowała zupy. W tym momencie zdałem sobie sprawę, że oboje czekamy na jej reakcję jak na wyrok. Patrzyłem na matkę, próbując odczytać jej wyraz twarzy. Mama odłożyła łyżkę. – I jak? – zapytałem. – Da się jeść”.
Od początku wiedziałem, że dwie najważniejsze kobiety w moim życiu nigdy naprawdę się nie polubią. Moja mama, Grażyna, była osobą przyzwyczajoną do decydowania o wszystkim wokół. Dominika natomiast robiła wszystko, by być uprzejma i cierpliwa, nawet gdy słyszała kolejne uszczypliwe uwagi. Przez lata wmawiałem sobie, że to tylko drobne nieporozumienia. Aż do dnia, kiedy przy naszym stole wydarzyło się coś, czego nie mogłem już zignorować. Szykowała się jak na święta Dominika od rana krzątała się po kuchni, jakby od tego dnia zależało coś znacznie ważniejszego niż zwykły rodzinny obiad. W powietrzu unosił się zapach pieczonych warzyw i świeżego ciasta. Stałem oparty o framugę drzwi i obserwowałem ją przez chwilę. – Spróbujesz sosu? – zapytała, podając mi łyżkę. – Bo twoja mama podobno bardzo zwraca uwagę na takie rzeczy. Skosztowałem i kiwnąłem głową. – Jest naprawdę dobry. Dominika odetchnęła, ale tylko na moment. Zaraz znów zaczęła poprawiać coś na blacie. – Myślisz, że powinnam jeszcze zrobić jakąś sałatkę? – zapytała po chwili. – Twoja mama zawsze ma tyle potraw na stole. – Dominika, mamy jedzenia chyba dla dziesięciu osób – zaśmiałem się cicho. – Naprawdę nie musisz nic więcej robić. Nie odpowiedziała od razu. Otworzyła piekarnik i sprawdziła ciasto, jakby nagle to stało się najważniejsze. – Chciałabym, żeby twoja mama w końcu zobaczyła, że się staram – powiedziała ciszej. Te słowa sprawiły, że coś ścisnęło mnie w środku. Od początku naszego związku Dominika próbowała znaleźć drogę do serca mojej mamy. Była uprzejma, cierpliwa, nigdy nie odpowiadała na zaczepki. A mimo to każda wizyta kończyła się podobnie – chłodną atmosferą i drobnymi uwagami, które niby nic nie znaczyły, a jednak zostawiały po sobie ciężar. – Ona po prostu ma taki charakter – powtarzałem przez lata. Dopiero niedawno zacząłem rozumieć, że to zdanie wcale nikogo nie chroniło. Ani Dominiki, ani mnie. Żona zaczęła nakrywać do stołu. Układała talerze z taką dokładnością, jakby przygotowywała przyjęcie dla bardzo wymagającego gościa. – Widziałeś może, gdzie położyłam te białe serwetki? – zapytała. – W szufladzie obok piekarnika. Wyjęła je i przez chwilę wygładzała materiał w dłoniach. – Adam… – zaczęła niepewnie. – A jeśli jej się nie spodoba? Westchnąłem. – Nie przejmuj się tym tak bardzo. – Łatwo ci mówić – odpowiedziała z lekkim uśmiechem. – To twoja mama. Chciałem coś dodać, ale w tej samej chwili zadzwonił dzwonek do drzwi. Spojrzeliśmy na siebie. Dominika odruchowo poprawiła włosy i wygładziła bluzkę, jakby szykowała się na ważne spotkanie. Kiedy szedłem w stronę drzwi, poczułem dziwne napięcie w żołądku. Znałem swoją matkę całe życie i wiedziałem, że potrafi jednym zdaniem zmienić atmosferę w pomieszczeniu. Za plecami usłyszałem jeszcze głos Dominiki. – Mam nadzieję, że dziś będzie inaczej. Patrzyła na mnie z taką wiarą, że przez chwilę naprawdę chciałem w to uwierzyć. Położyłem dłoń na klamce i powiedziałem spokojnie: – Też mam taką nadzieję. Drzwi się otworzyły. A wraz z nimi do naszego mieszkania weszła moja matka. Z początku nie było najgorzej Mama weszła do mieszkania powoli, jakby przekraczała próg miejsca, które musiała najpierw dokładnie ocenić. Zdjęła płaszcz i rozejrzała się po przedpokoju. – No proszę… całkiem tu jasno – powiedziała, przesuwając dłonią po półce z kluczami. Nie wiedziałem, czy to komplement, czy tylko obserwacja. Przy mojej mamie nigdy nie było to do końca jasne. Z kuchni wyszła Dominika. Na jej twarzy pojawił się uprzejmy uśmiech. – Dzień dobry, mamo Grażyno. – Dzień dobry – odpowiedziała mama, mierząc ją wzrokiem od stóp do głów. – Widzę, że się napracowałaś. Dominika lekko skinęła głową. – Chciałam przygotować coś dobrego na obiad. Mama nic na to nie powiedziała. Przeszła do salonu, jakby to zdanie wymagało jeszcze przemyślenia. – Ładnie tu macie – stwierdziła po chwili, oglądając regał z książkami. – Chociaż ja bym chyba ustawiła kanapę w drugą stronę. Byłoby więcej miejsca. Dominika spojrzała na mnie na sekundę, ale zaraz znów się uśmiechnęła. – My już się przyzwyczailiśmy do tego układu. – No tak – odparła mama. – Każdy ma swoje przyzwyczajenia. Starałem się szybko zmienić temat. – Mamo, usiądziesz? Zaraz podamy obiad. – Już? – uniosła lekko brwi. – Myślałam, że najpierw chwilę porozmawiamy. Usiadła przy stole, ale zanim sięgnęła po serwetkę, jeszcze raz rozejrzała się po mieszkaniu. – A jak wam się tu mieszka? – zapytała. – Bardzo dobrze – odpowiedziała Dominika. – Jest spokojnie i blisko do pracy. Mama pokiwała głową. – A praca wciąż taka sama? – Tak. Pytała jeszcze o jej obowiązki i zakres pracy. Z boku rozmowa brzmiała niby zwyczajnie, ale ja słyszałem w niej coś więcej. Pytania mamy zawsze miały w sobie nutę oceny, jakby każde zdanie było sprawdzianem. Dominika zaczęła przynosić potrawy z kuchni. Na stole pojawiła się zupa, pieczone warzywa i świeże pieczywo. Wszystko wyglądało naprawdę dobrze. Mama przyglądała się temu w milczeniu. – Dużo tego – powiedziała w końcu. – Pomyślałam, że będzie miło, jeśli przygotuję kilka rzeczy – wyjaśniła Dominika. Mama wzięła łyżkę i powoli spróbowała zupy. W tym momencie zdałem sobie sprawę, że oboje czekamy na jej reakcję. Dominika stała przy stole z napięciem w ramionach. Ja patrzyłem na mamę, próbując odczytać jej wyraz twarzy. Mama odłożyła łyżkę. – I jak? – zapytałem, starając się brzmieć lekko. Mama wzruszyła ramionami. – Da się jeść. Żona usiadła powoli przy stole. Przez chwilę nikt nic nie mówił. Wiedziałem już, że ten obiad nie będzie spokojnym spotkaniem. Czułem to w sposobie, w jaki mama patrzyła na talerz, i w tym, jak Dominika nagle stała się bardzo cicha. A przecież dopiero zaczynaliśmy. Zaczęła się zwyczajowa krytyka Przez pierwszych kilka minut jedliśmy w prawie całkowitej ciszy. Słychać było tylko stukot sztućców o talerze. Dominika co chwilę spoglądała na mamę, jakby próbowała odczytać z jej twarzy, czy wszystko jest w porządku. Mama powoli jadła zupę, marszcząc przy tym lekko brwi. W końcu odłożyła łyżkę. – Powiem szczerze – zaczęła – że trochę inaczej to sobie wyobrażałam. Dominika natychmiast podniosła wzrok. – Za mało przypraw? Mama wzruszyła ramionami. – Nie tylko. Jest jakaś taka… płaska. Widziałem, jak Dominika prostuje plecy. – Mogę przynieść pieprz albo sól. – Nie, nie trzeba – odpowiedziała mama. – Już zjadłam. Spróbowałem się uśmiechnąć. – Mnie smakuje. Mama spojrzała na mnie z lekkim zdziwieniem. – Ty zawsze byłeś mało wymagający przy jedzeniu, Adasiu. Dominika spuściła wzrok na talerz. Po chwili przyniosła drugie danie. Pieczone warzywa pachniały naprawdę dobrze, a ciasto stało na blacie w kuchni. Mama wzięła kawałek warzyw na widelec. Przeżuła powoli. Tym razem jednak nie poprzestała na tym. – Wiesz, Dominika – powiedziała po chwili – gotowanie to nie jest taka prosta sprawa. Dominika zamarła. – Staram się – odpowiedziała cicho. Mama pokiwała głową. – Wierzę. Tylko staranie się to czasem za mało. Poczułem, jak atmosfera przy stole gęstnieje. – Mamo… – zacząłem. Ale ona już mówiła dalej. – Adam od dziecka był przyzwyczajony do dobrego jedzenia. Zawsze dbałam o to, żeby na stole było coś porządnego. Dominika zacisnęła dłonie na serwetce. W mieszkaniu zapadła cisza. – Adam zasługuje na kobietę, która potrafi zadbać o dom – powiedziała mama spokojnym tonem. – A nie tylko próbować. Te słowa spadły na stół jak ciężki kamień. Dominika przez chwilę się nie poruszała. Potem powoli odłożyła widelec. Nie spojrzała ani na mnie, ani na mamę. Patrzyła tylko w talerz. – Jeśli coś jest nie tak… – powiedziała cicho – mogę następnym razem zrobić coś innego. Mama westchnęła lekko. – Tu nie chodzi o jedno danie. Wtedy pierwszy raz zobaczyłem w oczach Dominiki coś, czego wcześniej u niej nie widziałem. Nie była to tylko przykrość. To było zmęczenie. Powoli wstała od stołu. – Przyniosę talerze na deser – powiedziała. Kiedy przechodziła obok mnie, zauważyłem, że jej dłonie lekko drżą. Właśnie wtedy coś we mnie zaczęło się zmieniać. Przez lata mówiłem sobie, że najlepiej zachować spokój. Że konflikty tylko pogarszają sytuację. Ale teraz patrząc na moją żonę, która w ciszy zbierała talerze, zrozumiałem coś bardzo prostego. Moje milczenie wcale nikogo nie chroniło. Musiałem to powiedzieć Dominika zniknęła w kuchni, a ja zostałem przy stole z matką. Przez chwilę słyszeliśmy tylko cichy stukot talerzy odkładanych na blat. Mama poprawiła serwetkę na kolanach, jakby nic szczególnego się nie wydarzyło. – Widzisz – powiedziała spokojnie – obraziła się. A ja tylko powiedziałam prawdę. Te słowa zabrzmiały tak zwyczajnie, że aż trudno było uwierzyć, ile w sobie niosły. Spojrzałem w stronę kuchni. Dominika stała przy blacie tyłem do nas. Ramiona miała napięte, a ruchy bardzo powolne, jakby próbowała nie pokazać, co naprawdę czuje. Wtedy nagle przypomniałem sobie wiele podobnych momentów. Drobne uwagi mamy, które zawsze kończyły się tak samo – Dominika milczała, a ja zmieniałem temat. Mama spojrzała na mnie uważnie. – No powiedz coś – rzuciła. – Przecież widzisz, że przesadza. Wstałem od stołu. Krzesło zaskrzypiało o podłogę. – Mamo – powiedziałem spokojnie – Dominika nie przesadza. Mama zmarszczyła brwi. – Słucham? Po raz pierwszy od dawna poczułem, że mówię coś, czego nie planowałem wcześniej w głowie. – To ty ją właśnie obraziłaś. Przez chwilę mama patrzyła na mnie w milczeniu, jakby nie była pewna, czy dobrze usłyszała. – Adam… – zaczęła chłodnym tonem – ja tylko zwróciłam uwagę. – Nie – przerwałem jej. – Ty ją upokorzyłaś. W kuchni zapadła cisza. Dominika przestała układać talerze. Mama wyprostowała się na krześle. – Naprawdę tak to widzisz? – Tak. Wstała powoli. – Czyli teraz będziesz mnie pouczał? Poczułem, jak serce bije mi szybciej, ale nie cofnąłem się ani o krok. – Nie. Po prostu stawiam granicę. Może trochę się zastanowi Mama patrzyła na mnie tak, jakby zobaczyła zupełnie inną osobę. – Granicę? – Dominika jest moją żoną – powiedziałem. – I jeśli ktoś w tym domu ma być traktowany z szacunkiem, to właśnie ona. Mama milczała przez dłuższą chwilę. – Czyli stawiasz ją przede mną – powiedziała w końcu cicho. Te słowa zabrzmiały jak oskarżenie. Wtedy odpowiedziałem coś, czego sam się po sobie nie spodziewałem. – Nie stawiam jej przed tobą. Po prostu ona jest moją rodziną. W mieszkaniu zapadła cisza tak głęboka, że słyszałem tykanie zegara w salonie. Mama powoli sięgnęła po swoją torebkę. – Widzę, że wiele się zmieniło – powiedziała. Nie zatrzymywałem jej. Założyła płaszcz w przedpokoju i przez chwilę stała przy drzwiach. – Odezwij się, kiedy ochłoniesz – rzuciła jeszcze. – Odezwę się – odpowiedziałem. – Ale mam nadzieję, że następnym razem przyjdziesz tu z szacunkiem do Dominiki. Albo wcale. Mama nic już nie powiedziała. Drzwi zamknęły się cicho. Przez kilka sekund stałem w miejscu, czując dziwną mieszaninę ulgi i ciężaru. Potem poszedłem do kuchni. Dominika wciąż stała przy blacie. Kiedy się odwróciła, w jej oczach zobaczyłem zdziwienie. – Słyszałam… – powiedziała cicho. Podszedłem bliżej. – Powinienem był zrobić to dużo wcześniej. Przez chwilę patrzyła na mnie, jakby nie była pewna, czy to naprawdę się wydarzyło. A potem po prostu mnie przytuliła. Tamtego wieczoru zrozumiałem coś bardzo ważnego. Przez lata próbowałem zadowolić wszystkich i dzięki temu uniknąć konfliktów. W rzeczywistości tylko pozwalałem, by ktoś przekraczał granice. Obiad, który miał być zwykłym spotkaniem, zmienił wszystko. Moja relacja z mamą już nigdy nie była taka sama. Po raz pierwszy miałem jednak pewność, że zrobiłem dokładnie to, co powinien zrobić każdy mąż. Adam, 34 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Na wiosennym grillu z ust teściowej znów usłyszałam historie o byłej męża. Nie sądziłam, że to on zamknie jej usta” „Po śmierci ojca nie chciałem zostawić matki samej w żałobie. Przyjąłem ją do domu, a ona zaczęła szaleć jak nastolatka” „Mąż jadł jak panicz, choć nie śmierdział groszem. Gdy jego kolacja kosztowała tyle, co rata za auto, tupnęłam nogą”
„Życie z moim mężem to była droga krzyżowa. Latami myłam okna i sprzątałam po nim, aż w końcu wymodliłam sobie spokój”
„Wtedy po raz pierwszy w mojej głowie pojawiła się myśl, która wcześniej wydawała się niemożliwa. Może ja wcale nie muszę tak żyć. Może nie na tym polega małżeństwo. Tamtej nocy długo patrzyłam w sufit. I pierwszy raz pomyślałam o czymś bardzo konkretnym. Nie o zmianie, nie o rozmowie. Tylko o odejściu”.
Od lat miałam wrażenie, że moje życie kręci się wokół wiadra z wodą, ścierki i cudzego bałaganu. Nasze mieszkanie wyglądało tak, jakby ktoś codziennie przechodził przez nie w pośpiechu i zostawiał po sobie ślady. Tym kimś był mój mąż, Wiktor. Na początku powtarzałam sobie, że to drobiazg. Z czasem jednak każdy porzucony kubek i każda para butów na środku korytarza zaczęły ważyć więcej, niż byłam w stanie unieść. Sprzątałam bez końca Pamiętam pewien poniedziałkowy poranek, który wyglądał dokładnie tak samo jak setki wcześniejszych. Wstałam, zanim zadzwonił budzik. W kuchni już czekał na mnie zlew pełen talerzy, choć wieczorem byłam pewna, że wszystko pozmywałam. Westchnęłam i zaczęłam nalewać wodę. Wiktor wszedł do kuchni w pośpiechu, szukając czegoś w szafkach. – Widziałeś może mój kubek? Ten duży, zielony – zapytał, nie patrząc nawet w moją stronę. Podniosłam jeden z kubków ze zlewu. – Ten? – O, właśnie ten. Dzięki. Wyjął go z mojej ręki i nawet nie zauważył, że przed chwilą wyjęłam go z brudnej sterty. – Wiktor, mogłeś chociaż go wczoraj umyć – powiedziałam spokojnie. – Przecież jest w zlewie – wzruszył ramionami. – To chyba dobrze. Patrzyłam na niego przez chwilę, nie wiedząc, czy się śmiać, czy płakać. – Wiktor, ja naprawdę nie nadążam za tym wszystkim – dodałam ciszej. – Cały czas sprzątam. – Oj, przesadzasz – odpowiedział lekko. – Dom jest od tego, żeby w nim żyć. Te słowa słyszałam już wiele razy. Dom jest od tego, żeby w nim żyć. Tylko że ja miałam wrażenie, że w tym domu żyje tylko jedna osoba… a druga bez końca po niej sprząta. Tego dnia po jego wyjściu zaczęłam myć okna w salonie. Na parapecie znalazłam rachunki, stare gazety i klucze, których Wiktor szukał przez pół dnia poprzedniego tygodnia. – No proszę… – mruknęłam pod nosem. W południe zadzwonił telefon. – Słuchaj – odezwał się Wiktor – nie mogę znaleźć niebieskiej teczki. Wiesz, gdzie jest? Rozejrzałam się po stole. Leżała dokładnie tam, gdzie zostawił ją wieczorem. – Na stole w salonie. – Aha… wiedziałem, że gdzieś ją położyłem – powiedział z ulgą. Po chwili dodał: – Dobrze, że ty pilnujesz takich rzeczy. Kiedy się rozłączył, oparłam się o framugę drzwi. Nie chciałam być strażnikiem jego rzeczy. Nie chciałam być osobą, która całe życie ściera kurze i dostosowuje się do cudzych przyzwyczajeń. Ale wtedy jeszcze wmawiałam sobie, że tak wygląda małżeństwo. Że trzeba być cierpliwym. Że wszystko można naprawić rozmową. Nie wiedziałam tylko jednego. Że ta rozmowa nigdy nie nadejdzie. Mąż nie dotrzymywał obietnic Kilka tygodni później postanowiłam w końcu powiedzieć wprost to, co od dawna nosiłam w sobie. Nie chciałam kolejnych cichych westchnień ani sprzątania w milczeniu. Wiktor siedział wtedy przy stole w salonie i przeglądał coś w telefonie. Wokół leżały papiery, długopisy i otwarta torba. Usiadłam naprzeciwko niego. – Musimy porozmawiać – powiedziałam spokojnie. Podniósł wzrok. – Brzmi poważnie. – Bo to jest poważne. Przesunęłam ręką po stole, zbierając rozsypane kartki w jedną kupkę. – Wiktor, ja naprawdę nie daję już rady z tym wszystkim sama. Zmarszczył brwi. – Z czym dokładnie? – Z domem. Z ciągłym sprzątaniem. Z szukaniem twoich rzeczy. Z ogarnianiem wszystkiego. Przez chwilę panowała cisza. – Myślałem, że to dla ciebie nie jest problem – powiedział w końcu. – Bo nigdy nie pytałeś. To zdanie zawisło między nami ciężko. Wiktor odłożył telefon. – Dobrze – powiedział. – Postaram się bardziej pilnować porządku. Patrzyłam na niego z nadzieją, której sama się trochę wstydziłam. – Naprawdę? – No pewnie. To chyba nie jest wielka sprawa. Tamtego wieczoru nawet pomógł mi posprzątać kuchnię. Wytarł blat, wyniósł śmieci i włożył naczynia do zmywarki. Patrzyłam na to jak na mały cud. Kiedy poszłam spać, pomyślałam, że może wszystko zacznie się zmieniać. Niestety ta zmiana trwała dokładnie trzy dni. Czwartego dnia wróciłam z zakupów i zatrzymałam się w progu mieszkania. Na stole stały trzy kubki, talerze i otwarta puszka z jedzeniem. Na podłodze leżała jego kurtka, a torba była przewrócona na krześle. Z kuchni dobiegł jego głos. – O, jesteś! Widziałeś może mój portfel? Stałam przez chwilę w ciszy. – Wiktor… – powiedziałam powoli. – Przecieć coś mi obiecałeś. Wyszedł z kuchni i rozejrzał się po mieszkaniu, jakby dopiero teraz zauważył bałagan. – No tak… trochę rzczy się zebrało – uśmiechnął się lekko. – Zaraz to ogarnę. Ale nie ogarnął. Jak zwykle zrobiłam to ja. I wtedy po raz pierwszy w mojej głowie pojawiła się myśl, która wcześniej wydawała się niemożliwa. Może ja wcale nie muszę tak żyć. Może nie na tym polega małżeństwo. Ogarnęła mnie złość Najbardziej zaskoczyło mnie to, że ta myśl nie zniknęła. Przez kilka dni próbowałam ją zignorować. Sprzątałam jak zwykle, gotowałam jak zwykle i starałam się nie zwracać uwagi na to, że Wiktor zostawiał po sobie coraz więcej śmieci i drobiazgów. Ale pewnego wieczoru coś we mnie pękło. Wrócił później niż zwykle. W przedpokoju rzucił klucze na komodę, buty zostawił na środku dywanu, a kurtkę powiesił tak, że połowa zsunęła się na podłogę. Stałam wtedy przy zlewie i wycierałam talerze. – Był dziś jakiś kurier do mnie? – zapytał z salonu. – Nie – odpowiedziałam. Po chwili usłyszałam szelest papierów. – Gdzie są moje dokumenty z wczoraj? Odłożyłam ściereczkę. – Na półce, tam gdzie je położyłeś. Po chwili pojawił się w kuchni. – Nie ma ich. Spojrzałam na niego spokojnie. – Są. Po prostu trzeba je wyjąć spod gazety, którą je przykryłeś. Zrobił to i uśmiechnął się lekko. – Widzisz? Bez ciebie bym zginął. Te słowa kiedyś brzmiały jak komplement. Tego wieczoru zabrzmiały jak ciężar, którego już nie chciałam dźwigać. Usiadłam przy stole. – Wiktor – powiedziałam cicho. – Hm? – Czy ty w ogóle widzisz, ile ja robię w tym domu? Zastanowił się chwilę. – No… sporo. – A czy próbujesz mi w tym pomóc? Wzruszył ramionami. – Przecież mówiłem, że czasem pomogę. – Czasem – powtórzyłam. Cisza przeciągnęła się między nami. – Naprawdę robisz z tego wielką sprawę – powiedział w końcu. – To tylko kilka rzeczy. Poczułam, jak ogrania mnie złość. – Dla ciebie to tylko kilka rzeczy – odpowiedziałam spokojnie. – Dla mnie to całe życie. Wiktor spojrzał na mnie, jakby pierwszy raz widział mnie w takim nastroju. – Przesadzasz. Nie podniosłam głosu ani nie zrobiłam sceny. Po prostu wstałam i poszłam do sypialni. Tamtej nocy długo patrzyłam w sufit. I pierwszy raz pomyślałam o czymś bardzo konkretnym. Nie o zmianie, nie o rozmowie. Tylko o odejściu. Nie czuję już żalu Przez kilka następnych tygodni chodziłam po domu jak ktoś, kto już zna odpowiedź, ale jeszcze boi się ją wypowiedzieć na głos. Nic się nie zmieniało. Wiktor wciąż zostawiał rzeczy tam, gdzie akurat stał. Wciąż wołał z drugiego pokoju, żebym pomogła mu coś znaleźć. Pewnego popołudnia myłam okno w salonie. Był ciepły dzień, a światło wpadało do środka tak jasno, że widziałam każdy ślad na szybie. Wiktor wszedł do mieszkania i jak zwykle rzucił torbę na krzesło. – Znowu myjesz okna? – zapytał z lekkim zdziwieniem. Odwróciłam się do niego. – Tak. Rozejrzał się po salonie. – Przecież myłaś je niedawno. Oparłam ściereczkę o parapet. – Wiktor, ja ciągle coś sprzątam. – No ale lubisz mieć porządek – odpowiedział spokojnie. Wtedy pierwszy raz się uśmiechnęłam. Nie ze złości. Raczej z powodu jakiegoś dziwnego spokoju, który nagle na mnie spłynął. – Właśnie zrozumiałam, że lubię mieć też spokój. Zmarszczył brwi. – O co ci chodzi? Usiadłam przy stole i spojrzałam na niego spokojnie. – Złożyłam dziś dokumenty o rozwód. Przez chwilę patrzył na mnie tak, jakby nie dosłyszał. – Żartujesz. – Nie. Usiadł naprzeciwko. – Przecież to przesada. Chodzi o kilka rzeczy w domu. – Nie – odpowiedziałam łagodnie. – Chodzi o lata mojej harówki. Milczał dłuższą chwilę. – Mogłaś powiedzieć wcześniej – mruknął w końcu. Popatrzyłam na niego spokojnie. – Mówiłam. Nie krzyczał, nie próbował mnie zatrzymać. Może dopiero wtedy zrozumiał, że moja decyzja nie pojawiła się nagle. Kilka miesięcy później przeprowadziłam się do małego mieszkania na drugim końcu miasta. Było ciche. Na stole stała jedna filiżanka, a buty były zawsze tam, gdzie je zostawiłam. Pewnego ranka otworzyłam okno i wpuściłam do środka świeże powietrze. Rozejrzałam się po pokoju. Nie było nic do sprzątania. Usiadłam przy stole z herbatą i poczułam coś, czego dawno nie czułam. Lekkość. Czasem myślę o tym, ile lat spędziłam, próbując utrzymać porządek w życiu, które wcale nie było moje. Ale nie czuję już żalu. Bo w końcu zrobiłam miejsce dla spokoju, o który tak długo się modliłam. Helena, 56 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż dał mi żółte róże i wiedziałam, co to znaczy dla naszego małżeństwa. Na Dzień Mężczyzny odpłaciłam mu z nawiązką” „Kłóciliśmy się o złote pierścionki i łańcuszki po mamie. Jej pamiętnik pokazał, kto od lat traktował ją jak bankomat" „Czekałam na marcową podwyżkę emerytury jak na cud. Chciałam wreszcie zjeść kotlety schabowe, ale nie było mi dane”
„Wierzyłam, że mąż od świtu do nocy pilnuje budowy domu. Robotnik powiedział 1 zdanie, które otworzyło mi oczy”
„Czułam narastający niepokój. Przez kolejne dni sytuacja się powtarzała. Przyjeżdżałam – Seweryna nie było. Robotnicy mówili, że zaraz powinien wrócić. Za każdym razem słyszałam te same wymówki. I za każdym razem brzmiały one mniej przekonująco. Zastanawiała, się, czy to tylko zbieg okoliczności, czy ja po prostu nie chcę zobaczyć prawdy”.
Decyzja o budowie domu wydawała się wtedy początkiem czegoś dobrego. Staliśmy z Sewerynem na naszej działce, między wysoką trawą i młodymi brzozami, i wyobrażaliśmy sobie, gdzie będzie kuchnia, gdzie salon, a gdzie taras. – Tutaj zrobimy duże okno – mówił, rysując patykiem linię w ziemi. – Będziesz piła kawę i patrzyła na ogród. Wierzyłam mu. Wierzyłam, że to miejsce stanie się naszą wspólną przystanią. Na początku wszystko robiliśmy razem – wybieraliśmy projekt, dyskutowaliśmy o kolorach ścian, oglądaliśmy próbki materiałów. Potem jednak Seweryn zaczął coraz częściej znikać. – Muszę pilnować budowy – powtarzał niemal codziennie. – Jak się człowiek nie pojawi, to wszystko stanie. Byłam nawet wdzięczna, że tak się angażuje. Sama rzadko tam bywałam, bo praca zabierała mi większość dnia. Dopiero gdy zaczęłam pojawiać się na budowie częściej, zauważyłam, że coś między nami zaczyna się zmieniać. Nasze rozmowy robiły się krótsze, bardziej nerwowe. A dom, który miał nas do siebie zbliżyć, powoli zaczynał nas od siebie oddalać. Nasz związek zaczął się psuć Pierwsza poważna kłótnia wydarzyła się przy fundamentach. Przyjechałam wtedy na budowę po pracy. Beton był już wylany, a obok stał Seweryn z planem w ręku i rozmawiał z Grzegorzem, kierownikiem ekipy. – Cześć – powiedziałam, podchodząc bliżej. – O, jesteś – rzucił krótko. Zajrzałam w plan. – Co to jest? – Zmiana w układzie kuchni – odpowiedział. Podniosłam głowę. – Jaka zmiana? Seweryn wzruszył ramionami. – Niewielka. Przesunęliśmy ścianę. – My? – No… ja z Grzegorzem. Poczułam, jak coś we mnie się napina. – Seweryn, mieliśmy to ustalić razem. – Ewa, naprawdę nie mamy czasu na każdą drobnostkę – odpowiedział zniecierpliwiony. – Drobnostkę? To jest nasz dom! Grzegorz, kierownik ekipy, odsunął się dyskretnie kilka kroków dalej. Dwóch robotników przestało na chwilę mieszać zaprawę i spojrzało w naszą stronę. – Ja tu jestem codziennie – powiedział Seweryn ostrzej. – Ktoś musi podejmować decyzje. – A ja niby nie mam nic do powiedzenia? – Nie o to chodzi. – To o co? Westchnął ciężko. – O to, że gdybyś częściej tu bywała, wiedziałabyś, co się dzieje. Te słowa zabolały bardziej, niż chciałam pokazać. Odwróciłam się i ruszyłam w stronę samochodu. Kiedy zamykałam drzwi, zauważyłam kątem oka, że jeden z robotników patrzy na mnie z dziwnym wyrazem twarzy. Jakby było mu niezręcznie. Albo jakby coś wiedział. Wtedy jeszcze nie wiedziałam, że to dopiero początek. Czułam narastający niepokój Po tamtej kłótni zaczęłam częściej pojawiać się na budowie. Nie mówiłam o tym Sewerynowi. Sama nie do końca wiedziałam, dlaczego to robię. Chyba chciałam zobaczyć, jak wygląda jego codzienność, o której tyle opowiadał. Pewnego wtorkowego popołudnia przyjechałam tam zaraz po pracy. Na działce stał już szkielet ścian, a w środku krzątali się robotnicy. Rozejrzałam się. Seweryna nie było. Podszedł do mnie młody chłopak w roboczej kurtce. Później dowiedziałam się, że miał na imię Olek. – Dzień dobry – powiedział uprzejmie. – Dzień dobry. Jest Seweryn? Chłopak zawahał się na moment. – Pan Seweryn… chyba przed chwilą wyjechał. – Przed chwilą? – No… tak. Kiwnęłam głową, choć coś w jego odpowiedzi zabrzmiało dziwnie. Przeszłam się po budowie. W kuchni, która wciąż była tylko zarysem ścian, dwóch mężczyzn układało instalację. – Dzień dobry – odezwałam się. – Dzień dobry, pani Ewo – odpowiedział jeden z nich. – Seweryn był dzisiaj? – Był… był – odparł szybko. – A kiedy wróci? Mężczyzna wzruszył ramionami. – Pewnie zaraz. Usiadłam na prowizorycznej ławce z desek i czekałam prawie godzinę. Seweryn się nie pojawił. Wieczorem wrócił do domu zmęczony i zniecierpliwiony. – Nie uwierzysz, jaki dziś był dzień – powiedział, zdejmując kurtkę. – Cały czas na budowie. Spojrzałam na niego uważnie. – Naprawdę? – A gdzie miałbym być? – No właśnie – odpowiedziałam spokojnie. – Gdzie? Zmarszczył brwi – Co to ma znaczyć? – Byłam dzisiaj na działce. Na chwilę zapadła cisza. – I co? – zapytał chłodno. – Nic. Po prostu cię tam nie było. Seweryn westchnął ciężko i oparł dłonie o blat kuchenny. – Ewa, ja nie stoję tam cały czas w jednym miejscu. Czasem trzeba pojechać po materiały, coś załatwić. – Rozumiem. – No właśnie. Więc nie rób z tego problemu. Pokiwałam głową, ale w środku czułam narastający niepokój. Przez kolejne dni sytuacja się powtarzała. Przyjeżdżałam – Seweryna nie było. Robotnicy mówili, że „dopiero co wyjechał” albo że „zaraz powinien wrócić”. Za każdym razem słyszałam te same zdania. I za każdym razem brzmiały one trochę mniej przekonująco. Zaczęłam się zastanawiać, czy to tylko zbieg okoliczności. Albo czy ja po prostu nie chcę zobaczyć prawdy. Wszyscy coś przede mną ukrywali Kilka tygodni później przyjechałam na budowę w środku dnia. Tym razem nie planowałam tego wcześniej. Po prostu skończyłam spotkanie w pracy wcześniej i nagle pomyślałam, że zajrzę na działkę. Słońce stało wysoko, a w środku domu panował przyjemny chłód. Ściany były już postawione, w oknach pojawiły się ramy. Dom zaczynał przypominać miejsce, w którym kiedyś mieliśmy mieszkać. Na podjeździe stał samochód Grzegorza. Seweryna znowu nie było. Przez chwilę chodziłam po budowie, słuchając stukania młotków i odgłosu przesuwanych desek. W końcu wyciągnęłam telefon i zadzwoniłam do męża. Odebrał po kilku sygnałach. – Halo? – Gdzie jesteś? – zapytałam. – Na budowie – odpowiedział bez wahania. Zatrzymałam się w niedokończonym salonie i powoli rozejrzałam wokół. Przede mną stała tylko drabina i wiadro z narzędziami. – Na budowie? – powtórzyłam. – Tak. Mam tu trochę zamieszania. Coś się stało? – Nie. Tak tylko pytam. Usłyszałam w słuchawce jakieś stłumione dźwięki, jakby Seweryn był w zamkniętym pomieszczeniu. – Rozmawiałeś dziś z Grzegorzem? – zapytałam. – Oczywiście. Przecież jestem tu od rana. Poczułam dreszcz na karku. – A gdzie dokładnie jesteś? – Ewa… – westchnął. – Naprawdę nie mam teraz czasu na przesłuchanie. Zadzwonię później. Rozłączył się. Stałam przez chwilę w milczeniu, trzymając telefon w dłoni. Kilka metrów dalej Olek przycinał jakąś deskę. Gdy podniosłam wzrok, zauważyłam, że patrzy w moją stronę. – Pani Ewo… wszystko w porządku? – zapytał ostrożnie. – Tak… chyba tak. Podeszłam bliżej. – Olek, mogę cię o coś zapytać? Chłopak odłożył narzędzie. – Jasne. – Seweryn często tu jest? W jego oczach pojawiło się wahanie. Krótkie, ale wyraźne. – No… bywa. – Codziennie? Spojrzał w stronę Grzegorza, który właśnie coś sprawdzał przy wejściu. – Różnie. – Co to znaczy „różnie”? Olek podrapał się po karku. – Wie pani… przyjeżdża czasem na chwilę. Sprawdza coś, pogada z kierownikiem… i jedzie dalej. – Na chwilę? – No… Nie dokończył zdania. W powietrzu zawisła niezręczna cisza. Czułam, że oni wszyscy wiedzą coś, czego ja nie wiem. Albo czego nie chcą powiedzieć. Przez resztę dnia chodziłam po budowie jak cień. Patrzyłam na ściany, które rosły z tygodnia na tydzień i miałam wrażenie, że nic z tego nie jest takie, jak sobie wyobrażałam. Jeszcze nie znałam prawdy, ale czułam już wyraźnie, że coś w tej historii nie zgadza się od samego początku. W końcu to do mnie dotarło Kilka dni po rozmowie z Olkiem znów pojawiłam się na budowie. Tym razem wcześniej niż zwykle, jeszcze zanim większość ekipy zaczęła pracę. Powietrze było chłodne, a na deskach zbierała się poranna wilgoć. Przez chwilę chodziłam po domu w ciszy. W salonie stały już ramy okien, przez które wpadało jasne światło. To właśnie tu kiedyś mieliśmy postawić duży stół. Usłyszałam kroki za plecami i odwróciłam się. To był Grzegorz. – Dzień dobry, pani Ewo – powiedział spokojnie. – Dzień dobry. Stał chwilę w milczeniu, jakby się nad czymś zastanawiał. – Seweryn pewnie przyjedzie później – powiedziałam, bardziej do siebie niż do niego. – Zawsze mówi, że ma tu dużo spraw. Grzegorz spojrzał na mnie uważnie. – Pani naprawdę wierzy, że mąż tu pracuje do późna? To zdanie zabrzmiało tak zwyczajnie, a jednocześnie jakby ktoś nagle otworzył okno w dusznym pomieszczeniu. – Co pan ma na myśli? – zapytałam cicho. Grzegorz przez chwilę milczał. – Nie chcę się wtrącać w prywatne sprawy – powiedział w końcu. – Ale skoro pani pyta… pan Seweryn rzadko tu jest. – Jak to rzadko? – Przyjeżdża na chwilę. Czasem porozmawia ze mną, sprawdzi coś przy planach… i wyjeżdża. – A wieczory? Grzegorz powoli pokręcił głową. – Wieczorami już dawno nikogo tu nie ma. Stałam bez ruchu Nagle przypomniały mi się wszystkie te dni, kiedy Seweryn wracał późno do domu. „Byłem na budowie”. „Trzeba było dopilnować materiałów”. „Robotnicy wszystko robią po swojemu”. Tyle razy to słyszałam. Tego samego dnia wieczorem przyjechałam na działkę razem z nim. Seweryn zatrzymał samochód i spojrzał na mnie zdziwiony. – Po co tu przyjechaliśmy? – Chciałam coś sprawdzić. Weszliśmy do środka domu. Było już prawie ciemno. – O co chodzi, Ewa? – zapytał zniecierpliwiony. Odwróciłam się do niego. – Grzegorz powiedział mi dziś coś bardzo ciekawego. Na jego twarzy pojawiło się napięcie. – Co takiego? – Że prawie cię tu nie ma. Seweryn przez chwilę milczał – To bzdura. – Naprawdę? – Oczywiście. – To powiedz mi… gdzie byłeś wtedy, kiedy mówiłeś, że siedzisz tu całymi dniami? Jego spojrzenie zrobiło się ciężkie. Milczał, ale to nie miało dla mnie znaczenia. Już znałam odpowiedź. – Dlaczego nagle mnie przesłuchujesz? – Bo zaczęłam zauważać rzeczy, których wcześniej nie widziałam. Cisza między nami była gęsta i niewygodna. – Seweryn – powiedziałam w końcu spokojnie – po co w takim razie to wszystko? Po co ten dom? Nie odpowiedział od razu. Patrzył na ściany, jakby próbował znaleźć w nich jakąś odpowiedź. – Ten dom był twoim pomysłem – powiedział w końcu. Te słowa spadły były jak kubeł zimnej wody. Zrozumiałam wtedy coś, czego wcześniej nie chciałam przyjąć do wiadomości. Budowa domu była dla mnie marzeniem. Dla niego – tylko obowiązkiem. Kiedy ja snułam w głowie plany dotyczące wspólnego mieszkania, on budował już coś innego. Nie ze mną. Po tamtym wieczorze Seweryn przestał pojawiać się na budowie. Wszystkimi sprawami zaczęłam zajmować się sama. Rozmawiałam z ekipą, sprawdzałam plany, pilnowałam kolejnych etapów. Dom powoli rósł. Kilka miesięcy później stanęłam w gotowym salonie. Podłoga była już położona, ściany pomalowane na jasny kolor. Stałam przy dużym oknie, dokładnie tam, gdzie kiedyś Seweryn rysował patykiem linię w ziemi. Tylko że tym razem byłam tam sama. Patrzyłam na ogród i myślałam o jednym zdaniu, które usłyszałam od Grzegorza. Czasem zastanawiałam się, czy wolałabym go nie usłyszeć. Ale prawda była taka, że bez niego wciąż żyłabym w świecie, który istniał tylko w mojej wyobraźni. A dom… który miał być symbolem naszego wspólnego życia… stał się początkiem mojego nowego. Ewa, 35 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Kłóciliśmy się o złote pierścionki i łańcuszki po mamie. Jej pamiętnik pokazał, kto od lat traktował ją jak bankomat" „Czekałam na marcową podwyżkę emerytury jak na cud. Chciałam wreszcie zjeść kotlety schabowe, ale nie było mi dane” „Mąż dał mi żółte róże i wiedziałam, co to znaczy dla naszego małżeństwa. Na Dzień Mężczyzny odpłaciłam mu z nawiązką”
„W moje imieniny mąż zmienił hasła do naszego wspólnego konta. Wmawiał mi, że to awaria, ale realizował tajny plan”
„Najpierw nie zadziałało hasło do komputera. Potem do bankowości elektronicznej. W końcu do wspólnego dysku, na którym trzymaliśmy wszystkie umowy i projekty. Za każdym razem ten sam komunikat o nieprawidłowych danych logowania”.
Ten dzień marca zaczął się jak z katalogu. Były moje imieniny. Na stole w kuchni stał pojedynczy tulipan, jeszcze zamknięty, jakby niepewny, czy powinien się rozwinąć. Grzesiek musnął mnie w policzek i powiedział mechaniczne „wszystkiego najlepszego”. Uśmiechnęłam się, choć między nami od dawna wisiało coś ciężkiego. Gdy potem w domowym gabinecie wpisałam hasło do komputera, system odpowiedział chłodnym komunikatem o błędzie. Pomyślałam, że to zwykła awaria. Niestety wcale tak nie było. Zrzucałam to na techniczny problem Najpierw nie zadziałało hasło do komputera. Potem do bankowości elektronicznej. W końcu do wspólnego dysku, na którym trzymaliśmy wszystkie umowy i projekty. Za każdym razem ten sam komunikat: „Nieprawidłowe dane logowania”. Siedziałam przed monitorem z dłońmi zawieszonymi nad klawiaturą. Wpisałam hasło wolniej, literę po literze. Nic. Spróbowałam starszej wersji. Też nic. – Grzesiek? – zawołałam z gabinetu. – Zmieniałeś coś w systemie? Pojawił się w drzwiach niemal od razu, jakby czekał. – Mówiłem ci, że w nocy była aktualizacja. Coś się zresetowało. Spokojnie, zaraz to ogarnę. Podszedł do biurka, ale nie spojrzał mi w oczy. Wpisał coś szybko, zbyt szybko, żebym zdążyła zauważyć. – Widzisz? – odsunął się. – Działa. Ekran faktycznie przeskoczył do pulpitu. Tyle że był pusty. Bez naszych folderów, bez skrótów do programów księgowych. – A dokumenty? – zapytałam. – Przeniosłem na nowy serwer. Porządkowałem strukturę. Mówiłem ci przecież, że trzeba to w końcu zrobić. Nie mówił. A przynajmniej nie w taki sposób, żebym zapamiętała. Spróbowałam zalogować się do banku. Komunikat o błędzie wrócił. – To też aktualizacja? – spojrzałam na niego. Westchnął, jakby to ja robiła problem z niczego. – Olga, nie dramatyzuj. Zmieniałem hasła, bo były za proste. To firma, musimy dbać o bezpieczeństwo. – Nasza firma – podkreśliłam. – No przecież mówię. Jego ton był spokojny, niemal mentorski. Zawsze odpowiadał za finanse i techniczne sprawy, ja zajmowałam się klientami, projektami, rozmowami. Dzieliliśmy się obowiązkami naturalnie, bez walki. A przynajmniej tak mi się wydawało. – Dlaczego mnie o tym nie uprzedziłeś? – zapytałam ciszej. Wzruszył ramionami. – Bo wiedziałem, że będziesz panikować. To słowo zabolało mnie bardziej, niż powinno. – Nie panikuję. Chcę mieć dostęp do konta, z którego dziś muszę zrobić trzy przelewy. – Ja je zrobię. – Ale ja zawsze to robiłam. – Od dziś możemy to uprościć – odpowiedział chłodno. Od dziś? Te dwa słowa utkwiły mi w głowie. Czemu od dziś? Jakby coś się zaczynało. Albo kończyło. Patrzyłam na niego, próbując znaleźć w jego twarzy znajomego mężczyznę, z którym dwanaście lat temu podpisywałam akt małżeństwa i umowę spółki niemal tego samego dnia. Wtedy wszystko było wspólne – ryzyko, radość, strach. Siedzieliśmy po nocach przy jednym laptopie, jedliśmy zimną pizzę i planowaliśmy, jak podbijemy rynek. Kiedy to się zmieniło? Przypomniałam sobie ostatnie miesiące. Coraz częściej zamykał laptop, gdy wchodziłam do pokoju. Coraz częściej mówił, że „musi coś dopiąć sam”. Coraz mniej rozmawialiśmy o pieniądzach, choć zawsze były naszym wspólnym tematem. – Podasz mi nowe hasła? – zapytałam wprost. Zawahał się ułamek sekundy. – Jeszcze nie wszystko jest skonfigurowane. Dam ci później. – Kiedy później? – Olga, naprawdę musimy robić z tego problem? – jego głos stwardniał. – Zaufaj mi trochę. Zaufaj mi. Słowa, które kiedyś były oczywiste, teraz zabrzmiały jak polecenie. Poczułam, jak coś we mnie się napina. To nie był jeszcze strach. Raczej pierwszy chłodny podmuch, który zapowiada burzę. – To nie jest kwestia zaufania – powiedziałam spokojnie. – To kwestia współwłasności. Nasze spojrzenia w końcu się spotkały. W jego oczach zobaczyłam coś, czego wcześniej nie umiałam nazwać. Dystans. Jakby stał już po drugiej stronie niewidzialnej linii, której ja jeszcze nie widziałam. – Przesadzasz – rzucił i wyszedł z gabinetu. Zostałam sama z monitorem, który świecił obcym, pustym pulpitem. Nagle uderzyło mnie, że nie mam dostępu nie tylko do konta. Nie miałam dostępu do naszej pracy, do danych, do planów. Do części naszego życia. Pomyślałam, że to chyba nie była zwykła aktualizacja systemu. Próbował mydlić mi oczy Po południu Grzesiek zachowywał się tak, jakby poranek w ogóle się nie wydarzył. Wyszedł po zakupy, wrócił z torbą pełną moich ulubionych rzeczy i zaproponował, żebyśmy wieczorem poszli do restauracji, w której świętowaliśmy piątą rocznicę ślubu. – Dawno nigdzie razem nie byliśmy – powiedział lekko. – Chodźmy na kolację jak dawniej. „Jak dawniej”. To sformułowanie powtarzał tego dnia kilka razy, jakby próbował nim uśpić moją czujność. Zgodziłam się. Może dlatego, że część mnie wciąż chciała uwierzyć, że to tylko zły dzień. Że hasła to techniczna decyzja, a nie sygnał ostrzegawczy. W restauracji był uprzejmy aż do przesady. Odsunął mi krzesło, nalał wody do szklanki, patrzył uważnie, kiedy mówiłam. Tyle że to spojrzenie nie było ciepłe. Było zimne i czujne. – Myślałem ostatnio o wakacjach – zaczął, przeglądając kartę. – Może w czerwcu? Gdzieś dalej niż zwykle. Potrzebujemy zmiany. – My czy ty? – wyrwało mi się. Uniósł brwi. – Znowu zaczynasz? – Po prostu pytam. Uśmiechnął się, ale tylko ustami. Oczy pozostały jakieś zimne. – Olga, wszystko między nami jest w porządku. Może trochę się oddaliliśmy, to normalne. Dwanaście lat to nie miesiąc miodowy. – Wiem – odpowiedziałam cicho. – Ale dziś rano… – Mówiłem, że to kwestia bezpieczeństwa – wszedł mi w słowo. – Nie chcę, żeby ktoś nam się włamał na konto. To chyba rozsądne? Patrzyłam, jak miesza łyżeczką w filiżance. Ten ruch był powtarzalny, niemal hipnotyczny. Nagle uświadomiłam sobie, że on w ogóle nie pyta mnie o zdanie. Mówi, planuje, decyduje. – A może powinniśmy częściej rozmawiać o firmie? – spróbowałam ostrożnie. – O finansach. O naszych planach. – Przecież rozmawiamy – odparł szybko. – Po prostu nie musisz zajmować się wszystkim. Zawsze zajmowaliśmy się wszystkim razem. Nawet jeśli podział był jasny, to decyzje były wspólne. Teraz brzmiało to tak, jakbym została odsunięta w trosce o mój komfort. Pod koniec kolacji sięgnął przez stół i ścisnął moją dłoń. – Daj nam trochę luzu – powiedział łagodniej. – Zobaczysz, że będzie dobrze. Chciałam mu wierzyć. Przez chwilę nawet poczułam coś na kształt ulgi. Może naprawdę przesadzam? Może zmęczenie ostatnich miesięcy wyostrzyło moje reakcje? W domu zdjęłam płaszcz i poszłam do gabinetu po notatnik, który zostawiłam na biurku. Drzwi były uchylone. Na blacie leżała koperta. Biała, gruba, z nadrukiem kancelarii prawnej w lewym górnym rogu. Zatrzymałam się w progu. Nie wzięłam jej do ręki. Nie musiałam. Wystarczyło, że zobaczyłam swoje nazwisko napisane obok jego. Serce zaczęło mi bić szybciej, jakby próbowało nadrobić miesiące ignorowania sygnałów. W głowie pojawiło się tysiąc wyjaśnień. Może to sprawa firmowa. Może jakaś umowa. Może pozew od kontrahenta. – Olga? – usłyszałam za plecami. Drgnęłam. Grzesiek stał kilka kroków ode mnie. Spojrzał na kopertę, potem na mnie. W jego twarzy nie było zaskoczenia. – Co to jest? – zapytałam. Podszedł spokojnie i odwrócił kopertę nadrukiem do blatu. – Sprawa formalna. Nie zajmujmy się nią teraz. – Skoro nie teraz, to kiedy? – Jutro porozmawiamy – powiedział stanowczo. – Dziś jest twój dzień. To zdanie zabrzmiało jak ironia. Jakby świętowanie imienin miało być osłoną przed prawdą. Tej nocy leżeliśmy obok siebie w łóżku, ale miałam wrażenie, że między nami jest ściana. Słyszałam jego równy oddech. Ja nie mogłam zasnąć. Przypominałam sobie nasze początki: małe biuro wynajęte na kredyt, pierwszą wspólną fakturę, którą oprawiliśmy w ramkę. Kiedy przestaliśmy być zespołem? Rano postanowiłam, że nie będę już czekać. Jeśli coś miało się skończyć, chciałam przynajmniej wiedzieć, na jakich zasadach. Odkryłam jego prawdziwy plan Następnego dnia wyszłam z domu wcześniej niż zwykle. Grzesiek jeszcze spał albo udawał, że śpi. Nie powiedziałam, dokąd jadę. Sama jeszcze nie wiedziałam, czy to odwaga, czy desperacja. W biurze było cicho. Pachniało kawą z automatu i kurzem z segregatorów. Zadzwoniłam do naszego informatyka, Tomka, który współpracował z nami od lat. – Możesz wpaść na chwilę? – zapytałam. – Mam problem z dostępem do serwera. Zjawił się po trzydziestu minutach, z plecakiem przewieszonym przez ramię. – Co się dzieje? – usiadł przy komputerze. – Hasła przestały działać. Grzesiek mówi, że to aktualizacja, ale… – urwałam. Tomek zmarszczył brwi i zalogował się na konto techniczne. – Aktualizacja była tydzień temu – powiedział po chwili, patrząc na monitor – A hasła zostały zmienione przedwczoraj w nocy. Ręcznie. Z konta administratora. – Z czyjego konta? – zapytałam, choć odpowiedź już pulsowała mi w głowie. – Z konta Grzegorza. Poczułam, jak ogarnia mnie chłód. Nie gwałtowny, raczej powolny, rozlewający się po plecach. – A dostęp dla mnie? Tomek zawahał się. – Został ograniczony do podglądu archiwum. Nie możesz wykonywać operacji finansowych ani edytować umów. Usiadłam ciężej na krześle. – Czy w ostatnich dniach były jakieś większe przelewy? – zapytałam. – Były transfery na nowe konto firmowe. Pełnomocnictwo ma tylko on. Wszystko zaczęło się układać w logiczną, przerażająco spójną całość. Oddzielne wieczory. Zamykany laptop. Hasła. Koperta z kancelarii. – Dziękuję, Tomku – powiedziałam, starając się, by głos mi nie zadrżał. – Niech to zostanie na razie między nami. Kiwnął głową, ale w jego spojrzeniu widziałam współczucie. Wróciłam do domu wcześniej, niż Grzesiek się spodziewał. Siedział przy stole w kuchni z kubkiem herbaty. Koperta leżała obok. – Byłam w biurze – powiedziałam bez wstępu. – Tomek sprawdził logi. Podniósł wzrok. – I co? – Hasła zmieniłeś ty. Ograniczyłeś mój dostęp. Przeniosłeś środki na nowe konto. Szykował to od dawna Milczał przez kilka sekund. Potem odłożył kubek. – Planowałem z tobą porozmawiać – powiedział spokojnie. – Dziś. – O czym? Przesunął kopertę w moją stronę. – O rozwodzie. Słowo spadło między nas ciężko, choć przecież wisiało w powietrzu od dawna. – Od miesięcy to rozważam – kontynuował. – Nie potrafimy już ze sobą żyć. Każda rozmowa kończy się napięciem. Chciałem to zrobić spokojnie. – Spokojnie? – powtórzyłam. – Zmieniając hasła i odcinając mnie od firmy? – Musiałem się zabezpieczyć – odparł. – Bałem się, że kiedy się dowiesz, wyczyścisz konto. Zaśmiałam się krótko, bez radości. – Myślisz, że byłabym do tego zdolna? – Nie wiem, Olga. Ostatnio cię nie poznaję. Te słowa zabolały bardziej niż samo „rozwód”. – A ja ciebie poznaję aż za dobrze – odpowiedziałam cicho. – Zaplanowałeś wszystko. Nawet tę wczorajszą kolację. Nie zaprzeczył. – Nie chciałem psuć twojego święta – powiedział. – Dlatego dokumenty miałem dać ci dziś. Patrzyłam na niego i nagle zobaczyłam obcego mężczyznę. Nie wroga. Nie potwora. Po prostu kogoś, kto od miesięcy budował plan wyjścia, podczas gdy ja próbowałam ratować coś, co już było w jego głowie zamknięte. – Rozwód to jedno – powiedziałam spokojniej, niż się spodziewałam. – Ale manipulowanie mną i odsuwanie od wspólnej pracy to coś zupełnie innego. – Firma musi działać. – Firma jest wspólna. – Była – poprawił mnie cicho. To jedno słowo przecięło wszystko. Przez chwilę myślałam, że się rozpłaczę. Zamiast tego poczułam dziwną jasność. – W porządku – powiedziałam. – Skoro tak, ja też zacznę się zabezpieczać. Zmarszczył brwi. – Co masz na myśli? – To, że porozmawiam z prawnikiem. I z księgową. I sprawdzę, co oznacza zmiana haseł bez wiedzy współwłaściciela. Po raz pierwszy zobaczyłam w jego oczach niepewność. Ten dzień miał być ostatnim aktem jego scenariusza. Kwiaty, kolacja, spokojne wręczenie dokumentów. Tyle że zapomniał, że przez dwanaście lat byłam nie tylko jego żoną. Byłam jego partnerką w biznesie. Właśnie przestałam grać rolę, którą dla mnie przewidział. Miałam asa w rękawie Nie czekałam długo. Jeszcze tego samego dnia umówiłam się na konsultację w kancelarii, którą kiedyś poleciła mi klientka. Łucja przyjęła mnie między jedną sprawą a drugą. Była rzeczowa, skupiona, a jednocześnie uważna. – Proszę opowiedzieć od początku – powiedziała, odkładając długopis. Mówiłam spokojnie, choć w środku wszystko we mnie drżało. O hasłach. O ograniczonym dostępie. O przeniesionych środkach. O kolacji, która miała przykryć decyzję podjętą miesiące wcześniej. Łucja nie przerywała. Kiedy skończyłam, odsunęła notatki. – Zmiana haseł i ograniczenie pani dostępu do wspólnego majątku bez żadnego uprzedzenia nie wygląda dobrze z jego strony – powiedziała wprost. – Zwłaszcza jeśli jest pani współwłaścicielką. To może działać na pani korzyść. – On twierdzi, że chciał się zabezpieczyć – odpowiedziałam. – Zabezpieczyć przed czym? – spojrzała na mnie uważnie. – Przed rozmową? To pytanie wybrzmiało mocniej niż wszystkie paragrafy. Wyszłam z kancelarii z poczuciem, że grunt pod nogami nie jest już tak niestabilny. Ból był ten sam, ale przynajmniej wiedziałam, na czym stoję. Wieczorem w domu czekał na mnie Patryk, nasz wieloletni przyjaciel. Grzesiek musiał do niego zadzwonić. – Co wy robicie? – zapytał bez ogródek, kiedy usiedliśmy w salonie. – Kończymy małżeństwo – odpowiedziałam spokojnie. Patrzył na mnie długo. – Widziałem, że coś się dzieje – przyznał. – On od miesięcy mówił, że chce „nowego początku”. Ale myślałem, że to przejdzie. – Mnie nie powiedział nic – odparłam. – Tylko zmienił hasła do banku. Patryk pokręcił głową. – To nie w twoim stylu, żebyś odpuściła. – Nie odpuszczę – powiedziałam. – Ale też nie będę walczyć o coś, czego on już nie chce. Kiedy został sam na sam z Grześkiem w kuchni, słyszałam podniesione głosy. Nie podsłuchiwałam. Nie musiałam. Wiedziałam, że to już nie moja rola. Nie przemyślał tego Kilka dni później, przy kolejnym spotkaniu z Łucją, złożyłam wniosek o zabezpieczenie majątku firmy. Grzesiek był wyraźnie zaskoczony, gdy otrzymał pismo. Przyszedł do domu z dokumentami w ręku. – Nie spodziewałem się, że tak do tego podejdziesz – powiedział. – Ja nie spodziewałam się, że zmienisz hasła do naszego życia bez słowa – odpowiedziałam. Usiadł naprzeciwko mnie przy stole. Teraz wyglądał na zmęczonego. – To nie miało tak wyglądać – powiedział ciszej. – Myślałem, że będzie… spokojniej. – Spokojniej dla kogo? – zapytałam. Nie odpowiedział. Proces rozwodowy nie był łatwy, ale dzięki szybkiej reakcji nie straciłam ani firmy, ani wpływu na jej decyzje. Ostatecznie podzieliliśmy udziały. Zostałam w spółce, on odszedł z częścią kapitału i własnymi planami. W dniu, w którym podpisywaliśmy ostatnie dokumenty, nie było już między nami gniewu. Było coś w rodzaju chłodnej zgody, że wspólna droga się skończyła. Wieczorem wróciłam do pustego domu. Na parapecie wciąż stał zasuszony kwiat z imienin. Wzięłam go do ręki. Płatki były kruche, łamały się przy dotyku. Zrozumiałam wtedy, że nie przegrałam dlatego, że odszedł. Przegrał on – bo zamiast rozmowy wybrał kontrolę. Hasła można zmienić w kilka sekund. Zaufanie buduje się latami. A gdy raz zostanie naruszone, nie da się go przywrócić jednym kliknięciem. Tamtego wieczoru usiadłam przy komputerze. Tym razem zalogowałam się bez problemu – na własne konto, z własnym hasłem, które znałam tylko ja. Poczułam, że naprawdę mam dostęp do swojego życia. Olga, 39 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż mnie zdradził i zostawił, a teraz błaga o powrót. Liczy, że zrobię mu taki prezent na Dzień Mężczyzny” „Podczas wiosennych porządków odkryłam tajemnicę męża. Okazało się, że to w naszym związku jest największy bałagan” „Zostawiłem narzeczoną z kredytem na głowie i wyjechałem do Szwecji. Nie dla mnie zabawa w rodzinę”
„Na grillu ogłosiłem, że zakręcam kurek z pieniędzmi. Zrujnowałem dla dzieci starość, a one miały mnie za bankomat”
„Spodziewałem się szoku. Może nawet współczucia. Przecież zrobiłem to dla nich. Zrujnowałem własną starość, żeby oni mieli start, o jakim ja mogłem tylko marzyć. Ale to, co zobaczyłem w ich oczach, zmroziło mi krew w żyłach. To nie było współczucie. To była wściekłość”.
Dym z grilla gryzł mnie w oczy, ale to nie od niego łzawiłem. Stałem nad rozżarzonym węglem, przesuwając bezmyślnie kawałki marynowanej karkówki, i patrzyłem na dom, który przez ostatnie trzydzieści lat był moim zamkiem, moją twierdzą i – jak się okazało – moim więzieniem. Biała elewacja lśniła w popołudniowym słońcu, pnącza winobluszczu malowniczo oplatały taras, a trawnik wyglądał jak zielony dywan. Wszystko wyglądało idealnie. Tak jak nasze życie na zdjęciach, które moja córka, Magda, wrzucała do sieci z podpisem „Niedziela w raju u tatusia”. To miał być ostatni taki grill. Ostatnie spotkanie w tym składzie, w tym miejscu. Tabliczka „Na sprzedaż” czekała już w garażu, gotowa do wbicia w ziemię, gdy tylko odjadą. Chciałem im to powiedzieć delikatnie. Chciałem wytłumaczyć, że ten etap się kończy, że 300 metrów kwadratowych to za dużo dla samotnego faceta, którego żona odeszła dziesięć lat temu. Ale przede wszystkim chciałem spędzić z nimi czas. Po prostu pobyć ojcem, a nie bankomatem. Cisza przed burzą Usłyszałem warkot silnika. Tomek, mój syn, zajechał na podjazd swoim nowym SUV-em. Samochód w leasingu, oczywiście, tak jak wszystko w jego życiu. Wysiadł w drogim garniturze, mimo że przyjechał tylko na grilla i od razu przyłożył telefon do ucha. Nawet na mnie nie spojrzał, tylko machnął ręką w geście powitania, kontynuując jakąś zażartą dyskusję biznesową. Za nim, z piskiem opon, zaparkowała Magda. Jej mąż, Piotrek, wysiadał powoli, niosąc na rękach ich rozkapryszonego pudla, a ona sama poprawiała makijaż w lusterku, zanim w ogóle zaszczyciła nas swoją obecnością. Czułem ucisk w żołądku. To nie była trema gospodarza. To był strach. Strach przed tym, co za chwilę miało się wydarzyć. Przez lata budowałem wokół nas mur z pieniędzy, pozorów i luksusu, żeby chronić ich przed rzeczywistością. Dziś ten mur miał runąć. – Cześć, tato! – Magda podeszła do mnie, cmokając powietrze obok mojego policzka, by nie rozmazać szminki. – Ale tu gorąco. Masz lód? Zrobiłabym sobie coś do picia. – W lodówce, kochanie. Jak zawsze – odpowiedziałem, starając się, by mój głos brzmiał naturalnie. Tomek skończył rozmowę i podszedł do grilla, luzując krawat. – Niezły zapach. Kiedy jemy? Spieszę się, mam jeszcze spotkanie wieczorem – rzucił, patrząc na zegarek, który kosztował więcej niż mój pierwszy samochód. – Dajcie mi chwilę. Mięso musi dojść – powiedziałem. – Usiądźcie. Chciałbym z wami porozmawiać. Usiedli przy dużym, dębowym stole na tarasie. Tym samym, przy którym świętowaliśmy ich matury, dyplomy, zaręczyny. Tym samym, na którym stawiałem torty urodzinowe i przy którym opłakiwaliśmy śmierć ich matki. Teraz spotykaliśmy się przy nim ostatni raz. Myśleli tylko o pieniądzach Wystarczyło pięć minut. Nie zdążyłem nawet zdjąć fartucha i dołączyć do nich z półmiskiem, a temat rozmowy zszedł na jedyny tor, który ich interesował. Pieniądze. – Słuchajcie – zaczął Tomek, nalewając sobie wina bez pytania. – Rozmawiałem z rzeczoznawcą. Ten teren poszedł w górę. Jeśli podzielimy działkę na dwie mniejsze, wyciągniemy z tego o dwadzieścia procent więcej. Deweloperzy zabijają się o takie lokalizacje. Zamarłem z widelcem w dłoni. Nie powiedziałem im jeszcze oficjalnie o sprzedaży, a oni już dzielili działkę. – O czym ty mówisz? – zapytała Magda, mrużąc oczy. – Jakie dzielenie? Ja potrzebuję gotówki teraz, a nie za rok, jak się znajdzie kupiec na dwie działki. Piotrek ma okazję inwestycyjną, musimy wpłacić wkład własny w przyszłym miesiącu. – Twoje okazje inwestycyjne zazwyczaj kończą się debetem – parsknął Tomek. – Ja mówię o strategii. Ojciec jest stary, nie ogarnie tego. Trzeba to przejąć, sprzedać z zyskiem i wtedy się podzielić. Biorę na siebie formalności, więc logiczne, że wezmę sześćdziesiąt procent. – Sześćdziesiąt?! – Magda aż podskoczyła, a pudel na kolanach Piotrka zaszczekał nerwowo. – Chyba śnisz! Jesteśmy rodzeństwem, należy nam się po równo. To, że ty udajesz wielkiego biznesmena, nie znaczy, że możesz mnie okradać! Stałem przy grillu, czując, jak dym gryzie mnie w gardło, a serce bije jak oszalałe. Mówili o moim domu, o moim życiu, jakby mnie tu już nie było. Jakbym był tylko przeszkodą do usunięcia, żeby dostać się do skarbu. – Spokój! – powiedziałem głośniej, niż zamierzałem. Postawiłem półmisek z mięsem na stole z takim impetem, że kieliszki zadzwoniły. – Jeszcze nie umarłem, a wy już dzielicie skórę na niedźwiedziu? Zapadła cisza, ale nie była to cisza pełna szacunku. To była cisza pełna zniecierpliwienia. – Tato, nie dramatyzuj – westchnął Tomek, sięgając po karkówkę. – Wiemy, że sobie nie radzisz. Ten dom to studnia bez dna. Sam wspominałeś, że ciężko to utrzymać. Pomagamy ci podjąć racjonalną decyzję. Sprzedajemy, ty kupujesz sobie coś małego w mieście, resztę dzielimy i wszyscy są szczęśliwi. – Właśnie – dodała Magda, nakładając sobie sałatkę. – Przecież ty tu nawet nie wchodzisz na piętro. Po co ci to? A nam te pieniądze są potrzebne. Życie jest teraz potwornie drogie. To wszystko dużo mnie kosztowało Patrzyłem na nich i widziałem obce twarze. Gdzie popełniłem błąd? Czy wtedy, gdy kupiłem Tomkowi pierwsze auto, żeby nie czuł się gorszy od kolegów? Czy wtedy, gdy opłaciłem Magdzie wesele na dwieście osób w pałacu, choć musiałem wziąć na to pożyczkę? A może wtedy, gdy po śmierci żony starałem się im wynagrodzić jej brak, spełniając każdą zachciankę, byle tylko widzieć ich uśmiech? – Nie będzie żadnego podziału – powiedziałem cicho. Głos mi drżał, ale starałem się nad nim panować. Tomek przestał żuć. Spojrzał na mnie z politowaniem. – Tato, proszę cię. Nie zaczynaj z sentymentami. To są miliony złotych. Nie możesz siedzieć na takiej górze pieniędzy, kiedy twoje dzieci potrzebują wsparcia. – Nie rozumiesz – potrząsnąłem głową. Czułem, jak pot spływa mi po plecach. To był ten moment. Moment, którego bałem się od lat. – Nie będzie podziału, bo nie będzie zysku. Magda odłożyła widelec. – Co ty gadasz? Dom jest warty co najmniej trzy miliony. Nawet jak kupisz sobie mieszkanie za pół miliona, zostaje kupa forsy. Wziąłem głęboki oddech. Powietrze pachniało pieczonym mięsem i drogimi perfumami moich dzieci. Zapachem iluzji. – Dom jest obciążony – wyrzuciłem to z siebie. – Hipoteka, długi, kredyty... zysku nie będzie. Cisza, która zapadła teraz, była zupełnie inna. Była ciężka, gęsta i lepka. – Co? – wykrztusił Tomek. – Jaka hipoteka? Przecież spłaciliście go z mamą piętnaście lat temu. Pamiętam imprezę z tej okazji. – Tak – przyznałem, siadając ciężko na krześle. Nogi odmówiły mi posłuszeństwa. – Spłaciliśmy. A potem wziąłem nową pożyczkę pod zastaw. Kredyt konsolidacyjny. I kolejny. I linię kredytową. – Ale na co?! – krzyknęła Magda. Jej twarz poczerwieniała, a maska damy z Instagrama opadła w jednej chwili. – Gdzie są te pieniądze? Grasz? Masz kochankę? Zaśmiałem się gorzko. – Gdzie są pieniądze? – powtórzyłem, patrząc jej prosto w oczy. – Przypomnij sobie, Magda. Twoje studia w Londynie. Twoje wesele. Mieszkanie, które „dostałaś na start”, a którego czynsz opłacałem przez dwa lata, bo ty „musiałaś odnaleźć siebie”. Samochód, który rozbiłaś i trzeba było kupić nowy. Przeniosłem wzrok na syna. – Twój pierwszy startup, Tomek, który upadł po pół roku. Twoje wyjazdy na narty w Alpy. Twoje długi u „znajomych”, które spłaciłem po cichu, żebyś nie miał kłopotów. To wszystko kosztowało. A ja, głupi, chciałem, żebyście myśleli, że jesteśmy niezniszczalni. Że źródełko nigdy nie wysycha. Zrujnowałem dla nich własną starość Spodziewałem się szoku. Może nawet współczucia. Przecież zrobiłem to dla nich. Zrujnowałem własną starość, żeby oni mieli start, o jakim ja mogłem tylko marzyć. Ale to, co zobaczyłem w ich oczach, zmroziło mi krew w żyłach. To nie było współczucie. To była wściekłość. – Okłamałeś nas – wycedził Tomek. Jego twarz stężała w grymasie nienawiści. – Pozwoliłeś nam żyć w przekonaniu, że mamy zabezpieczenie. Że mamy plecy. – Dałem wam wszystko! – krzyknąłem, uderzając pięścią w stół. – Wszystko, co miałem, i to, czego nie miałem! – Dałeś nam kłamstwo! – wrzasnęła Magda, wstając od stołu. – Planowałam przyszłość, licząc na te pieniądze! Obiecałam Piotrkowi, że zainwestujemy! Jak ja teraz wyglądam? Jak idiotka! – Tylko o tym myślisz? – zapytałem, czując, jak w moich oczach zbierają się łzy. – Że nie będziesz miała na kolejną inwestycję? A co ze mną? Sprzedaję ten dom, żeby spłacić bank. Zostanie mi może na kawalerkę na obrzeżach. Mam 55 lat i zaczynam od zera. – To twoja wina! – Tomek wstał i zaczął nerwowo chodzić po tarasie. – Trzeba było powiedzieć: „nie mam”, a nie udawać krezusa. Sam dawałeś pieniądze, a teraz masz do nas pretensje? To jest skrajna nieodpowiedzialność! Słuchałem ich i nie wierzyłem. Zamiast wdzięczności za lata życia ponad stan, słyszałem zarzuty. Zamiast pytania: „Tato, jak sobie poradzisz?”, słyszałem pretensje o utracony spadek, który jeszcze nawet nie był spadkiem. – Więc to moja wina? – zapytałem cicho. – Moja wina, że ciągle chcieliście nowych zabawek, a ja nie umiałem odmówić? – Tak! – rzuciła Magda, biorąc torebkę. – Bo jesteś ojcem. Miałeś być mądrzejszy. A okazałeś się... – zawiesiła głos, szukając odpowiedniego słowa, które zraniłoby mnie najbardziej. – Okazałeś się bankrutem. I oszustem. Została mi tylko prawda i godność Jedzenie stygło na talerzach. Mucha usiadła na nietkniętej karkówce Tomka. Atmosfera była tak gęsta, że można by ją kroić nożem. – Nie mam tu czego szukać – stwierdził Tomek, zapinając marynarkę. – Muszę zadzwonić do prawnika, może da się coś uratować z tego bałaganu. Może zachowek, może darowizny wsteczne... nie wiem. Ale nie licz na to, że będę cię utrzymywał na starość. Skoro wydałeś wszystko na nas, to znaczy, że inwestycja się nie zwróciła. To zdanie zabolało bardziej niż jakikolwiek cios fizyczny. „Inwestycja się nie zwróciła”. Mówił o sobie. O swoim wychowaniu. O miłości, którą przeliczył na stopy zwrotu. Magda nie powiedziała już nic. Pociągnęła Piotrka za rękaw, a ten wstał posłusznie z psem na rękach, patrząc na mnie z dziwną mieszaniną litości i zażenowania. Odeszli w stronę samochodów bez słowa pożegnania. Siedziałem sam przy wielkim stole zastawionym jedzeniem dla czterech osób. Słyszałem trzaskanie drzwiami, warkot silników, a potem chrzęst żwiru pod oponami. Odjeżdżali. Wyjeżdżali z mojego życia, obrażeni, że kurek z pieniędzmi został zakręcony. Nie obchodziło ich, co się ze mną stanie. Nie obchodziło ich, że ten dom, ten ogród, to wszystko znika. Patrzyłem na gasnący grill. Ostatni ogień w tym domu powoli zamieniał się w popiół. Tak jak moje relacje z dziećmi. Myślałem, że buduję rodzinę, dając im to, co najlepsze. Okazało się, że wyhodowałem pasożyty, które odrzuciły żywiciela, gdy ten stał się bezużyteczny. Wziąłem widelec i wbiłem go w kawałek zimnego mięsa. Nie byłem głodny, ale musiałem coś zrobić, żeby nie zacząć wyć. Wziąłem kęs, przeżułem go z trudem i przełknąłem. Smakował goryczą i popiołem. Wiedziałem jedno – sprzedam ten dom, spłacę długi i kupię sobie małe mieszkanie, gdzie nikt nie będzie mnie pytał o pieniądze. Może straciłem majątek, może straciłem iluzję idealnej rodziny, ale po raz pierwszy od lat czułem, że odzyskuję coś innego. Prawdę i godność. Dariusz, 65 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Sprzedaliśmy dom i dzieci uznały nas za nierozsądnych starców. Gdy zobaczyły, co zrobiliśmy z pieniędzmi, byli w szoku" „Myślałam, że nie mamy sekretów, dopóki nie otworzyłam drzwi jego kochance. 1 zdanie z jej ust otworzyło mi oczy” „Broniłem żony, gdy sąsiadka plotkowała o wizytach hydraulika. Prawda uderzyła mnie mocniej niż rachunek za naprawę”
„Przypaliłam wielkanocny sernik i poznałam drugie oblicze mojego męża. W emocjach zrobił przede mną rachunek sumienia”
„Stałam nad gorącą blachą i czułam, jak do oczu napływają mi łzy. To był tylko głupi placek, ale w tamtej chwili stał się symbolem moich wszystkich starań, które właśnie legły w gruzach. – Co tu tak śmierdzi? – Głos męża dobiegł z korytarza”.
Zawsze uważałam, że każde święta to czas cudów i rodzinnego ciepła. Tego roku przygotowania do Wielkanocy miały być idealne. Wszystko miałam zaplanowane co do minuty, dopóki z piekarnika nie doszedł do mnie zapach spalenizny. Nie wiedziałam jeszcze, że to nie ciasto obróciło się w popiół, ale cała moja przyszłość, a człowiek, z którym dzieliłam życie, ukrywał przede mną sekret, który zniszczył nasz dom w zaledwie kilka chwil. Miałam tylko iluzję perfekcyjnego życia Wielki Piątek od samego rana zapowiadał się niezwykle intensywnie. Słońce nieśmiało przebijało się przez kuchenne rolety, a ja od świtu krzątałam się między blatami. W powietrzu unosił się aromat wanilii, majeranku i świeżych warzyw na sałatkę. Zależało mi, żeby tegoroczna Wielkanoc była wyjątkowa. Ostatnie miesiące w naszym małżeństwie wydawały mi się chłodniejsze, bardziej zdystansowane. Mój mąż, Kamil, pracował do późna, często wracał zmęczony i od razu zamykał się w swoim świecie, wpatrzony w ekran komputera albo telefonu. Tłumaczyłam sobie, że to trudny projekt w firmie, że oboje potrzebujemy po prostu kilku dni wolnego, z dala od codziennych trosk. Święta miały być tą upragnioną przerwą. Miałam w planach ugościć jego rodziców. Moja teściowa była kobietą o niezwykle wysokich standardach, osobą, która potrafiła jednym spojrzeniem ocenić czystość podłogi i puszystość ciasta. Dlatego od kilku dni sprzątałam dom, prasowałam obrusy i planowałam menu tak, aby nie dać jej żadnego powodu do uszczypliwych uwag. Robiłam to dla nas, dla świętego spokoju, dla Kamila, żeby był ze mnie dumny. On tymczasem siedział w salonie. Słyszałam stłumione dźwięki telewizora i ciche stukanie w klawiaturę telefonu. Kiedy poprosiłam go rano, żeby pojechał po zapomniane zakupy, westchnął ciężko, jakbym prosiła go o wejście na najwyższą górę świata. Ostatecznie pojechał, ale wrócił w tak złym nastroju, że wolałam już o nic nie prosić. Wtedy wydawało mi się to zwykłym zmęczeniem materiału. Przecież każde małżeństwo z dziesięcioletnim stażem ma swoje gorsze dni. Jeden błąd zmienił wszystko Przygotowywałam właśnie masę na sernik. To był mój popisowy wypiek, przepis odziedziczony po babci, wymagający skupienia i odpowiednich proporcji. Wyrobiłam spód, ubiłam białka na idealną pianę, delikatnie wmieszałam je w serową masę. Włożyłam blachę do nagrzanego piekarnika, nastawiłam minutnik i zajęłam się krojeniem warzyw. Wtedy zadzwonił mój telefon. To była siostra, która miała problem z wyborem prezentu dla naszej mamy na nadchodzące imieniny. Rozmowa się przedłużała. Wyszłam na balkon, żeby lepiej ją słyszeć, wciągając w płuca chłodne, wiosenne powietrze. Zupełnie straciłam poczucie czasu. Z zamyślenia wyrwał mnie dziwny, gryzący zapach. Szybko pożegnałam się z siostrą i wbiegłam do kuchni. Minutnik musiał zadzwonić, kiedy byłam na zewnątrz. Z piekarnika wydobywała się smużka dymu. Rzuciłam się do drzwiczek, założyłam rękawice ochronne i wyciągnęłam blachę. Było za późno. Mój piękny, idealny sernik był na wierzchu czarny, a boki nieestetycznie opadły. Spiekł się na twardą, niejadalną skorupę. Stałam nad gorącą blachą i czułam, jak do oczu napływają mi łzy. To był tylko głupi placek, ale w tamtej chwili stał się symbolem moich wszystkich starań, które właśnie legły w gruzach. Tyle godzin pracy, tyle nadziei na idealne święta. Z bezsilności rzuciłam kuchenną rękawicę na podłogę i ciężko oparłam się o blat. Puściła lawina tłumionych emocji – Co tu tak śmierdzi? – Głos Kamila dobiegł z korytarza. Po chwili stanął w drzwiach kuchni, marszcząc nos. Spojrzał na blachę, potem na moją zapłakaną twarz. – Sernik się spalił – odpowiedziałam cicho, pociągając nosem. – Wszystko zepsute. Nie mam z czym przyjąć twojej matki. Kamil przewrócił oczami. Zamiast podejść, przytulić mnie czy rzucić żartem, który rozładowałby napięcie, założył ręce na piersi i przybrał pozę oceniającego sędziego. – Naprawdę płaczesz nad kawałkiem ciasta? – w jego głosie brzmiała irytacja. – Zrobisz nowe. Albo kupimy w cukierni. Niepotrzebnie robisz dramat z niczego. Jak zawsze. Te dwa słowa, „jak zawsze”, podziałały na mnie jak czerwona płachta na byka. Całe zmęczenie ostatnich dni, tygodni, a nawet miesięcy, nagle znalazło swoje ujście. – Dramat z niczego? – podniosłam głos, odwracając się w jego stronę. – Od trzech dni prawie nie wychodzę z kuchni. Haruję, żeby w tym domu było czysto, smacznie i przyjemnie! A ty przez cały ten czas siedzisz na kanapie z telefonem w ręku i zachowujesz się, jakbyś był tu gościem! – Przestań krzyczeć – rzucił chłodno, odwracając wzrok. – Nikt ci nie kazał tego wszystkiego robić. Sama sobie narzucasz te standardy, a potem masz pretensje do całego świata. – Narzucam sobie, bo ktoś w tym domu musi dbać o naszą rodzinę! – czułam, jak drżą mi ręce. – Ty już dawno przestałeś. Jesteś obecny tylko ciałem. Nawet na mnie nie patrzysz, kiedy do ciebie mówię. Kamil zacisnął szczękę. Widziałam, że coś w nim się kruszy. Atmosfera w kuchni zrobiła się gęsta, a zapach spalenizny tylko potęgował to duszne, nieprzyjemne uczucie. – Może nie mam ochoty patrzeć na to, co się z nami stało – odpowiedział cicho, ale każde słowo uderzyło we mnie jak kamień. – O czym ty mówisz? – zamarłam, nie rozumiejąc. – O nas. O tym domu. O tej rutynie, która mnie dusi. O tych wiecznych pretensjach, planach, świętach, obiadkach u mamusi. Mam tego dość. Mam dość ciebie w tej kuchni, wiecznie niezadowolonej i zmęczonej. Mój świat rozpadł się na kawałki Patrzyłam na mężczyznę, którego kochałam, i nagle poczułam, że stoi przede mną ktoś zupełnie obcy. Jego twarz wykrzywiał dziwny grymas, połączenie złości i... ulgi. Jakby wreszcie zrzucił z siebie wielki ciężar. – Jesteś po prostu zmęczony pracą – próbowałam zracjonalizować jego słowa, choć serce biło mi jak oszalałe. – Oboje jesteśmy zmęczeni. Dlatego potrzebujemy tych świąt, żeby odpocząć. – Nie rozumiesz – przerwał mi ostro, stawiając krok w moją stronę. Jego oczy były zimne, wyprane z jakichkolwiek uczuć. – Ja nie chcę odpoczywać z tobą. Ja w ogóle nie chcę tu być. Cisza, która zapadła po tych słowach, była ogłuszająca. Słyszałam tylko tykanie zegara na ścianie. – Masz kogoś innego? Kto to jest? – zapytałam w końcu. Słowa same opuściły moje usta. Nawet nie wiedziałam, skąd wzięła się ta myśl, ale nagle wszystko wydało się boleśnie jasne. Kamil nie zaprzeczył. Nie oburzył się. Spuścił na moment wzrok, a kiedy znów na mnie spojrzał, nie było w nim cienia poczucia winy. – Ma na imię Sylwia – powiedział po prostu, jakby podawał mi godzinę. – Spotykamy się od siedmiu miesięcy. Pracujemy razem. Zachwiałam się, chwytając krawędzi stołu. Siedem miesięcy. Pół roku kłamstw. Pół roku mojego życia u boku człowieka, który myślami i uczuciami był już zupełnie gdzie indziej. Wtedy, kiedy świętowaliśmy rocznicę ślubu. Wtedy, kiedy planowaliśmy remont łazienki. Wtedy, kiedy całował mnie przed wyjściem do pracy. Straciłam tylko czas i siły Moje myśli galopowały, łącząc wszystkie pozornie nieistotne fakty w jedną, przerażającą całość. Przypomniałam sobie jego nagłe wyjazdy służbowe w weekendy. Nowe koszule, które sam sobie kupił, choć wcześniej nigdy nie dbał o modę. Zmienione hasło w telefonie, którego rzekomo wymagała polityka bezpieczeństwa firmy. I ten dziwny, nieobecny uśmiech, gdy czytał wiadomości na kanapie – uśmiech, który brałam za reakcję na śmieszne obrazki w internecie. – Dlaczego? – wyszeptałam, czując, że brakuje mi powietrza. – Dlaczego mi to robisz? Dlaczego teraz? – Bo dzisiaj zrozumiałem, że już dłużej nie wytrzymam – odpowiedział, a w jego głosie nie było złości, tylko chłodna determinacja. – Spojrzałem na ciebie, kiedy biegałaś z tą ścierką, kiedy płakałaś nad tym dymiącym ciastem, i dotarło do mnie, że my nie mamy już ze sobą nic wspólnego. Ty żyjesz listami zadań, schematami. A ja z nią po prostu żyję. Ona nie robi problemu ze spalonego sernika. Z nią wszystko jest proste. Chcę rozwodu. Te słowa uderzyły we mnie z fizyczną siłą. On chce rozwodu. W Wielki Piątek, w kuchni pełnej niedokończonych potraw, nad blachą zrujnowanego ciasta. Wyrok został wydany, a ja nie miałam prawa do obrony. – I tak po prostu zamierzasz odejść? – zapytałam, czując, jak po policzkach płyną mi gorące łzy. – Tak będzie najlepiej – stwierdził z dziwnym opanowaniem. – Święta spędzę u siebie. Znaczy... u niej. Rodzicom powiem, że wyjechałem w delegację, żeby nie psuć im nastroju. Ty zadzwoń do mojej matki i powiedz, że dopadła cię grypa i odwołujemy niedzielne śniadanie. Dogadamy sprawy formalne po świętach. Obrócił się na pięcie i wyszedł z kuchni. Słyszałam, jak idzie do sypialni, jak otwiera szafę, jak pakuje swoje rzeczy do torby. Stałam nieruchomo. Czułam się tak, jakby ktoś wyrwał mi serce i zostawił pustą klatkę piersiową. Nie poszłam za nim. Nie błagałam, żeby został. Duma i szok trzymały mnie w miejscu. Kilkanaście minut później usłyszałam trzaśnięcie drzwi wejściowych. Zostałam zupełnie sama w domu, który jeszcze rano uważałam za naszą wspólną twierdzę. Już nie płaczę nad sernikiem Zasunęłam rolety, odcinając się od pięknego, wiosennego popołudnia. Podeszłam do kosza na śmieci i powolnym, mechanicznym ruchem zeskrobałam spalony sernik z blachy. Czarne, twarde kawałki spadały z głuchym dudnieniem. Zadzwoniłam do teściowej. Skłamałam, tak jak chciał. Powiedziałam, że jestem chora, mam gorączkę i musimy przełożyć nasze spotkanie. Głos mi drżał, ale uznała to za objaw choroby. Potem wyłączyłam telefon i usiadłam na podłodze w kuchni. Święta minęły mi w całkowitej samotności. Nie gotowałam. Płakałam, wspominałam, analizowałam każdy dzień z tych ostatnich siedmiu miesięcy. Czułam ból, oszukanie i upokorzenie. Kobieta, z którą mnie zdradzał, dała mu to, czego ja nie potrafiłam – beztroskę. Ja wzięłam na siebie ciężar dorosłego życia, odpowiedzialność za nasz wspólny dom, za to, by wszystko działało jak w zegarku. On z tego korzystał, dopóki było mu wygodnie, a gdy zaczęło go to nudzić, po prostu uciekł, obarczając mnie winą za swoją zdradę. Zrozumiałam jednak jedną, bardzo ważną rzecz. Spalony sernik nie był powodem rozpadu mojego małżeństwa. Był jedynie wyzwalaczem. Mój mąż od dawna szukał pretekstu, by odejść, brakowało mu tylko odwagi. Zamiast szczerze porozmawiać o problemach, wolał uciec w ramiona innej kobiety. Obwiniał mnie o rutynę, zapominając, że rutynę budują dwie osoby. Teraz minęły już trzy lata od tamtego dnia. Mieszkanie zostało sprzedane, a my podpisaliśmy papiery rozwodowe szybko i bez orzekania o winie – chciałam mieć to po prostu za sobą. Nie utrzymujemy kontaktu. Słyszałam od wspólnych znajomych, że jego nowy związek nie przetrwał próby czasu, gdy po okresie beztroski przyszła szara codzienność. Ja natomiast ułożyłam sobie życie na nowo. Znalazłam spokój. Nauczyłam się odpuszczać. Kiedy dziś piekę ciasto i coś nie wyjdzie, po prostu wzruszam ramionami i idę na spacer. Już nigdy nie pozwolę, by pogoń za iluzją perfekcji odebrała mi radość z prawdziwego, czasami niedoskonałego życia. Julita, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Synowa oszczędza na zakupach na Wielkanoc. Nie będę jeść taniej kiełbasy z marketu, bo ona odkłada na wakacje w Grecji” „Razem z mężem wybudowaliśmy dom, a kłóciliśmy się o każdy pokój. Ja chciałam wstawić kołyskę, a on wolał komputer” „Na rodzinnym obiedzie teściowa oskarżyła mnie o zdradę. Gdy pokazała lewe dowody, wiedziałam, że muszę się bronić”
„W Wielkanoc chciałam zrobić sobie domowe spa. Plan runął, gdy córka podrzuciła mi wnuki, a sama poleciała na wakacje”
„Wiedziałam, że kłótnia z nastolatkiem to walka z wiatrakami. Z wielkim wysiłkiem, trzymając się jedną ręką blatu, drugą rzuciłam na podłogę papierowe ręczniki i nogą próbowałam zatrzeć ślady katastrofy”.
Marcowe słońce nieśmiało przedzierało się przez koronkowe firanki, ale ja nie potrafiłam cieszyć się nadchodzącą wiosną. Każdy ruch, nawet tak prozaiczny jak sięgnięcie po kubek z herbatą, przypominał mi o peselu i latach pracy fizycznej, które odłożyły się w odcinku lędźwiowym mojego kręgosłupa niczym słoje w starym drzewie. Miałam odpoczywać Lekarz był bezlitosny: – Pani Grażyno, bezwzględny odpoczynek. Żadnego dźwigania, żadnego stania przy kuchni. Leżeć, wygrzewać, brać leki. Przyjęłam to zalecenie z ulgą. Tegoroczna Wielkanoc miała być inna. Pierwszy raz od dekad nie zamierzałam piec trzech rodzajów mazurków ani szorować okien na błysk. Zaplanowałam sobie ten czas jako spa we własnym domu. Kupiłam zapas maści rozgrzewających, stos książek, na które nigdy nie miałam czasu, i gotowy żurek w słoiku. Cieszyłam się na tę ciszę. Wyobrażałam sobie, jak leżę pod kocem, słucham radia i po prostu jestem. Bez przymusu, bez pośpiechu, bez oczekiwań innych ludzi. Dwa dni przed Wielkanocą usłyszałam dzwonek do drzwi. Z trudem podniosłam się z fotela. Szurając kapciami, podeszłam do wizjera. Aneta, moja jedyna córka. I, co gorsza, nie była sama. Otworzyłam drzwi, a do przedpokoju wlała się fala chaosu. Aneta weszła pierwsza, ciągnąc za sobą wielką, różową walizkę na kółkach. Za nią wlókł się piętnastoletni Kacper z nosem wlepionym w smartfona i słuchawkami na uszach, a pochód zamykał siedmioletni Kubuś, który od razu zaczął skakać. – Cześć, mamo! – rzuciła córka. Zaczęła rozpinać płaszcz z taką energią, jakby walczyła z niewidzialnym wrogiem. – Ale tu duszno, wietrzysz w ogóle? – Córeczko, co wy tu robicie? – zapytałam, opierając się ciężko o szafkę na buty. – Przecież mówiłam ci przez telefon, że w te święta nie przyjmuję gości. Ledwo chodzę. Nie spodziewałam się ich Aneta machnęła ręką, jakby odganiała natrętną muchę. – Oj, mamo, nie przesadzaj. Ledwo chodzisz, a stoisz przecież. Słuchaj, jest sprawa. Trafiła się okazja życia. Last minute do Hurghady, pięć gwiazdek, all inclusive, za grosze. Wylot mamy jutro rano z Katowic, muszę jeszcze dojechać na lotnisko. Mój mózg powoli przetwarzał informacje, ale serce już zaczęło bić szybciej ze strachu. – My? To znaczy kto? – wydusiłam. – No ja i Tomek – prychnęła, jakby to było oczywiste. – Dzieci nie bierzemy, bo to oferta dla dorosłych, poza tym Kacper marudzi, że nuda, a Kubuś by się tylko męczył w upale. Więc pomyśleliśmy, że zostaną u ciebie. To tylko cztery dni, wrócimy w lany poniedziałek wieczorem. Popatrzyłam na nią z niedowierzaniem. Moja córka, dorosła kobieta, stała w moim przedpokoju i z uśmiechem oznajmiała mi, że burzy mój spokój, moje zdrowie i moje plany, bo trafiła się okazja. – Ja nie mogę – powiedziałam stanowczo. – Mam rwę kulszową. Lekarz kazał mi leżeć. Nie dam rady zająć się dwójką dzieci, w tym małym, który wszędzie wchodzi. Kacper to co innego, jest duży, ale Kubuś wymaga opieki. Nie słuchała mnie Córka przewróciła oczami i westchnęła głęboko, teatralnie. – Mamo, błagam cię. Przecież i tak siedzisz w domu. Co za różnica, czy leżysz sama, czy z wnukami? Kacper ci pomoże, prawda Kacper? – krzyknęła w stronę syna, który nawet nie podniósł głowy znad ekranu. – No widzisz. On się zajmie sobą, zamówi pizzę, ty tylko musisz tam być, żeby chałupy nie spalili. Nie rób scen. Już zapłaciliśmy za wycieczkę. – Ale Aneta… – próbowałam protestować, czując, jak ból w plecach promieniuje aż do kolana. – Mamo, nie bądź egoistką! – przerwała mi ostro. – Ja haruję cały rok, Tomek też. Należy nam się chwila oddechu. Ty jesteś na emeryturze, masz wolne non stop. Naprawdę, nie spodziewałam się, że będziesz robić problemy własnym wnukom. Zanim zdążyłam zebrać myśli, Aneta już wnosiła torby chłopaków do dużego pokoju. Ucałowała mnie w policzek – szybki, zimny gest, pozbawiony czułości – rzuciła instrukcje dotyczące leków Kubusia i wybiegła, wołając, że taksówka czeka. Drzwi trzasnęły. Zostałam sama. Z bólem kręgosłupa, dwójką dzieci i poczuciem, że właśnie zostałam potraktowana jak mebel, który można dowolnie przesuwać. Musiałam o nich zadbać Piątek rano przywitał mnie nie zapachem kawy i ciszą, ale łomotem dobiegającym z kuchni. Z trudem zwlekłam się z łóżka. Każdy krok był wyzwaniem. Sztywność poranna sprawiała, że czułam się, jakbym miała ciało z betonu. Dotarłam do kuchni i zobaczyłam pobojowisko. Na podłodze kałuża mleka, płatki rozsypane jak konfetti, a pośrodku tego wszystkiego Kubuś, próbujący dosięgnąć szafki ze słodyczami, stojąc na krześle. – Kubusiu, zejdź proszę! – krzyknęłam. Bałam się, że spadnie, a ja nie będę w stanie go złapać. – Babciu, chciałem czekoladę, ale mleko się wylało samo! – oświadczył z rozbrajającą szczerością siedmiolatka. Kacper siedział przy stole, jedząc suchą bułkę. Oczywiście w słuchawkach. Nawet nie zareagował na to, co zrobił jego brat. – Kacper, mógłbyś pomóc bratu? Albo chociaż pościerać to mleko? – zapytałam, czując narastającą irytację. Schylanie się ze ścierką było dla mnie w tym momencie czymś niewyobrażalnym. Chłopak zsunął jedną słuchawkę. – Co? Przecież to on wylał. Nie jestem sprzątaczką – mruknął i wrócił do telefonu. Zacisnęłam zęby. Wiedziałam, że kłótnia z nastolatkiem to walka z wiatrakami. Z wielkim wysiłkiem, trzymając się jedną ręką blatu, drugą rzuciłam na podłogę papierowe ręczniki i nogą próbowałam zatrzeć ślady katastrofy. Ból w lędźwiach pulsował w rytm mojego tętna. Łzy bezsilności napłynęły mi do oczu, ale szybko je otarłam. Nie chciałam, żeby wnuki widziały, że babcia płacze przez rozlane mleko. Choć wcale nie o mleko chodziło. Nie pomagali mi Cały dzień wyglądał podobnie. Kubuś, pełen energii, biegał po mieszkaniu, domagał się zabawy, włączania bajek, budowania bazy z koców. Próbowałam mu tłumaczyć, że babcię bolą plecy, babcia musi poleżeć, ale dla siedmiolatka to abstrakcja. Po pięciu minutach wracał z nowym pomysłem. Kacper z kolei zamknął się w pokoju gościnnym i wychodził tylko do toalety lub lodówki. Wieczorem, gdy wreszcie udało mi się zagonić Kubusia do łóżka, opadłam na fotel. Czułam się fizycznie zdewastowana. Sięgnęłam po telefon, żeby zadzwonić do Anety. Chciałam usłyszeć chociaż „dziękuję”, albo „jak sobie radzisz?”. „Abonent jest czasowo niedostępny” – usłyszałam w słuchawce. No tak. Egipt. Roaming drogi, albo po prostu wyłączyła telefon, żeby odpocząć od dzieci, które urodziła, i od matki, którą wykorzystała. Sobota minęła w oparach maści przeciwbólowej i rosnącego napięcia. Kacper zaczął pyskować, gdy poprosiłam go o ściszenie muzyki. Stwierdził, że u nich w domu nikt się tak nie czepia i że babcia jest toksyczna. To słowo zabolało mnie bardziej niż kręgosłup. Byłam wykończona Nadeszła Niedziela Wielkanocna. Dzień, który miał być świętem nadziei. Wstałam o świcie, bo ból nie pozwalał mi spać. Z trudem wyciągnęłam z lodówki słoik z żurkiem, ugotowałam jajka, pokroiłam chleb. Nie było białego obrusu, bo leżał na górnej półce, do której nie mogłam sięgnąć. Nie było mazurków. Był tylko chaos na stole i cisza w sercu. Zawołałam chłopców na śniadanie. – Znowu jajka? – skrzywił się Kubuś, dłubiąc widelcem w talerzu. – Wesołych Świąt, chłopcy – powiedziałam cicho, ignorując grymas małego. Kacper usiadł przy stole z telefonem w ręku. – Odłóż to chociaż na chwilę, Kacper. To wielkanocne śniadanie – poprosiłam łagodnie. – Zaraz. Matka wrzuciła foty – mruknął. – Pokaż – poprosiłam. Kacper niechętnie obrócił ekran w moją stronę. Zobaczyłam Anetę i jej męża. Siedzieli na leżakach, z kolorowymi drinkami w dłoniach, na tle błękitnego basenu. Byli uśmiechnięci, zrelaksowani, opaleni. Ich szczęście budowane moim kosztem. Moim bólem. Moją samotnością w święta, które spędzałam, usługując ich dzieciom, zamiast dbać o resztki własnego zdrowia. – Fajnie mają – skwitował Kacper, zabierając telefon. – A my tu w tej dziurze. – Tak… Fajnie – szepnęłam. Wstałam od stołu, zostawiając niedojedzone jajko. Musiałam wyjść do kuchni, żeby nie zobaczyli, jak płyną mi łzy. Oparłam czoło o zimne kafelki nad zlewem. Czułam się jak zużyty sprzęt AGD. Wykorzystała mnie Resztę dnia spędziłam w stanie dziwnego otępienia. Robiłam to, co musiałam – podałam obiad, włączyłam Kubusiowi film, ignorowałam burknięcia Kacpra – ale myślami byłam gdzie indziej. Analizowałam swoje życie. Zastanawiałam się, w którym momencie popełniłam błąd. Czy wtedy, gdy zawsze stawiałam potrzeby Anety nad swoimi? Czy wtedy, gdy brałam nadgodziny, żeby kupić jej markowe buty? Wychowałam egoistkę. To była gorzka prawda, trudniejsza do przełknięcia niż najgorsze lekarstwo. Aneta nie widziała we mnie matki, człowieka z uczuciami i ograniczeniami. Widziała we mnie darmową instytucję opiekuńczą, zasób, z którego można czerpać bez pytania o zgodę. Lany poniedziałek minął bez emocji. Czekałam tylko na godzinę powrotu. Kiedy wieczorem usłyszałam klucz w zamku, nie poczułam radości. Poczułam chłód. Aneta wpadła do środka opalona. – Cześć wszystkim! Ale było bosko! – krzyknęła, rzucając torby. Uściskała dzieci, wręczając im jakieś plastikowe pamiątki. Na mnie spojrzała dopiero po chwili. – O, mamo. Żyjesz? Ale tu bałagan. Mogłaś chociaż ogarnąć ten przedpokój, wiesz, jak nie lubię wchodzić do syfu – powiedziała. Postawiłam granicę Zapadła cisza. Kacper włożył słuchawki, Kubuś bawił się nowym wielbłądem, a ja stałam na środku pokoju, prostując się z trudem. Ból kręgosłupa był potworny, ale nagle stał się moją zbroją. – Aneta – powiedziałam głosem tak spokojnym i zimnym, że aż sama się zdziwiłam. – Musimy porozmawiać. – Teraz? Mamo, jestem zmęczona po locie. Jutro zadzwonię – machnęła ręką, kierując się do wyjścia z dziećmi. – Nie. Teraz – zagrodziłam jej drogę. – To był ostatni raz. – Ostatni raz co? Że zostałaś z wnukami? Nie bądź śmieszna. – Ostatni raz, kiedy potraktowałaś mnie jak śmiecia – powiedziałam powoli, ważąc każde słowo. – Ostatni raz, kiedy wykorzystałaś moją dobroć i zignorowałaś moje zdrowie. Wiedziałaś, że cierpię. Wiedziałaś, że lekarz kazał mi leżeć, a mimo to poleciałaś się bawić, zrzucając na mnie odpowiedzialność. Nawet nie zadzwoniłaś zapytać, czy żyję. Dopiero jak weszłaś i zobaczyłaś bałagan, to się odezwałaś. Aneta poczerwieniała. – Mamo, nie dramatyzuj przy dzieciach! Jesteś babcią, to twój obowiązek! – Moim obowiązkiem było cię wychować na przyzwoitego człowieka. I to mi się, niestety, nie udało – odparłam, patrząc jej prosto w oczy. – Od dzisiaj radzisz sobie sama. Jeśli będziesz chciała odwiedzić mnie w święta, zapraszam. Ale jako gość, a nie jako klient hotelu z darmową obsługą. I nigdy więcej nie zostawisz mi dzieci bez mojej wyraźnej zgody. A teraz wyjdź. Jestem zmęczona. Wstyd mi za córkę Aneta otworzyła usta, żeby coś powiedzieć, pewnie coś ostrego, ale spojrzała na moją twarz i chyba po raz pierwszy od lat dostrzegła w niej coś innego niż uległość. Zobaczyła determinację. – Chodźcie, chłopcy. Babcia ma gorszy dzień – fuknęła, zgarniając dzieci. Wyszli, trzaskając drzwiami jeszcze głośniej niż przy wejściu. Kiedy zostałam sama, usiadłam w fotelu. Dom był cichy, ale wciąż pełen śladów ich obecności – brudnych naczyń, okruchów, rozrzuconych poduszek. Jednak po raz pierwszy od czterech dni odetchnęłam pełną piersią. Bolało mnie wszystko – plecy, nogi, serce. Ale wiedziałam, że ten ból minie. Kręgosłup wyleczę. Serce się zagoi. Ale godność, którą właśnie odzyskałam, zostanie ze mną na zawsze. Wyjęłam telefon i wybrałam numer do sanatorium w Ciechocinku. Miałam tam jechać dopiero latem, ale uznałam, że nie ma na co czekać. Następne święta spędzę tam. Z ludźmi, którzy mnie zrozumieją, a nie z tymi, którzy widzą we mnie tylko darmową siłę roboczą. Grażyna, 70 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Na Dzień Kobiet dostałam w prezencie zwrot podatku. To dzięki niemu zrozumiałam, że mój mąż od dawna mnie oszukuje” „Mąż pomagał mi myć okna na wiosnę. Myślał, że nie widzę, jak jego wzrok ucieka tam, gdzie nie powinien” „Na Dzień Kobiet dostałam od teściowej zestaw garnków i wymowny komentarz. Dla mnie to koniec niedzielnych obiadków”
„Chciałam zaimponować teściom wystawną Wielkanocą, a usłyszałam, że jestem złą gospodynią. Wszystko przez talerz żurku”
„Poszłam do kuchni po wazę. Serce biło mi jak oszalałe. Wiedziałam, że ten żurek jest pyszny. Spędziłam godziny na doprawianiu go, na idealnym zbalansowaniu kwasowości zakwasu ze słodyczą karmelizowanej cebuli i dymnym posmakiem wędzonego tofu”.
To był egzamin. Mój pierwszy, w pełni samodzielny debiut w roli gospodyni świątecznego obiadu wielkanocnego dla rodziców mojego męża. Michał krzątał się po salonie, poprawiając serwetki, które ja układałam już chyba z dziesięć razy. Widziałam w jego oczach ten sam niepokój, który ściskał mój żołądek. Wiedział, jak bardzo mi zależy. I wiedział, jak trudnym przeciwnikiem jest jego matka. Walczyłam z tradycją Teściowa była kobietą z innej epoki, choć wcale nie tak wiekową. Dla niej kuchnia była sanktuarium, a tradycja świętością, której nie wolno naruszać nawet o milimetr. Jej żurek gotował się na domowym zakwasie, z białą kiełbasą, boczkiem i jajkiem, a na stole musiały pojawić się mazurki, pascha i domowy chrzan. Kiedy wychodziłam za Michała, nie zdawałam sobie sprawy, że wchodzę w rywalizację o tytuł karmicielki, której z góry nie mogłam wygrać. Od początku czułam na sobie jej badawczy wzrok. Sprawdzała, czy koszule Michała są dobrze wyprasowane, czy w lodówce jest wystarczająco dużo jedzenia i czy przypadkiem nie głodzę jej syna moimi wynalazkami. A ja byłam inna. Nowoczesna, dbająca o zdrowie, świadoma ekologicznie. Od dwóch lat ograniczałam mięso, a Michał, ku mojemu zaskoczeniu, chętnie dołączył do tej zmiany. Czuł się lepiej, schudł, miał więcej energii. Jednak przed rodzicami ukrywaliśmy skalę tej rewolucji. Dla świętego spokoju, podczas obiadów u teściów, dłubał w mięsie, udając, że mu smakuje. Tym razem jednak postanowiłam zagrać w otwarte karty. Chciałam pokazać teściowej, że można inaczej, że nowocześnie nie znaczy gorzej. Że wegański żurek na wędzonym tofu i bogatym wywarze warzywnym może być równie aromatyczny i sycący, co ten na żeberkach. To miał być mój triumf Chciałam udowodnić, że jestem dobrą żoną, która dba o zdrowie jej syna, a jednocześnie szanuje tradycję, choć interpretuje ją po swojemu. – Myślisz, że się zorientują? – zapytał Michał, zaglądając do garnka. – Zorientują się, że nie ma kiełbasy, to oczywiste – odparłam pewnie. – Ale smak jest obłędny. Zobaczysz, będą zachwyceni. To wędzone tofu robi robotę. Dzwonek do drzwi zadzwonił punktualnie o czternastej. Teściowie stali na wycieraczce jak para monarchów wizytująca prowincję. Przywitaliśmy się, a ja od razu poczułam, jak atmosfera gęstnieje. – Ładnie tu macie – rzuciła teściowa, wchodząc do salonu, a jej wzrok zatrzymał się na kurzu na regale, którego tam nie było, bo starłam go godzinę temu. – Troszkę chłodno, oszczędzacie na ogrzewaniu? – Są dwadzieścia dwa stopnie, mamo – powiedział Michał, pomagając jej zdjąć płaszcz. – No tak, teraz młodzi hartują się, to zdrowe – skwitowała z uśmiechem. Zasiedliśmy do stołu. Biały obrus, świece, stroik z bazi i żonkili, który sama zrobiłam. Byłam z siebie dumna. Teść pochwalił wystrój, co nieco rozluźniło atmosferę. Przez chwilę rozmawialiśmy o pogodzie, o korkach w mieście, o zdrowiu cioci Krystyny. Typowy, bezpieczny small talk. Czekałam na ocenę Czułam jednak, że to cisza przed burzą. Główny punkt programu dopiero miał nadejść. Poszłam do kuchni po wazę. Serce biło mi jak oszalałe. Wiedziałam, że ten żurek jest pyszny. Spędziłam godziny na doprawianiu go, na idealnym zbalansowaniu kwasowości zakwasu ze słodyczą karmelizowanej cebuli i dymnym posmakiem wędzonego tofu. Postawiłam talerze przed gośćmi. Zapach był intensywny i zachęcający. Teść od razu chwycił za łyżkę. – Pachnie wyśmienicie – powiedział i wziął pierwszy kęs. – Mmm, ciekawe. Bardzo delikatne. Teściowa, zanim spróbowała, dokładnie przemieszała zawartość talerza. Jej łyżka brzęczała o porcelanę, jakby szukała skarbu na dnie oceanu. Szukała białej kiełbasy. Szukała jajka, którego też nie było, bo postawiłam na czystą wersję roślinną z ziemniakami. W końcu nabrała trochę płynu i ostrożnie włożyła do ust. Zapadła cisza. Patrzyłam na nią, wstrzymując oddech. Michał nerwowo skubał chleb. – Co to jest? – zapytała, odkładając łyżkę. – Żurek – odpowiedziałam z uśmiechem. – Na domowym zakwasie. – To nie jest żurek – stwierdziła kategorycznie, odsuwając talerz na kilka centymetrów. – To smakuje jak… woda po gotowaniu ziemniaków z octem. Gdzie jest mięso? Gdzie jest kiełbasa? Co to za dziwne gąbki w środku? Była oburzona – To wędzone tofu – wyjaśniłam, starając się zachować spokój. – Chcieliśmy spróbować czegoś lżejszego w tym roku. Michałowi bardzo smakuje, prawda kochanie? Spojrzałam na męża, szukając ratunku. – Tak, mamo, jest naprawdę dobry. Spróbuj, to tofu smakuje prawie jak wędzonka – powiedział Michał, ale jego głos był cichy, pozbawiony przekonania. Teściowa prychnęła. To nie był cichy pomruk niezadowolenia. To był dźwięk pełen pogardy. – Tofu? – powtórzyła to słowo, jakby było przekleństwem. – Czy wyście oszaleli? To są święta, a nie jakiś wegański festiwal dziwactw. Ryszard, jedz chleb, bo się tym nie najesz. – Ależ Jadziu, to jest całkiem smaczne… – próbował oponować teść, ale jedno spojrzenie żony wystarczyło, by zamilkł i odłożył łyżkę. – Tu nie chodzi o smak – teściowa zwróciła się do męża, ale patrzyła prosto na mnie. Jej oczy zwęziły się. – Tu chodzi o szacunek. O tradycję. O to, jak się traktuje rodzinę. Przyjeżdżamy do was, cieszymy się na wspólny posiłek, a ty, dziecko, serwujesz nam… paszę. Obraziła mnie Poczułam, jak łzy napływają mi do oczu. Tyle pracy. Tyle serca. – To nie jest pasza – powiedziałam drżącym głosem. – To pełnowartościowy posiłek. Chciałam, żeby było zdrowo. – Zdrowo? – teściowa zaśmiała się gorzko. – Spójrz na mojego syna. Wygląda jak cień samego siebie. Blady, chudy. Myślisz, że ja nie widzę? Myślałam, że może dużo pracuje, że stres… Ale teraz widzę, co się dzieje. Ty go po prostu głodzisz tymi swoimi wymysłami. – Mamo, przestań! – krzyknął Michał, uderzając dłonią w stół. – Nikt mnie nie głodzi. Sam chciałem zmienić dietę. Czuję się świetnie. Teściowa spojrzała na syna z litością i rozpaczą. Wyglądała, jakby właśnie usłyszała, że wstąpił do sekty. – Ty biedny chłopcze – powiedziała niemal szeptem, co było gorsze niż krzyk. – Tak cię omotała, że nawet nie wiesz, co mówisz. Zawsze lubiłeś mój świąteczny żurek, białą kiełbasę. A teraz bronisz tej wody z soją. To nie jesteś ty, synku. To ona cię zmienia. Mogłabym ugotować najlepszy żurek na świecie, według przepisu samej Magdy Gessler, a i tak znalazłaby powód do krytyki. Mogłabym upiec paschę, a ona powiedziałaby, że zbyt mało rodzynek. Problem nie leżał w talerzu. Problem leżał we mnie. W tym, że nie byłam nią. Że miałam czelność wprowadzać własne zasady w moim własnym domu. Odgryzłam jej się – To nie woda z soją – powiedziałam, wstając od stołu. Czułam, jak trzęsą mi się nogi, ale musiałam to powiedzieć. – To moja praca i mój dom. Jeśli wam nie smakuje, nie musicie jeść. Ale nie pozwolę, żebyś mnie obrażała przy moim własnym stole. Teściowa zamarła. Chyba nigdy w życiu nikt jej się tak nie postawił, a już na pewno nie ta cicha i grzeczna synowa. Spojrzała na teścia, oczekując, że on stanie w jej obronie, ale teść wpatrywał się w swój talerz, wyraźnie zafascynowany wzorem na porcelanie. – Wychodzimy – rzuciła krótko teściowa, wstając z krzesła z taką gwałtownością, że o mało go nie przewróciła. – Nie będę siedzieć w domu, w którym nie szanuje się gości i matki męża. – Mamo, proszę cię, usiądź – błagał Michał, próbując ją zatrzymać. – Porozmawiajmy spokojnie. Natalia się starała… – Starała się? – teściowa odwróciła się w progu salonu. – Starała się zniszczyć Wielkanoc. I udało jej się. Gratuluję, Natalio. Osiągnęłaś swój cel. Odizolowałaś go od nas. Teraz masz go tylko dla siebie i swojej trawy. Wyszli minutę później. Trzask drzwi wejściowych odbił się echem po klatce schodowej, a potem w mieszkaniu zapadła martwa cisza. Michał stał na środku przedpokoju z opuszczonymi ramionami. Wyglądał na zdruzgotanego Podeszłam do niego i chciałam go przytulić, ale on delikatnie się odsunął. Ten gest zabolał mnie bardziej niż wszystkie słowa teściowej. – Naprawdę musiałaś robić ten wegański żurek? Nie mogłaś, chociaż ten jeden raz, zrobić tradycyjnego obiadu? Dla świętego spokoju? – To jest dla nas normalny obiad – odparłam. – To jest nasze życie. Nasz dom. Dlaczego mam udawać kogoś, kim nie jestem, tylko po to, żeby zadowolić twoją matkę, której i tak nic nie pasuje? – Bo to są święta! – krzyknął, a w jego głosie usłyszałam pretensję, której nigdy wcześniej nie było. – Bo to moja matka! A teraz wyszła stąd, myśląc, że nie jest tu mile widziana. – Bo zachowała się okropnie! – Bo ją sprowokowałaś! Wiedziałaś, jaka ona jest. Wiedziałaś, że dla niej jedzenie to symbol. Odrzuciłaś jej tradycję, więc ona poczuła się odrzucona. Wróciłam do stołu. Stygnący żurek pokrywał się już kożuchem. Wyglądał smutno i nieapetycznie, zupełnie inaczej niż jeszcze piętnaście minut temu. Usiadłam na krześle, na którym przed chwilą siedziała teściowa. Czułam jeszcze zapach jej ciężkich, kwiatowych perfum. Było mi przykro Michał poszedł do sypialni i zamknął drzwi. Zostałam sama w salonie pełnym wielkanocnych dekoracji, z czterema talerzami zupy, której nikt nie zjadł. Patrzyłam na ten idealny, wegański żurek i widziałam w nim moją naiwność. Myślałam, że nowoczesność, otwartość i szczerość mogą zbudować mosty. Nie przewidziałam, że dla niektórych ludzi tradycja jest murem obronnym, a każda zmiana jest atakiem na ich tożsamość. Tamtego popołudnia zrozumiałam coś ważnego. Teściowa nie nienawidziła tofu. Ona nienawidziła tego, co ono reprezentowało – utraty kontroli nad synem, zmiany pokoleniowej, świata, którego już nie rozumiała. A ja stałam się uosobieniem tego wszystkiego. Byłam intruzem w jej królestwie. Kiedy Michał wyszedł z sypialni po godzinie, miał czerwone oczy. Usiadł naprzeciwko mnie i w milczeniu zaczął jeść zimną zupę. Nie powiedzieliśmy sobie ani słowa, ale wiedziałam, że coś między nami pękło. Jakaś niewidzialna nić zaufania została naderwana. Roślinna bariera, którą nieświadomie postawiłam, okazała się trwalsza niż beton. I wiedziałam, że bez względu na to, ile jeszcze świąt spędzimy razem, ten talerz zupy będzie stał między nami już zawsze. Natalia, 25 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Wiosną zapisałam się do klubu seniora wbrew mężowi. Beze mnie nie raczył sobie nawet odgrzać obiadu” „Zatrudniłam nianię, by odpocząć od dziecka. Dziś wiem, że zaprosiłam do domu kobietę, która odebrała mi męża” „Jeden telefon w Dzień Kobiet uświadomił mi, że wcale nie znam mojego męża. Nie tylko mnie kupował bukiet tulipanów”
„Wychowałem córkę sam, a ona na stare lata mnie zostawiła i poleciała do Australii. Czekałem na jej powrót każdego dnia”
„Zakręciło mi się w głowie. Melbourne? Australia? Przecież tam się leci dobę, a bilety kosztują majątek… Jak ja mam tak długo bez nich wytrzymać? Pamiętam, że bez słowa wstałem od stołu i wyszedłem. Czułem się zdradzony, oszukany, wykorzystany”.
Zosię wychowywałem sam, odkąd miała 12 lat. Teresa, moja żona, zmarła po długiej chorobie. Pomimo rozpaczy musiałem żyć. Dla Zosi. Na szczęście przez okres nastoletniego buntu przeszliśmy łagodnie. Nie wiem, może dziewczynki mają większą potrzebę konfrontacji z mamami, a może po prostu miałem szczęście. Starałem się zastąpić Zosi Teresę Zostałem ekspertem od mody, wiedziałem, jaka fryzura jest obciachowa, i znałem bohaterów młodzieżowych seriali. Zosia mówiła mi o wszystkim. O koleżankach, miłościach, imprezach. Kiedy po tygodniu rzucił ją jej pierwszy chłopak Michał, płakałem razem z nią przez cały weekend. Kupowałem córce podpaski i tampony. I poszedłem z nią do ginekologa, gdy powiedziała mi, że chciałaby zacząć brać pigułki antykoncepcyjne, bo czuje, że z jej najnowszym chłopakiem Antkiem to „może być to”. Kiedy opowiedziałem o tym siostrze, była oburzona. – Nie musisz pozwalać Zosi na wszystko tylko dlatego, że nie ma mamy. Wydaje mi się, że się jej podlizujesz – perorowała. Puszczałem jej uwagi mimo uszu. Wiedziałem, że gdyby Teresa była z nami, postępowałaby tak samo. Zosia była mądra, odpowiedzialna i wiedziała, czego chce. I nie bała się o tym mówić. Wyprowadziła się z domu dwa lata po studiach. Zamieszkała z Adamem, który dziś jest jej mężem. Wiedziałem, że ten dzień w końcu nadejdzie, i wydawało mi się, że jestem gotowy. Ale nie byłem. Nie umiałem się odnaleźć w pustym domu. To Zosia przyprowadziła mi Zorka. Nie przepadałem nigdy za psami i początkowo nie chciałem słyszeć o tym, żeby jakiegoś adoptować. Ale jak zawsze okazało się, że to Zosia ma rację. Już po miesiącu Zorek był moim najlepszym kumplem. Razem spacerowaliśmy, oglądaliśmy telewizję, biegaliśmy po lesie. Czułem, że ją tracę W czasie ślubu Zosi i Adama byłem bardzo dzielny. Publicznie nie uroniłem ani jednej łzy. Poryczałem się dopiero w domu, już po weselu. Nie dlatego, że tracę Zosię – nie mieszkaliśmy razem już cztery lata – ale dlatego, że nie było z nami Teresy. Dwa lata po ślubie Zosia zaszła w ciążę. Byłem w siódmym niebie. Żałowałem, że do emerytury jeszcze tyle lat, bo byłem gotowy rzucić wszystko i zostać niańkiem. A kiedy okazało się, że Kazik ma oczy i dołeczek w brodzie Teresy, to już wiedziałem, że ten dzieciak będzie mógł zrobić ze mną, co tylko zechce. – Tato, nie będziesz zadowolony, ale my już podjęliśmy decyzję – tamten obiad pamiętam, jakby był wczoraj. – Adam dostał niesamowitą ofertę. Ma szansę na pracę przy wspaniałym projekcie i napisanie doktoratu. Tylko że to nie jest oferta z polskiego uniwersytetu… Zosia zawiesiła głos. Londyn, Wiedeń, Rzym? Przeleciałem w głowie europejskie stolice. Daleko, ale są samoloty… No i pewnie to stypendium na pół roku, może rok. – Tato, ta praca jest na uniwersytecie w Melbourne. Minimum trzy lata. Wylatujemy za miesiąc. Zakręciło mi się w głowie. Melbourne? Australia? Przecież tam się leci dobę, a bilety kosztują majątek… Jak ja mam tak długo bez nich wytrzymać? Pamiętam, że bez słowa wstałem od stołu i wyszedłem. Czułem się zdradzony, oszukany, wykorzystany. Nie chciałem być samolubny W nocy przyśniła mi się Teresa. Nic nie mówiła, tylko lekko się uśmiechała. Wiedziałem, co ma na myśli. Rano zadzwoniłem do Zosi. – Przepraszam, zachowałem się jak idiota. Zaskoczyłaś mnie. Wiesz, że będę strasznie tęsknił. Ale pamiętam, że obiecałem ci zawsze, że będę cię wspierać choćby nie wiem co. Od tego są rodzice. To wasze życie i jeśli tak zdecydowaliście, muszę to uszanować. Ale może niech Adam wynegocjuje chociaż zwrot kosztów podróży raz w roku! Ja będę oszczędzał. Jak będziecie chcieli mnie zaprosić, to przylecę. – No nie wiem, będziemy musieli to przemyśleć – oświadczyła Zosia, ale wiedziałem, że żartuje. – No dobra, już się namyśliłam. Zaprosimy! Ostatni tydzień spędziliśmy razem na Mazurach. Udawałem dzielnego, ale byłem przerażony. W dniu ich wylotu wypiłem butelkę wina – drugi raz w życiu (poprzednio zrobiłem to, żeby przetrwać pogrzeb Teresy). Uśmiechałem się, pokazywałem Kazikowi samoloty, błaznowałem. – Dzięki, tato, jesteś wspaniały – szepnęła mi do ucha Zosia. – Kocham cię, damy radę. Odliczałem dni do wakacji, bo miałem polecieć do Australii na cały lipiec. Zorka miał zabrać na wieś mój przyjaciel, który miał dom za Augustowem. Nic z tego nie wyszło. Cholerna pandemia. Czekałem więc tylko na Boże Narodzenie. – Tatku, mam dwie wiadomości. Dobrą i złą… Nie przylecimy na święta. Ale nie płacz! Ta dobra jest taka, że ponieważ i tak od wiosny wszyscy pracują zdalnie, to szefowie projektu doszli do wniosku, że równie dobrze Adam może pracować z Polski. Uznali, że jeśli nie będą musieli pokrywać kosztów utrzymania naszej rodziny w Melbourne, to mogą zapłacić Adamowi dwa razy w roku za samolot. Tatku, musisz wytrzymać do wiosny. Ale wtedy wracamy już na zawsze. Wiesz, tu jest pięknie, ale bez ciebie i wszystkich przyjaciół ciężko jest. Płakałem i śmiałem się na przemian Myśl o samotnym Bożym Narodzeniu była straszna, ale jeśli potem już miałem mieć ich wszystkich blisko na co dzień – wytrzymam! Do wieczerzy wigilijnej zasiadłem z Zorkiem. I komputerem. W Melbourne był wczesny ranek – już Boże Narodzenie. – Dziadek, jak to u ciebie jest dopiero Wigilia? – zaspany Kazik przecierał oczy. Po chwili jednak się ożywił. – Ale to u ciebie dopiero będzie Mikołaj, tak? To może i dla mnie coś zostawi? Super! Na szczęście przez kolejne miesiące miałem ręce pełne roboty. Musiałem (a tak naprawdę to chciałem) odświeżyć mieszkanie Zosi i Adama. Najemcy się wyprowadzili, więc odmalowałem ściany, wycyklinowałem podłogę, naprawiłem szafki. Zmieniłem tapety w pokoju Kazika. Zamiast chmurek i misiów teraz miał samochody wyścigowe. Zosia powiedziała mi, że wyrósł już ze starego roweru i nie będą go zabierać do Polski. Kupiłem mu więc nowy i postawiłem w jego pokoju. Już się cieszyłem na te wycieczki do lasu: ja, mój wnuk i Zorek. Dzień przed powrotem rodziny wypełniłem im lodówkę zapasami. Miałem nadzieję, że Kazik jeszcze nie zapomniał, że uwielbia moje mielone z buraczkami. I pomidorówkę. Nie spałem całą noc. Na lotnisko pojechałem chyba z godzinę za wcześnie, bo już nigdzie nie mogłem sobie znaleźć miejsca. – Dziadek! – wreszcie usłyszałem głos wnuka. Był taki duży Rzucił mi się na szyję. Ściskałem go tak mocno, że aż pisnął. Puściłem go i chciałem porwać w ramiona Zosię. Ale ona jakoś dziwnie chowała się za Adamem. – Niespodzianka! – zawołała w końcu i się pokazała. Nie miałem wątpliwości. Lada chwila miałem zostać dziadkiem po raz drugi! – Mamo, już mogę mówić? Będę miał siostrę, w maju. Będzie się nazywać Tereska, po babci. Ale nie będę musiał z nią mieszkać w pokoju, bo na razie będzie spała z rodzicami, a potem dostanie gabinet taty…. – Kazik paplał jak najęty. Objąłem go jedną rękę, Zosię drugą. A nas wszystkich przytulił Adam. Byłem najszczęśliwszym człowiekiem na lotnisku, a może i na całym świecie. Roman, 62 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Przepisałem córce mieszkanie w zamian za opiekę na starość. Oszukała mnie i wyrzuciła na bruk” „Od koleżanek ciągle słyszę, że taki mąż jak mój to złoto. Nie mają pojęcia, że ten skarb chętnie oddałabym za darmo” „Cieszyłam się, gdy teściowie podarowali nam działkę pod dom. Szybko okazało się, że to prezent z wysokim rachunkiem”
„Malowałam z dziećmi jajka i czekałam na męża ze śniadaniem wielkanocnym. A on całą noc szukał zajączka gdzie indziej”
„Patrzyłam na niego i nagle coś sobie przypomniałam. Wieczór, kiedy uśmiechał się do telefonu. Wtedy pomyślałam tylko, że czyta coś zabawnego. Teraz wszystko układało się w jedną całość. Spojrzał na mnie z bezradnością i wtedy zrozumiałam najgorsze. To nie był jednorazowy wieczór. To trwało dłużej”.
Pisanki stały w równym rządku na stole, a dziewczynki śmiały się, pokazując sobie nawzajem kolorowe wzory. Co chwilę spoglądałam w okno, bo śniadanie wielkanocne było już prawie gotowe, a mój mąż wciąż nie wracał. Wyszedł wieczorem tylko „na chwilę”, mówiąc, że musi coś załatwić. Nie wiedziałam jeszcze, że tej nocy szukał zupełnie innego zajączka, i że za kilka godzin wszystko, co uważałam za pewne, rozsypie się jak skorupka jajka. Zaczynałam się niepokoić W kuchni pachniało świeżym chlebem i ciepłą babką. Dzieci siedziały przy stole, a ich palce były całe w farbkach. Maja z dumą podniosła jajko pomalowane w zielone kropeczki. – Mamo, zobacz! To będzie dla taty! – powiedziała z szerokim uśmiechem. Uśmiechnęłam się do niej, choć w środku zaczynałam się niepokoić. Spojrzałam na zegar wiszący nad lodówką. Była już prawie ósma rano. – Na pewno mu się spodoba – odpowiedziałam łagodnie. – Zaraz wróci i zobaczy. Tak naprawdę powtarzałam to bardziej sobie niż dzieciom. Wyszedł poprzedniego wieczoru, kiedy kończyłam piec sernik. Stał w przedpokoju, poprawiając kołnierz płaszcza. – Muszę jeszcze podjechać na chwilę do miasta – rzucił wtedy mimochodem. – Teraz? – zdziwiłam się. – Przecież jutro święta. – To nic wielkiego. Za godzinę będę z powrotem. Pokiwałam głową. Znałam go od piętnastu lat i nigdy nie dawał mi powodu, żeby mu nie wierzyć. Ale godzina minęła. Potem druga. Wieczorem wysłałam mu wiadomość. „Gdzie jesteś?”. Odpisał dopiero po dłuższej chwili: „Spokojnie, trochę się przeciągnęło”. Patrzyłam wtedy na ekran telefonu z dziwnym uczuciem. W tej odpowiedzi było coś podejrzanego, choć nie potrafiłam powiedzieć co. Teraz, w wielkanocny poranek, to uczucie wróciło ze zdwojoną siłą. – Mamo, a tata przyjdzie zanim zjemy? – zapytała cicho Zosia. Przykucnęłam przy niej i poprawiłam jej sukienkę. – Oczywiście. Tata tylko się trochę spóźnia. Właśnie wtedy zadzwonił mój telefon. Nie potrafiłam już udawać Serce zabiło mi szybciej. Byłam pewna, że to on, ale na ekranie zobaczyłam imię jego kolegi z pracy – Piotr. Zdziwiona odebrałam. – Halo? Po drugiej stronie zapadła chwila ciszy. – Anka… – odezwał się w końcu niepewnie. – Powinienem był powiedzieć wcześniej. – Co się stało? – zapytałam, czując, jak żołądek ściska mi się w supeł. Piotr westchnął ciężko. – Widziałem wczoraj wieczorem Tomka w restauracji przy rynku. – No i? Znów cisza. – Nie był sam. Zmarszczyłam brwi. – A z kim? Słowa, które padły po chwili, brzmiały jak coś zupełnie nierzeczywistego. – Z tą nową dziewczyną z biura… siedzieli razem przez pół nocy. Zamarłam. W kuchni dzieci śmiały się, chlapiąc farbą na gazetę rozłożoną na stole. Kolorowe jajka turlały się między kubeczkami z barwnikami. A ja stałam przy oknie z telefonem przy uchu i nagle czułam, jak cały ten świąteczny poranek zaczyna się kruszyć. – Jesteś pewien? – zapytałam cicho. – Niestety tak. Nie chciałem ci mówić przez telefon, ale… pomyślałem, że powinnaś wiedzieć. Nie pamiętam nawet, kiedy zakończyłam rozmowę. Wtedy drzwi wejściowe skrzypnęły. Dzieci natychmiast podniosły głowy. – Tata! – krzyknęła Maja. Stałam w kuchni, trzymając jeszcze telefon w dłoni, gdy Tomek wszedł do środka. Wyglądał na zmęczonego, ale próbował się uśmiechnąć. – Wesołych Świąt – powiedział, stawiając torbę na podłodze. Przez chwilę patrzyliśmy na siebie w milczeniu. A potem poczułam, że nie potrafię już udawać, że wszystko jest w porządku. – Gdzie byłeś całą noc, Tomek? – zapytałam spokojnie. Uśmiech powoli zniknął z jego twarzy. I w tamtej chwili zobaczyłam w jego oczach coś, czego nigdy wcześniej tam nie było. Wahanie. Odpowiedź była w jego oczach Tomek zdjął buty powoli. Dzieci podbiegły do niego z pisankami w dłoniach. – Tato, zobacz! – Maja niemal wcisnęła mu jajko pod nos. – To dla ciebie! – Piękne – odpowiedział szybko i pogłaskał ją po głowie. Stałam przy blacie kuchennym z rękami skrzyżowanymi na piersi. Czekałam. Kiedy dzieci wróciły do stołu, znów spojrzałam na męża. – Pytałam, gdzie byłeś całą noc. Westchnął i odwrócił wzrok. – Mówiłem przecież, że miałem sprawę w mieście. – Całą noc? Nie odpowiedział od razu. Wziął kubek stojący na stole i nalał sobie herbaty, choć nawet na nią nie spojrzał. – To się przeciągnęło. Patrzyłam na niego i przypominałam sobie rozmowę sprzed kilku minut. Głos Piotra w słuchawce. „Nie był sam”. Serce zaczęło mi bić szybciej. – W restauracji przy rynku też załatwiałeś sprawy? Tomek podniósł głowę tak gwałtownie, że aż stuknął kubkiem o blat. – O czym ty mówisz? – O wczorajszym wieczorze. Przez chwilę w kuchni było słychać tylko stukot łyżeczki w szklance, którą mieszała Maja. – Ktoś coś ci nagadał? – zapytał w końcu Tomek. – Ktoś cię tam widział. Jego twarz nagle stężała. – Anka… – Byłeś tam z kobietą z pracy? W tym momencie Zosia podeszła do nas z kolejnym jajkiem. – Mamo, pomalowałam takie w paski! Uśmiechnęłam się do niej, choć w gardle miałam twardą kulę. – Jest śliczne, kochanie. Połóż je na talerzyku. Dziewczynka posłusznie wróciła do stołu. Kiedy znów spojrzałam na Tomka, wiedziałam już, że odpowiedź jest w jego oczach. Nie zaprzeczył. To nie będzie zwykły świąteczny poranek – Powiesz mi prawdę? – zapytałam w końcu cicho. Przetarł twarz dłonią. – To nie jest tak, jak myślisz. Te słowa zabolały mnie bardziej niż cokolwiek innego. – Więc jak jest? Milczał. – Tomek. W końcu oparł się o ścianę i spuścił wzrok. – Spotkałem się z nią – powiedział bardzo cicho. Miałam wrażenie, że ktoś nagle wyłączył wszystkie dźwięki w domu. – Spotkałeś się… – powtórzyłam powoli. – To tylko rozmowa. – Całą noc? Nie potrafił odpowiedzieć. Maja spojrzała na nas z drugiego końca stołu. – Mamo, dlaczego jesteście tacy poważni? Wzięłam głęboki oddech. – Nic się nie dzieje, kochanie. Tomek nagle zrobił krok w moją stronę. – Anka, to nie było zaplanowane. Po prostu… zaczęliśmy rozmawiać i… – I zapomniałeś, że masz rodzinę czekającą w domu na święta? Te słowa wyszły ze mnie ciszej, niż się spodziewałam. Nie krzyczałam. Nie potrafiłam. On też nie podnosił głosu. – To nie jest tak, że… – Że co? Spojrzał na mnie z bezradnością. I wtedy zrozumiałam najgorsze. To nie był jednorazowy wieczór. To trwało dłużej. – Jak długo? – zapytałam. Tomek zamknął oczy na sekundę. – Kilka miesięcy. Poczułam, jak krzesło za mną lekko się przesuwa, gdy oparłam się o stół. Kilka miesięcy. Kilka miesięcy wspólnych obiadów, rozmów i powrotów do domu, podczas gdy gdzieś obok istniało drugie życie, o którym nie miałam pojęcia. Maja nagle podbiegła do nas z koszyczkiem. – Możemy już schować jajka w ogrodzie dla zajączka? Spojrzałam na nią i poczułam, jak coś ściska mnie w środku. A potem spojrzałam na Tomka. I wiedziałam, że ten dzień już nigdy nie będzie zwykłym świątecznym porankiem. Wszystko ułożyło się w całość Usiedliśmy przy stole, ale nic już nie wyglądało tak jak wcześniej. Na środku stał koszyczek z pisankami, obok talerz z chlebem i plasterkami jajek. Wszystko przygotowywałam z myślą o spokojnym, rodzinnym poranku. Teraz miałam wrażenie, jakby ktoś przeniósł mnie do zupełnie innego domu. Dzieci były podekscytowane. – Tato, a zajączek już był w ogrodzie? – zapytała Zosia, wspinając się na krzesło. Tomek spróbował się uśmiechnąć. – Może już się gdzieś schował i czeka, aż go znajdziecie. Maja klasnęła w dłonie. – To po śniadaniu idziemy szukać! Skinęłam głową, choć prawie nie czułam smaku jedzenia. Widziałam tylko dłonie Tomka leżące na stole. Te same dłonie, które tyle razy trzymały moje. A jednak teraz wydawały się obce. Przez kilka minut jedliśmy w ciszy przerywanej tylko dziecięcymi pytaniami. – Mamo, a pamiętasz jak rok temu zajączek schował czekoladę pod krzakiem? – przypomniała Maja. – Pamiętam – odpowiedziałam cicho. Spojrzałam na Tomka. On też pamiętał. Widziałam to w jego oczach. Kiedy dzieci skończyły jeść, wybiegły do przedpokoju zakładać buty. – Szybko! Zajączek ucieknie! – wołała Maja. Drzwi zamknęły się za nimi, gdy wybiegły do ogrodu. W kuchni zapadła ciężka cisza. Tomek pierwszy się odezwał. – Nie chciałem, żeby tak wyszło. – A jak miało wyjść? – zapytałam spokojnie. Przesunął dłonią po stole, jakby szukał słów. – To się zaczęło niewinnie. Rozmowy w pracy, kawa po spotkaniach… nawet nie zauważyłem, kiedy zaczęło to wyglądać inaczej. – I przy okazji zapomniałeś, że masz żonę. Nie zaprzeczył. Patrzyłam na niego i nagle przypomniałam sobie coś sprzed kilku tygodni. Wieczór, kiedy siedział przy telefonie i uśmiechał się do ekranu. Wtedy pomyślałam tylko, że czyta coś zabawnego. Teraz wszystko układało się w jedną całość. Nasza rodzina była w rozsypce – Kochasz ją? – zapytałam nagle. Podniósł głowę. To pytanie wyraźnie go zaskoczyło. – Nie wiem – odpowiedział po chwili. Ta odpowiedź bolała bardziej niż wszystko inne. Bo oznaczała, że to nie był tylko przypadek. – A mnie? – zapytałam. Tym razem odpowiedział od razu. – Ciebie tak. – To dlaczego spędziłeś noc gdzie indziej, zamiast wrócić do domu? Nie potrafił znaleźć odpowiedzi. Z ogrodu dobiegł nagle radosny krzyk Mai. – Mamo! Znalazłam coś! Stałam przez chwilę w milczeniu, słuchając śmiechu dzieci. Potem spojrzałam na Tomka. – Wiesz, co jest najgorsze? – Co? – Że jeszcze wczoraj byłam pewna, że wszystko między nami jest w porządku. – Oparłam dłonie o blat. – A dziś nawet nie wiem, czy w ogóle jeszcze mamy rodzinę. Tomek otworzył usta, jakby chciał coś powiedzieć, ale wtedy drzwi do domu otworzyły się z hukiem. Dzieci wbiegły do środka z koszykiem. – Zajączek zostawił słodycze! – krzyczała Zosia. Maja zatrzymała się nagle, patrząc na nasze twarze. – Dlaczego jesteście smutni? Uklękłam przy niej i poprawiłam jej włosy. – Czasem dorośli muszą porozmawiać o ważnych sprawach. Spojrzała na mnie poważnie. – Ale wy się przecież kochacie. Te proste słowa zawisły w powietrzu jak pytanie, na które nikt z nas nie był gotowy odpowiedzieć. A ja poczułam, że następne godziny zdecydują o wszystkim. Musimy poukładać to na nowo Po południu dzieci zmęczone szukaniem pisanek zasnęły na kanapie w salonie. Dom wreszcie ucichł. Na stole wciąż stały talerze po śniadaniu, których nikt nie miał siły sprzątnąć. Siedziałam przy oknie i patrzyłam na ogród. Kolorowe wstążki, które Maja przywiązała rano do krzewów, poruszały się lekko na wietrze. Tomek stał w drzwiach kuchni przez dłuższą chwilę, zanim w końcu podszedł bliżej. – Anka… – zaczął ostrożnie. Nie odwróciłam się. – Spotykasz się z nią od kilku miesięcy i spędziłeś z nią noc przed świętami. – Powiedziałam spokojnie, po czym zamilkłam na moment. – Powiedz mi tylko jedną rzecz. Na co ty liczyłeś? W pokoju zrobiło się bardzo cicho. Tomek usiadł naprzeciwko mnie. – Nie planowałem, żeby to zaszło tak daleko – powiedział. – To nie jest odpowiedź. Przez chwilę patrzył na swoje dłonie. – W pewnym momencie wszystko zaczęło mi się mieszać. Codzienność, praca, rozmowy… przy niej czułem się lżej. Ale kiedy dziś rano wszedłem do domu i zobaczyłem dzieci przy stole… – Głos mu się załamał. – Zrozumiałem, co mogę stracić. Odwróciłam się w końcu i spojrzałam na niego uważnie. – A co z nią? – Dziś w nocy powiedziałem jej, że to koniec. Nie odpowiedziałam od razu. – Spędziłęś z nią noc, a później to zakończyłeś? Dlaczego? – Bo siedziałem tam i nagle pomyślałem o Mai i Zosi, jak będą rano malować jajka. I o tobie w kuchni. O tym, ile lat już jesteśmy razem. – Westchnął ciężko. – I nagle wszystko zaczęło wyglądać zupełnie inaczej. Patrzyłam na niego długo. Zdrada nie znika od jednego zdania. Nie znika od jednej decyzji. Ale widziałam w jego oczach coś, czego wcześniej nie było. Strach i szczerość. Tylko to już nie miało dla mnie znaczenia. – Nie będę potrafiła o tym zapomnieć – powiedziałam w końcu. – Nie oczekuję tego. – I nie będę potrafiła ci zaufać tak jak wcześniej. Skinął głową. – Rozumiem. Wtedy z salonu dobiegł cichy głos Zosi. – Mamo? Wstałam i poszłam do dzieci. Zosia siedziała na kanapie, jeszcze zaspana. – Myślałem, że zajączek wrócił – powiedział. Uśmiechnęłam się lekko i pogłaskałam ją po włosach. – Zajączek już zrobił dziś wszystko, co miał zrobić. Tomek stanął w drzwiach salonu. Maja otworzyła oczy i spojrzała na nas. – Możemy jutro znowu malować jajka? – zapytała. Spojrzałam na Tomka. On spojrzał na mnie. Po raz pierwszy od rana nie było między nami napięcia, tylko cicha, trudna świadomość, że będzie to trzeba poukładać na nowo. Osobno, ale z myślą o dzieciach. – Możemy – odpowiedziałam. Nie wiedziałam jeszcze, jak będzie wyglądała nasza przyszłość. Wiedziałam tylko jedno. Tamtego dnia wszystko pękło jak skorupka jajka. Ale czasem daje to nadzieję na coś nowego. Aneta, 36 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Myślałam, że nie mamy sekretów, dopóki nie otworzyłam drzwi jego kochance. 1 zdanie z jej ust otworzyło mi oczy” „Broniłem żony, gdy sąsiadka plotkowała o wizytach hydraulika. Prawda uderzyła mnie mocniej niż rachunek za naprawę” „Sprzedaliśmy dom i dzieci uznały nas za nierozsądnych starców. Gdy zobaczyły, co zrobiliśmy z pieniędzmi, byli w szoku"