"Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną?
Olga Kozierowska założyła "Sukces pisany szminką", a tematyka silnych kobiet jest jej bliska. Razem z nami zastanawia się, czy silna musi oznaczać zmęczona. Przeczytaj naszą rozmowę.
Coraz częściej wydaje nam się, że silna i zmęczona kobieta to wygodny model dla świata. Pytanie tylko, jak długo jesteśmy w stanie to wytrzymać i w którym momencie lepiej powiedzieć dość. Na to i wiele innych pytań odpowiedziała nam Olga Kozierowska, pionierka działań na rzecz równości i różnorodności oraz założycielka Sukcesu Pisanego Szminką. Kobiety nie troszczą się o siebie z poczucia winy Katarzyna Racławska: Kiedy słyszysz, że kobiety powinny bardziej się o siebie troszczyć, co przychodzi ci do głowy? W czym ta troska powinna się objawiać? Olga Kozierowska: Przede wszystkim przychodzi mi do głowy zdrowie, bo jak zdrowia nie ma, to nic nie ma. A jednocześnie wiele badań pokazuje, że Polki o to swoje zdrowie nie dbają. Na pierwszym miejscu dbają oczywiście o dzieci, partnerów, rodziców, a znalezienie przestrzeni na to, żeby pójść np. do ginekologa, zrobić regularne badania, jest za rzadkie. Jest to szczególnie ważne w czasach ogromnego stresu, presji, przebodźcowania, lęku – to wszystko się gdzieś łączy. To jest baza. Kolejne rzeczy dotyczą naszego rozwoju, realizacji naszych marzeń, które często usypiamy – one do nas gdzieś szepczą, bo będą szeptać i będą próbowały o sobie przypomnieć. Z różnych przyczyn, czasem są to własne wybory, czasem jest to presja społeczna, czasem poczucie winy, stawiamy innych na pierwszym miejscu. Często potem cierpimy… Mamy poczucie, że życie nam ucieka między palcami, mamy niskie poczucie własnej wartości, bo rezygnujemy w imię wyższej wartości z siebie, własnej kariery, własnej portmonetki. Potem okazuje się, że ktoś nas zostawia, odchodzi, a my, nie mając chociażby tej wolności finansowej, musimy pozostać w czymś, co jest złe. Powiedziałaś, że często robimy to z poczucia winy… Dlaczego czujemy się winne? Cały czas funkcjonujemy w zasadach patriarchalnych, które określają społecznie role, przypisują tym rolom odpowiedzialność, a wychylanie się z tego jest złe. Co ciekawe, badania pokazują, że nośnikami takich zasad patriarchalnych, ogromnej krytyki, wyjścia spoza ram, są kobiety dla kobiet. Mamy coś takiego, co w psychologii i w korporacjach nazywa się „unconscious bias”, czyli ukryte, nieświadome uprzedzenia wobec kogoś. Jednym z takich uprzedzeń są uprzedzenia kobiet wobec kobiet. Nazywa się to wojną kobiet i polega na tym, że nie pozwalamy innym kobietom dokonać własnego wyboru bez dawania temu oceny. Dla przykładu. Kobieta rodzi dziecko, siedzi w domu, aby to dziecko wychować, co często jest naprawdę ciężką pracą. I wtedy przez grupę kobiet, które wróciły już do pracy lub nawet nie mają dzieci, może być określana jako osoba bez ambicji. Z kolei grupa kobiet, która decyduje się zajmować domem, mówi o tej drugiej grupie: „złe matki”, „wyrodne”, „karierowiczki”, „zostawiły dziecko samo”. Sama spotykałam się po powrocie z urlopu macierzyńskiego z ostracyzmem ze strony koleżanek, innych kobiet. Żaden mężczyzna mnie nie krytykował za to, ale krytykowana byłam w swoim środowisku kobiecym. Kiedyś w Sukcesie Pisanym Szminką robiłyśmy takie badania, z których wynikało, że kobieta jest w stanie usłyszeć na swój temat wiele negatywnych rzeczy. Ale jak usłyszy, że jest złą matką, to jest największy cios i najbardziej potęguje to poczucie winy. I właśnie to poczucie winy nas wstrzymuje przed wieloma rzeczami, które chcemy zrobić. Nawet przed zadbaniem o ten komfort psychofizyczny, np. pójście pobiegać, na masaż, zrobienie sobie kąpieli dla relaksu. Kobiety balansują pomiędzy obowiązkami domowymi, a tym, co chciałyby zrobić dla siebie i co z tego wynika? Że stajemy się siłaczkami, bo robimy na 100% wszystko. Dodałabym, że zmęczonymi siłaczkami. Zmęczonymi, sfrustrowanymi… Bo jak jesteś zmęczona, to jesteś bardziej podatna na stres, twoja odporność psychiczna i fizyczna spada, nie masz ochoty na przyjemności, bo padasz – nawet na hobby, bo nie masz na to przestrzeni i czasu. Jak tego uniknąć? Pomyśleć o sobie. Zauważyć swoje potrzeby i odpowiedzieć na nie. By nie było za późno. Co do naszych partnerów to mawiam - jeśli kochasz, to dziel się obowiązkami. Dzisiaj naprawdę niewiele jest osób, które są w stanie utrzymać rodzinę na wysokim poziomie samemu. Zatem pracuje i ona i on. Czy sprawiedliwym jest to, że jedna osoba wraca z pracy, dokłada się do tego domowego budżetu, a potem idzie do kolejnej pracy (w domu)? To nie jest sprawiedliwe – tak po ludzku. Zmęczona siłaczka - wizerunek współczesnej kobiety Coraz częściej młodsze pokolenie odchodzi od tego klasycznego podziału w domu i podkreśla właśnie to partnerstwo. Jesteśmy partnerami, więc razem powinniśmy zajmować się domem… Uważam, że powinniśmy podzielić obowiązki wedle predyspozycji, bo jednemu coś przychodzi z łatwością, a drugiemu nie. Nigdy nie będzie podziału 50/50. Wśród młodych kobiet wielkim problemem jest to, że zakładają „życie w związku partnerskim”. A potem okazuje się, że partnerstwo kończy się w momencie, kiedy ona rodzi dziecko. I nagle, choć wcześniej było inaczej, wszystkie obowiązki spadają na nią. A wcześniej on gotował, robił zakupy, sprzątał z nią na spółkę. Tak jakby dziecko było hasłem: „Oddajesz to jej, bo to jej odpowiedzialność”. Ten patriarchalny wzorzec bywa aż tak silny. To ma też drugą stronę medalu. Mężczyźni również nie radzą sobie z presją i emocjami, bo ten patriarchat zabrania im przyznać się do słabości, zabrania im opowiedzieć o tym, że sobie nie radzą. I też wstydzą się przyznać do tego, że pomagają w domu. Czy takie myślenie to tylko domena mężczyzn? Bywa, że kobiety też mają patriarchalne oczekiwania choć nazywamy to “równością”. Chcemy „mieć ciastko i zjeść ciastko”. Oczekujemy, że nasz partner będzie wrażliwy, będzie się zajmował dzieckiem, domem, będzie dyspozycyjny i dostępny emocjonalnie, ale jednocześnie ”będzie dowoził” super kasę, super furę, robił karierę, będzie silny, nie będzie narzekał. A czy się tak da? Wciąż żyjemy w starym schemacie a potrzebujemy nowej definicji związku i potrzebujemy wprowadzić ją w życie. Bo inaczej żyjemy w karykaturze, która nie pasuje do dzisiejszych czasów – do tej presji, warunków, tego, jak funkcjonujemy. Myślę, że tu warto nawiązać do badań przeprowadzonych w ramach Sukcesu Pisanego Szminką, z których wynikało, że kobiety poświęcają na obowiązki domowe średnio 40 procent dnia. 40 procent – przecież to jest prawie połowa. A gdzie w tym wszystkim miejsce na pracę, pasję i troskę o siebie? Praca jeszcze się wciśnie bo w wielu przypadkach musi, gorzej z czasem dla siebie. I po prostu w czasami niewiele można zrobić. Bo co doradzisz kobiecie, która pracuje, ma dziecko, żyje w patriarchalnym związku, z mężczyzną, który o partnerstwie nawet nie chce słyszeć? Oczywiście, można próbować rozmawiać z drugą stroną, można zaangażować dzieci - bo dzieci nie święte krowy i też mogą coś w domu zrobić. Można spróbować dzielić się opieką z koleżankami. Czyli ja zostanę z twoim dzieckiem w ten wtorek a ty zajmiesz się moim w kolejny. W ten sposoļ zyskamy jedno popołudnie dla siebie. Można też szukać odpoczynku dla siebie z dziećmi – np. pójść z dziećmi poćwiczyć, popływać… Z radami trzeba jednak uważać. Bo mówi się kobietom: „Możesz wszystko”. Ale one wtedy często słyszą: „Musisz wszystko”. Ona już czuła się siłaczką, bo po pracy musiała zrobić zakupy, odebrać dziecko, wrócić z dzieckiem do domu, wstawić pranie, położyć dziecko spać, jej dzień skończył się o 23 – to jakie wszystko? jeszcze ma do tego dołożyć pasję?? Namawiam raczej do tego, żeby każdy indywidualnie poszukał możliwości zrobienia czegoś dla siebie. Można zrobić coś z dzieckiem, poprosić kogoś o pomoc, kupić sobie czas, np. wynająć opiekunkę, jeśli możemy sobie na to pozwolić. Nie żałujmy tych pieniędzy, bo to daje nam odpoczynek, a odpoczynek to lepsza odporność fizyczna i psychiczna, a to się równa możliwościom lepszego życia. Mam wrażenie, że kobiety wciąż uznają troskę o siebie jako wyraz słabości… W którym momencie powinno nam się zapalić czerwone światło, że to już za dużo? Tym sygnałem może być złość. Złość jest efektem długotrwałego poczucia bezsilności, stresu, poczucia winy, lęku. Kiedy ciągle podnosimy głos, krzyczymy na “chomika”, psa, a może i na dziecko, to jest to sygnał dla nas by zatrzymać się, zrobić coś, bo inaczej zniszczymy siebie, ale też relacje ze swoim dzieckiem, partnerem, przyjaciółmi. Inny mocny sygnał to zalanie się zdrowia fizycznego i lub psychicznego. Czy silna i zmęczona to wygodny model dla świata? Nie masz takiego poczucia, że świat wymusza na nas to, żebyśmy były silne i zmęczone? Pytanie, kto to jest ten “świat”… To, żebyśmy były silne, jest wygodnym modelem dla każdego. W pracy posiadanie silnych pracowników jest wygodne. Jeżeli ktoś nie zgłasza, że jest przemęczony, to ciśniesz na wyniki. W rodzinie posiadanie silnej osoby też jest wygodne. Ciągnie ktoś “wózek” ze wszystkim i daje radę, to nie ciągnie. Jeżeli nie powiemy stop, nie postawimy granic, to nikt ich nie uszanuje. Bo dlaczego miałby? Jak postawić te granice? Granice zaczynają się od decyzji, że twoje „nie” jest równie ważne jak twoje „tak”. Świat nie jest abstrakcją. To konkretni ludzie, którzy reagują na to, na co im pozwalamy. Jeśli zawsze jesteś dostępna, zawsze dowozisz, zawsze bierzesz więcej - uczysz innych, że to jest norma. Postawienie granicy to nie jest bunt. To jest komunikat. „Jestem na urlopie, wrócę do tego po powrocie.” „Nie wezmę tego projektu, mam pełne zasoby.” „Potrzebuję wsparcia.” Granice nie działają wtedy, gdy je ogłaszamy. Działają wtedy, gdy ich pilnujemy. To my uczymy ludzi, jak mają nas traktować, poprzez to, na co się zgadzamy, a na co już nie. Da się odpuścić i jednocześnie osiągnąć sukces? Tak, o ile odpuścimy to co nam nie służy i to co stanowi priorytet dla innych ludzi a nie dla nas. Porzucimy mikromanagement. Nauczymy się odróżniać rzeczy “pilne” od “ważnych”. Odmówimy wykonywania pracy za innych, a skupimy się na realizacji własnych celów. Ludzie sukcesu wiedzą, co chcą osiągnąć i w jaki sposób mogą to osiągnąć najszybciej. A potem swój sukces uznać. Jak komunikować w relacji: „Mam dość”? Najpierw musimy wiedzieć, czego nie chcemy i przemyśleć co ma się zmienić. Bo kiedy „mamy dość”, zwykle wybuchamy. Potem pojawiają się wyrzuty sumienia, przepraszamy za emocje i nic się nie zmienia. Nie rozmawiamy potem spokojnie. To model, który utrwala problem. Do ważnej rozmowy trzeba się przygotować, tak samo jak do negocjacji w biznesie. W domu jest oczywiście trudniej, bo wchodzą emocje i nawyki drugiej strony, która przyzwyczaiła się, że ją wyręczamy. Co może pomóc? Zapisanie na kartce, a nastepnie przedyskutowanie z domownikami: czego nie chcesz, gdzie są twoje granice, czego oczekujesz, jaki efekt chcesz osiągnąć, np jakie obowiązki mają przejąć inni. I weź odpowiedzialność za to, że będziesz tego pilnować. A jak wyłączyć emocje i podejść do rozmowy spokojnie? Im lepiej się przygotujesz, tym mniej będzie emocji. Komunikacja to umiejętność, nie improwizacja. Warto parafrazować to, co mówi druga osoba, żeby upewnić się, że naprawdę się rozumiecie. Trzeba też być gotową na opór. Osoby przyzwyczajone do dotychczasowego układu mogą próbować wyprowadzić nas z równowagi. Dlatego warto przewidzieć różne scenariusze. I najważniejsze - konsekwencja. Jeśli mówisz: „Nie będę tego robić”, to naprawdę przestań to robić. Bo jeśli powiesz 12 razy „posprzątaj po sobie”, a potem zrobisz to sama - uczysz, że Twoje granice są negocjowalne. Granice działają tylko wtedy, gdy są spójne z działaniem. Jak szminka może zmienić twoje życie? Troska o siebie w kontekście kobiet jest też związana z wyglądem. Czy ta przysłowiowa szminka może coś zmienić? Tak. Może. Widzimy to choćby w programach z metamorfozami - moment, w którym ktoś staje przed lustrem, widzi siebie inaczej i nagle zmienia się jego postawa, spojrzenie, energia. To nie chodzi o próżność. To chodzi o poczucie sprawczości. Nie oszukujmy się, dobrze dobrany strój, fryzura czy makijaż potrafią dodać nam pewności siebie. Nie po to, żeby wyglądać jak z Instagrama. Bo Instagram to wycinek rzeczywistości, efekt końcowy bez pokazanej drogi. Nie porównujmy się do czyjegoś „efektu”, skoro nie znamy procesu. Ale dbajmy o siebie. Dla siebie. Każda z nas ma coś, co w sobie lubi. U mnie to są włosy. Kiedy mam gorszy dzień, wstaję, biorę prysznic i układam je najlepiej, jak potrafię. I od razu czuję się inaczej, bardziej „w sobie”. Jeśli lubisz swoje oczy - podkreśl oczy. Jeśli lubisz usta - nałóż szminkę. To nie jest powierzchowność. To jest mały gest, który mówi: „Jestem dla siebie ważna”. A od tego często zaczyna się większa zmiana. Czy kobiety, które o siebie dbają są mniej podatne na manipulacje? Podatność na manipulację wynika przede wszystkim z cech osobowości i poziomu świadomości. Sam fakt, że jesteśmy wypoczęte czy zadbane, nie chroni nas automatycznie przed manipulacją. Kluczowe jest rozumienie mechanizmów, im lepiej je znamy, tym trudniej nami sterować. Natomiast dbałość o siebie ma ogromne znaczenie w codziennym funkcjonowaniu. Kiedy jesteśmy wypoczęte i potrafimy regulować emocje, podejmujemy lepsze decyzje. Mamy więcej jasności, większą odporność na stres i silniejszą wolę. A to sprawia, że wybieramy świadomie, zamiast reagować impulsywnie. Dbanie o siebie to nie luksus. To inwestycja w zdrowie psychiczne i fizyczne, w odporność i sprawczość. A to wszystko przekłada się na większą niezależność, również w relacjach i w pracy. Czyli silna i zmęczona nie muszą iść ze sobą w parze? Zdecydowanie nie. Myślę, że problem zaczyna się od samej definicji „silnej kobiety”. W polskim języku to często kojarzy się z siłaczką, kimś, kto wszystko zniesie, wszystko ogarnie i nikogo nie obciąży sobą. A ja widzę to inaczej. Siła nie powinna oznaczać dźwigania wszystkiego w pojedynkę. Nie chodzi o twardość ani o udowadnianie, że dam radę bez wsparcia. Może zamiast „silna” warto powiedzieć „spełniona”. Albo „świadoma”. Kobieta, która zna swoje granice, potrafi prosić o pomoc i nie musi nikomu niczego udowadniać. To ja życzę nam wszystkim, żebyśmy były spełnione i cieszyły się życiem na co dzień. I ja też. Olga Kozierowska – pionierka działań na rzecz równości i różnorodności, twórczyni kampanii, które zmieniają sposób, w jaki Polacy myślą o sobie i swoim kraju. Ekspertka w obszarze Diversity, Equity & Inclusion, przedsiębiorczyni społeczna, dziennikarka i twórczyni inicjatyw społecznych. Od lat działa na rzecz równego dostępu do szans, wspierania kobiet i budowania inkluzywnego przywództwa. Założyła Sukces Pisany Szminką (2008), pierwszą w Polsce organizację wspierającą przedsiębiorczość kobiet i równość płci. Jako prezeska Fundacji WłączeniPlus oraz inicjatorka Klubu DEI Champions łączy biznes z działaniami na rzecz różnorodności i systemowej zmiany. Jest pomysłodawczynią kampanii We Did It In Poland, promującej polską innowacyjność, kreatywność i osiągnięcia. Kampania zdobyła szerokie uznanie podczas polskiej prezydencji w Radzie UE, inspirując do budowania dumy narodowej i pozytywnego myślenia o Polsce. Czytaj także: Po weekendzie czujesz większe zmęczenie niż w piątek? To znak, że jesteś na „kredycie energetycznym” Sen jest dla słabych? Z takim myśleniem nie osiągniesz sukcesu. Dr Czerska: „To szkodliwa iluzja" Czy hi-tech to nowy anti-aging? Dr Agnes Frankel: „Tu nie chodzi o zmarszczki, tylko zdrowie skóry”
Fit Mama Edyta Litwiniuk o tym, jak dbać o siebie, będąc mamą na pełen etat. "Mamy powinny nauczyć się egoizmu"
Fit Mama Edyta Litwiniuk porozmawiała ze mną na temat "Ciała, które może, ale nie musi". Jak rozumie te słowa i czy można połączyć bycie mamą ze stawianiem na siebie? "Spuśćmy z tonu, bądźmy dla siebie bardziej wyrozumiałe i słuchajmy swojego ciała" - mówi Edyta. Zapraszam was do przeczytania naszej rozmowy.
Edyta Litwiniuk, znana w Internecie jako Fit Mama, to kobieta-petarda. Lekkoatletka, dawniej była zawodniczką kadry narodowej w biegach sprinterskich. Jest wykwalifikowaną trenerką i dietetyczką. Dziś swoją pasję do sportu i żywienia przekłada na kobiety, które każdego dnia motywuje do zdrowego odżywiania i aktywności. Wie jednak doskonale, że bycie mamą to praca na pełen etat, o czym przekonała się na własnej skórze. Tym bardziej chce pomagać kobietom w byciu sobą nawet wtedy, gdy większość ich czasu pochłania opieka nad maluchem. Odkąd sama została mamą, całkowicie skupiła się na temacie aktywności i żywienia w okresie ciąży oraz po porodzie. Tym chętniej porozmawiałam z nią o tym, jak dbać o ciało, które może, ale nie musi - w ramach naszej akcji "Wybieram siebie" z polki.pl. Edyta Litwiniuk o tym, jak być sobą, będąc mamą na pełen etat Katarzyna Racławska: Chciałabym, żebyśmy wyszły od tematu naszej rozmowy - "Ciało, które może, ale nie musi". Jak Edyta Litwiniuk rozumie te słowa? Edyta Litwiniuk: Przede wszystkim nasze ciało zostało stworzone do naprawdę niesamowitych rzeczy. Sama jestem mamą 3 córeczek, więc wiem, przez co każda kobieta przechodzi, będąc w ciąży, rodząc i potem przechodząc przez ten czwarty trymestr, jakim jest połóg, no i później karmienie piersią. Więc wiem, że nasze ciała, nasze organizmy są stworzone do robienia, stwarzania niesamowitych rzeczy, ale bardzo ważne jest to, aby robić to bez presji. Ja już od 20 lat zajmuję się trenowaniem kobiet i nie tylko, zachęcaniem do ruchu, bo wiem, jak ogromną radość może nam dawać aktywność ruchowa, wiem, jak super możemy się czuć w swoim własnym ciele. I to wcale nie chodzi o to, że ono jakoś powinno wyglądać, tylko chociażby to, że wstajesz rano i nie bolą cię plecy, możesz kucnąć, zawiązać swobodnie buty i wstać z tego głębokiego przysiadu, możesz podbiec na przystanek, możesz pobiegać z dziećmi za piłką, czy jeździć z nimi rowerem bez zadyszki. Więc te wszystkie małe rzeczy, które budują naszą codzienność, tak naprawdę zawdzięczamy temu naszemu ciału. Istotne, żeby patrzeć na nasze ciało nie tylko przez pryzmat takiej ogólnej sprawności. Ważne jest też to, żeby badać nasze ciało, nasz organizm - chodzić na badania profilaktyczne, badać krew, mocz, robić USG narządów rodnych itd. Kolejna ważna sprawa to sen. My często w takim codziennym, zabieganym życiu po prostu nie śpimy, bo wiadomo - budzą nas dzieciaczki, zawsze wieczorem jest mnóstwo rzeczy do zrobienia, w dzień jesteśmy w pracy, więc nie ma czasu na drzemkę, wracamy z tej pracy, to jesteśmy w domu, w drugiej pracy, bo trzeba ogarnąć wiele ważnych rzeczy. Jeżeli już uśpimy dzieci, to znowu siadamy do pracy i tak naprawdę kładziemy się spać późno, a wstajemy wcześnie, bo wzywa nas kolejny etat. Faktycznie - my jako mamy, kobiety często jesteśmy zabiegane i trudno nam wygospodarować ten czas, szczególnie przy małych dzieciach. Jak w takim razie zadbać o ten sen? Czy da się w ogóle zapewnić sobie ten odpoczynek, będąc mamą na pełen etat? Jest to na pewno trudne. Mnie osobiście ratowało to, że chodziłam spać z moimi dziećmi. Jak pierwszy raz zostałam mamą, mówiłam: "A dobra, uśpię maleńką, wezmę prysznic i się położę spać". Prawda była taka, że kładłam się do tego łóżka z moją maleńką i zasypiałam. Budziłam się o 2 w nocy i nie wiedziałam już, co robić ze sobą - czy spać dalej, czy wziąć prysznic (śmiech). Już później wiedziałam, że muszę wziąć prysznic, zanim położę się do łóżka z dziewczynkami i potem będę mogła spać już całą noc. I to mnie faktycznie ratowało - kładłam się z dziewczynami do łóżka, czytałyśmy książeczki i szłyśmy spać. Oczywiście - dopadały mnie wyrzuty sumienia, bo jest pranie nie rozwieszone, jest nierozpakowana zmywarka, jest nierozmrożone mięsko na drugi dzień na obiad... I oczywiście taka bitwa w głowie, że przecież powinnam to zrobić. Ale myślę, że mamy powinny nauczyć się egoizmu, bo inaczej to na dłuższą metę można zwariować. Nie da się tak funkcjonować, żeby robić wszystko. Ja już się nauczyłam, mając 3 córeczki i będąc mamą od lat prawie 15, że naprawdę niektóre rzeczy mogą poczekać. Warto położyć się wcześniej spać - zrobić to jutro, ale przede wszystkim delegować zadania. Jeżeli mamy w domu dzieci, partnera, to dobrze, żeby oni w tym wszystkim uczestniczyli. To jest podstawa. Życie bez skrajności jest łatwiejsze Mówimy tu bardzo mocno o takim holistycznym podejściu do ciała, do sylwetki - zdrowie, badania, sen. Powiedz mi, czy to się na przestrzeni lat zmieniło? Kiedyś bardzo mocno kobiety skupiały się na rygorystycznych dietach, ćwiczeniach. Dziś widać, że to podejście jest nieco bardziej przemyślane i racjonalne. Gdy mówimy o zdrowym ciele, nie myślimy już tylko o wylewaniu potów na siłowni. Na pierwszym miejscu stawiamy zdrowie. Kiedy nastąpiła ta zmiana i czy dzięki temu kobietom jest łatwiej? Ja od zawsze miałam taką zasadę. U mnie nigdy nie było żadnych skrajności. Mniej więcej od 14 lat jestem obecna w Internecie i od zawsze mówiłam o zrównoważonym rozwoju, podejściu do odżywiania i treningu. Sama wywodzę się ze sportu wyczynowego, a w sieci zaczęłam pojawiać się jako fit mama, kiedy zaczęłam publikować informacje dotyczące żywienia i treningu kobiet w ciąży. Do głowy by mi nie przyszło, żeby kobietom w tym okresie, czy w okresie powrotu do formy po ciąży fundować jakiś wyczynowy trening. Pokazywałam od zawsze, że możesz ćwiczyć w domu na 2 metrach kwadratowych, nie potrzebując, nie wiadomo jakiego sprzętu, nie musisz wychodzić na 2 godziny na siłownię, bo zdaję sobie sprawę jako mama, że to wszystko jest po prostu trudne. Dlatego od zawsze podkreślam, że bez takiej formy zdrowotnej nie osiągniemy tej formy wizualnej. Jeżeli będziemy niewyspane, jeżeli będziemy miały słabe wyniki badań, jeżeli będziemy po prostu się źle czuły psychicznie, to ostatnią rzeczą, na jaką będziemy miały ochotę, to komponowanie zdrowych posiłków i też trening, który wpłynie na nasz wygląd. Więc ważna jest forma zdrowotna, żeby móc cieszyć się tą formą wizualną. I o ile ja jestem wierna sobie od tych 20 lat, faktycznie w Internecie obserwuję różne trendy. Jak sama wiesz, Internet rządzi się swoimi prawami - dziś słuchamy, że dieta keto jest super, jutro, że dieta wegetariańska itd. To prawda, bardzo łatwo pójść za trendem... Tak, łatwo oszaleć, dlatego właśnie, żeby te mamy, które mnie obserwują od lat, nie oszalały, to staram się być racjonalna. Bo też po prostu nie da się tak funkcjonować. Nie chciałam nigdy wpędzać tych mam w wyrzuty sumienia, kompleksy i sama nie chciałam tak funkcjonować. Zależy mi, żeby przekazywać treści w zgodzie ze sobą, czyli tak, jak ja robię, jak ja postępuję, jak ja się odżywiam - oczywiście, o ile to jest zgodne z prawdami naukowymi. Ale myślę, że też kobiety są coraz bardziej świadome. To z wiekiem też przychodzi, że wiesz - my już nie damy się omamić jakimiś głupotkami itd. Cieszę się, że ten trend holistyczny jest coraz bardziej popularny, bo jest po prostu najlepszy i najzdrowszy dla nas. Mówisz, że zawsze byłaś wierna temu holistycznemu podejściu do zdrowia i do sylwetki. Ale nawet to może nagle diametralnie się zmienić, gdy w naszym życiu pojawia się dziecko, które jakby nie patrzeć jest rewolucją. Czy w twoim przypadku też tak było? Co się zmieniło, gdy zostałaś mamą? Kiedy skończyłam swoją karierę sportową, przestałam wyczynowo trenować, zaczęłam myśleć o ciąży. Z racji tego, że skończyłam wychowanie fizyczne na AWF, trochę się zajmowałam obciążeniami treningowymi, pomyślałam, że fajnie byłoby tworzyć takie treści w Internecie dotyczące treningu i żywienia kobiet w ciąży. To było z 15 lat temu i wtedy wszyscy pisali: "Boże, ty chcesz odchudzać te matki w ciąży, co ty tam wrzucasz". Była tak niska świadomość, że warto się ruszać w ciąży dla swojego zdrowia i zdrowia dziecka. Czy też zdrowo się odżywiać. Kiedyś było takie powiedzenie, że warto jeść za dwoje w ciąży. Prawda jest taka, że warto jeść dla dwojga, a nie za dwoje i stawiać bardziej na tę jakość. Zależało mi na edukacji i tak naprawdę te 15 lat mojego życia, gdy byłam w pierwszej, drugiej i trzeciej ciąży, to był taki czas ciąży i wracania do formy po ciąży. Ja też często powtarzam, że my jak zostajemy mamami, to tak naprawdę w naszej głowie niewiele się zmienia - dalej jesteśmy tymi dziewczynami, które mają swoje marzenia, swoje cele, swoje pragnienia, więc zależy nam na tym, żeby się realizować. Fajnie, jeżeli wspiera nas partner w tym, rodzina. Mój partner od początku nie miał problemu z tym, kiedy mówiłam, a teraz sobie poćwiczę. Wiadomo, na początku, kiedy byłam z moimi córeczkami sama, bo mąż wychodził do pracy, to po prostu ćwiczyłam z dziewczynkami w domu. Kładłam je na macie i wykonywałam jakieś podstawowe ćwiczenia wzmacniające. Na początku rehabilitacyjne, potem bardziej wzmacniające, potem, jak już mogłam, to biegałam z wózkiem, wcześniej były spacery z wózkiem. Zawsze, kiedy mogłam, to starałam się wykraść te parę chwil dla siebie. Bardzo mi zależało na tym, żeby mieć ten czas dla siebie - żeby wybierać siebie. Bo wiem, że gdybym była nieszczęśliwa, gdybym nie mogła robić swoich ulubionych rzeczy, to przekładałoby się to na moją rodzinę - byłabym smutna, moje dzieci by to widziały, mój mąż zapewne też, bo to by się odbiło na naszej relacji. Też jako mamie 3 córeczek zależało mi na tym, żeby one miały w domu obraz kobiety, która się spełnia, realizuje swoje pasje, realizuje się zawodowo. Tu warto dodać dla dziewczyn, które pewnie sobie teraz myślą: "Jezu, jak ja mam się realizować zawodowo, jak ta mała nie schodzi mi z piersi", to ja też to przechodziłam i dlatego zawsze powtarzam: na wszystko jest czas, ale wszystko w odpowiednim czasie. Ja np. przez pierwsze 10 lat swojego macierzyństwa siedziałam w kuchni i ćwiczyłam w kuchni. Później odważyłam się na więcej. Wystartowałam nawet w Ironmanie. Dzieci nam nie zabierają pasji, mogą je spowolnić, ale nie zabierają naszych celów życiowych - warto do tego dążyć, bo my jako mamy i ojcowie jesteśmy wtedy szczęśliwymi ludźmi. Powiedziałaś, że dziewczynki patrzą na to, jak mama funkcjonuje, jesteś na pewno dla nich wzorem do naśladowania. Zresztą twoje córy już są dużymi dziewczynami. Czy ćwiczą razem z tobą? Mają podobną zajawkę do mamy? Tak, widzę to. W ogóle dla mnie zupełnie czym innym jest, gdy powiemy do dziecka "idź na basen" i same zostaniemy na kanapie, a czym innym, jak powiemy "chodźmy na basen". I u siebie też to widzę. Moje dzieci widziały mnie od małego aktywną, czy mojego męża. Razem bardzo wiele rzeczy robiliśmy - biegaliśmy, jeździliśmy rowerem. Jak przygotowywałam się do swojego pierwszego triathlonu, to było właśnie bieganie z wózkiem lub jazda rowerem z przyczepką. I pamiętam, że jak już byłam po zawodach, to one były takie zdziwione i pytały: "Mamusiu, a czemu ty nie biegniesz?" (śmiech). Bardzo się przyzwyczaiły do tego obrazka. Gdy są starsze, to jest super, że siedzimy w domu - mamy taki pokój a'la siłownia, gdzie mamy sprzęt do ćwiczeń - i jedna do drugiej mówi: "Idziemy na siłownię?". I sobie idą, rozciągają się, robią choreografie taneczne, brzuszki, więc fajnie. Też nie było u nas żadnego problemu z tym, żeby chodziły na zajęcia sportowe, nawet musiałam je stopować, żeby miały też czas na odpoczynek. I teraz jesteśmy na etapie, bo ja się wywodzę z lekkiej atletyki, to mówią, że chcą biegać jak mama. Mają już swoje idolki, medalistki olimpijskie. Chcą być jak one i to też jest ułatwienie. Chcą trenować z mamą, więc u nas w ogóle nie ma problemu z tą aktywnością - dzieci chłoną jak gąbka. Wyrozumiałość dla siebie kluczem do sukcesu Chciałabym jeszcze na moment wrócić do tego, co powiedziałaś o tym treningu w kuchni, że da się wygospodarować chociaż te 5 minut. Ale wiem, że to w rzeczywistości jest bardziej skomplikowane. Sama mam w swoim otoczeniu bliskie mi kobiety, które mówią, że im brakuje tego czasu - nawet tych 5 minut. Nawet jak zaczną i próbują, to potrafi przyjść taki dzień, że nie mają tej siły, chęci do treningu. I co wtedy? Jak znaleźć w sobie motywację do ćwiczeń, a przede wszystkim do powrotu i jednocześnie nie mieć wyrzutów sumienia, że się odpuściło? Warto zdawać sobie sprawę z tego, że nie trzeba tego robić codziennie. Już aktywność te 3 razy w tygodniu, kiedy powzmacniamy swoje ciało, sprawi, że ono się nam odwdzięczy - to mocniejsze kości, mniejsze ryzyko osteoporozy, mniejsze bóle stawów, mięśni. Te 3 razy w tygodniu wystarczą. Ale jeśli mamy mocniejszy tydzień, cięższy - raz w tygodniu też jest ok. Nie miejmy w głowie, że my ciągle wracamy. Nie - róbmy tyle, ile możemy. Jeżeli nie pracujemy w weekend, to zawsze mówię moim podopiecznym: "Zobacz, to już masz dwa dni". Ważne jest też to, żeby znaleźć rodzaj aktywności, który sprawia nam przyjemność. Oczywiście możemy zacząć od tych ćwiczeń w kuchni, wzmacniających, bo one będą wzmacniać nasze ciało, nie będziemy się garbić, ale może lubimy jeździć rowerem, spacerować? To też jest taka forma aktywności, której my nie doceniamy. I w takiej sytuacji, ok - może nie mam siły robić treningu na macie, ale przecież wróciłam z pracy spacerkiem, poszłam po dziecko do przedszkola spacerem - to też jest aktywność. Przede wszystkim nie można obciążać swojej głowy tym, że ja muszę dziś poćwiczyć, muszę pobiegać, pojeździć, popływać. Nie, zróbmy to, na co mamy ochotę. Każdy rodzaj aktywności będzie dla nas dobry. Jeżeli chodzi o motywację, ja też zawsze mówię swoim podopiecznym, że najgorzej jest wstać z kanapy. Ważne są pierwsze 3 minuty, jak zaczniemy, to trudno już przestać. Warto wtedy pomyśleć: "Dobra, daję sobie 5 sekund i wstaję" i wyjść np. na spacer. Zimą może być trudniej z aktywnościami na dworze, ale w takiej sytuacji warto nawet w domu, oglądając serial, porozciągać się, zrobić parę brzuszków na kanapie, powstawać z tej kanapy i siadać - i już przysiady są zaliczone. Można się pobawić z dzieciaczkami i się z nimi posiłować - to też już w jakiś sposób nas wspiera. Pozostając przy tym wsparciu, widziałam u ciebie na Instagramie bardzo fajny post. Pokazałaś kilka zdjęć z etapu ciąży i po ciąży, pokazując swój powrót do formy po ciąży. Ale moją uwagę przykuły bardzo fajne słowa, które napisałaś pod spodem: "Jak dobrze czasem spojrzeć wstecz i przypomnieć sobie, jaką drogę przeszłaś. By docenić, być bardziej dla siebie wyrozumiałą". I to słowo "wyrozumiała" tak bardzo mi się spodobało. W czym przejawia się u ciebie ta wyrozumiałość? I w czym może przejawiać się u kobiet? No właśnie, bo my często widzimy jakiś obrazek i skupiamy się na nim, że w tym momencie widzimy jakąś super dziewczynę i mówimy: "Wow, ale ona wygląda". I zapominamy jaką drogę my przeszłyśmy. Ile nas kosztowało to, w którym miejscu jesteśmy. Często się porównujemy. Znam takie fajne powiedzenie, że nie warto porównywać swojego pierwszego rozdziału do czyjegoś załóżmy trzydziestego, bo każdy z nas jest na innym etapie swojego życia. Jak patrzymy w lustro, to nie mówmy: "Boże, ta to ma taki fajny brzuch, a ja co", "Ta to ma takie fajne pośladki, a ja co", tylko po prostu: "Kurczę, fajnie wyglądam, mam zdrowe ciało, jest sprawne, mogę chodzić, funkcjonować" - doceńmy, że je mamy, nie biczujmy się. Ja też często się biczuję, odpalam Instagram i mam takie: "Boże, ta już biegała, a ja nie, boli mnie głowa, nie mam siły", ale potem siadam i myślę, że nie - boli mnie głowa, mam słabszy czas, odpoczywam i to też jet ok. Wyrastam z tego porównywania się w sieci, bo niestety jest to mega powszechne. Staram się być dla siebie wyrozumiała, nie biczować się, że mogłabym więcej, mocniej, szybciej. Na pewno nie jest to łatwe w dobie mediów społecznościowych, gdzie widzimy na Instagramie dużo "pięknych obrazków". Idealne mamy, które mają czas na wszystko... Czy zdarzyły ci się komentarze, że ty też należysz do tego "perfekcyjnego" grona? Zarzuty, że tobie jest łatwo, że masz perfekcyjne życie, czas na wszystko? Wiesz co, nie, nie mam takich komentarzy, bo też wiadomo - posty to jest jedno, ale druga kwestia to Stories, gdzie staram się być obecna i częściej dostaję takie wiadomości: "O jejku, jak fajnie cię widzieć taką upoconą albo z odbitymi okularkami po basenie, bez makijażu itd.". Wiadomo, że wrzucamy na feed wyselekcjonowane zdjęcia - to jest ułamek sekundy, kadr. Ale na Stories dziewczyny widzą codziennie mnie w różnych sytuacjach - bez makijażu, jak mam niedosuszone włosy, odbite okularki, bałagan w domu i mówię: "Dzisiaj nie chce mi się sprzątać, mam ochotę coś zrobić dla siebie, więc idę na rower". Staram się pokazywać taką normalność, o ile jest to możliwe, bo wiadomo, że w sieci też nie pokazuję wszystkiego, żeby zachować jakąś prywatność. Więc staram się trzymać poziom prowadzenia tego swojego konta bez lukrowania. W takim razie w drugą stronę - jesteś motywacją dla wielu kobiet. Czy to uskrzydla? A może czujesz presję? Co dla ciebie jest motywacją do dalszego działania? Na pewno jest to jakiś rodzaj odpowiedzialności, chociaż też zrzucam z siebie tę odpowiedzialność właśnie przez to, że publikuję różnego rodzaju treści, że czasami jestem zmęczona. Mega furorę zrobiły moje posty, jak w kwietniu startowałam w Ironmanie w Teksasie i zeszłam z trasy po 8 godzinach, bo bolała mnie noga. Ludzie mi pisali, że jejku inni by z urwaną nogą ukończyli, żeby tylko wrzucić na Instagram, a ty zeszłaś z trasy i nie bałaś się krytyki, że poddałaś się przed metą. Pokazywałam, że byłam smutna, było mi źle, bolało mnie. I byłam w szoku, gdy dostałam od ludzi tyle wsparcia - nawet od osób, które śledzą mnie od 10 lat i pierwszy raz coś skomentowały. Pisali, że super, że w dzisiejszym świecie wyidealizowanego Instagrama pokazuję, że można zejść z trasy, bo mam rodzinę, muszę być dla nich sprawna, mam pracę, do której muszę wrócić sprawna itd. Że bawimy się w sport, pokazujemy przekraczanie granic w sieci, ale ten zdrowy rozsądek gdzieś tam jest. Mi też zależało, żeby pokazać swoją postawą, że nie jesteśmy idealni, nie wszystko musi nam się w życiu udawać, nie wszystko nam wychodzi. Czasami coś może nam się nie udać, ale to nie oznacza, że to jest koniec, tylko początek czegoś nowego. Czyli można powiedzieć, że społeczność, którą stworzyłaś, jest też dla ciebie motywacją i wsparciem? Tak, jesteśmy jednym, wielkim teamem. Są ludzie, z którymi trzymam bliższą więź, oni częściej odpowiadają na moje komentarze, ja też ich śledzę w sieci - monitoruję, komentuję, motywuję. Więc jest taka obopulna wymiana energii. Gdzie leży granica ciałopozytywności? To wspaniałe i chyba to właśnie idealny moment, aby wrócić do tematu miłości do siebie. Jakbyś miała stworzyć własną definicję ciałopozytywności, jak by ona brzmiała? Przede wszystkim myślę, że to taki dobrostan psychiczny i fizyczny. Żebyśmy czuli się ze sobą dobrze, bez względu na to, jakie opinie, komentarze spływają do nas na nasz temat. Bo myślę, że to nie tylko dotyczy ludzi w sieci, ale też my się spotykamy z różnymi komentarzami w swojej najbliższej rodzinie. Wystarczy jakiś obiad rodzinny i słyszymy: "O, coś ci się przytyło". "O, dwie fałdki więcej", "Ojejku, czy u ciebie wszystko w porządku, bo schudłaś, mizernie wyglądasz". Więc to jest to, że my czujemy się w swoim ciele dobrze i nie dotykają nas żadne komentarze z zewnątrz. Jak odpowiedzieć na taki komentarz? Czy w ogóle odpowiadać? Myślę, że tak, warto stawiać granice, czyli powiedzieć: "Dziękuję, ale pozwól, że sama będę decydowała o tym jak wyglądam" czy "Dziękuję za komentarz, ale pozwól, że będę się sama zajmowała swoim życiem". Lub nawet: "Dziękuję, ja się czuję ze sobą dobrze" - nie ma co się tłumaczyć. A jak sobie przetłumaczyć wtedy coś takiego? Bo takie słowa mogą naprawdę zranić i zdemotywować. Myślę, że to bardzo zależy od tego, w jakim aktualnie jesteśmy stanie psychicznym. Jeżeli faktycznie jest nas trochę więcej, przytyłyśmy, to pytanie, czym to jest spowodowane. Bo tak naprawdę tylko my same jesteśmy w stanie stwierdzić, jaka była tego przyczyna i jakie mamy aktualnie priorytety i cele. Może przytyłam, bo brałam tabletki na płodność? Może miałam dużo stresu w pracy? Ze stresem jest tak, żeby albo zajadamy, albo zupełnie nie jemy. A może mamy tak dużo pracy, że nie mamy czasu na zdrowe posiłki? Myślę, że przede wszystkim trzeba zawsze odpowiedzieć sobie na pytanie: "Jak ja się czuję w swojej skórze? Czy mi jest z tym ok?". A jeśli odpowiedź brzmi "nie", to warto się zastanowić, co mogę zrobić, co bym chciała zrobić, co mnie ogranicza. I po prostu porozmawiać tak szczerze ze sobą. Tutaj też warto sięgać po pomoc specjalisty, żeby ktoś nam pomógł iść daną drogą, i nie dać się zwariować wszystkim wpisom w Internecie. W którym miejscu leży granica ciałopozytywności? W tym miejscu, że czujemy się źle same ze sobą? Czy może gdzieś indziej? Tutaj przede wszystkim jest to, jak my się czujemy w swoim ciele. To bodypositive jest wtedy, gdy czujesz się ok. Bo tu w ogóle nie chodzi o wygląd, tylko o takie funkcjonowanie codzienne - czy nie masz zadyszki, czy podbiegniesz do autobusu, wejdziesz po schodach, nie bolą cię nogi, nie boli cię kręgosłup, nie masz problemów z badaniami. Wydaje mi się, że to "positive" powinno oznaczać dobrostan. Jeżeli patrzymy w lusto, czujemy się komfortowo. Jeżeli tak nie jest, nie warto zakładać maski, tylko przed samą sobą ją zdjąć i odpowiedzieć sobie na pytanie: czy czuję się komfortowo w swoim ciele, czy ono jest zdrowe, czy nie mam żadnych problemów. Powiedz mi proszę jako mama - jak chciałabyś, żeby twoje córeczki patrzyły na siebie? Jak chciałabyś, żeby podchodziły do swojego wyglądu? To jest dla mnie temat niezwykle ważny. Moje córki nigdy ode mnie nie usłyszały, że muszę schudnąć, coś poprawić, źle wyglądam. Przyznam szczerze, że dwie dziewczynki są teraz w okresie dojrzewania, widzę, jak obserwują swoje ciało i fajne jest to, jak akceptują wszystkie zmiany. Bo ja z nimi dużo o tym rozmawiam, nie komentuję. Staram się jak np. jesteśmy w otoczeniu i ktoś mówi, że któraś z moich córek nagle urosła, ja mówię stop. Kiedyś byłam świadkiem, jak mojej koleżanki babcia skomentowała, że jej brzuszek urósł. Pamiętam jej reakcję, jak była cała czerwona. Wiem, że te ślady w jej głowie zostaną na zawsze. Ja kiedyś taki komunikat dostałam w 8 klasie podstawówki, że "Edytka to tyle biega, a taka pulchniutka jest". I pewnie milion takich komentarzy później dostałam na temat mojego wyglądu, ale ten pamiętam do dziś. Wiem, jak taki komentarz może zostać na zawsze w głowie dziecka i do czego to może doprowadzić. Nigdy nie komentuję wyglądu swojego przy dzieciach, czy dziewczynek, zawsze opowiadam w obrębie możliwości, że fajnie, że są sprawne, że się ruszają, dbają o siebie, starają się zdrowo odżywiać. A jak rozmawiać o takich tematach z dziećmi? Przede wszystkim jeśli chodzi o żywienie. Żeby zachęcić je do dbania o siebie, ale jednocześnie nie zrazić ich do tego zdrowego podejścia do ciała? Jeżeli mama mówi: "A dobra, ja tego nie jem, bo muszę w końcu schudnąć", to dziecko to słyszy. Trudno będzie takiej mamie być wiarygodną dla takiego dziecka. W takiej sytuacji warto o tym porozmawiać, powiedzieć: "Misia, ja muszę się troszeczkę inaczej odżywiać, bo np. wyszły mi słabe badania krwi, ale ty śmiało to jedz. Jeśli chcesz, możemy np. zmodyfikować ten posiłek o to, czego nie lubisz lub co lubisz". Czy zaprosić do zrobienia wspólnego posiłku. Gdy dziecko widzi, że mama krytykuje siebie, komentuje ciągle negatywnie swój wygląd, ciężko jest mu inaczej patrzeć na siebie. Mamie też będzie trudno wtedy wytłumaczyć dziecku, że z nim też jest ok. Warto też sięgnąć po poradę psycholożki, która podpowie, jak rozmawiać z dzieckiem, gdy u niego pojawi się problem. Dzieci nas totalnie kopiują w każdej sytuacji. Naśladują nas i kopiują nasze zachowania. Podsumowując, "Ciało, które może, ale nie musi". Czego życzyłabyś kobietom, które chcą kierować się taką dewizą w swoim życiu? Chciałabym, żeby słuchały swojego organizmu. Jeżeli faktycznie dzisiaj czują, że są zmęczone, żeby nie robiły nic na siłę, żeby sobie odpoczęły, znalazły chwilę dla siebie - książka, kąpiel w wannie. Żeby były naprawdę dla siebie bardziej wyrozumiałe. Bo niestety - my, Polki, jesteśmy po prostu zajechane, zmęczone, mamy bardzo wysokie oczekiwania wobec siebie, bardzo wysoko sobie stawiamy poprzeczkę, ale też społeczeństwo wobec nas, musimy być super mamami, super kucharkami, super pracownicami i jeszcze realizować swoje pasje... Nie, troszkę spuśćmy z tonu, bądźmy dla siebie bardziej wyrozumiałe i słuchajmy swojego ciała - jeśli krzyczy o odpoczynek, dajmy mu go. Dziękuję za rozmowę. Czytaj także: Granice są super. Jak mówić "nie" w relacjach i dlaczego to buduje zaufanie? Dlaczego to robimy? Uśmiechasz się, choć wcale nie masz na to ochoty? 3 teorie wyjaśniają, dlaczego robimy to wbrew sobie Wyzwanie przyjęte: Od miesiąca regularnie chodzę na pilates. Moje wyobrażenia były zupełnie inne niż rzeczywistość
„Kobieto! Odwal się od siebie!” Ola Kisiel, o tym, dlaczego jesteśmy dla siebie wrednymi zołzami i dlaczego Bridget Jones tak wkurza
Ola Kisiel, znana w sieci jako kisielle, edukatorka, certyfikowana coachka ciałoakceptacji i twórczyni internetowa, od lat uczy kobiety, jak przestać patrzeć na siebie i swoje ciało jak na rzecz do wiecznej naprawy. W rozmowie z polki.pl opowiada o tym, dlaczego nie cierpi Bridget Jones, kto najbardziej nam „dowala” w życiu i że ciałoakceptacja nie jest promocją otyłości.
Ola Kisiel, edukatorka i certyfikowana coachka ciałoakceptacji, tworzy jedną z najbardziej wspierających przestrzeni w polskim Internecie. Uczy kobiety, jak „odwalić się od siebie” i zbudować zdrową, spokojną relację z ciałem. W swoich mediach społecznościowych inspiruje do łagodności dla siebie, dystansu do ideałów i odbudowywania własnej wartości. W ramach naszej akcji „Wybieram siebie z polki.pl” pytam ją o to, jak to wszystko zrobić i czuć się wreszcie dobrze ze sobą. Ola Kisiel o tym, jak wyglądało dorastanie millenialsów Weronika Zagojska: Ola, pokazujesz siebie i swoje ciało w social mediach. Wyglądasz tam pięknie i na osobę, która świetnie się czuje w swojej skórze. Czy zawsze tak było? Ola Kisiel: Absolutnie nie! Jestem millenialsem — moje lata nastoletnie to najbardziej masakryczny, szkodliwy czas obsesji szczupłości. W mediach dominowało przekonanie, że nic nie smakuje tak dobrze, jak szczupłość. Kate Moss była u szczytu popularności, a Bridget Jones ważąca niecałe 60 kg, która miała własne mieszkanie w Londynie, pracowała w mediach, była nam przedstawiana jako zaniedbana, gruba nieudacznica. Dodajmy, że aktorka ją grająca, Renée Zellweger, musiała w szybkim tempie specjalnie przytyć do tej roli i czuła się w tym „grubym” ciele fatalnie. Co już wtedy jakoś kłóciło się ze sobą. Dokładnie tak. Nie brakowało też szkodliwych diet odchudzających (kto pamięta czarną kawę i jajka na twardo na diecie kopenhaskiej?), pełnych mizoginii nagłówków i sprowadzania roli kobiet jedynie do wyglądu. Jak człowiek dorastał w latach dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych i ma teraz dobry obraz swojego ciała, to najpewniej wykonał ogrom pracy, żeby tak było. Podobnie było w moim przypadku. Przeszłam długi proces od przekonania, że tylko szczupłość da mi szczęście, sukces i pewność siebie, przez narodziny mojego syna, po niesamowicie uwalniające przekonanie, że moje ciało zostało stworzone do większych rzeczy, niż tylko zmieszczenie się w rozmiar S. Dla wielu osób ciałoakceptacja to nadal coś niejasnego albo wręcz kojarzonego z takim przyzwoleniem na niezdrowy tryb życia, a nawet z lenistwem. Jak Ty ją wyjaśniasz i o co w tym właściwie chodzi? Ciałoakceptacja to ruch polityczny, który zakłada, że każda osoba, w każdym ciele, w którym żyje, powinna mieć sprawiedliwy dostęp do przestrzeni publicznej, ochrony zdrowia, rynku pracy, ubrań, usług itp. Zakłada, że nie ma ciał lepszych i gorszych i sprzeciwia się dyskryminacji ludzi ze względu na rozmiar, kształt, kolor, stopień sprawności ciała, w jakim żyją. Kiedy więc uznajemy, że ciałoakceptacja mówi o prawach człowieka, ciężko uznać ją za coś złego, za promocję otyłości czy „usprawiedliwienie lenistwa”. Wydaje mi się, że takie myślenie najczęściej prezentują osoby, które mają ogromne i nieuświadomione przywileje. Jakie? Na przykład mogą pójść do lekarza z bolącym gardłem i dostać adekwatną poradę lekarską i leczenie. Osoby grube najpewniej usłyszą, że wypadałoby mniej jeść, więcej się ruszać i schudnąć. Dlaczego ciałopozytywność tak źle się ludziom kojarzy? Czyli nawet wykształcone osoby nie radzą sobie ze szkodliwymi stereotypami dotyczącymi naszych ciał? Kilka lat temu rozmawiałam z jedną z gwiazd świata fitness — wykształconą kobietą z gigantycznym doświadczeniem, która była przekonana, że grube kobiety, które umierają na raka szyjki macicy, są same sobie winne, bo nie chodzą do lekarza. Tymczasem doświadczenia grubych kobiet są zupełnie inne. W raporcie „Nie myślała pani o schudnięciu”, przygotowanym przez Urszulę Chowaniec i Natalię Skoczylas, czytamy o grubych pacjentkach, którym medycy odmawiają świadczeń tak podstawowych, jak badanie ginekologiczne czy zmierzenie ciśnienia. Dzieje się to raz – z braku sprzętu dostosowanego do grubych ciał, dwa – z przekonania właśnie, że „grube osoby są same sobie winne”. Europejskie Towarzystwo Badań nad Otyłością opisuje, że lekarze spędzają mniej czasu z grubymi pacjentami, rzadziej zlecają im badania i częściej wszystko zrzucają na wagę – co może prowadzić do błędnego lub nawet zbyt późnego diagnozowania poważnych chorób. Dlaczego więc właściwie ciałopozytywność tak się źle ludziom kojarzy? Myślę, że to przekonanie, że ciałopozytywność „usprawiedliwia grubość i zaniedbanie”, nie bierze się znikąd. Ono wyrasta z kilku bardzo silnych prądów kulturowych, których na co dzień nawet nie dostrzegamy. Z dziedzictwa purytanizmu, z logiki kapitalizmu, z fatfobii, mizoginii i z tzw. healthismu, czyli przekonania, że zdrowie jest obowiązkiem moralnym. Dopóki ich nie nazwiemy, ciałopozytywność naprawdę może wyglądać jak bunt bez sensu. Skomplikowana mieszanka. Przybliżysz nam nieco te pojęcia? Czym jest dziedzictwo purytanizmu? Przez wieki uczyliśmy się, że „dobry człowiek” to ten, który panuje nad ciałem, czyli ma samodyscyplinę, kontroluje apetyt, potrafi się „ograniczać”. To jest bardzo purytańska wizja świata. W niej ciało ma być trzymane w ryzach, a każda przyjemność jest podejrzana. Krótko mówiąc, szczupłe ciało bywa odczytywane jako dowód cnoty, bo „umie się pilnować”, a grube ciało jako dowód lenistwa i braku charakteru. Kiedy więc pojawia się ruch, który mówi, że masz prawo do godnego traktowania w ciele, które masz teraz, dla wielu osób brzmi to jak: „chcesz nagrody bez wyrzeczeń, szacunku bez pokuty”. To nie jest prawda o ciałopozytywności, ale wydaje mi się, że tak działa filtr, przez który patrzymy. A jak się ma do tego logika kapitalizmu, którą wymieniłaś? Do purytanizmu dochodzi kapitalizm, który po prostu zarabia na tym, że ciągle czujemy się jak „do naprawy”. Ciało jest traktowane jak jakiś projekt, bo zawsze można schudnąć, odmłodzić się, wygładzić, ujędrnić. Całe branże, takie jak dietetyczna, fitness, beauty, chirurgia estetyczna, opierają się na obietnicy, że jeśli się poprawisz, wreszcie będziesz wystarczająca. Ciałopozytywność w swojej pierwotnej, politycznej wersji podważa ten fundament. Mówi nam, że nasze ciała nie są wadliwym produktem, który trzeba nieustannie „usprawniać”, żeby zasłużyć na szacunek. Dla logiki rynku to jest kłopotliwe, więc dużo łatwiej jest sprzedać obraz ciałopozytywności jako skrajności, jako wymówki, niż zmierzyć się z pytaniem, co jeśli ludzie przestaną kupować swoją godność dietami? Jak fatfobia i mizoginia wpływa na nasze podejście do ciała? Na te dwie powyższe sprawy nakłada się fatfobia, czyli system przekonań, w którym grube ciało jest symbolem wszystkiego, czego mamy unikać: lenistwa, braku kontroli, brzydoty, „zagrożenia dla systemu”. Jeśli ktoś jest przekonany, że grubość jest moralnie zła, to ruch, który mówi „masz prawo istnieć, pokazywać swoje ciało i nie być za to karana”, odbiera jako afirmację czegoś niemoralnego. Stąd reakcje typu: „promujecie otyłość”, „zachęcacie do choroby”, kiedy w praktyce mówimy o czymś dużo bardziej podstawowym, jak prawo do szacunku, leczenia bez upokarzania, do ubrań w swoim rozmiarze. Wątek mizoginii też jest tu bardzo ważny. Większość nienawiści wobec ciałopozytywności uderza w kobiety. Kobiece ciało w kulturze ma do spełnienia określoną funkcję. Ma być ładne, użyteczne, reprezentacyjne. „Zadbana kobieta” to często eufemizm określający kobietę, która poświęca bardzo dużo czasu, pieniędzy i energii na to, żeby spełniać czyjeś oczekiwania estetyczne. W momencie, kiedy kobieta mówi, że nie będzie budować poczucia wartości na tym, ile waży, nie będzie chować brzucha, nie będzie się głodzić, żeby inni mieli na co popatrzeć, to jest to odczytywane jako zaniedbanie. Nie dlatego, że ona obiektywnie się „zapuściła”, tylko dlatego, że przestała pełnić funkcję ozdoby. I tu ciałopozytywność jest ruchem, który odziera to z ładnych słów i mówi wprost, że nie jesteśmy jedynie chodzącymi pustymi opakowaniami. A na czym polega healthism i jak na nas oddziałuje? Healthism to ostatnia warstwa tej całej szkodliwej mieszanki. To przekonanie, że zdrowie jest przede wszystkim kwestią indywidualnego wysiłku i moralności. „Jak się starasz, będziesz zdrowa, jak chorujesz, to znaczy, że coś zrobiłaś źle”. W tej logice „dobry obywatel” to ten, który nie obciąża systemu: nie choruje, nie ma „nadwagi”, nie kosztuje. To daje społeczne przyzwolenie, żeby oceniać innych przez pryzmat tego, jak „dbają o zdrowie” i zakładać, że po wyglądzie wiemy, kto jest odpowiedzialny, a kto „zaniedbany”. Ciałopozytywność mówi, że twoja wartość jako człowieka nie jest zależna od parametrów medycznych, masz prawo do opieki, wsparcia i szacunku niezależnie od BMI. Dla wielu osób to brzmi jak herezja, bo odbiera im wygodny podział świata na „tych, którzy zasłużyli”, i „tych, którym można powiedzieć wszystko”. Więc kiedy ktoś mówi, że „body positive to tylko wymówka”, to najczęściej nie komentuje realnego ruchu, tylko własne lęki i przekonania, w których się wychował. W praktyce ciałopozytywność nie polega na tym, żeby „nigdy nic ze sobą nie robić”. Polega na tym, żeby przestać używać nienawiści, wstydu i przemocy jako motywacji do czegokolwiek. Możemy rozmawiać o zdrowiu, o leczeniu, o dobrostanie psychicznym, ale z założeniem, że godność jest punktem wyjścia, a nie nagrodą za spełnianie czyichś oczekiwań co do wyglądu. I to właśnie ta zmiana – od warunkowej wartości do bezwarunkowej godności – bywa tak odbierana, jak „usprawiedliwianie zaniedbania”. Bo jest radykalna tylko dla tych, którzy całe życie słyszeli, że na prawo do istnienia „muszą sobie zasłużyć”. Czy ciało nie musi być „ładne”, żeby zasługiwało na szacunek? Mówisz kobietom, że ciało nie musi być „ładne”, żeby zasługiwało na szacunek. Co to znaczy w praktyce? Bo przecież wciąż niezależnie od tego, jaki nosimy rozmiar, każda z nas ma to wewnętrzne pragnienie bycia „ładną”. Nawet jeśli na głos temu zaprzecza. Kiedy mówię, że ciało nie musi być „ładne”, żeby zasługiwało na szacunek, to nie chodzi o to, że mamy nagle przestać lubić makijaż, sukienki czy moment, kiedy patrzymy w lustro i myślimy „o, dziś jest dobrze”. Chodzi o coś bardziej fundamentalnego. O to, żeby szacunek, prawa i bezpieczeństwo nie były uzależnione od tego, czy akurat wpisujesz się w aktualny ideał tej „ładności”. Naomi Wolf w „Micie urody”, mówi, że uroda nie jest niewinną, obiektywną kategorią. To nie jest tak, że gdzieś w naturze istnieje jedna definicja piękna, a my tylko próbujemy jej dorównać. Kanon urody jest tworzony społecznie, politycznie i ekonomicznie i bardzo często służy do tego, żeby kobiety mieć pod kontrolą. Wolf pokazuje, że im więcej praw i wolności zdobywają kobiety, tym bardziej zaostrza się presja wyglądu. Skoro nie da się nas już kontrolować przez brak prawa do pracy czy głosowania, to można próbować przez nasz wygląd i opinię o nim. Jeśli popatrzymy na to z tej perspektywy, ta „ładność” przestaje być czymś oczywistym. Kanon zmienia się cały czas. Od zgrabnych i opalonych modelek lat 80., przez „fit, ale z dużą pupą” w epoce sióstr Kardashian, aż po dzisiejszy powrót do superszczupłej sylwetki wspieranej farmakologią. I bardzo ważne, że ten kanon jest zawsze odrobinę poza zasięgiem. Nawet look sióstr Kardashian nie jest efektem „dobrych genów i picia wody”, tylko gigantycznego nakładu pieniędzy, czasu, pracy trenerów, lekarzy medycyny estetycznej, dietetyków, a do tego filtrów i retuszu. To standard, którego przeciętna osoba nie jest w stanie osiągnąć, choćby całe życie spędziła na siłowni i sałacie. Naomi Wolf pisze też o tym, że „piękno” w naszej kulturze jest narzędziem dyscyplinowania. Jeśli wmówi się kobietom, że wartość, miłość, sukces i szacunek są nagrodą za bycie odpowiednio „ładną”, to zawsze można im powiedzieć: „masz za dużo”, „masz za mało”, „tu popraw”, „tu się postaraj”. I to świetnie się składa z kapitalizmem, który zarabia na tym, że my ciągle czujemy się niewystarczające. W tym kontekście zdanie „ciało nie musi być ładne, żeby zasługiwało na szacunek” znaczy w praktyce tyle, że masz prawo być traktowana serio w pracy, nawet jeśli nie wyglądasz jak z okładki, masz prawo do profesjonalnej opieki medycznej, nawet jeśli masz rozmiar wykraczający poza tabelki BMI, masz prawo do miłości, do seksu, do plaży, do krótkich spodenek i zdjęć z wakacji, nawet jeśli twoje ciało jest daleko od kanonu wyprodukowanego przez przemysł beauty i social media. To nie znaczy, że nie wolno ci chcieć „ładności”. Jesteśmy ludźmi, lubimy czuć się atrakcyjne, lubimy bawić się modą, makijażem, włosami. Ciałopozytywność i feministyczne podejście do urody nie mówią, że masz przestać chcieć wyglądać ładnie. Mówią raczej, żebyś sprawdziła, kto dla ciebie ustawia tę skalę i co musi się stać, żebyś mogła o sobie dobrze myśleć. Jeśli twoje poczucie wartości wisi na jednym, konkretnym, bardzo wąskim elemencie, np. płaskim brzuchu lub idealnej cerze to jesteś zakładniczką czegoś, co się zmienia co kilka lat i co dla większości kobiet jest nie do osiągnięcia bez ogromnych pieniędzy, czasu i nierzadko zabiegów. W takim układzie zawsze będziesz „krok do tyłu”. Skąd bierze się ten nasz wewnętrzny krytyk, który psuje nam humor? Dlaczego, Twoim zdaniem, tak surowo oceniamy swoje ciała? Skąd bierze się ten nasz krytyczny wewnętrzny głos, który mówi, że mam, np. za grube łydki i nie mogę się pokazywać w krótkich spodenkach? Myślę, że ten krytyczny głos w głowie nie jest „nasz” w takim sensie, że się z nim rodzimy. To jest suma rzeczy, które przez lata słyszymy o ciałach kobiet. Z mediów, od rodziny, w szkole, w Internecie. W pewnym momencie przestajemy rozpoznawać, że to cudze opinie, zaczynamy mówić do siebie dokładnie tym samym językiem, który widzimy z nagłówków. Amerykańska piosenkarka i aktorka Lizzo nie może po prostu być świetną artystką. Jej ciało jest wiecznie „sprawą publiczną”. Raz mówią: „jak ona może być taka gruba, skoro tyle tańczy”, a innym razem „czy schudła za bardzo”, kolejnym „czy to jeszcze body positive”. Piosenkarka Bebe Rexha po jednym występie dostaje w sieci komentarz, że wygląda jakby „zjadła Lizzo”, a po Met Gali musi tłumaczyć, że przybieranie na wadze ma związek z PCOS i stratą ciąży. Adele nigdy nie miała na swoim koncie tyle przychylnych artykułów, jak wtedy, gdy schudła. A przecież miała już wtedy Oscara i sporo Grammy! Ostatnio była też głośna sprawa z powracającą na scenę po latach Nelly Furtado. Fala hejtu, która spadła na nią za to, że jej ciało się zmieniło z rozmiaru S do większego była dla niej nie do udźwignięcia... Jeśli dziewczynka dorasta w świecie, w którym w kółko widzi te nagłówki, to uczy się bardzo prostego równania, że kobiece ciało jest do oceniania. Nie ma „bezpiecznej” konfiguracji – zawsze będzie „za dużo” albo „za mało”. Nowe badania pokazują też, jak mocno w tę ranę wchodzą social media. Już 1 na 2 dziewczyny mówi wprost, że toksyczne treści o urodzie w socialach obniżają im samoocenę, a 9 na 10 śledzi choć jedno konto, przez które czuje się mniej atrakcyjna. Ponad połowa mówi, że zwyczajnie nie jest w stanie dorównać standardom wyglądu, które widzi w sieci. To jest fabryka wewnętrznego krytyka działająca 24/7 w naszej kieszeni. A potem jest jeszcze to, co dzieje się bliżej domu. Choć łatwo obwinić media, to kiedy kobiety trafiają do mnie na coaching, najczęściej nie płaczą nad zdjęciem Kim Kardashian, tylko nad zdaniem babci, mamy, ojca, nauczyciela WF-u, byłego partnera, którzy mówili im: „spasłaś się”, „z takimi udami nigdzie nie zajdziesz” itp. Te komentarze wsiąkają w nas od dziecka i z czasem stają się tym „wewnętrznym głosem”. Więc jeśli pytasz, skąd bierze się ten okrutny komentator w środku, odpowiedź brzmi, że on jest bardzo logicznym produktem systemu, w którym dorastamy. Media uczą nas patrzeć na siebie jak na obiekt do oceny, przemysł beauty zarabia na tym, że czujemy się ciągle „do poprawki”, kultura bezlitośnie rozlicza kobiety z każdego kilograma, a badania pokazują, że dziewczynki bardzo szybko zaczynają wierzyć, że od wyglądu zależy, czy zasługują na sukces, uwagę i szacunek. W pewnym momencie nasz mózg robi coś, co z jego perspektywy jest „mądre”, czyli próbuje nas chronić przed odrzuceniem, uprzedzając krytykę. Zaczyna więc sam mówić, np. „nie zakładaj tego, bo się ośmieszysz”, „najpierw schudnij, potem zacznij żyć”. Ten głos ma być tarczą, a staje się kijem. I dlatego praca z ciałem i samooceną tak często zaczyna się od bardzo prostego, a jednocześnie rewolucyjnego kroku, czyli zauważenia, że to nie jest obiektywna prawda o twoim ciele, tylko echo świata, w którym dorastałaś. Jak reagować na raniące komentarze od najbliższych osób? Mówisz o partnerach, rodzicach, dziadkach, którzy nie tylko nie wspierają nas w budowaniu zdrowej relacji z własnym ciałem, ale wręcz wpędzają nas w kompleksy. Jak reagować na komentarze dotyczące wyglądu, zwłaszcza w rodzinie? Bardzo często kobiety z tym do mnie przychodzą. I jak już mówiłam, wcale nie chodzi o komentarz z Internetu, tylko właśnie o te zdania znad rodzinnego stołu: „Zobacz, jak ci się przytyło”, „Taka ładna twarz, szkoda tej reszty”, „No, kiedy w końcu zadbasz o siebie?”. One bolą najmocniej, bo padają od ludzi, którzy powinni być naszym „bezpiecznym miejscem”. Co można z tym zrobić w praktyce? Nazwać, zamiast się tłumaczyć. Zamiast udowadniać, że „wcale nie przytyłaś”, możesz spokojnie nazwać sytuację: „Nie chcę, żeby mój wygląd był tematem rozmowy”. To nie jest agresja, to postawienie granicy. Masz do niej prawo, nawet jeśli druga strona „tylko żartuje”. Przerzucić rozmowę z ciała na relację. Czasem pomaga powiedzieć wprost: „Kiedy mówisz o moim wyglądzie w ten sposób, czuję się gorsza i mniej bezpieczna przy tobie. Wolałabym, żebyśmy rozmawiali o czymś innym”. To pokazuje, że to nie jest „fanaberia”, tylko realny wpływ takich słów na waszą relację. Mieć przygotowaną krótką „formułkę”. W rodzinie nie zawsze jest przestrzeń na długie dyskusje. Dlatego z klientkami często przygotowujemy gotowe, krótkie odpowiedzi, np.: „Nie komentuję cudzych ciał, swojego też nie chcę mieć komentowanego”. „To zdanie zostawiam tobie, ja wybieram inaczej o sobie myśleć”. Uśmiech plus zmiana tematu: „Nie będę rozmawiać o moim ciele. Jak tam twoja praca / ogródek / pies?”. To naprawdę robi różnicę, kiedy taki tekst jest „wyćwiczony” wcześniej, a nie wymyślany w stresie przy zupie. Twoje hasło „odwal się od siebie” jest symbolem Twojej działalności. Brzmi dla mnie wspaniale, ale też dość, powiedzmy, młodzieżowo. Co dokładnie rozumiesz przez to pojęcie? I które pokolenia kobiet najbardziej powinny się od siebie odwalić? Wszystkie! Z jednej strony, moje pokolenie millenialsów ma do przepracowania strasznie dużo złych wzorców z okresu dorastania, które to wzorce właśnie wracają ze zdwojoną siłą i pod nową nazwą: wellness, dbanie o siebie, skinnytok. Z drugiej Zetki i jeszcze młodsze pokolenie Alpha doświadcza teraz tego, czego ja doświadczałam 20 lat temu. Znów mamy obsesję szczupłości, znów wartość kobiet sprowadzana jest do ich wyglądu, a konserwatywna fala, która zalewa świat, zawsze zapowiada jeszcze większą obsesję na punkcie kontroli kobiecych ciał. Od prawa do aborcji, po konieczność noszenia rozmiaru S. Najstarsze pokolenia kobiet, choć z wiekiem, mam nadzieję, zyskują więcej luzu i przekonania, że wygląd nie jest najważniejszy, nie uwalniają się od obsesji szczupłości tylko dlatego, że skończył 60 czy 70 lat. Do dziś pamiętam opowieść starszej kobiety, która z nieukrywaną zazdrością mówiła o chorującej na raka koleżance, która „dzięki” chemioterapii znów nosi taki sam rozmiar, jak w klasie maturalnej. Czy możesz podać przykład sytuacji z życia codziennego, w której ta zasada „odwal się od siebie” najbardziej pomaga? Kluczowa kwestia, nad którą pracuję z każdą moją klientką na coachingu ciałoakceptacji to ubrania. Nie zliczę, ile kobiet chodzi w niewygodnych, za dużych albo za małych, zwyczajnie brzydkich ubraniach, przekonana, że na coś lepszego muszą zasłużyć jakąś zmianą wyglądu, rozmiaru itp. Tracą przez to tyle życiowych okazji! Rezygnują ze spotkań, randek, wakacji, nie szukają lepszej pracy, nie ubiegają się o awans. Dlatego pracę ze mną bardzo często zaczynamy od odwalenia się od swojej szafy. Wyrzucenia z niej tego, co „wypada” i zostawienia tylko tego, co pomaga nam być naprawdę sobą. Od czego zacząć pierwszy krok do łagodności wobec siebie i wobec własnego ciała? Jak osoba, która przez lata żyła zupełnie inaczej, może zrobić pierwszy krok do takiej łagodności wobec siebie? Myślę, że najważniejsze jest to, żeby przestać oczekiwać od siebie rewolucji z dnia na dzień. Jeśli przez 20–30 lat uczyłaś się nienawidzić swojego ciała, to pierwszy krok w stronę łagodności jest często bardzo mały i bardzo nieefektowny, zwłaszcza z perspektywy social mediów. I to jest absolutnie w porządku. Ja z moimi klientkami zaczynam zwykle od trzech prostych rzeczy. Po pierwsze: zamień „prawdę absolutną” na „komentarz w głowie”. Nie musisz od razu pokochać swojego brzucha. Pierwszy krok to zauważyć, kiedy w głowie odpala się autopilot: „ale wyglądasz jak świnia”, „masz takie uda, że wstyd wyjść z domu”. I zamiast przyjmować to jako fakt, spróbować dodać jedno zdanie: „to jest myśl, a nie prawda objawiona”. Nagle widzisz, że to jest jakiś głos, którego możesz zacząć uczyć nowych kwestii. To też jest coś, w czym pomagam w procesie coachingowym, czyli rozdzielić „ja” od „głosu, którego kiedyś nauczył mnie świat”. Po drugie: wybierz jedno miejsce, w którym przestajesz się nad sobą znęcać. Nie całe życie na raz. Jedno miejsce. Na przykład lustro w łazience. Umawiamy się z klientką, że przez następne dwa tygodnie przy tym konkretnym lustrze obowiązuje zakaz obrażania siebie. Nie musi być od razu „jestem piękna”. Może być neutralnie: „mam ciało”, „to są moje nogi, niosą mnie cały dzień”, „to jest brzuch, który widzę na zdjęciach, ale nie musi decydować o tym, czy wyjdę z domu”. To jest małe, ale bardzo konkretne. Zmiana jednego rytuału, jednego momentu w ciągu dnia. W pracy 1:1 układamy takie mikromomenty łagodności, dopasowane do codzienności konkretnej osoby. Dla jednej to będzie lustro, dla drugiej przymierzalnia, dla trzeciej zdjęcia na telefonie. Po trzecie: posprzątaj wokół siebie to, co najgłośniej karmi twojego wewnętrznego krytyka. Zanim zmienisz to, jak do siebie mówisz, często warto zmienić to, czym się karmisz. Z mojego doświadczenia ogromną zmianę daje: wyciszenie kont, po których czujesz się jak gorsza wersja człowieka, uzupełnienie feedu o osoby o różnych ciałach, w różnych rozmiarach, w różnym wieku, nazwane na głos granice w stylu „nie komentujemy cudzego ciała przy stole” w rodzinie czy wśród znajomych. Czyli pierwszy krok to nie jest „od jutra kocham swoje ciało”. Pierwszy krok to zauważyć, jak do siebie mówisz, wybrać jedno miejsce, w którym przestajesz być dla siebie zołzą i delikatnie uprzątnąć otoczenie tak, żeby wspierało twoją łagodność, a nie ją sabotowało. Co najczęściej przeszkadza kobietom w budowaniu zdrowej relacji ze swoim ciałem? Myślę, że najczęściej nie przeszkadza nam „brak silnej woli”, tylko to, w co uwierzyłyśmy o samych sobie i o naszych ciałach. Po pierwsze, bardzo wiele kobiet głęboko w środku wierzy, że samoakceptacja = odpuszczenie, lenistwo, leżenie na kanapie i „zaniedbanie się”, czyli w to, o czym już wspominałam. Dorastałyśmy w narracji, że dobra kobieta to ta, która pracuje nad sobą: chudnie, poprawia, ukrywa „niedoskonałości”, walczy z cellulitem i boczkami. Więc kiedy pojawia się myśl, że „chciałabym przestać ze sobą walczyć”, od razu odzywa się wewnętrzny alarm, który mówi „jak siebie zaakceptujesz, to się zapuścisz, nikt cię nie będzie chciał”. To przekonanie samo w sobie blokuje zmianę, bo już spokój w relacji z ciałem jest widziany jako zagrożenie. Po drugie, bliscy bardzo często te przekonania podzielają. To nie jest tak, że żyjemy w próżni, w której możesz sobie po cichu budować czułość do ciała, a świat przyklaśnie. W wielu domach wciąż padają teksty: „ty to tak łatwo przybierasz na wadze”, „z takim brzuchem na plażę?”, „no ale samoakceptacja samoakceptacją, jednak o siebie trzeba dbać”. Partnerskie docinki, „żarty” znajomych, komentarze matek i babć – to wszystko potrafi skutecznie podkopać każdy, nawet najmniejszy krok w stronę łagodności. Zdarza się, że kobiety, z którymi pracuję, bardziej boją się reakcji otoczenia na to, że przestaną się odchudzać, niż tego, że jeszcze raz wejdą w wyniszczającą dietę. Po trzecie, jest ogromny strach przed krytyką i odrzuceniem. To nie są abstrakcyjne lęki. Widzimy, jak traktuje się ciała kobiet w mediach, w komentarzach w Internecie, na ulicy. Wiemy, że ciało może stać się „tematem” rozmowy, żartów, hejtu. Nic dziwnego, że wiele z nas myśli, że „jeśli ja odpuszczę tę wieczną walkę, jeśli nie będę się pilnować, to inni będą mnie oceniać jeszcze mocniej”. Z jednej strony jesteśmy śmiertelnie zmęczone dążeniem do perfekcyjnego ciała, a z drugiej naprawdę trudno uwierzyć, że istnieje jakakolwiek inna droga niż: „albo się katuję, albo jestem kompletnie „zapuszczona”. Masz swoje sprawdzone narzędzia, które wypędzają tego wewnętrznego krytyka, który czasem znika, a potem znowu się pojawia? Czy są jakieś rytuały lub ćwiczenia, które sama stosujesz, by wracać do równowagi w trudniejszych momentach? Wewnętrzny krytyk zawsze wraca. Lubię myśleć o nim jak o trzylatku. Kto próbował kiedyś takiego przestraszonego trzylatka przekrzyczeć, ten wie, jak kiepski to jest pomysł. Wewnętrzny krytyk, podobnie jak dziecko, najgłośniejszy jest wtedy, gdy mamy jakieś niezaspokojone potrzeby. Więc kiedy zauważam, że zaczynam się do siebie dowalać, robię szybki remanent i sprawdzam, o jakie niezaspokojone potrzeby może tu chodzić, zaczynając od podstawowych, czyli kiedy jadłam, piłam, rozmawiałam z prawdziwym człowiekiem, wyszłam na dwór? Może to czas odłożyć telefon? Albo zamknąć komputer? Zadanie sobie pytań, typu: co się dzieje, czego teraz potrzebuję i jak mogę to sobie dać, to zazwyczaj świetny początek, żeby wewnętrzny krytyk przestał się rzucać. Czy da się praktykować ciałoakceptację w dni, kiedy naprawdę nie lubimy swojego odbicia w lustrze? Da się, bo to właśnie w takie dni ciałoakceptacja jest nam najbardziej potrzebna. Ciałoakceptacja nie jest stałym stanem „kocham swoje ciało 24/7”, tylko czymś, co się zmienia, faluje, wraca i odchodzi. Możesz mieć dzień, w którym szczerze nie lubisz swojego odbicia w lustrze, a jednocześnie wybierasz, żeby traktować siebie z szacunkiem: zjeść posiłek, odpocząć, założyć coś wygodnego, pójść do lekarza, zadbać o swoje granice. Kluczowe jest to, żeby niezależnie od tego, jak wyglądamy i jak się ze sobą czujemy, pamiętać, że jestem wartościowa, zasługuję na troskę i mam prawo zaspokajać swoje potrzeby. Nawet – a może szczególnie – w dni, kiedy moje odbicie w lustrze mnie nie zachwyca. Jak wychowywać dzieci, by nie powielały kompleksów dotyczących ciała? Czy twoim zdaniem presja wyglądu dotyka coraz młodsze dziewczynki? Tak, widzę, że ta presja schodzi coraz niżej wiekowo. Dziś o „brzuchu”, „udach” i „ładnej twarzy” potrafią mówić już 8–10-latki, a nie tylko nastolatki. I to nie jest tylko intuicja, mamy na to dane: raporty (np. „Dove o poczuciu piękna i samoocenie dziewcząt”) pokazują, że nawet 9 na 10 dzieci w wieku 10–17 lat widzi w social mediach toksyczne treści o urodzie, a 1 na 2 mówi wprost, że takie „porady” obniżają im samoocenę. Inne badania pokazują, że ponad 40% nastolatków mówi, że treści w social mediach sprawiają, że martwią się swoim wyglądem, a prawie 8 na 10 nastolatków czuje presję, żeby „wyglądać jak najlepiej” w sieci. I to dotyczy nie tylko dziewczynek. Chłopcy dostają z algorytmów zupełnie nową wersję „idealnego ciała”: wysokiego, super umięśnionego, z idealną szczęką. Coraz częściej mówi się o trendach typu, które wywołują u chłopców lęk, obsesyjny trening, zaburzenia jedzenia, a nawet pomysły na ryzykowne zabiegi. Jak rozmawiać z dziećmi, także chłopcami, o ciele tak, by nie powielały kompleksów dotyczących ciała? Mówmy o ciele jak o domu i narzędziu, nie jak o projekcie do poprawiania. Zamiast: „masz takie chude/grube nogi”, raczej: „masz silne nogi, które cię niosą”, „masz ręce, które świetnie rysują, przytulają, grają w piłkę”. Dzieci bardzo szybko wyczuwają, czy ciało jest „do oglądania”, czy „do życia”. Nie róbmy z wagi i wyglądu tematu numer jeden. W domu, w którym dorastamy, kształtuje się to, co uważamy za „normalne”. Jeśli przy stole cały czas komentuje się ciało („ale przytyłaś”, „ale schudłeś”, „z takim brzuchem to…”, „od poniedziałku przechodzę na dietę”), dzieci uczą się, że wygląd jest najważniejszy. Jeśli częściej słyszą: „jestem z ciebie dumna, jak się starasz”, „fajnie, jak o kogoś dbasz”, „widzę, że masz swoje zdanie”, dostają sygnał: „moje cechy, emocje i działania też są ważne”. Uczmy krytycznego myślenia o mediach i filtrach. Zamiast tylko zabraniać sociali, warto usiąść obok i pogadać: „Zobacz, ile filtr tu zmienia – tak w rzeczywistości nikt nie wygląda”. „Jak się czujesz po 20 minutach scrollowania takich filmów? Lepiej, gorzej?”. Czy jest coś, co sama chciałabyś usłyszeć o swoim ciele jako nastolatka? Na pewno coś bardzo prostego, np., że Twoje ciało nie jest problemem do rozwiązania. Możesz rosnąć, dojrzewać, zmieniać się, szukać swojego stylu, ale już teraz zasługujesz na szacunek, przyjaźń, miłość i obecność na zdjęciach. Nie musisz najpierw schudnąć, albo „poprawić się”, żeby „zacząć żyć”. Czy Twoim zdaniem pojęcie „piękna” powinno zostać sprecyzowane na nowo i czy akceptacja ciała to też wspólna, społeczna zmiana, nie tylko indywidualna? Tak, myślę, że pojęcie „piękna” wręcz musi zostać na nowo sprecyzowane, albo raczej rozszerzone tak, żeby przestało być kijem do bicia większości ludzi. Dzisiejszy kanon jest wąski, drogi, oparty na filtrach, zabiegach i przywilejach, więc z definicji sprawia, że większość z nas zawsze będzie „nie dość”. Dlatego akceptacja ciała nie jest tylko prywatnym projektem „dla mojego lepszego samopoczucia”, ale też zmianą społeczną: w słowniku (jak mówimy o ciałach), w mediach (kogo pokazujemy i w jakich rolach), w medycynie (jak traktujemy ludzi o różnych ciałach), w modzie, w pracy i w szkole. Świat, w którym więcej osób ma zgodę na swoje ciało, byłby po prostu mądrzejszy i łagodniejszy – mniej energii szłoby w diety, wstyd i autocenzurę, a więcej w tworzenie, bliskość, odpoczynek, relacje i prawdziwą troskę o zdrowie zamiast o „ładny obrazek”. Czy Polki zmieniają swoje podejście do ciała i wyglądu? Z perspektywy osoby, która prowadzi duże społeczności kobiet, co Twoim zdaniem najbardziej zmienia się w podejściu Polek do cielesności? W którą stronę zmierzamy? A może nic i jesteśmy jak te nasze matki i babki, które często wstydzą się rozebrać na plaży, czy nie chcą dać się uwiecznić na zdjęciu, bo „fatalnie wyglądają”? Widzę dwie rzeczy jednocześnie. Ogromną zmianę i ogromne zmęczenie. Z jednej strony Polki, zwłaszcza te z mojego pokolenia wychowane w latach dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych są po prostu wykończone byciem „projektem do poprawy”. Coraz częściej słyszę: „Nie chcę już spędzić kolejnych 20 lat na odchudzaniu”, „Mam dość tego, że każda rozmowa o zdrowiu zaczyna się od mojego brzucha”. Z drugiej strony wciąż bardzo mocno siedzi w nas lęk, że jeśli odpuścimy tę wieczną walkę, to wszystko się zawali. To, co się zmienia, to moim zdaniem gotowość do kwestionowania tego, co kiedyś brałyśmy za oczywistość. Coraz więcej kobiet widzi, że to nie z nimi jest problem, tylko z kulturą, która jednocześnie wymaga perfekcyjnego ciała, pełnego etatu, macierzyństwa na medal i uśmiechu w gratisie. Myślę, że idziemy w stronę większej świadomości i łagodności, ale to nie jest prosty marsz do przodu. Bardzo często moje obserwatorki i klientki stoją w rozkroku. Jedną nogą w starym świecie diet, wstydu i „muszę się ogarnąć”, drugą – w nowym, w którym ciało ma być domem, a nie wrogiem. I właśnie tam, w tym środku, dzieje się najciekawsza praca, kiedy kobiety zaczynają zadawać sobie pytanie nie „jak mam się jeszcze poprawić?”, tylko „jak chcę się ze sobą obchodzić przez kolejne 10–20 lat mojego życia?”. Gdybyś mogła powiedzieć jedną rzecz każdej kobiecie, która wciąż walczy ze swoim ciałem, wyglądem, kompleksami — co by to było? Powiedziałabym, za siostrami Kite, amerykańskimi badaczkami i działaczkami ruchu body positive, że „twoje ciało jest narzędziem, nie ozdobą” – czyli korzystaj z tego narzędzia i przeżyj to życie na maksa, bo nad twoją trumną nikt nie będzie wspominał twojego płaskiego brzucha czy nóg bez cellulitu. Ludzie, którzy cię kochają, będą cię kochać w każdym rozmiarze i z każdą zmarszczką. Dziękuję za rozmowę. Czytaj także: „Muszę opłakać siebie sprzed kilku lat". Michalina Grzesiak w rozmowie z Pauliną Mikułą o rozstaniu i miłości na własnych zasadach „Najważniejsza relacja to ta z samą sobą”. Dlaczego stawianie siebie na pierwszym miejscu nie jest egoizmem? „Wybieram siebie” – nowa akcja Polki.pl. Nie musisz być idealna, wystarczy, że będziesz sobą
Obiecujący talent. Rozmowa z Nicole Obarzanek, młodą Polką, która swoje pierwsze kroki w muzycznej i tanecznej karierze stawia w metropolitalnym Dubaju
Nicole Obarzanek to młoda Polka, która zdecydowała się na podbój muzyczno-tanecznej sceny. Choć dopiero stawia swoje pierwsze kroki w branży, już teraz wzbudza zainteresowanie swoim obiecującym talentem. W rozmowie z nią dowiemy się o jej dotychczasowych doświadczeniach, ulubieńcach ze świata muzyki i planach na przyszłość.
Od czego zaczęła się Twoja przygoda z tańcem i śpiewem? Tańczę od najmłodszych lat, ale prawdziwa przygoda z tańcem zaczęła się, gdy mój tata zaczął publikować nagrania, na których ćwiczę układy taneczne razem z moją nauczycielką. Sprawiało mi to wiele radości i inspirowało do kolejnych działań. Śpiew również jest dla mnie bardzo ciekawy i wiele ćwiczę, by osiągać coraz lepszy poziom. Miałam swoje wzloty i upadki, ale zawsze mogę liczyć na wsparcie taty. Grasz również na skrzypcach. Co najbardziej lubisz w grze na tym instrumencie? Do gry na skrzypcach zachęciły mnie nagrania publikowane w social mediach, na których inne osoby grają właśnie na tym instrumencie. Gdy oglądałam te materiały, czułam, że może to być świetna zabawa i niesamowite doświadczenie. Spróbowałam i pokochałam skrzypce! W skrzypcach najbardziej lubię to, że struny są bardzo gładkie i lekko przemykają pod palcami. Uwielbiam również powstające na tym instrumencie rytmy i piosenki. Skrzypce są według mnie bardzo kojącym instrumentem. Jaki jest Twój ulubiony gatunek muzyki i ulubiony styl tańca? Moim ulubionym gatunkiem jest muzyka popowa, która daje mi niesamowity zastrzyk energii i nieustannie ekscytuje! Jeśli chodzi o taniec, to najbardziej lubię taniec współczesny. W tym stylu można wyrażać się poprzez mimikę twarzy, co uważam za ogromną zaletę. W dodatku pozwala on zachować mi formę! Często występujesz przed publicznością. Który z występów szczególnie zapadł Ci w pamięć? To pytanie jest dość podchwytliwe, ponieważ bardzo się denerwuję przed publicznością. Mimo to, najmilej wspominam występ podczas Golden Voice Competition, który był całkiem niedawno – w marcu tego roku. Zabawa i radość ze śpiewania zdecydowanie przeważyły nad tremą i obawami. To było świetne doświadczenie i często wracam do niego myślami. Wspomniałaś, że zmagasz się z tremą przed występami. Jak sobie z nią radzisz? Masz jakieś specjalne, sprawdzone sposoby? Tak, trema czasami daje mi się we znaki – serce mi bije wtedy jak szalone! Ale sprawdzonym sposobem na uspokojenie się są głębokie wdechy i wydechy. To mi zawsze pomaga! Masz jeszcze inne pasje poza tańcem, śpiewem i muzyką? Tak, oprócz tańca, śpiewu i muzyki mam też inne zainteresowania. Uwielbiam modę i najnowsze trendy. Inspiruję się podczas poznawania różnych stylów modowych. Świetnie się bawię podczas wybierania ubrań! Kto jest Twoim idolem lub idolką? Mam wielu idoli, ale moimi zdecydowanymi faworytkami są Taylor Swift i Lana Del Rey. Ich muzyka ma dla mnie szczególne znaczenie. Ulubiona piosenka? Moją ulubioną piosenką jest Lover's Rock TV Girl. Przywodzi mi na myśli miłe wspomnienia z przyjaciółmi. Jakie marzenie chciałabyś spełnić w najbliższej przyszłości? Będę miała ku temu okazję już w maju! Wtedy w Hotelu Armani w Burj Khalifa odbędzie się event muzyczny, na którym mam przyjemność być gościem specjalnym. Zaprezentuję swoją autorską piosenkę. Już nie mogę się doczekać tego występu! Wyczekuję też wydania mojego pierwszego albumu. Jakie masz plany na przyszłość? Mam w planach wytrwałą pracę nad moją muzyką. Chcę rozwijać się w grze na skrzypcach i tańcu. Marzę o staniu się jak najlepszym wykonawcą. Po ukończeniu pierwszego albumu planują wydawanie kolejnych singli, pracę nad teledyskami i chciałabym podróżować i wykonywać moją muzykę na całym świecie! Śledź Nicole na Instagramie i bądź na bieżąco! https://www.instagram.com/nicole_obarzanek_official
Anne Goscinny o ponadczasowości „Mikołajka”. Autorka zdradza, czy zmieniłaby coś w dziele ojca [wywiad]
„Szczęście Mikołajka” trafia do kin 3 marca. Z okazji premiery filmu, miałam okazję porozmawiać z Anne Goscinny, która kontynuuje dziedzictwo swojego ojca René Goscinny’ego - współtwórcy świata Mikołajka i jego kolegów.
„Szczęście Mikołajka”, kolejna adaptacja przygód uroczego małego Francuza, wchodzi do kin 3 marca. To prawdziwa uczta dla miłośników Mikołajka, która nie tylko przenosi na ekran charakter i serce uwielbianych przez fanów bohaterów René Goscinny’ego, ale także wypełnia życiem kultowe rysunki Jeana-Jacques’a Sempé. Nie wiem, czy kiedykolwiek widziałam polski dom, przez który nie przewinęłaby się książka o historiach Mikołajka czy komiks o Asteriksie i Obeliksie. Dziedzictwo, które pozostawił po sobie René Goscinny jest ogromne i dalece wykracza poza dwa najpopularniejsze wśród polskich czytelników tytuły. O tym, dlaczego dzieła Goscinny’ego są nadal aktualne, rozmawiałam z jego córką Anne Goscinny, która nie tylko kontynuuje prace nad rozwijaniem dorobku ojca, ale także sama poszła w jego ślady i tworzy historie dla dzieci. Dlaczego "Mikołajek" jest tak ponadczasowy, pomimo tego, że realia, w których został osadzony mogą być już dla dzieci abstrakcyjne? Anne Goscinny: Mikołaj to postać ponadczasowa. Chociaż od współczesnych dzieci różni się tym, że brakuje mu modnych akcesoriów, takich jak telefony komórkowe czy tablety, wartości przekazywanych przez małego Mikołaja mijający czas nie unieważnia. Dziś dzieci nie mają już drewnianych piórników, a język, którym się posługują, bardzo się zmienił, jednak koleżeństwo, miłość dziecka do swoich rodziców, czułość ucznia w stosunku do nauczyciela - te rzeczy się nie przedawniają. Czytelnicy w XXI wieku mogą nie odnaleźć się w takiej rzeczywistości, ale z łatwością potrafią przenieść się w dusze i serca bohaterów. Czy jest coś, co zmieniłabyś w świecie Mikołajka, gdybyś to ty tworzyła tę historię? „Mikołajek” to arcydzieło. Współtworzyli go mój ojciec i Jean-Jacques Sempé. Jest odbiciem ich epoki, przywołuje ich dzieciństwo. Czytelnikowi, którym jestem, ta praca wydaje się idealna. Nie zmieniłabym ani przecinka. Mikołaj urodził się w 1959 roku. W 2018 roku wraz z projektantką Catel stworzyłam starszą siostrę Mikołaja, wymyślając postać Lukrecji. Może to właśnie był mój sposób, świadomy lub nieświadomy, dodania swoich trzech groszy do mistrzowskiej pracy mojego ojca. Świat przedstawiony w "Mikołajku" jest bardzo "chłopięcy". Czy „Lukrecja" słusznie nazywana jest "Mikołajkiem w spódnicy" czy nie lubisz tej etykietki? „Mikołajek” to rzeczywiście świat wyłącznie chłopców, z wyjątkiem postaci Jadwini i Ludeczki. Ważne, aby osadzić te historie we właściwym kontekście, pamiętając o czasie, w którym zostały napisane. Na początku lat 60. szkoła była jednopłciowa. Lukrecja jest bardzo młodą nastolatką urodzoną na początku XXI wieku. Ma wspólne DNA z Mikołajem, ponieważ mój ojciec jest także jego ojcem, a ja w pewnym sensie jestem matką Lukrecji. Czasami w moich opowiadaniach drogi bohaterów się krzyżują. Na swój sposób wymyśliłam nowego Mikołaja w postaci kuzyna. Zrobiłam z niego trochę pretensjonalną postać, bo jego dziadek był bohaterem literatury dziecięcej i jest z tego bardzo dumny. Więc odpowiadając na twoje pytanie, Lukrecja w żadnym wypadku nie jest Mikołajem w sukience, ale jest niezaprzeczalnie członkiem jego rodziny. Czy wiesz która z postaci wymyślonych przez twojego tatę była mu najbliższa? Może któraś była inspirowana prawdziwą osobą z Waszego otoczenia? Mój ojciec zmarł w 1977 roku. Miałam 9 lat. Niestety nie miał czasu, aby opowiedzieć mi o kulisach swojej pracy jako projektant. Dlatego wszystko, co ci dzisiaj powiem, jest moją własną fantazją i wyobraźnią. Myślę, że ze wszystkich stworzonych przez niego postaci, Mikołaj był chyba tym, do którego mój ojciec był najbardziej przywiązany, ponieważ to przez niego opowiadał o dzieciństwie swoim i Jeana-Jacques’a Sempé. Mikołaj jest więc trochę jak mój ojciec, trochę jak Jean-Jacques Sempé. Mama Mikołaja wygląda tak, jak wyobrażam sobie babcię, a jego ojciec wygląda jak mój dziadek. Pojawia się też bardzo interesująca postać, mianowicie Bunia, czyli “Mémé”. Mój ojciec mieszkał bardzo daleko od swojej babci, w Argentynie, podczas gdy jego dziadkowie mieszkali w Europie. Być może musiał wymyślić wszechobecną, uniwersalną babcię, aby zagoić głęboką ranę spowodowaną faktem, że nigdy więcej jej nie zobaczył - zginęła podczas wojny. Twój tata współtworzył nie jeden, ale wiele bajkowych uniwersów, z których największą miłość fanów zdobyły właśnie historie o Mikołaju, ale i Asteriksie. Który z tych światów był ci bliższy, gdy byłaś dzieckiem? Mój ojciec stworzył, tworzył tysiące postaci, z których najsłynniejsze to oczywiście Asterix i Mikołaj, ale i Lucky Luke, taki jaki jest dziś znany, jest także tworem mojego ojca. Jako dziecko, za życia ojca, czytałam tylko jego Mikołaja. Asteriksa odkryłam dopiero po jego śmierci. Mikołaj pozwolił mi posłuchać, jak mój ojciec opowiada mi o swoim dzieciństwie. Dlatego niezaprzeczalnie bliżej mi było do Mikołaja niż do Asterixa. Asterixa odkryłam później i zawsze będę go cenić. Rok 2023 przyniósł fanom twórczości R. Goscinny'ego aż dwie premiery ("Szczęście Mikołajka" i "Asterix i Obelix: Imperium smoka"). Masz ulubioną filmową adaptację przygód tych bohaterów? Rzeczywiście, ten rok obfituje w adaptacje dzieła mojego ojca. „Asterix i Obelix: Imperium Smoka”, film Guillaume'a Caneta, cieszy się dużym powodzeniem. Ale to film Alaina Chabata „Asterix i Obelix: Misja Kleopatra” jest niezaprzeczalnie największym sukcesem z serii. Nie ukrywam, że jestem niezwykle dumna z filmu “Szczęście Mikołaja”. Udało nam się nakłonić twórców do dialogu i mieć duży wpływ na stworzone przez nich postacie, co było wyzwaniem, bardzo ryzykownym zakładem, którego się podjęliśmy. Mam z całego serca nadzieję, że mój ojciec może obejrzeć efekty naszej pracy stamtąd, gdzie teraz jest. Rozmawiała Aleksandra Zaborowska View oEmbed on the source website „Szczęście Mikołajka” (reż. Amandine Fredon, Benjamin Massoubre), dystrybucja Monolith Films. Czytaj także: Książki dla dzieci o lecie. 20 świetnych tytułów - przywołaj lekturą najcieplejszą porę roku 12 najpiękniejszych książek o miłości dla dzieci. Nie tylko na walentynki 14 wartościowych tytułów, które przygotują twoje dziecko na pojawienie się młodszego rodzeństwa
Lech Wałęsa ogłosił, że jest bankrutem. „Rozdawałem, nie gromadziłem"
W wywiadzie udzielonym dla „Rzeczypospolitej" dodał: „Liczyłem, że tak jak było, będzie zawsze. Dzisiaj już nie mam co rozdawać".
Były prezydent a także współzałożyciel i pierwszy przewodniczący NSZZ „Solidarność" Lech Wałęsa udzielił wywiadu. Opowiedział w nim nie tylko o tym, jak pandemia wpłynęła na jego życie, ale również skomentował nieudolne działania rządu. Dodał również, że podejmowanie pracy jest mu bardzo potrzebne, ale chyba nie dożyje czasów, kiedy znów będzie mógł wsiąść do samolotu i polecieć na drugi koniec świata. Lech Wałęsa ocenił również obecną sytuację w kraju, krytykując obecny rząd i jego działania w tych trudnych dla wszystkich czasach. Lech Wałęsa został zapytany również o to, czy wspiera i co sądzi o Strajku Kobiet. Jedno z pytań dotyczyło również Kamali Harris, przyszłej wiceprezydent USA - pierwszej na tym stanowisku kobiety. Źródło „Rzeczypospolita". Więcej najświeższych informacji: Z powodu koronawirusa grozi nam III wojna światowa? Profesor Flisiak komentuje skuteczność szczepionki na koronawirusa Szef MEN: trzeba przygotować się na kolejne miesiące zdalnej edukacji
Mama Ginekolog skrytykowana przez dziennikarzy. „Czuję, że jest na mnie zlecenie z TVP"
„Ten materiał prześmiewa mnie, obraża, ale to nie jest problem. Problem jest taki, że ten materiał, ten pan obraża was. Obraża was, kobiety, które tutaj są i mnie obserwują."
Mama Ginekolog, czyli Nicole Sochacki-Wójcicka, jest ginekologiem położnikiem w tracie specjalizacji. To znana większości kobiet w Polsce blogerka, która porusza tematy związane ze zdrowiem kobiet i ciążą oraz prowadzi sklep internetowy. Jest też bardzo aktywna na Instagramie (śledzi ją ponad 648 tys fanek), gdzie komentuje sprawy społeczne, polityczne oraz bieżące wydarzenia. Niedawno została skrytykowana w jednym z programów TVP. „W tyle wizji" w TVP o Mamie Ginekolog Nicole Sochacki-Wójcicka na swoim InstaStories powiedziała, że TVP zaatakowało ją, ponieważ otwarcie przyznaje się, że wspiera Szymona Hołownię w zbliżających wyborach prezydenckich. Materiał do programu „W tyle wizji" nadawany w TVP Info przygotował Rafał Ziemkiewicz i Dorota Łosiewicz. Nicole Sochacki-Wójcicka została w nim nazwana „ciocią dobrą radą", poruszona została kwestia jej zachęcania kobiet do spania bez bielizny (tzw. wietrzenie narodowe) oraz, że sprzedaje bransoletki na urodzenie „ślicznego dzidziusia". Odpowiedź Mamy Ginekolog na zarzuty TVP Mama Ginekolog zarzuciła dziennikarzom, że w materiale zostało podanych wiele nieprawdziwych informacji. Nicole Sochacki-Wójcicka dodała, że dostawała mnóstwo telefonów i maili z prośbą o komentarz - dziennikarze bardzo zachęcali by dodała coś od siebie, a jeśli tego nie zrobi, wyemitują program bez jej wypowiedzi. Nicole Sochacki-Wójcicka dodała, że już dawno podjęła decyzję, że nigdzie nie będzie udzielać wywiadów i nie będzie pokazywać się w telewizji. Źródło onet.pl Więcej najświeższych informacji: Mama Ginekolog skrytykowana za zdjęcie z synkiem Jasnowidz Jackowski zapowiada coś gorszego od koronawirusa
Daria Widawska - jak spędza na walentynki
Mówią o niej, że zna życie wystarczająco dobrze, by wiarygodnie odegrać je na scenie czy przed kamerą. Dla aktora to największy komplement.
Macierzyństwo, małżeństwo i praca wyraźnie jej służą. W głosie słychać radość. W słowach nietrudno wyczuć spełnienie i dojrzałość. Daria Widawska ma w sobie zarazem spokój i wigor, pozwalające jej każdego dnia budzić się do nowych wyzwań. Bez skrępowania rozmawia i o pracy, i o uczuciach… - Miłość to… Daria Widawska: „Bezinteresowna radość z istnienia drugiej osoby”, jak mądrze ktoś kiedyś powiedział, a ja podpisuję się pod tym obiema rękoma. - Ale co właściwie jest w niej najważniejsze? Daria Widawska: Zaufanie. Pewność, że ten, kogo kochamy, zawsze będzie dla nas oparciem. I może jeszcze szacunek, bez którego trudno iść razem przez życie. - Łatwiej, gdy ma się u boku kogoś takiego jak pani mąż? Daria Widawska: Bez wątpienia. Jesteśmy z Michałem już od ponad 11 lat i dobrze wiem, że mogę na niego liczyć naprawdę w każdej sytuacji. - 11 lat? A podobno zakochanie trwa tylko kilka miesięcy… Daria Widawska: Ja jestem zakochana permanentnie! Jasne, że pierwsze chwile znajomości oszałamiają, wywołują te słynne motylki w brzuchu, ale potem też jest pięknie. Tylko trzeba już kochać mądrze. Walczyć o miłość każdego dnia. W prozie codzienności. Czasem w trudzie. Nie szukać fajerwerków, ale siebie nawzajem. Poznawać się. Troszczyć o związek. - Jak wy z mężem o niego dbacie? Daria Widawska: Kiedy jedno ma słabsze chwile, drugie je odciąża. Przejmuje obowiązki. Jest zawsze blisko. Nie ucieka w swój świat. Pamiętamy też o czułościach, o miłych gestach. - O rocznicach ślubu również? Daria Widawska: Oczywiście! Zawsze je świętujemy. Ale lubimy także robić sobie z mężem niespodzianki bez okazji. Czasem dostanę naprawdę niespodziewanie kwiaty lub jakiś drobiazg. O, ostatnio dał mi tę zawieszkę do bransoletki. Tak od siebie. Spontanicznie. - Walentynki też jakoś uczcicie? Daria Widawska: Na pewno znajdziemy chwilę tylko dla nas dwojga. Oboje mamy okresy, gdy dużo pracujemy i wtedy staramy się wygospodarować chociaż dzień, dwa, by pobyć ze sobą, porozmawiać. Niedawno wróciliśmy z dwudniowego, nieplanowanego wypadu do Rzymu. Odetchnęliśmy. - Wasz synek nie był zazdrosny? Daria Widawska: Nie, bo został pod dobrą opieką. A wie, że oboje kochamy go nad życie. Ma 3,5 roku. Sporo rozumie. - To piękny wiek dla mężczyzny… Daria Widawska: O tak! (śmiech) Iwo ma niesłychaną ciekawość świata. Wymyśla fantastyczne pytania, nowe słowa. Co jest największą wadą Darii Widawskiej? Czytaj dalej... - Zdarza się, że pojawienie się dziecka oddala rodziców od siebie. A jak jest u was? Daria Widawska: Niczego takiego nie zauważyłam. Wręcz przeciwnie. Mamy nowy, stały temat do rozmów. Staramy się wychowywać synka razem, odpowiedzialnie i zgodnie. To sprawia nam wiele radości. - Dziecko zmieniło pani przyzwyczajenia? Słyszałem, że podobno musiała pani zacząć gotować… Daria Widawska: Tak. Przedtem tego praktycznie nie robiłam. Teraz urzęduję w kuchni, choć za tym nie przepadam. Słyszałam, że ludzie dzielą się na gotujących i degustujących. Ja należę zdecydowanie do tej drugiej grupy. - Co najbardziej cieszy pani podniebienie? Jaki typ kuchni jest pani zdecydowanie najbliższy? Daria Widawska: Wszystko, co włoskie i azjatyckie. Ale jestem przy tym naprawdę otwarta na zupełnie nowe smaki. - Po świetnym posiłku najchętniej… Daria Widawska: …słucham dobrej muzyki. Odpoczywam. Lubię też kino. Ostatnio oglądałam z synkiem „Króla Lwa” i popłakałam się ze wzruszenia przy scenie, w której pokazana jest bezgraniczność ojcowskiej miłości. - Wrażliwa pani jest… Daria Widawska: Nie płaczę jednak na ckliwych romansidłach, tylko na filmach, które mówią o prawdziwej sile życia czy miłości. I wcale się tego nie wstydzę. - W życiu też pani się wzrusza? Daria Widawska: Tak, ale rzadziej. Choć, jak przypomnę sobie pierwszą randkę z Michałem, to aż śmieję się przez łzy. Zaprosił mnie na łyżwy, mimo że wcale nie umiał na nich jeździć. Zaskoczył mnie tym i zauroczył. Bo miał chłopak odwagę. Mogłam zostawić go na tym lodzie. I dosłownie, i w przenośni. Ale kupił moje serce i zainteresowanie. Jak widać,, bardzo skutecznie. - Co jest pani największą zaletą? Daria Widawska: Nie zastanawiałam się nad tym, ale chyba dążenie do perfekcji. Dla innych to może jednak być uciążliwe. - A wadą? Daria Widawska: Za dużo gadam. - To może zakończę pytaniem: czego życzyłaby pani naszym czytelniczkom w Święto Zakochanych? Daria Widawska: Miłości. Krzysztof Rajczyk / Pani domu
Pierce Brosnan - życie po Jamesie Bondzie
Producenci zadecydowali, że już więcej nie będzie Jamesem Bondem. On jednak nie załamał się, przeciwnie - wreszcie poczuł się wolny.
W tym roku skończył 53 lata i rozpoczął życie na nowo. Pożegnał się z agentem 007 i udowodnił, że przekonywająco umie zagrać nie tylko angielskich dżentelmenów. Krytycy jego najnowszą rolę w filmie „Kumple na zabój” uznali za najlepszą w dotychczasowej karierze. Izie Bartosz Brosnan opowiedział, jak udało mu się odzyskać radość życia. Wyciągnięty podkoszulek, czarne luźne spodnie i długa siwa broda. Ten Pierce Brosnan, który przyszedł na wywiad do jednego z nowojorskich hoteli, w niczym nie przypominał Jamesa Bonda. „Nieźle wyglądam, co?”, zapytał na dzień dobry, puszczając oko. Trudno było nie przytaknąć. Kiedy teatralnym ruchem a la Bond poprawił sobie włosy, w głos zaśmiał się nawet jego agent. Aktor zawsze słynął z wielkiego poczucia humoru. I z dystansu do siebie. Nie zmieniły tego nawet trudne życiowe doświadczenia, takie jak śmierć pierwszej ukochanej żony Cassandry Harris w 1991 roku. Dziesięć lat później aktor znowu wziął ślub. Jego wybranką została dziennikarka telewizyjna Keely Shaye Smith. Mają dwóch synów – dziewięcioletniego Dylana i czteroletniego Parisa. Wydawało się, że w życiu ma już wszystko: udaną karierę i wspaniałą rodzinę. W ubiegłym roku jednak dużo się zmieniło. Producenci filmu o Jamesie Bondzie podziękowali mu za współpracę. A on przeżył szok. Był wściekły i długo nie mógł pogodzić się z tym, że ludzie, których uważał za swoich przyjaciół, pozbywają się go z dnia na dzień. Ale z czasem nauczył się żartować z tej sytuacji. Teraz, opowiadając o swoim najnowszym filmie „Kumple na zabój”, zapewnia, że zaczął nowe życie. „Nie myślę już o Bondzie”, mówi. Na pytanie obsługi hotelu, czego się napije, chwilę milczy. Potem uśmiecha się: „Poproszę martini. Wstrząśnięte, nie mieszane”. Iza Bartosz: – Ile kobiet mieszka w Pana domu? Pierce Brosnan: Hmm... to pytanie to z pewnością jakiś podstęp. Tylko jaki? – Nawiązuję do wywiadu, jakiego udzielił Pan amerykańskiemu „Playboyowi”: „W moim domu mieszkają cudowne kobiety – syreny. Dbają o to, żebym miał co jeść i pić. Kiedy jestem sam, mówię im: »Podejdźcie do mnie i zdejmijcie ubrania, dziewczyny«. Mogę zabawiać się z nimi do woli. Moja żona zapewniła mnie, że nie ma z tym żadnego problemu”. O mój Boże, dlaczego?! Dlaczego nie potrafiłem się wtedy powstrzymać i otworzyłem usta?! – Teraz musi Pan zdradzić swoje sekrety. No dobrze. Powiem, jak na spowiedzi. Mieszkam z żoną, a oprócz niej w sąsiednich pokojach śpią... Heidi, która dba o to, żebyśmy mieli co jeść i pić, i niania, która troszczy się o nasze dzieci. – To wszystko? Niestety. Prawda jest okrutna (śmiech). – Większość Pana fanów potraktowała to wyznanie jako dowód na kryzys wieku średniego, który Pan przeżywa. Czuje się Pan staro? Zupełnie nie! Mam oczywiście świadomość, że nie jestem już 24-letnim młodzieńcem, ale nie mam żadnego problemu z tym, że skończyłem 53 lata. – Za to producenci filmów o Jamesie Bondzie najwyraźniej mieli problem z Pana wiekiem. Stwierdzili przecież, że jest Pan za stary na to, żeby po raz kolejny wcielić się w rolę agenta 007. Jestem przekonany, że to nie mój wiek był tutaj największą przeszkodą. Nie chcę jednak dywagować na temat tego, dlaczego podjęli taką, a nie inną decyzję. Już dosyć się nad tym zastanawiałem. – Był Pan bardzo rozżalony... To prawda. Byłem rozczarowany. O tym, że nie będę już więcej Jamesem Bondem, dowiedziałem się, kiedy razem z rodziną spędzałem wakacje na wyspach Bahama. Kompletnie się tego nie spodziewałem i przez kilka pierwszych dni najzwyczajniej w świecie nie mogłem w to uwierzyć. A potem zrozumiałem, że oto nadszedł nowy rozdział i dla Jamesa Bonda, i dla Pierce’a Brosnana. – Czuł Pan satysfakcję, czytając w prasie niepochlebne opinie na temat Daniela Craiga? Wielbiciele serii o Bondzie założyli nawet stronę internetową, na której zamieścili apel do producentów o zwolnienie Craiga z pracy. Nie czułem satysfakcji. Uważam, że to niesprawiedliwe dla Daniela. Znam go i wiem, że jest doskonałym aktorem. – Po ogłoszeniu decyzji producentów nie bał się Pan o swoją karierę? O to, że już nigdy nie dostanie Pan ciekawej roli? Na początku się bałem. Z czasem jednak poczułem, że to dla mnie wielka szansa. Poczułem się wolny. Zrozumiałem, że teraz nic mnie nie zatrzymuje, że w końcu mogę zagrać kogoś zupełnie innego niż James Bond. – I zdecydował się Pan zagrać Juliana, płatnego zabójcę, który przeżywa załamanie nerwowe. Po premierze komedii „Kumple na zabój” krytycy uznali, że to Pana najlepsza rola. Zgadza się Pan z tym? Nie lubię takich podsumowań. Jestem przywiązany do większości swoich bohaterów i myślę, że nie można łatwo ocenić, który z nich był najlepszy. Jedno jest pewne: Julian jest zupełnie inny niż moje pozostałe kreacje. Kiedy w ręce wpadł mi scenariusz Richarda Shepharda, pomyślałem sobie: „Boże, dziękuję Ci za to, że są na świecie ludzie, którym do głowy przychodzą tak świetne pomysły”. Ta opowieść to było dla mnie coś niezwykłego. Przełom. Poczułem, że znowu zaczynam odzyskiwać siły. – Widzom kojarzy się Pan z dżentelmenem, który waży każde słowo, jest nienagannie ubrany i niezwykle przystojny. Julian jest zaprzeczeniem tego wszystkiego. Jak przygotowywał się Pan do roli? Przede wszystkim chciałem zrozumieć, co czuje ktoś taki jak Julian. W Los Angeles znalazłem świetną kobietę, która pracuje jako psycholog kryminalny. To ona pomogła mi najbardziej. Później zostały już szczegóły: sam wpadłem na to, żeby zapuścić wąsy. Pomyślałem sobie, że Julian powinien mieć też inny akcent. Jeden z moich przyjaciół, który jest z Bostonu, mówi z takim specyficznych zaśpiewem. Najpierw byłem przekonany, że to jak ulał pasuje do Juliana. Potem jednak zdecydowałem się na akcent brytyjski, ale taki, jakim posługują się rdzenni londyńczycy. No i nie wyobrażałem sobie, że Julian miałby nosić coś innego niż klasyczne kowbojki. – Film kręcony był w Meksyku. Polubił Pan to miasto? Bardzo, choć trochę bałem się tam jechać. Kilka dni przed moim wyjazdem w „Los Angeles Times” ukazał się duży artykuł na temat porwań w Meksyku. Z tekstu wynikało, że co roku dochodzi tam do kilku tysięcy takich przestępstw. Kiedy to przeczytałem, trochę się przeraziłem i zrobiłem wszystko, żeby gazeta nie wpadła w ręce mojej żony. Ale ona kupiła sobie własny egzemplarz i potem odbyliśmy poważną rozmowę na temat moich zawodowych planów. Na szczęście okazałem się nieatrakcyjnym łupem dla porywaczy i mogłem spokojnie wrócić do domu. – Gdzie mieszka Pan na stałe? W Malibu, w Kalifornii. Mamy też dom na Hawajach i kursujemy między jednym miejscem a drugim. Wszystko zależy od tego, co dzieje się w moim życiu zawodowym i gdzie akurat kręcę film. – A więc walizki macie ciągle spakowane? Oj tak. To dobre określenie dla naszego stylu życia. Oprócz wędrówek między naszymi domami często całą rodziną przemieszczamy się z planu na plan. Zależy mi na tym, żeby żona z synami odwiedzała mnie, gdy pracuję. Nie wyobrażam sobie długich rozstań z nimi. – Jest Pan rodowitym Irlandczykiem. Po 23 latach życia w USA zdecydował się Pan przyjąć amerykańskie obywatelstwo. Dlaczego? Bo chciałem wziąć udział w wyborach prezydenckich i zagłosować przeciwko George’owi Bushowi. To był główny powód. Bo tak naprawdę w głębi serca ciągle czuję się Irlandczykiem. – Irlandczycy słyną z tego, że są bardzo rozrywkowi. A Pan jest chyba raczej domatorem? Moi rodacy uwielbiają spędzać czas z przyjaciółmi, ale ja też to lubię. Wieczorne kolacje na świeżym powietrzu w dobrym towarzystwie – nie ma nic przyjemniejszego. I wcale nie koliduje z moją potrzebą spędzania czasu z rodziną. – Jak wygląda Pana wymarzony dzień? Kiedy jestem w domu, przyrządzam synom śniadanie, odwożę ich do szkoły, a potem spędzam czas z żoną. Uwielbiam takie leniwe dni, kiedy możemy po prostu pospacerować, porozmawiać o życiu, napić się wina i nigdzie się nie spieszyć. – Taka będzie Pana emerytura? Nie wyobrażam sobie, że kiedykolwiek pójdę na emeryturę. Obawiam się, że nie wiedziałbym wtedy, co ze sobą począć. Uwielbiam grać i muszę mieć przed sobą ciągle nowe wyzwania. Tylko wtedy czuję, że naprawdę żyję. Najbardziej wdzięczny jestem losowi za to, że tak długo pozwolił mi pozostać w branży. Mam nadzieję, że życie dalej będzie dla mnie tak łaskawe, bo to aktorstwo jest moją największą pasją. – Nie ma Pan innych zainteresowań? Oczywiście, że mam. Uwielbiam malować i robię to, kiedy tylko mam trochę czasu. – Co Pan maluje? Pejzaże. Wielką frajdę sprawia mi zabawa kolorami. Pasjonują mnie impresjoniści: Matisse, Renoir, Kandinski. – Dużo w Panu spokoju, harmonii. Wydaje się Pan pogodzony ze sobą i z tym, co wokół. Czy zdarzyło się w Pana życiu coś, czego Pan żałuje? Myślę, że zgrzeszyłbym, narzekając na cokolwiek. Mam wspaniałe życie i nie zamieniłbym go na żadne inne. Zawsze marzyłem o tym, żeby zostać aktorem – udało się. A za kilka godzin znowu będę w swoim domu. Tam czeka na mnie najpiękniejsza kobieta na świecie. Razem pójdziemy na plażę i przytuleni będziemy mogli podziwiać zachód słońca. Czy może być coś bardziej romantycznego? Muszę tylko coś zrobić z tą brodą. Moja żona twierdzi, że zarośnięty bardziej przypominam Saddama Husajna niż jej męża. Już kilka razy mnie pytała, kiedy znowu będę wyglądał jak facet, którego poślubiła. Rozmawiała Iza Bartosz/ Viva!
Była jak bohaterka współczesnej baśni o Kopciuszku: piękna dziewczyna z małego miasteczka wyszła za bogatego księcia.
Była jak bohaterka współczesnej baśni o Kopciuszku: piękna dziewczyna z małego miasteczka wyszła za bogatego księcia. Ale w prawdziwym życiu zdarza się, że firma księcia plajtuje, a księżniczka z dwójką dzieci sama musi zacząć zarabiać na dom. - Myśląc o rozmowie z Tobą, przygotowałam się na wywiad z kobietą spełnioną i szczęśliwą. Taka jesteś? Zdecydowanie. Ale, jak każdy człowiek, mam różne wzloty i upadki. Jeśli następuje ten gorszy czas, natychmiast sobie mówię, że on minie. Nie wpadam w jakieś straszne stany zwątpienia, co dawniej się zdarzało. – Miałaś załamania? Miewasz je? Chyba każdy je ma, ale się do tego nie przyznaje, bo nie wypada przyznawać się do słabości. Ja nigdy nie udawałam, zawsze byłam sobą. I jeśli wstydziłam się, że mniej wiem, mniej umiem od kogoś, to po prostu siedziałam cicho i uczyłam się. – Wstydziłaś się siebie? Naprawdę? Wstydziłam się na przykład, że nie skończyłam studiów czy że nie znam angielskiego. Bardzo chciałabym studiować psychologię i pewnie dopnę swego. Ale miałam taki okres, kiedy zachłysnęłam się tym całym wielkim światem wybiegów. Teraz się tego wstydzę. Ale na szczęście miałam przy sobie Alicję, moją przyjaciółkę, która w pewnym momencie powiedziała: "Zaczynasz być nieznośna". Bo myślałam, że jestem pępkiem świata. – Claudia Schiffer i Naomi Campbell jednocześnie? Tak, tak. To się brało z niedowartościowania i kompleksów. Nagle pokazują mnie, robią mi zdjęcia, więc nie jestem taka beznadziejna. – Myślałaś, że jesteś beznadziejna? Miałam kompleksy. Po pierwsze mój wzrost. Po drugie sposób wychowania w domu. Jestem jedynaczką i mama chciała wychować mnie na samodzielną osobę, stosując zimny wychów. Nie próbowała mnie napełnić wiarą w siebie... Kocham moją mamę, pomaga mi, zjawia się w trudnych momentach. Ale to nie zmienia faktu, że wylewała mi kubeł zimnej wody na głowę, żebym za dobrze o sobie nie myślała. Chciała zostawić mnie przy sobie, żebym była blisko, nie wyjeżdżała. A robiła to z miłości. – I żebyś mieszkała w Bełchatowie do końca życia? Tak sądzę. – A co miałabyś tam robić? Nieważne, co, ale byłabym obok. Dlatego chyba chcę mieć więcej dzieci. Żeby nie skupiać na jednym całej mojej uwagi. I myślę, że dwóch synów to jeszcze za mało. Gdyby ktoś dał mi pewność, że urodzę dziewczynkę, nie zawahałabym się ani sekundy. – Chcesz mieć trójkę dzieci, a stosujesz plastry antykoncepcyjne.Bo uważam, że dzieci należy rodzić we właściwym momencie, a nie przypadkowo. Sama używam plastrów. Odkleję je, gdy nastąpi odpowiednia pora na następne dziecko. Teraz jestem za bardzo zajęta rozkręcaniem mojej fundacji. – A dlaczego plastry? Bo są najbezpieczniejszą metodą antykoncepcji, a do tego nie muszę pamiętać o nich codziennie, tylko raz w tygodniu. Ale wracając do dziewczynki… – Dziewczynka będzie Ci zabierała rajstopy, pachniała Twoimi perfumami. Coś wiem na ten temat. I o to mi chodzi. Niedawno nieznajoma starsza pani powiedziała mi na ulicy: "Fajne te pani chłopaki. Ale niech pani już zacznie lubić swoje synowe". Trudno mi sobie wyobrazić, jaką będę matką dla dorosłych mężczyzn. – Miałaś w życiu różne zawirowania. Niewiele Cię może zaskoczyć. Miałam, i to ja sama podejmowałam decyzje, jak z nich wyjść. Chcę, żeby moje dzieci decydowały o sobie. Jeśli popełniałam błędy, to dziś wiem, że były mi potrzebne. – Byłaś bohaterką tabloidów, pisano o Twoim romansie z kimś znaczącym dla kultury. Byłam młoda. Przyjechałam z małego miasteczka z wiarą, że osiągnę sukces, a z drugiej strony z niewiarą, że ten sukces mogę osiągnąć. Jestem zodiakalnym Bliźniakiem, są we mnie dwie osobowości, odczuwam to. Potrzebowałam wtedy wsparcia, kogoś znającego reguły show-biznesu, doświadczonego. – I znalazłaś je w mężczyźnie? Pozornie tak. Ale naprawdę znalazłam je dopiero w Andrzeju, moim mężu. – Twój mąż jest 17 lat starszy. Właśnie. To dawało mi prawo myśleć, że nie będę musiała już kłopotać się, jak dokonywać wyborów. – Pomyliłaś się? Nie. Szukałam tego i znalazłam. Andrzej wierzy w siebie, zna swoje wady i zalety, nie musiał leczyć przy mnie kompleksów, jak działo się w moich poprzednich związkach. To ja chciałam wyleczyć swoje przy silnym mężczyźnie. Znalazłam w nim wsparcie. – Wielu mężczyzn nie lubi, gdy kobieta robi się samodzielna. Andrzej jest dumny z tego, że osiągam sukcesy. Nie ma między nami zawiści. Gdybym siedziała w domu, byłabym pewnie sfrustrowana, czekałabym na jego sukcesy i miała coraz więcej pretensji. A nie o taką kobietę mu chodziło. – Wasze małżeństwo trwa ponad siedem lat. Przeszło przez ciężkie próby. Mam na myśli kryzys finansowy i Twoją wtedy deklarację, że w razie czego Ty zarobisz na dom. Mężowie trudno znoszą takie sytuacje? Na początku zarzucano nam, że biznesmen z listy najbogatszych "Wprost" znalazł sobie modelkę i że to jest kontrakt. Wtedy padły z moich ust tamte słowa. A on potem żartował, że wykrakałam kryzys finansowy. Gdy się poznaliśmy, Andrzej budował swoje biznesowe imperium. Ale zbytnio zaufał współpracownikowi i na tym stracił. Firma zaczęła podupadać. – Powiedział Ci o tym?Długo mi o tym nie mówił, ale w końcu powiedział, że jest źle, a może być jeszcze gorzej. Odparłam, że to on jest dla mnie ważny, a nie jego pieniądze. Zresztą po ślubie zrobiliśmy intercyzę. To nie świadczy wcale o braku miłości, tylko o dojrzałości i przyjaźni. Każde z nas ma własny biznes i druga osoba się w nic nie wtrąca, lecz doradza. Ja nauczyłam się rozmawiać i słuchać. Bardzo mi w tym pomógł program "Na każdy temat", przy którym pracowałam. Tam psychologowie tłumaczyli, że trzeba mówić o wszystkim, bo partner nie musi się domyślać. Wiele związków upada, bo relacje oparte są na domysłach, a nie na rozmowie. – Gdy powiedział Ci, że z firmą jest niedobrze, zaczęłaś płakać? Pytać: "Co my teraz zrobimy?" Nie, w takich sytuacjach robię się silna. Andrzej powiedział, że firma pada, a ja na to, że damy radę. Pomyślałam, że pora wracać do pracy, trzeba wspierać męża. – Wyłączyłaś się na kilka lat. Powroty są niełatwe? Wyłączyłam się na dwa i pół roku. Pierwsza ciąża, rok karmienia, 20 kilo za dużo. Druga ciąża, znowu rok karmienia, znów 20 kilo. Po urodzeniu Maćka trochę pracowałam, lecz on płakał, gdy mnie nie było. Był wcześniakiem, wymagał wyjątkowej opieki. Przez rok nie było tygodnia, żebym nie jechała z nim do lekarza. Poza tym po pierwszej ciąży nie schudłam na tyle, by poczuć się zadowoloną ze swojego wyglądu. Niepracowanie było mi na rękę. Moje życie się przewartościowało, odkąd urodziłam dzieci. Dawniej uważałam to za czczy slogan. Kiedyś po pokazie cały dzień odpoczywałam. Dziś biegnę od razu do dzieci, kładę je spać. Rano odprowadzam do przedszkola, potem zakupy, sprawy domowe. – Bardzo się zmieniłaś, przeobrażając się w kobietę dojrzałą? Za kilka dni kończę 34 lata i myślę, że nie chciałabym wrócić do dawnych czasów. Możesz wierzyć lub nie, lecz byłam strasznym bezguściem. Kiedy mieszkałam w Bełchatowie, używałam brązowej pomadki, włosy miałam spalone trwałą. Nosiłam bluzkę z haftem, pasek z dżetami i kolczyki do ramion. Później dowiedziałam się, co z czym można łączyć. Mój styl to prostota. A w środku zmieniłam się o tyle, że powiedziałam sobie: mam w nosie, co ludzie powiedzą. I zaczęłam być prawdziwie szczęśliwa. – Przecież i tak nigdy nas wszyscy nie zaakceptują. Owszem. Kiedyś chciałam, żeby wszyscy mnie chwalili. Potem zdałam sobie sprawę, że ważne jest, co ja myślę o sobie. I że to ja jestem najważniejsza. Im więcej odnoszę sukcesów, tym więcej wokół mnie nieprzyjaciół. Nawet jedna z moich najbliższych przyjaciółek okazała się interesowna. Skreśliłam ją. – Alicja? Nie, nie, Bogu dzięki. Kiedy padała firma Andrzeja, powiedziałam mu, że mam pomysł, że chciałabym robić imprezy, bo się na tym znam. Poza tym czułam potrzebę wykorzystania mojej twarzy, by zbierać pieniądze na chore dzieci. Andrzej powiedział: "Rób to". – I wzięłaś na siebie ciężar utrzymania rodziny? Nie do końca. Przecież Andrzej od razu zaczął myśleć, w jaki biznes ma wejść. Nie umiałby korzystać z portfela kobiety. Ale wcześniej zarabiałam tylko na swoje potrzeby, potem pieniądze szły na dom. – Teraz jest już dobrze? Jest coraz lepiej... Najważniejsze, że tamta sytuacja zmusiła mnie do działania i robienia tego, na co zawsze miałam ogromną ochotę. – A na co miałaś? Wiesz, ja zawsze chciałam być dobrym człowiekiem. – Z tym się chyba trzeba urodzić? Może się taka urodziłam? Ogromną frajdę sprawia mi, że mogę pożytecznie wykorzystać to, co dała mi natura. Dostałam urodę, dwie ręce, dwie nogi. Zostałam obdarowana szczodrze i mogę dzięki temu pomagać innym. Zdobywam środki dla dzieci chorych na raka. No i cały czas jestem modelką. – Nie bałaś się zarzutów, że zarabiasz na cudzym nieszczęściu? Ja w fundacji nie zarabiam, jestem prezesem charytatywnym. Zarabia tylko moja pracownica. Wiem jednak, czego potrzebuję i myślę, że to jest mój sukces: wiedzieć, czego się chce. A firma Felicjańska Media rozwija się. – Brak pieniędzy zabija miłość?" Nie naszą. Były takie momenty, gdy miałam w portfelu 10 złotych. Ważne, żeby nie mnożyć pretensji, jak to się dzieje w wielu związkach. Kochamy się i szanujemy, a inni mężczyźni dla mnie nie istnieją. – Mąż mówi Ci, że jesteś piękna? Tak. A ja staram się być piękna dla niego. Wróciłam na przykład do jasnego koloru włosów, bo taką mnie poznał. – No i nie nosisz już kolczyków do ramion. Nie noszę. Wierzę w siebie, w to, co robię, i w mój dom, który stworzyłam. Jest taki, jakiego szukałam i jakiego mi troszkę w dzieciństwie zabrakło. – Tworzymy domy, w których naprawiamy błędy naszego dzieciństwa? Tak. I tak być powinno. – A jaki jest Twój dom? Znajduje się w nim odpowiedzi na każde pytanie. A moi synowie, zwłaszcza starszy – Maciek, są bardzo dociekliwi. Rozmawiała: Krystyna Pytlakowska/ Viva!