Anne Goscinny o ponadczasowości „Mikołajka”. Autorka zdradza, czy zmieniłaby coś w dziele ojca [wywiad]
„Szczęście Mikołajka” trafia do kin 3 marca. Z okazji premiery filmu, miałam okazję porozmawiać z Anne Goscinny, która kontynuuje dziedzictwo swojego ojca René Goscinny’ego - współtwórcy świata Mikołajka i jego kolegów.
„Szczęście Mikołajka”, kolejna adaptacja przygód uroczego małego Francuza, wchodzi do kin 3 marca. To prawdziwa uczta dla miłośników Mikołajka, która nie tylko przenosi na ekran charakter i serce uwielbianych przez fanów bohaterów René Goscinny’ego, ale także wypełnia życiem kultowe rysunki Jeana-Jacques’a Sempé. Nie wiem, czy kiedykolwiek widziałam polski dom, przez który nie przewinęłaby się książka o historiach Mikołajka czy komiks o Asteriksie i Obeliksie. Dziedzictwo, które pozostawił po sobie René Goscinny jest ogromne i dalece wykracza poza dwa najpopularniejsze wśród polskich czytelników tytuły. O tym, dlaczego dzieła Goscinny’ego są nadal aktualne, rozmawiałam z jego córką Anne Goscinny, która nie tylko kontynuuje prace nad rozwijaniem dorobku ojca, ale także sama poszła w jego ślady i tworzy historie dla dzieci. Dlaczego "Mikołajek" jest tak ponadczasowy, pomimo tego, że realia, w których został osadzony mogą być już dla dzieci abstrakcyjne? Anne Goscinny: Mikołaj to postać ponadczasowa. Chociaż od współczesnych dzieci różni się tym, że brakuje mu modnych akcesoriów, takich jak telefony komórkowe czy tablety, wartości przekazywanych przez małego Mikołaja mijający czas nie unieważnia. Dziś dzieci nie mają już drewnianych piórników, a język, którym się posługują, bardzo się zmienił, jednak koleżeństwo, miłość dziecka do swoich rodziców, czułość ucznia w stosunku do nauczyciela - te rzeczy się nie przedawniają. Czytelnicy w XXI wieku mogą nie odnaleźć się w takiej rzeczywistości, ale z łatwością potrafią przenieść się w dusze i serca bohaterów. Czy jest coś, co zmieniłabyś w świecie Mikołajka, gdybyś to ty tworzyła tę historię? „Mikołajek” to arcydzieło. Współtworzyli go mój ojciec i Jean-Jacques Sempé. Jest odbiciem ich epoki, przywołuje ich dzieciństwo. Czytelnikowi, którym jestem, ta praca wydaje się idealna. Nie zmieniłabym ani przecinka. Mikołaj urodził się w 1959 roku. W 2018 roku wraz z projektantką Catel stworzyłam starszą siostrę Mikołaja, wymyślając postać Lukrecji. Może to właśnie był mój sposób, świadomy lub nieświadomy, dodania swoich trzech groszy do mistrzowskiej pracy mojego ojca. Świat przedstawiony w "Mikołajku" jest bardzo "chłopięcy". Czy „Lukrecja" słusznie nazywana jest "Mikołajkiem w spódnicy" czy nie lubisz tej etykietki? „Mikołajek” to rzeczywiście świat wyłącznie chłopców, z wyjątkiem postaci Jadwini i Ludeczki. Ważne, aby osadzić te historie we właściwym kontekście, pamiętając o czasie, w którym zostały napisane. Na początku lat 60. szkoła była jednopłciowa. Lukrecja jest bardzo młodą nastolatką urodzoną na początku XXI wieku. Ma wspólne DNA z Mikołajem, ponieważ mój ojciec jest także jego ojcem, a ja w pewnym sensie jestem matką Lukrecji. Czasami w moich opowiadaniach drogi bohaterów się krzyżują. Na swój sposób wymyśliłam nowego Mikołaja w postaci kuzyna. Zrobiłam z niego trochę pretensjonalną postać, bo jego dziadek był bohaterem literatury dziecięcej i jest z tego bardzo dumny. Więc odpowiadając na twoje pytanie, Lukrecja w żadnym wypadku nie jest Mikołajem w sukience, ale jest niezaprzeczalnie członkiem jego rodziny. Czy wiesz która z postaci wymyślonych przez twojego tatę była mu najbliższa? Może któraś była inspirowana prawdziwą osobą z Waszego otoczenia? Mój ojciec zmarł w 1977 roku. Miałam 9 lat. Niestety nie miał czasu, aby opowiedzieć mi o kulisach swojej pracy jako projektant. Dlatego wszystko, co ci dzisiaj powiem, jest moją własną fantazją i wyobraźnią. Myślę, że ze wszystkich stworzonych przez niego postaci, Mikołaj był chyba tym, do którego mój ojciec był najbardziej przywiązany, ponieważ to przez niego opowiadał o dzieciństwie swoim i Jeana-Jacques’a Sempé. Mikołaj jest więc trochę jak mój ojciec, trochę jak Jean-Jacques Sempé. Mama Mikołaja wygląda tak, jak wyobrażam sobie babcię, a jego ojciec wygląda jak mój dziadek. Pojawia się też bardzo interesująca postać, mianowicie Bunia, czyli “Mémé”. Mój ojciec mieszkał bardzo daleko od swojej babci, w Argentynie, podczas gdy jego dziadkowie mieszkali w Europie. Być może musiał wymyślić wszechobecną, uniwersalną babcię, aby zagoić głęboką ranę spowodowaną faktem, że nigdy więcej jej nie zobaczył - zginęła podczas wojny. Twój tata współtworzył nie jeden, ale wiele bajkowych uniwersów, z których największą miłość fanów zdobyły właśnie historie o Mikołaju, ale i Asteriksie. Który z tych światów był ci bliższy, gdy byłaś dzieckiem? Mój ojciec stworzył, tworzył tysiące postaci, z których najsłynniejsze to oczywiście Asterix i Mikołaj, ale i Lucky Luke, taki jaki jest dziś znany, jest także tworem mojego ojca. Jako dziecko, za życia ojca, czytałam tylko jego Mikołaja. Asteriksa odkryłam dopiero po jego śmierci. Mikołaj pozwolił mi posłuchać, jak mój ojciec opowiada mi o swoim dzieciństwie. Dlatego niezaprzeczalnie bliżej mi było do Mikołaja niż do Asterixa. Asterixa odkryłam później i zawsze będę go cenić. Rok 2023 przyniósł fanom twórczości R. Goscinny'ego aż dwie premiery ("Szczęście Mikołajka" i "Asterix i Obelix: Imperium smoka"). Masz ulubioną filmową adaptację przygód tych bohaterów? Rzeczywiście, ten rok obfituje w adaptacje dzieła mojego ojca. „Asterix i Obelix: Imperium Smoka”, film Guillaume'a Caneta, cieszy się dużym powodzeniem. Ale to film Alaina Chabata „Asterix i Obelix: Misja Kleopatra” jest niezaprzeczalnie największym sukcesem z serii. Nie ukrywam, że jestem niezwykle dumna z filmu “Szczęście Mikołaja”. Udało nam się nakłonić twórców do dialogu i mieć duży wpływ na stworzone przez nich postacie, co było wyzwaniem, bardzo ryzykownym zakładem, którego się podjęliśmy. Mam z całego serca nadzieję, że mój ojciec może obejrzeć efekty naszej pracy stamtąd, gdzie teraz jest. Rozmawiała Aleksandra Zaborowska View oEmbed on the source website „Szczęście Mikołajka” (reż. Amandine Fredon, Benjamin Massoubre), dystrybucja Monolith Films. Czytaj także: Książki dla dzieci o lecie. 20 świetnych tytułów - przywołaj lekturą najcieplejszą porę roku 12 najpiękniejszych książek o miłości dla dzieci. Nie tylko na walentynki 14 wartościowych tytułów, które przygotują twoje dziecko na pojawienie się młodszego rodzeństwa
Blanka Lipińska o książce i swoim życiu – przeczytaj wywiad z autorką
Blanka Lipińska autorka, nie pisarka, albo – jak sama się określa – wesoła grafomanka. Pisze tak jak mówi, a mówi to, co myśli.
Najczęściej bez specjalnej elegancji, wkładając kij we wszystkie mrowiska. Jej ostry język i nietuzinkowe poczucie humoru powodują zadyszkę, a jeszcze częściej intelektualną biegunkę u największych krytyków literackich w naszym kraju. Ale kiedy oni tupią nogą, ona bije kolejne rekordy. Jaka jest, jak zmienił ją sukces, o czym marzy i czego bardziej potrzebuje do życia, pieniędzy czy seksu? Na te i wiele innych pytań odpowiada w rozmowie dla polki.pl Na początek pytanie filozoficzne, ale w konwencji Twoich książek. Gdybyś była postawiona przed koniecznością wyboru: z czego zrezygnować w życiu – z seksu czy pieniędzy – to na co byś postawiła? W zależności na jak długo… bo do końca życia to nie dałabym rady zrezygnować ani z jednego, ani z drugiego. Nie da się żyć bez pieniędzy, a teoretycznie bez seksu się da. Gdyby jednak miała to być decyzja do końca życia, to nie sądzę, bym miała możliwość zrezygnować z pieniędzy. Natomiast jeśli miałaby być to decyzja tylko na jakiś czas, np. dotycząca kolejnego związku, to nie zrezygnowałabym z seksu. Związek na pieniądzach oprzeć się nie może, a na seksie owszem. Jaka była Blanka Lipińska 365 dni temu, a jaka jest dzisiaj? 365 dni temu byłam przede wszystkim bardzo zakochana, bo to były początki mojego aktualnego związku. Byłam osobą bardzo zapracowaną – pracowałam w klubach, mało spałam. Wydaje mi się, że byłam wtedy osobą spokojniejszą, bo nie stał za mną sukces. Sukces zawsze rodzi jakieś oczekiwania… Człowiek chce więcej i wymaga więcej. Wtedy byłam bardziej beztroska, teraz jest poukładana. Ale nie wiem, która Blanka Lipińska jest fajniejsza… obydwie są fajne, tylko inne. Mówisz, że książki napisałaś dla siebie, a dla kogo je wydałaś? Zaczęło się od tego, że ktoś mi powiedział, że nie dam rady tego zrobić, bo to jest trudne wydać książkę. Później, kiedy okazało się, że to nie było aż tak skomplikowane, usłyszałam, że moje książki nie odniosą sukcesu. A prawda jest taka, że jak ktoś mi powie, że nie dam rady, to tym bardziej muszę to zrobić, aby pokazać takim osobom próbującym podciąć mi skrzydła wielki środkowy palec. Na tym zależało mi najbardziej, bo mam przerost ambicji. Czy pomijając ambicję i chęć udowodnienia, że potrafisz – przeanalizowałaś też rynek polskiej literatury i dostrzegłaś dla siebie niszę? Pisząc swoją książkę, nie znałam w ogóle polskich autorów z nurtu literatury erotycznej, potem okazało się, że ci inni istnieją i jest ich całkiem sporo. Jest nawet kilku, którzy wydali i po kilkanaście książek, a dalej nie odnieśli spektakularnego sukcesu. Z czasem więc pojawiło mi się pytanie, dlaczego? Bo jak pokazał mój przykład, jeśli jesteś dobrze przygotowany, masz plan, a później konsekwentnie go realizujesz, to osiągniecie sukcesu jest proste. Co jest takiego w Twoich książkach, że Czytelniczki je natychmiast pokochały? Prawda. Jak pisałam książkę 5 lat temu i nie miałam seksu, którego bardzo potrzebowałam, to każdą z tych opisywanych rzeczy przeżywałam w trakcie pisania. Ktoś, kto kiedyś zdecyduje się napisać własną powieść, przekona się, że wszystko, co chcemy opisać, trzeba zobaczyć i poczuć. Co więcej, pisanie książki tak nacechowanej emocjami jak moja jest według mnie jak popadanie w obłęd albo choroba psychiczna, bo ty autentycznie czujesz to, co piszesz. A druga sprawa to język, którym zostały one napisane. To nie jest skomplikowany język z całą masą porównań i jakichś zawiłości, gdzie penis nazywany jest berłem namiętności czy konarem płonącym. Wydaje mi się, że siła tej książki tkwi w prostocie przekazu. A dodatkowo stanął za nią żywy człowiek, który jest wiarygodny w tym co mówi. Spora część autorek powieści erotycznych to są starsze panie, niejednokrotnie z lekką nadwagą – zupełnie odbiegają od postaci, które opisują. A tu nagle pojawia się Lipińska, która właściwie napisała książkę o sobie. Wydaje mi się, że ta prawda także pomogła w procesie odbioru moich powieści przez czytelników. Najnowsza część serii „Kolejne 365 dni” promowana jest hasłem rewolucji seksualnej. Na czym polega ta rewolucja? Kiedy wydalam pierwszą książkę „365 dni”, zauważyłam, że ma ona pewną moc sprawczą, że kobiety dzięki niej się otwierają, zaczynają chcieć i oczekiwać więcej. I wtedy przyszło mi do głowy, że moja książka może być czymś dużo większym niż tylko powieścią erotyczną o bogaty facecie i jego chęci posiadania. Że może to być pewnego rodzaju manifest i wstęp, aby stworzyć zalążek rewolucji seksualnej XXI wieku, która zmotywuje kobiety, żeby chciały więcej, przestały tylko dawać i zaczęły brać. Dlatego, że jeżeli seks nie służy prokreacji to służy przyjemności, a ta przyjemność powinna być dzielona 50 na 50. Nie zgadzam się z doktrynami wbijanymi od dziecka na lekcjach religii, że obowiązkiem kobiety jako żony jest spełnienie zobowiązań w stosunku do partnera. Kobieta nie ma żadnych łóżkowych obowiązków. Jedyne, co musimy, to urodzić się i umrzeć. Poza tym warto, żebyśmy byli dobrymi ludźmi, żyli w zgodzie ze sobą, nie krzywdzili innych, a co do reszty nikt nie ma prawa nam mówić, jak mamy żyć, kogo mamy kochać, czy jak uprawiać seks. Mamy swoje życie przeżyć, a nie przetrwać, żyjemy dla siebie, a nie po to spełnić oczekiwania innych. Dostajesz mnóstwo wiadomości, że uratowałaś czyjś związek, albo że Twoje książki otworzyły kogoś na zmiany w relacji. Czy czujesz się gotowa „nieść” taką pomoc? Swoimi książkami dałam zalążek, na podstawie którego ludzie mogą sobie odpowiedzieć czy ich relacja im odpowiada. To, co w nich wykiełkuje i to co oni zrobią z tą roślinką, która z tego zalążka wyrośnie, to jest zupełnie ich sprawa. Ja nie czuję się władna, aby komukolwiek radzić – to moja książka ma wywołać emocje i pomóc w podjęciu decyzji. I wiem, że to się dzieje. Zwłaszcza po ostatniej części kobiety zaczynają patrzeć na swoje życie pod kątem korzyści lub ich braku. Zaczynają oczekiwać, a kiedy nie dostają tego, czego oczekują – odchodzą. Ale ja im nie mówię CZEGO mają chcieć. To, że Lipińska scala albo rujnuje to jest w głowie każdej kobiety. A każda kobieta czyta moją książkę inaczej i inne słowa do niej docierają, inne sytuacje wywierają na niej wrażenie. Myślę, że ja już swoje zrobiłam. Teraz mogę tylko powiedzieć, co ja myślę, co ja czuję, czego ja chcę, ale to będą tylko myśli i uczucia Blanki Lipińskiej, a nie co powinna zrobić inna kobieta. Czyli Twoje fanki nie mogą liczyć na indywidualną pomoc? Jako Blanka Lipińska, mogę radzić tylko osobom, które znam: swoim przyjaciółkom czy koleżankom – osobom, dla których mam czas, żeby pochylić się nad ich problemem. Osoby mi bliskie zawsze mogą liczyć na bardzo szczerą opinię i na mój osąd, czasami nawet kiedy tego nie chcą (śmiech)… Jeśli uważam, że w danej sytuacji powinnam zabrać głos, bo jako obserwator mam bardziej chłodne podejście, to zrobię to czy ktoś sobie tego życzy czy nie. Myślę, że moi bliscy bardzo sobie to cenią – albo nie… (śmiech) Moim zdaniem kobiety czasami patrzą jednopłaszczyznowo na problem w związku i niekiedy mając zaledwie zdawkowe informacje robią krucjatę facetowi. Podczas gdy rzeczywistość może wyglądać zupełnie inaczej, jeśli popatrzymy na to z boku. Staram się zawsze pamiętać, że każdy medal ma dwie strony i jestem daleka od oceniania. Jestem także daleka od dawania porad z tego względu, że nie pracuje już jako terapeuta i nie chcę popełnić błędu złej porady w stosunku do osoby, która naprawdę liczy się z moim zdaniem. Takiej odpowiedzialności na siebie nie biorę i nie chcę brać. Od niemal 365 dni jest o Tobie głośno. Po raz kolejny Twoja powieść okupuje najbardziej opiniotwórczą listę bestsellerów. W mediach pełno wywiadów z Tobą, a mimo wszystko niewiele o Tobie wiadomo. Jak Ci się to udaje? Wydaje mi się, że w dobie social mediów jest to bardzo proste. Pewnie jeszcze raptem 10 lat temu to by się nie udało. Jakiś ułamek ciekawości ludzkiej zaspakajam na swoim Instagramie, gdzie dziele się z obserwatorami częścią swojego życia, oczywiście tą, którą chcę się podzielić. Jeśli kłócę się z partnerem, to nie mówię o tym całemu światu, bo ani nie jestem szalona, ani nie jest to kogokolwiek sprawa. Ale wydaje mi się, że w dobie social mediów ludzie mają narzędzie, które pozwala im „upubliczniać się” na swoich warunkach. Gdyby nie było o mnie wiadomo absolutnie nic, to prawdopodobnie media by drążyły, wysyłano by paparazzi, żeby za mną chodzili i wtedy być może zostały by ujawnione fakty z mojego życia, którymi niekoniecznie chciałabym się dzielić. Natomiast w sytuacji, kiedy ludzie wiedzą, gdzie jadę, co robię, w jakich majtkach czy staniku się ostatnio obudziłam, bo zrobiłam relację z łóżka, kiedy akurat coś mnie rozbawiło, to mam nad tym pewną kontrolę. Można zobaczyć, że Lipińska ma pościel z Ikei, albo że kupiła sobie stolik na taras w Pepco. Nie jestem tak całkiem niedostępna, tylko selekcjonuję, które fragmenty z mojego życia prywatnego i mojej rodziny trafiają w przestrzeń publiczną. Może gdybym żyła sama, nie miała rodziców, brata, faceta, może byłoby o mnie więcej wiadomo. Ale wiem, że moje życie zawsze odbije się rykoszetem na życiu moich najbliższych, a ich najbardziej chęć chronić. Bo to nie oni wybrali taką drogę życiową, tylko ja. Masz na koncie 3 bestsellery. Jesteś w trakcie prac nad ekranizacją debiutu .O czym jeszcze marzy Blanka Lipińska? Marzę o tym, żeby pewnego dnia przeskoczyć samą siebie. Żeby wydać kolejną powieść, podczas pisania której kolejny raz przyjdzie do mnie wena, o której wcześniej wspominałam. Żebym jeszcze raz poczuła to, kiedy świat realny przestaje istnieć, a istnieje tylko ta imaginacja i czary, które towarzyszą procesowi tworzenia. To jest moje egoistyczne marzenie. Zawodowo chciałabym, aby ta kolejna powieść przeskoczyła tą pierwszą. Marzę też o serialu, bo to jest coś, czego jeszcze nie zakontraktowałam. Mam umowy dotyczące ekranizacji filmowej wszystkich swoich powieści, więc kolejnym krokiem byłby właśnie serial na Netflixie, chociaż HBO też bym nie pogardziła (śmiech) Natomiast prywatnie marzę o tym, żeby mieć tyle pieniędzy, żeby moi rodzicie mogli pójść na emeryturę w każdej chwili, w której tylko będą tego chcieli i żeby drugą połowę swojego życia przeżyli na pełnej petardzie nie zastanawiając się nigdy czy ich na coś stać. Chciałabym, żeby mnie było stać na każde jedno marzenie, które sobie wymyślą.
Wywiad - Marcin Kydryński o książce "Biel. Notatki z Afryki"
Opowieść o Afryce w obiektywie fotografa. Sprawdź to!
Adam Młynarczyk: Skąd pomysł na tytuł książki? Marcin Kydryński: Spędziłem w Afryce dwadzieścia pięć intensywnych lat. Powracałem wielokrotnie do miejsc, gdzie już mnie znano, pamiętano. A mimo to nie pozbyłem się nigdy poczucia wyobcowania. Nieuchronnie taka książka jak moja, moje fotografie i obserwacje, są doświadczeniem człowieka z zewnątrz, innego. Naznaczonego odrębnością. Już na pierwszy rzut oka, już z daleka, kiedy idę w pyle wiejskiej drogi, moją nieprzystawalność zdradza kolor skóry. Jakkolwiek życzliwie przyjmowano mnie w tych kilkudziesięciu afrykańskich krajach, nigdy nie byłem i nie będę "swój". Biel to dystans. To często brzemię. Ten krótki tytuł, łatwy do przeczytania w każdym języku, jest też, nie ukrywam, negatywem tytułu najważniejszej dla mnie książki o kontynencie. To oczywiście "Heban" Ryszarda Kapuścińskiego. Każda moja kolejna podróż do Afryki jest tęsknotą za rozmową z Mistrzem. A.M.: Kogo szczególnie zachęca Pan do przeczytania książki "Biel. Notatki z Afryki"? M. K.: Podobnie jak "Lizbona. Muzyka moich ulic", "Biel" jest książką skierowaną głównie do moich słuchaczy, z którymi czuję silną więź, pracując w radiowej Trójce od 1989 roku. Wierzę, że jesteśmy sobą nawzajem zainteresowani, ale brak nam możliwości intymnej rozmowy o rzeczach ważnych. W tym wypadku wędrowanie po Afryce jest jedynie pretekstem do takiej rozmowy. O pięknie, o przemijaniu, religii, książkach, zmysłowości, okrucieństwie, muzyce, lęku, naturze człowieka. A.M.: Czemu zdecydował się Pan na odwiedzenie najniebezpieczniejszych miejsc w Afryce? M.K.: Afryka to świat cały, to kosmos, to ogrom, bogactwo różnorodności ras, wiar, historii, klimatu, pejzażu. Porywając się na książkę, której ambicją jest szersze spojrzenie na sprawy kontynentu, musiałem pojechać wielokrotnie także w miejsca, w które nie zabrałbym swoich dzieci na wakacje. To częstokroć także jedne z najbardziej fascynujących rejonów, kulturowo, historycznie. Jak Somalia, Liberia, Sudan Południowy, Mali. Nie można spróbować opowieści o Afryce nie docierając do tych miejsc. Mnie zresztą interesowało wówczas zawsze najbardziej pytanie, jak dalej żyć, kochać, pracować, bawić się i myśleć o przyszłości w rejonach tak naznaczonych potwornością. Byłem też wielokrotnie w Rwandzie, ale ten temat wydał mi się całkowicie już wyeksploatowany przez znakomitych mistrzów pióra. A.M.: Co może Pan doradzić czytelnikom, którzy po przeczytaniu Pana książki zapragną po raz pierwszy odwiedzić Afrykę? (Który region by Pan polecił? Jak się przygotować? W jakiej porze roku lecieć?) M.K.: Muszę od razu rozczarować tych, którzy szukają w "Bieli" przewodnika po Afryce. To raczej spacerownik eseistyczny. Prędzej wskaże ciekawe lektury, niż zasugeruje konkretne trasy wakacyjnych eskapad. Oczywiście, skoro na kartach książki pojawiają się historie i fotografie z trzydziestu paru krajów, zapewne każdy z czytelników znajdzie dla siebie kierunek, który chciałby samemu poznać do głębi. Ale żeby się nie wymigać i jednak odpowiedzieć: zapewne poleciłbym na pierwszy raz Namibię, jako kraj o najbardziej "korzystnym stosunku urody do bezpieczeństwa". Musimy jednak pamiętać o wyjątkowej dynamice zdarzeń w Afryce, która sprawia, że pozornie szczęśliwe spokojne przystanie stają się z dnia na dzień teatrem najpotworniejszych zbrodni. A.M.: Książka "Biel. Notatki z Afryki" opisuje skomplikowane sytuacje polityczne w różnych krajach. Czy może Pan wskazać miejsca w Afryce, które zmieniają się na lepsze? M.K.: Jakkolwiek w paru sytuacjach wydało mi się to konieczne, by czytelnik odnalazł kontekst w jakim może oglądać fotografie, by pojął złożoność sytuacji w jakiej przyszło funkcjonować sportretowanym postaciom, "Biel" nie jest książką o polityce, ponieważ jej autor nie jest w tej kwestii wystarczająco kompetentny. Jak jednak rozmawiać o Etiopii, o Somalii, o Liberii – bez choćby pobieżnej znajomości dziejów tych państw? Bez trudu wskazałbym te kraje, które jedynie w kilkunastu latach nowego stulecia stoczyły się w otchłań. Ale ponieważ "Biel", zgodnie z sugestią zawartą w tytule, jest jednak książką jasną, zgódźmy się, że nowy wiek zdaje się być tymczasem życzliwy dla Konga Brazzaville, które z chaosu wojny domowej weszło płynnie w erę naftowej prosperity. To trudne, bo zazwyczaj tam, gdzie bogactwa naturalne, tam także nieuchronność konfliktów, które w Afryce są szczególnie krwawe i okrutne. Podobnie wielką przemianę przeszły Angola, Etiopia. Ale to oceny powierzchowne. Często pod lśniącą fasadą kryje się korupcja, plemienny nepotyzm, inwigilacja i ciche represje. Warto też zapytać kogoś z odległej wioski z interiorze Kamerunu, czy nagły wzrost gospodarczy kraju odczuł na własnej skórze. Zazwyczaj bogacą się elity, postępuje rozwarstwienie, rodzą się frustrację. To prowadzi do kolejnych konfliktów. Szczególnie wyraźnie ten schemat zaistniał w Liberii, co dość szczegółowo opisuję w rozdziale "Z umiłowania wolności". Fascynujący jest przypadek Etiopii. Wędrowiec ląduje w Addis i może spędzić tygodnie na włóczędze po kraju i naprawdę nie zorientować się, że trwa tam wojna w dodatku na przynajmniej trzech frontach jednocześnie! archiwum prywatne Marcina Kydryńskiego A.M.: W rozdziale "Dowód życia" wspomina Pan Polską Akcję Humanitarną, której pomoc dla Somalii została przymusowo zakończona w 2014 roku. Czy Pana zdaniem ten kraj ma szansę na zyskanie prawdziwego pokoju? A.M.: Muszę uściślić, bo – co zrozumiałe – dwie historie związane z działalnością PAH zlały się Panu w jedną. Sami Somalijczycy chętnie podkreślają, że w ich tradycji i usposobieniu leży pasja do bitki, rozlewu krwi. W rozdziale "Lekcja empatii" dokonuję dość karkołomnej próby porównania Somalii z sarmacką Rzeczpospolitą. Są narody szczególną czujące predylekcję do wiecznych wewnętrznych konfliktów. I tu, jak się zdaje, jesteśmy z Somalijczykami braćmi. O ile wiem, PAH w Somalii nie poddał się jeszcze, natomiast z powodu działań wojennych i całkowitego zniszczenia i ograbienia misji w Bor, przerwaliśmy czasowo pracę w Sudanie Południowym, i o tym mówi właśnie historia "Dowód życia". A.M.: Jak Pan ocenia aktualną obecność i wpływy krajów europejskich w Afryce? M.K.: To sprawa niesłychanie złożona, wieloplanowa. Nie sposób odpowiedzieć w kilkunastu nawet zdaniach. Książka Lindy Polman "Karawana kryzysu" o funkcjonowaniu organizacji pozarządowych w rejonach konfliktu była dla mnie jedną z najbardziej wstrząsających lektur ostatniej dekady. Podobnie relacje szwedzkich reporterów z działań firm naftowych w etiopskim Ogadenie. Najkrócej: gdzie w grę wchodzą wielkie pieniądze, tam nie ma miejsca na żadne miłosierdzie. Leje się krew i wsiąka w piasek. W swojej książce jednak w mniejszym stopniu analizuję przemiany polityczno gospodarcze, które do dziś dzieją się głównie dzięki mniej lub bardziej inwazyjnym interwencjom światowych spółek. To fascynujący temat, często określany neokolonializmem. Prześledzić na przykład politykę chińską wobec Afryki na przestrzeni ostatnich trzydziestu lat, to ważne. Ale od tego są fachowcy, dziennikarze gospodarczy, śledczy, historiozofowie. Ja w swoich fotografiach – a to przecież jest książka fotograficzna –zbliżam się do ludzi. Parafrazując mojego Mistrza: "daję twarz ubogim". I raczej szukam ich szczęśliwych chwil, niż pokazuję tragedie. Złe wiadomości z Afryki zawsze znajdą do nas drogę. Ale, żeby zakończyć na durowym akordzie, opisuję na przykład pracę księdza Mirka w Kamerunie. Proszę: wspaniała historia o dobrym białym człowieku we wnętrzu afrykańskiej dżungli. Bo są i tacy. Tylko mają imiona i nazwiska a nie loga wielkich koncernów. Tam nie szukajmy miłości. A.M.: Książka liczy blisko siedemset stron. Dlaczego tak duża objętość? M.K.: Proszę się nie obawiać, to głównie obrazki! A.M.: W książce wielokrotnie nawiązuje Pan do literatury Henryka Sienkiewicza. Czy po tylu podróżach do Afryki rozważał Pan napisanie własnej powieści? M.K.: Przeciwnie. Do Sienkiewicza nawiązuję raz tylko, w rozdziale o podróży śladami jego bohaterów. I ten tekst może być, zwłaszcza w roku sienkiewiczowskim, przyczynkiem do dyskusji o zmianach, jakie dokonały się w nas wszystkich na przestrzeni ostatniego wieku. O tym, jak dziś czytać tę, tak bliską mi przed czterdziestu laty książkę, jaką mądrość wynieść z takiej dyskusji. Sienkiewicz jest na kartach "Bieli" postacią dość efemeryczną. Nieustająco powraca Kapuściński, Tomas Halik, Paul Bowles, wielcy komentatorzy islamu i sam Koran, poeci suficcy, mistrzowie współczesnego reportażu, Paul Bowles, pierwsi badacze kontynentu. Jak często powtarzam, "Biel" to zapiski na marginesach książek, które zawsze mam ze sobą w podróży, bo lubię rozmawiać z mądrzejszymi od siebie. Napisanie powieści? Wypadałoby na początek być pisarzem. Wywiad przeprowadził Adam Młynarczyk Książka do nabycia w Empiku. Więcej: Najlepsze nowości wydawnicze na wiosnę Weź udział w konkursie i wygraj książkę i kosmetyki
Lada chwila będzie miała premierę nowa książka Beaty Pawlikowskiej - "Kalendarz 2016. Rok dobrych myśli". To kontynuacja pomysłu bestsellerowej edycji na rok 2015. Zapytałyśmy Beatę Pawlikowską o jej plany, dążenia i wyzwania związane nie tylko z pisaniem! Tylko u nas wywiad z najpopularniejszą polską podróżniczką! Zdradź nam, gdzie Cię jeszcze nie było? Beata Pawlikowska: Na Alasce. Czekam na dobry moment, żeby tam pojechać. Czy podróże, fotografia, pisanie (lada dzień wychodzi Twój Kalendarz a potem nowa książka) to cel sam w sobie czy środek do celu? Ludzie myślą, że masz furę pieniędzy... Gdzie leży prawda? Beata Pawlikowska: Podróżuję, bo zawsze o tym marzyłam i zawsze sprawia mi to fantastyczną radość. Fotografuję, bo zatrzymanie fragmentu nieustannie zmieniającej się rzeczywistości w kadrze to zajęcie magiczne. Piszę, bo kocham. To taka forma sztuki, która stała się mi najbliższa i jak każda forma artystycznego wyrazu jest czymś mistycznym, ponadzmysłowym, fascynującym. Taka jest prawda. Pieniądze? Same przychodzą kiedy chcą. Nigdy nie użyłam sztuki dla zarabiania pieniędzy. Raczej odwrotnie. Wierzę w to, że czysta, natchniona sztuka jest bogactwem samym w sobie, więc w całkiem naturalny sposób przyciąga do siebie więcej bogactwa. I to dzieje się samo, bez mojego świadomego udziału. Skąd pomysł na stworzenie "Kalendarza 2016"? Chodzi o pozytywne nakręcanie ludzi? Czym różni się on od innych kalendarzy? Beata Pawlikowska: Pozytywne myślenie ma po prostu wielką przyszłość :) Bo wiesz jak to jest. Można siedzieć, narzekać i czuć się kiepsko. Ale można też zdobyć się na wysiłek, żeby rozgonić ciemne chmury przygnębienia i dostrzec dobre strony rzeczywistości. Chodzi tylko o to w jaki sposób patrzysz na świat. Kiedy patrzysz pozytywnie, życzliwie i optymistycznie, masz więcej siły, radości i nadziei. I lepiej żyjesz. materiały prasowe Edipresse Książki Zobacz: Kompletujemy wyprawkę szkolnąNowy dom i nowe życie Beaty Pawlikowskiej"Kalendarz 2016" Beaty Pawlikowskiej Na Twoim profilu na facebooku mnóstwo jest żółtych karteczek ze złotymi myślami. To rodzaj terapii? Beata Pawlikowska: To drobne przypomnienie o tym, co jest ważne. Wiem, że w pogoni codziennych spraw wiele ważnych rzeczy umyka. Kiedy zapętlisz się w rozpamiętywaniu przykrych wspomnień z przeszłości i strachu przed tym, co może się zdarzyć, zaczniesz mieć wrażenie, że toniesz. Wystarczy sobie wtedy uświadomić, że dawne urazy można po prostu puścić w niepamięć i że nie ma sensu martwić się na zapas. Wziąć głęboki oddech, przypomnieć sobie, że ważne jest to, co jest teraz i że najlepiej zajmować się jedną rzeczą na raz, i robić to z sercem. Ja właśnie o tym przypominam. Codziennie, o jednej drobnej, ale ważnej rzeczy. Wracając do podróży: którą wspominasz jako najcenniejszą pod względem rozwoju osobistego, samoświadomości i wzbogacenia siebie? Beata Pawlikowska: Podróże do dżungli amazońskiej były dla mnie fantastyczną szkołą życia. Tam zrozumiałam, że - przeciwnie do tego, czego uczy się w naszej zachodniej cywilizacji - w życiu wcale nie chodzi o to, żeby sprawnie i przekonująco robić dobre wrażenie i udawać kogoś, kto jest silny, odważny i samodzielny. W życiu chodzi o to, żeby BYĆ silnym, odważnym i samodzielnym. To ogromna różnica, która mnóstwo zmienia. Czy miewasz koszmary? Blondynka, która potrafi śmiałym krokiem wkroczyć do dżungli, pewnie na co dzień nie boi się niczego! Beata Pawlikowska: Raczej się nie boję, a jeżeli czuję strach, to wiem, że pojawia się po to, żeby mnie przed czymś przestrzec, a ja dziękuję mu za to i świadomie podejmuję decyzję o tym co robię dalej. Nauczyłam się rozumieć strach i wiem, że można być od niego silniejszym. Co Cię przeraża, a co napędza? Ludzie uciekają od strachu, jak i od ambicji... Miewasz tak czasem? Beata Pawlikowska: Napędza mnie ciekawość, pasja, chęć poznania. Uwielbiam poznawać nowe krainy, nowych ludzi, obserwować, rozmawiać, wyciągac wnioski. Co mnie przeraża? Uśmiecham się teraz. A dlaczego myślisz, że w ogóle jest coś takiego?… Czy kiedyś powiesz sobie "dość" i zacumujesz przy jednym porcie na stałe? Beata Pawlikowska: A po co? Robię to, co kocham. Piszę książki, prowadzę program w radiu, podróżuję, fotografuję, rysuję. Sprawia mi to ogromną radość, daje poczucie spełnienia. Przypuszczam, że zawsze tak będzie, a jeśli pewnego dnia zapragnę "osiąść na stałe", to myślę, że zrobię to z taką samą radością i oczekiwaniem na to, czego przewidzieć nie mogę. Jesteście ciekawe, co dzieje się u Beaty Pawlikowskiej? Zajrzyjcie na jej profil na facebooku i śledźcie codzienne nowości! Zobacz: Kompletujemy wyprawkę szkolną Nowy dom i nowe życie Beaty Pawlikowskiej "Kalendarz 2016" Beaty Pawlikowskiej
Książka Pierwsza na liście - wywiad z autorką, Magdaleną Witkiewicz
Magdalena Witkiewicz opowiada o swojej nowej książce, ale i o tym, skąd czerpie inspiracje do pisania.
Specjalnie dla nas autorka książki "Pierwsza na liście" i wielu innych bestsellerów, Magdalena Witkiewicz, zwierza się, dlaczego w ogóle zaczęła pisać, jak dużo jej samej możemy odnaleźć w jej powieściach oraz o tym, dlaczego w swoich książkach podejmuje akurat takie, nie zawsze łatwe tematy. Przeczytajcie! Nie bała się Pani porzucić kariery w biznesie dla pisarstwa? Wydaje się to mało dochodowym zawodem… Oczywiście, że się bałam. Moje przejście było stopniowe. Po ciepłej posadzie i regularnych pensjach otworzyłam firmę marketingową. Niestety pisanie mnie bardzo absorbowało i na firmę miałam mniej energii, a tym samym mniej czasu. Rozwiązanie firmy było bardzo dobrym pomysłem. Na początku robiłam tabelki z planowanymi zyskami na przestrzeni roku, by zobaczyć czy w ogóle zmiana zawodu ma sens. Tabelki były trochę na wyrost, ale jestem przekonana, że to była bardzo dobra decyzja. Mam zupełnie elastyczny czas pracy, co przy dwójce dzieci jest bardzo wygodne. I spełniam swoje marzenia. W dalszym ciągu miewam obawy, ale jestem optymistką i idę do przodu! Dla kogo właściwie Pani pisze? M.W.: Dla tych, co mają ochotę spędzić kilka godzin w raczej miłym towarzystwie, na końcu książki uśmiechnąć się i wnieść ten uśmiech do codziennego życia. Nie moralizuję, nie ganię, nie wymyślam bohaterów z kosmosu. Myślę, że moje powieści dają nadzieję na przyszłość. Dla kogo piszę? Dla tych, co potrzebują tej nadziei, lubią się wzruszyć, pośmiać i odłożyć książkę na bok z uśmiechem. Wśród moich czytelników przeważają oczywiście kobiety. Skąd czerpie Pani pomysły na powieściowe bohaterki? Czy to tylko kwestia wyobraźni, czy możemy odnaleźć w nich cząstki Pani historii? M.W.: Pisarz jest takim podglądaczem rzeczywistości. Bardzo często zwracam uwagę na interesujących ludzi, których spotykam. Na przykład wczoraj poznałam na siłowni kobietę, która jest pilotem w amerykańskich liniach lotniczych. Idealna na oryginalną bohaterkę. Muszę się z nią umówić na kawę! Notorycznie mam takie przypadki. Gdy pisałam „Pierwszą na liście”, przez zupełny przypadek poszłam do mojej koleżanki, która pracuje w hospicjum. Potem byłam u niej wielokrotnie. W książce historia Róży, która pracuje w hospicjum, jest bardzo istotna dla całej fabuły. Pomagają mi też bardzo dobre relacje z moimi czytelnikami. Jedna z czytelniczek, gdy się dowiedziała, że piszę książkę o małżeństwie, które nie może mieć dzieci - „Zamek z piasku” - przesłała mi swój pamiętnik z czasów, gdy ona bezowocnie się o dziecko starała. Pomysły wiszą w powietrzu. Wystarczy uważnie się rozglądać. Kiedyś moi rodzice chcieli kupić drzewo czereśniowe. Jedno. Oburzony ogrodnik powiedział „Czereśnie zawsze muszą być dwie”. Czyż nie piękny tytuł na książkę? Zastanawia się Pani - miłość czy przyjaźń. A czy według Pani miłość może istnieć bez przyjaźni? Zobacz też: Mariusz Szczygieł o strategii na życie "Niewybaczalne" Isabel Wolff Wywiad z Magdaleną Popławską M.W.: Tak, w mojej najnowszej książce „Pierwsza na liście” zastanawiam się nad tym bardzo intensywnie. Kiedyś mi się wydawało, że miłość to jest taka przyjaźń z namiętnością. Teraz wiem, że musi być jeszcze jeden składnik, ale nie jestem w stanie go zidentyfikować. Ale w miłości na pewno musi być przyjaźń. Bez przyjaźni to zwykłe zauroczenie. Może kiedyś napiszę książkę, gdzie tak naprawdę tylko miłość jest ważna? Myśli Pani, że kobiety są silniejsze od mężczyzn? M.W.: Nie ujmowałabym tego w taki sposób. Narażę się pewnie feministkom, ale uważam, że kobiety są zupełnie inne niż mężczyźni. Tak jak każdy człowiek jest inny. Niektórzy są silniejsi, inni słabsi. Jedni lubią sport, inni wolą wylegiwać się w fotelu. Kobiety różnią się od mężczyzn - budową, rysami twarzy, głosem. W niektórych sprawach są silniejsze, a w niektórych słabsze. Do pewnych rzeczy bardziej się nadajemy, a do niektórych lepsi są mężczyźni. Ważne, by każdy sprawdzał się w tym, co chciałby robić. fot. Kamila Wyroślak W najnowszej powieści pt. „Pierwsza na liście” porusza Pani problem dawstwa szpiku. Czy ma to jakiś osobisty związek z Panią? M.W.: Silne emocje, jakie towarzyszyły jednej z bohaterek - Patrycji - są moje. Kiedyś byłam w szpitalu, czekałam na diagnozę i najbardziej na świecie bałam się o to, kto przekaże moje myśli dzieciom, gdy mnie już nie będzie. I między innymi o tym strachu jest ta powieść. Myślałam wtedy o tym, że chciałabym zostawić moim dzieciom cząstkę siebie. Bym z nimi była chociaż na kartkach pamiętnika, czy w listach. By w ważnych życiowych momentach moje dzieci mogły chociaż trochę ze mną „pobyć”. Niestety nie mogę być dawcą szpiku, więc może poprzez tę książkę spełnię dobry uczynek? Już wiem, że dzięki niej cztery osoby zarejestrowały się do bazy dawców. Bardzo się z tego powodu cieszę. Zobacz też: Mariusz Szczygieł o strategii na życie "Niewybaczalne" Isabel Wolff Wywiad z Magdaleną Popławską Nie boi się Pani poruszać trudnych tematów w swoich powieściach, ale jednocześnie są one pełne humoru i optymizmu. Która z dotychczasowych Pani książek jest najbardziej zabawna i dlaczego? M.W.: Najbardziej zabawna? Na podium na pewno byłby „Milaczek”, mój debiut literacki. W powieści bohaterowie są lekko przerysowani, czasem nawet trochę karykaturalni i mają zaskakujące przygody. Jest Zofia Kruk, młoda duchem sześćdziesięciopięciolatka, jest siedmioletnia rezolutna dziewczynka, jest samotny ojciec i „stara panna”. Mieszanka wybuchowa! Dlaczego napisała Pani „Pierwszą na liście”? M.W.: Wiąże się to z moimi osobistymi doświadczeniami. Wspomniałam o pobycie w szpitalu - to właśnie tam, pod wpływem bardzo silnych emocji, przyszedł pomysł na powieść. Potem poznałam Urszulę Jaworską, szefową fundacji zajmującej się tworzeniem bazy dawców szpiku. Potem kolejne klocki mojej książkowej układanki odnajdywały się same. Na mojej życiowej drodze stanęła Bogna Kozłowska, pracująca w gdańskim hospicjum i tak powoli chłonęłam to bezinteresowne dobro, które towarzyszy osobom zaangażowanym w trudną społeczną działalność. Chciałam to dobro pokazać. Mam nadzieję, że choć w niewielkim stopniu mi się to udało. Zobacz też: Mariusz Szczygieł o strategii na życie "Niewybaczalne" Isabel Wolff Wywiad z Magdaleną Popławską
Elegantki. Moda ulicy lat 50. i 60. XX wieku - wywiad z autorką - Agnieszką L. Janas
Wywiad z Agnieszką L. Janas, historykiem mody i dziennikarką, autorką książki „Elegantki. Moda ulicy lat 50. i 60. XX wieku”
„Elegantki” to pierwsza książka o modzie w PRL-u oglądanej przez pryzmat rozmów z kobietami, które przenosiły do Polski światowe trendy tamtych lat, m.in. Beatą Tyszkiewicz, Krystyną Mazurówną czy Ewą Marią Morelle (Frykowską). Bogato ilustrowana publikacja jest opowieścią o czasach, w których piękny ubiór wymagał nie tylko dobrego gustu, ale także wyrzeczeń, sprytu i odwagi, by wyjść w nim na ulicę. Rozmawiamy z autorką książki, Agnieszką L. Janas. Anna Jadwiga Małysiak: Skąd pomysł na „Elegantki”? Agnieszka L. Janas: Pomysł na książkę i cały cykl (bo w planach są publikacje poświęcone kolejnym dekadom, modzie damskiej i męskiej) był czymś naturalnym. Jestem historykiem i dziennikarzem, a zainteresowanie modą wyniosłam z domu. W którymś momencie życia to musiało się połączyć – tak właśnie zrodziły się „Elegantki”. Jaki konkretnie wpływ na książkę miał Pani warsztat historyka i dziennikarza? Przy pracy nad książką przydatny była wiedza o epoce, o której rozmawiałyśmy, a także świadomość faktu, że bohaterki pochodzą z różnych środowisk. Warsztat dziennikarza przydał się natomiast na etapie rozmów z bohaterkami. Wielu znakomitych historyków pisze książki pozbawione ludzkiego wymiaru. Ja patrzyłam na bohaterki jak na jednostki z ich emocjami, własną historią - nie tylko jako na część większej całości. To cecha charakterystyczna dziennikarstwa. A pasja do mody? Kiedy to się u Pani zaczęło? Wcześnie. Już w bardzo wczesnym dzieciństwie miałam ulubioną koszulę nocną i nie pozwalałam się ubrać w nic innego. Proszę sobie wyobrazić - półroczne dziecko, które w ramach protestu sztywnieje. I nie da się z nim zrobić nic innego, niż tylko ubrać w to, co lubi. Co jest fascynującego w modzie lat 50. i 60.? Moda jest fascynująca sama w sobie. Choć sama staram ubierać się zgodnie z trendami, moda to nie jest dla mnie tylko obowiązująca w danym momencie długość spódnicy czy fason. Patrzę się na nią szerzej, jako aspekt historii, obyczajów danego społeczeństwa. Moda to także możliwość wyrażenia się samego siebie. Każda z tych płaszczyzn była bardzo widoczna w latach 50. i 60. w Polsce. Bohaterki mojej książki nieświadomie obroniły to wszystko, co próbowano zniszczyć. Nie doszło do upadku mody dlatego, że nie dopuściły do tego polskie dziewczyny, które nie zgodziły się wyglądać tak samo. Urodę życia, kulturę, dobre maniery – to wszystko udało im się przenieść przez najgorszy okres stalinizmu lat 50., a potem gomułkowskiej szarzyzny, gdzie już nie było takiego terroru, kultura się rozwijała, ale cały czas groziła Polakom nijakość, urawniłowka, „przyjaźń polsko-radziecka”. Kobiety, o których traktują „Elegantki” nie dopuściły do zwycięstwa marazmu, do utraty wiedzy o tym, co dla człowieka istotne w jego codzienności. Dymiły gruzy Warszawy, a dziewczyny biegały po nich w butach na obcasach. Ten ich hart ducha i upór jest naprawdę godny podziwu. Zobacz też: "Francuski szyk"! dla każdej damy Autobiografia Goka Wana Czy gwiazdy lubią czytać? Według jakiego klucza dobierała Pani swoje rozmówczynie? W książce są bohaterki z różnych środowisk – od arystokratki Beaty Tyszkiewicz, przez przedstawicielki rodzin inteligencji warszawskiej, krakowskiej, łódzkiej, mniejszych miast, po córki rzemieślników i zamożnych chłopów, jaką była np. moja mama. Są bohaterki znane, jak Krystyna Mazurówna czy Ewa Maria Morelle (Frykowska), ale także dziewczyny spoza scen i wybiegów, które wychowywały następne „modnisie”. Idea elegancji, potrzeba piękna życia codziennego przepływa od wielu pokoleń. Tego właśnie szukałam w rozmówczyniach. Jakie emocje towarzyszyły bohaterkom w trakcie rozmów? Niesamowite. Sama wzruszam się, kiedy o tym mówię. Siedemdziesięcioletnie damy nagle stawały się dwudziestolatkami. Świeciły im się oczy. Inaczej się uśmiechały się, prostowały. Nakładały nogę na nogę. Lżejszym ruchem brały filiżankę. Czasem żałowałam, że nie mam ze sobą kamery. Pod wpływem wspomnień zachowywały się tak, jakby spotkały się z koleżanką w kawiarni. Było mnóstwo anegdot. Wiele tych opowieści mnie zaskoczyło. Odkrycie przeze mnie we wspomnieniach mojej mamy, że mając już wtedy trójkę małych dzieci zostawiła pół pensji na perukę, żeby na sylwestra wyglądać jak Hiszpanka, było niebywałe... Gdzie Pani bohaterki zdobywały swoje ubiory? To są nieprawdopodobne historie! Funkcjonował patent Scarlett O'Hara – szycie z tego, co było pod ręką. Krystyna Mazurówna zdjęła kotarę i uszyła z tego sukienkę, podobnie Eleonora Siedlecka. Bohaterki kupowały tkaniny, chodziły na bazary. Na wagę złota były paczki z zagranicy. Bardzo ważnymi postaciami były krawcowe. Niektóre z nich były tak utalentowane, że odtwarzały ubrania z wyrwanych fragmentów magazynów, okładek „Przekroju” czy „Kina”. To nie było wtedy nic złego – nie było takiego pojęcia prawa autorskiego, jak w tej chwili. Czym dla bohaterek książki była elegancja? Odtrutką na komunizm. Był to sposób na niedopuszczenie do tego żeby kobieta stała się taka, jak inne kobiety dookoła; na uratowanie tego, co stanowiło treść ich dwudziestoletniego życia. Liczyła się kultura bycia, kultura stroju, stosowność – kształt sukienek i moda nie miały, wbrew pozorom, aż takiego znaczenia. Wiązało się to z bardzo dużymi emocjami. Odbieranie sukienki u krawcowej to było święto. Tyrmand napisał o swojej dziewczynie Bognie, że zdobycie takiej sukienki z tafty, w jakiej ona poszła na sylwestra w 54 roku, to był wyczyn i próba charakteru. Zobacz też: "Francuski szyk"! dla każdej damy Autobiografia Goka Wana Czy gwiazdy lubią czytać? Czego dzisiejsze dwudziestolatki zainteresowane modą mogłyby się nauczyć od elegantek? Indywidualizmu. Myślenia o ubraniu nie jako o chwilowej zabawce, którą się potem wyrzuca, ale jako o czymś, co ma większe znaczenie. We współczesnej modzie, której sama ulegam, nie podoba mi się to, przed czym broniły się te dziewczyny. Jak jakaś sukienka staje się nagle popularna, włoży ją ikona mody, to wszyscy rzucają się na kupowanie tego. Dzisiaj wszystkie chcemy wyglądać ładnie i modnie, ale nie widzimy tego, że zaczynamy wyglądać tak samo. Wtedy tak nie było. Elegantki tworzyły ubrania dopasowane do siebie. Były zbuntowane przeciwko sztywnym kanonom, a one były sztywniejsze niż te teraz. Doskonałym przykładem jest Teresa Tomaszewska-Jakuczyn, która pracowała jako charakteryzatorka. Na planach było zimno, studio nie było ogrzewane, elegancja wymagała, że jeśli się wkładało suknię, to nie chodziło się z gołą łydką, tylko wkładało się jedwabne pończochy. Pończochy miały wtedy to do siebie, że wkładało się je raz i od razu pojawiały się mało eleganckie dziury. Pani Teresa zaczęła więc chodzić w spodniach. Ze spodni, które wtedy były na marginesie mody damskiej, ona zrobiła swój znak rozpoznawczy. Czym jeszcze różniło się podejście bohaterek do ubrań? Jeśli kupowały wspaniałą tkaninę, wykorzystywały ją w ten sposób, że ciągle stawała się czymś innym. To podejście, które wraca dziś do łask w postaci zjawiska slow fashion – koncepcji, że to, co się wkłada powinno przemyślane i docenione. W mojej książce Ewa Maria Morelle mówi: „Nie miałyśmy wielu rzeczy, nie miałyśmy gdzie ich trzymać, więc to, co miałyśmy, było po prostu fajne”. Jak patrzyła na modę lat 50. i 60. władza? W ogóle nie patrzyła. To nie władza, a społeczeństwo było przeciwnikiem elegantek. Bohaterkom bardzo niezręcznie o tym mówić. W dużych miastach jak Warszawa i Łódź pojawiła się rzesza ludzi bardzo prostych, niewykształconych, podatnych na propagandę władzy, która oferowała im społeczny awans. Tym ludziom wystrojone osoby kojarzyły się jednoznacznie z burżuazją. Wrogiem klasowym, może nawet kimś niemoralnym. Nie tyle więc władza tępiła sukienki, ile sterowane przez nią społeczeństwo. Przykładem tępienia przez władzę była Kalina Jędrusik – żona Gomułki tak ją nienawidziła za urodę i odwagę, że Kabaret Starszych Panów, w którym się udzielała, został przez to zdjęty z programu telewizyjnego! Sprowokowano nawet list protestacyjny, który rzekomo napisały gospodynie domowe, żony „klasy pracującej” z Rybnika. Nie życzyły sobie, żeby Kalina Jędrusik występowała, bo mężowie zamiast jeść obiad, wpatrywali się w ekran. A jaka była najdziwniejsza stylizacja, o której słyszała Pani przy pracy nad tą książką? Niesamowitym pomysłem, który nota bene wypalił, była zupełnie nieświadoma przeróbka Krystyny Mazurówny, która wyjeżdżając jako solistka Opery Narodowej w Warszawie do Monte Carlo, kupiła w charakterze butów wieczorowych poranne pantofle. Założyła je do bardzo ciasnej sukienki. Dziennikarze dosłownie rzucili się na nią, aby sfotografować tę odważną kreację – zaimponowała im pewnością siebie. Zobacz też: "Francuski szyk"! dla każdej damy Autobiografia Goka Wana Czy gwiazdy lubią czytać?
Pępowina Majgull Axelsson - wywiad z autorką
Majgull Axelsson, autorka książki "Pępowina" opowiada o swoich inspiracjach, a także trudach macierzyństwa o których nikt nie mówi. Zobacz wywiad!
View Ediplayer on the source website Wywiad z Majgull Axelsson, autorką bestsellerowej powieści "Pępowina". Książka opowiada o trudnym zadaniu, jakim jest macierzyństwo. Choć dzięki swojej uniwersalności książka z pewnością przypadnie do gustu różnym czytelnikom, szczególnie polecana jest matkom dorastających dzieci. Inspiracją do napisania książki było szwedzkie (i angielskie) określenie "pasja matki". Używano go jako diagnozy w przypadkach kobiet, które zmarły podczas porodu. Mówiło się, że to właśnie ogrom miłości był przyczyną śmierci dziecka. W Szwecji jest bardzo wiele dobrej literatury o córkach piszący o swoich matkach - zarówno opartej na faktach, jak i fikcyjnej. Ale niewiele jest książek, gdzie to właśnie matki mają szansę przedstawić swoją historię, Opowiedzieć o tym jak trudnym zadaniem, jest bycie matką. Dlatego uważam, że to ważny temat, który wszyscy powinniśmy rozważyć. - Majgull Axelsson, autorka powieści "Pępowina"
Wywiad z Majgull Axelsson, autorką bestsellerowej powieści "Pępowina". Książka opowiada o trudnym zadaniu, jakim jest macierzyństwo. Choć dzięki swojej uniwersalności książka z pewnością przypadnie do gustu różnym czytelnikom, szczególnie polecana jest matkom dorastających dzieci. Inspiracją do napisania książki było szwedzkie (i angielskie) określenie "pasja matki". Używano go jako diagnozy w przypadkach kobiet, które zmarły podczas porodu. Mówiło się, że to właśnie ogrom miłości był przyczyną śmierci dziecka. - Majgull Axelsson, autorka powieści "Pępowina"