"Z wybaczeniem jest jak z miłością. To nie jest uczucie". Natalia Tur w "Perfekcyjnie NIEidealna"
Natalia Tur to nowa gościni Michaliny Grzesiak w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna". Panie porozmawiały m.in. o tym, czym jest zdrada i czy można ją wybaczyć, a przede wszystkim o niej zapomnieć. Zobacz cały odcinek podcastu.
Zdrada to jedna z największych pułapek, na które narażona jest relacja. To trudne doświadczenie, które wystawia związek na ogromny kryzys. Wtedy pojawia się wiele pytań: czy zdradę można wybaczyć? Czy da się zapomnieć? Czy zdrada może być nie tylko fizyczna, ale też emocjonalna? Na te i wiele innych pytań odpowiada Natalia Tur, mediatorka rodzinna, która jest gościnią Michaliny Grzesiak w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". Czy zdrada jest tylko fizyczna i czy da się zapomnieć? Romans nie musi kończyć się w łóżku. To może być bliskość emocjonalna, która sprawia, że czujemy się lepiej z inną osobą niż z partnerem. Czym dokładnie może być zdrada zdaniem mediatorki? W tym momencie warto się przyjrzeć swojej relacji. Jeżeli istnieje jakakolwiek pokusa, czujemy się lepiej z kimś innym, to być może w związku brakuje nam czegoś. Często jest to oznaka lęku przed bliskością, gdy uciekawy od partnera np. w świat fantazji. Warto nad tym pracować, bo z doświadczenia zdrady można wyjść silniejszym. Wybaczenie, wybaczeniem, ale czy zdradę da się zapomnieć? O tym obie panie rozmawiają w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". Natalia Tur w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna" Nowy odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. Zdrada bez wątpienia jest wątkiem, który niesamowicie przyciąga do posłuchania tej rozmowy, ale to nie koniec. Michalina Grzesiak porozmawiała z Natalią Tur również o tym, czy w związku jest miejsce na nienawiść i kiedy odpuścić relację, a kiedy o nią walczyć i udać się na mediacje. Nie możecie tego przegapić. Czytaj także: Tkwisz w nieszczęśliwym związku dla dziecka? Natalia Tur: "To jest bardzo obciążające dla dzieci" "Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć „Muszę opłakać siebie sprzed kilku lat". Michalina Grzesiak w rozmowie z Pauliną Mikułą o rozstaniu i miłości na własnych zasadach
Czy zdradę można wybaczyć? Natalia Tur: "Tu nie ma winnych i niewinnych"
Zdrada to jeden z największych problemów relacji. Wiele osób twierdzi, że nie da się jej wybaczyć. A co mówi na ten temat mediatorka rodzinna Natalia Tur? O tym rozmawia z nią Michalina Grzesiak w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna".
Pytanie, dlaczego ludzie się zdradzają, zadajemy sobie od zarania dziejów. Szczególnie wtedy, gdy sami padamy ofiarami skoków w bok. Michalina Grzesiak postanowiła zadać to pytanie swojej rozmówczyni w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna". Natalia Tur opowiedziała o tym, skąd tak naprawdę bierze się chęć do zdrady i że nie ma to nic wspólnego z brakiem zainteresowania aktualnym partnerem lub też atrakcyjnością tej trzeciej osoby. Czy zdradę można wybaczyć? Potrzeba zdrady jest utkwiona głęboko w nas samych. Łączy się ze zmęczeniem rolą, którą pełnimy w życiu - tym, że tkwimy jako żona, matka, partnerka, pracownica i przestajemy czuć radość z życia. Mediatorka wspomina, że każdy związek zaczyna się od chemii, od ekscytacji nowością, motyli w brzuchu... I jej zdaniem wtedy widzimy projekcję siebie, a nie siebie dokładnie takimi, jakimi jesteśmy. I tu warto sobie zadać pytanie, kto odpowiada za zdradę i czy na pewno w stu procentach jest to osoba zdradzająca? A gdy już dojdzie do zdrady, czy istnieje sposób, żeby ten związek odbudować? Tu istotne jest dopuszczenie tego, że związek ostatecznie się zakończył i zaczynamy wszystko od nowa. Warto spojrzeć na zdradę jako na coś, co dzieje się w związku. Co dokładnie? Tego dowiedzie się, oglądając cały odcinek "Perfekcyjnie NIEidealna" z Natalią Tur. "Perfekcyjnie NIEidealna": z Natalią Tur o zdradach Cały nowy odcinek "Perfekcyjnie NIEidealna", w którym Michalina Grzesiak rozmawia z Natalią Tur, jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. Panie porozmawiały o zdradzie, ale też o tym, czy warto tkwić w związku tylko dla dzieci oraz innych aspektach związków, z którymi mierzymy się na co dzień. Wiesz, że w relacji jest nawet miejsce na nienawiść? Jeśli nie, koniecznie włącz odcinek naszego podcastu. Czytaj także: "W dobrym związku jest miejsce na nienawiść". Michalina Grzesiak w rozmowie z Natalią Tur "Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć Zadbana kobieta, czyli jaka? Nie chodzi o włosy i paznokcie. Największa zmiana dzieje się w głowie
Tkwisz w nieszczęśliwym związku dla dziecka? Natalia Tur: "To jest bardzo obciążające dla dzieci"
Czy ratowanie relacji dla dzieci faktycznie jest dla nich dobre? Czy warto tkwić w nieszczęśliwym związku na siłę? Mediatorka Natalia Tur opowiada o tym Michalinie Grzesiak w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna".
Są różne powody, dla których tkwimy w nieszczęśliwej relacji. Obawa przed samotnością, wspólny kredyt, ale najczęstszą przyczyną są... dzieci. Nie chcemy, żeby nasze pociechy cierpiały przez rozstanie rodziców. Czy jednak jest to dobre myślenie? Mediatorka rodzinna, Natalia Tur, opowiedziała o tym Michalinie Grzesiak w najnowszym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". Czy warto tkwić w relacji dla dzieci? Dzieci to ważny powód, dla którego dwoje ludzi jest razem. Nie może być jednak jedynym. Gdy w związku dzieje się tak źle, że rozstanie jest jedynym wyjściem, nie ma sensu tkwić w tej relacji, ponieważ będzie to o wiele gorsze dla naszych pociech. Często jest tak, że dzieci wręcz chcą, aby rodzice się rozstali, bo mają dość ciągłych kłótni czy też cichych dni. Trzeba jednak pamiętać, że zawsze jest to dla nich kryzysowa sytuacja. I nie da się tego przeskoczyć. Natalia Tur w rozmowie wspomniała o swojej sytuacji, gdy rozstała się z mężem i ojcem jej dzieci. W momencie, gdy dochodzi do problemów w rodzinie, a dzieci to odczuwają, będą odreagowywać na wiele sposobów. Jeżeli relacji nie da się naprawić, ostatecznie rozstanie będzie dla nich lepsze. Panie zgodziły się też co do tego, że dzieci są tym powodem, dla którego nie podejmujemy impulsywnych decyzji o rozstaniu. I choć nie ma sensu tkwić w nieszczęśliwej relacji na siłę, warto zawsze zastanowić się przed decyzją o odejściu. Mediacja jest ku temu dobrą drogą. "Perfekcyjnie NIEidealna": mediatorka Natalia Tur w nowym odcinku Nowy odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. To niesamowicie ciekawa rozmowa dotycząca nie tylko kwestii rozstania z partnerem, ale ogólnie mediacji, tego, czy w związku jest przestrzeń na nienawiść i jak radzić sobie w przypadku zdrad. Zachęcamy do obejrzenia całego odcinka. Czytaj także: "Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć „Muszę opłakać siebie sprzed kilku lat". Michalina Grzesiak w rozmowie z Pauliną Mikułą o rozstaniu i miłości na własnych zasadach "Wmawia nam się, że musimy być zgodne z oczekiwaniami innych". Michalina Grzesiak rozmawia z Szafiarką Dorką
"Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć
Jak randka ze sobą może wpłynąć na nasze relacje z innymi ludźmi? Czy łatwo skupić się na własnych emocjach? Rozmawiam o tym z Pauliną Koszut, psycholożką i psychoterapeutką psychodynamiczną.
Wiele mówi się, jak ważne są randki ze sobą, ale wciąż o tym zapominamy lub... nie chcemy pamiętać. Takie sam na sam z własnymi myślami może bowiem przerażać i przytłaczać nadmiarem emocji. Wtedy randka ze sobą staje się udręką. A bez tego nie jesteśmy w stanie stworzyć udanych relacji z innymi ludźmi. O tym, jak powinno wyglądać jakościowe spotkanie z własnymi emocjami oraz w jaki sposób wpływa to na nasze związki, opowiedziała mi Paulina Koszut, psycholożka kliniczna oraz psychoterapeutka psychodynamiczna, znana na Instagramie jako @polski_psycholog_de. Boimy się czuć, więc uciekamy przed sobą Katarzyna Racławska: Randka ze sobą to temat ważny, ale wciąż pomijany w naszym społeczeństwie. Dlaczego nie potrafimy lub może nie chcemy poświęcać czasu samym sobie? Paulina Koszut: Jest nam dzisiaj trudno się spotkać ze sobą dlatego, że być może boimy się tego, co zobaczymy, czego się dowiemy, co usłyszymy. Bo taka randka ze sobą, czy w ogóle zatrzymanie się, wymaga tego, żeby rzeczywiście spotkać się ze sobą, wsłuchania się w siebie, zobaczenia siebie, wsłuchania się w swoje myśli. My bardzo działamy, mamy bardzo dużo zajęć, ten plan dnia jest bardzo napięty. I mam wrażenie, że niezależnie od tego, z kim rozmawiam, czy jest to prezes firmy, mama, tata, mama pracująca czy nie, jesteśmy permanentnie czymś zajęci, ale nie sobą. Jak byśmy robili bardzo wiele rzeczy, żeby od siebie uciec, żeby się ze sobą nie spotkać i żeby siebie nie zobaczyć. Ale co to znaczy siebie? Własnych potrzeb, własnych pragnień, trudności, własnych lęków. My mamy w sobie bardzo dużo lęku, a świat zewnętrzny nam tego nie ułatwia – wojny, pandemie, to zrobiło bardzo duże spustoszenie w relacjach, w naszym życiu, w naszych psychikach. Lęk jest bardzo nieprzyjemną emocją. Czyli to jest strach? Oprócz tego, że boimy się wojny, straty pracy, to jeszcze boimy się własnych myśli? Mamy bardzo dużo niepewności dzisiaj. Boimy się siebie, swoich myśli, a przede wszystkim swoich emocji. Bo myśli są pewnym wynikiem tego, co czujemy. Ja często słyszę, że ktoś chciałby sobie poradzić z tymi natrętnymi myślami, które przeszkadzają, utrudniają. Ale tak naprawdę to emocje wzbudzają te różne myśli. Boimy się czuć nieprzyjemne, trudne emocji, które są w nas: wstyd, lęk, złość… Te emocje są wytłumione do tego stopnia, że wolimy ich nie dotykać, bo są tak bolesne, że nam przypominają o trudnych doświadczeniach. Więc na różne możliwe sposoby je w sobie tłumimy – poprzez działanie, dążenie do ciągle nowych celów, wchodzenie w różne substancje, aktywności, które pozwalają te emocje wytłumić i o nich zapomnieć. Uciec od nich… To co zrobić, żeby od nich nie uciekać? Od czego zacząć i jak zmierzyć się z tymi emocjami, żeby pozwolić sobie na tę randkę ze sobą? Przede wszystkim się zatrzymać – to jest podstawowa rzecz. I zauważyć siebie. Często spotykam się z tym, że ludzie w ogóle nie czują swojego ciała. W takim sensie, że ono jest, jakoś funkcjonuje, bo wiele rzeczy dzieje się automatycznie, ale nie zauważamy tego, co czujemy. A ciało jest pierwszym sygnałem, który nas informuje o tym, co się z nami dzieje. Więc przede wszystkim takie zatrzymanie i sprawdzenie, co tu się w ogóle dzieje, gdzie ja jestem, co ja czuję, dlaczego robię to, co robię, czy jestem w miejscu, w którym chcę być? Jak się czuję z osobami wokół mnie, w pracy z zadaniami, którym muszę sprostać, dokąd ja zmierzam? To są podstawowe pytania, które warto sobie co jakiś czas zadać. A jeżeli na tym etapie pojawią się te negatywne emocje? Poczujemy, że wszystko jest złe i bez sensu... Jak nie poddać się tym negatywnym emocjom i spróbować znowu pozwolić sobie na to sam na sam ze sobą? A ja myślę, że właśnie poddać się. Źródłem naszych problemów jest to, że my bardzo długo je przykrywamy czymś, udajemy, że ich nie ma… Wszyscy myślimy o tym, co zrobić z tą sytuacją, żeby mnie nie bolało. A to jest bardzo ważne, żeby ten ból poczuć. Bo jeżeli my tych emocji trudnych nie czujemy, nie dopuszczamy ich, to nie wiemy, co z nimi zrobić. A być może robimy, ale tak jakbyśmy działali po omacku. Ja o tym mówię też na swoich warsztatach – każda emocja o czymś nam mówi. Smutek przeżywamy, jeżeli coś tracimy – czy to jest strata bliskiego, czy to jest strata pracy, strata relacji. I to jest czas, w którym organizm nam mówi: zatrzymaj się, zobacz, co straciłeś, przeżyj tę żałobę. To bardzo ważne, żeby żałobę przeżyć. Taka żałoba po stracie bliskiego trwa nawet do około roku i to jest normalny czas, że płaczemy, jest nam smutno, nie wiemy, co robić, mamy pustkę. Jest to bardzo nieprzyjemne uczucie, ale to nas też zachęca do refleksji, do pożegnania się. Strata pracy łączy się z ogromnym lękiem, niepewnością, żalem, wstydem. Tu też trzeba się zatrzymać i zastanowić. Są osoby, które nie dopuszczają tego, bo trzeba już zacząć szukać nowej. To jest zrozumiałe, ale ważne też, żeby się zastanowić, co doprowadziło do utraty pracy. Może to nie była posada dla mnie? Może to jest moment, żeby poszukać czegoś, co będzie mi dawało satysfakcję, w czym będę dobra, w czym się będę realizować? W kontekście złości, której też nie lubimy czuć – złość kojarzy nam się z katastrofą, przemocą, tym, że czujemy się jak dzieci i nie chcemy konfrontacji. Natomiast złość jest ogromnie ważną informacją dla nas, że ktoś przekracza nasze granice, że czegoś jest za dużo. To bardzo istotne, żeby ją poczuć. Bo kiedy jej nie czujemy, pozwalamy, żeby ktoś te granice przekraczał. I to doprowadza do jeszcze gorszych konsekwencji. Jak randka ze sobą wpływa na nasze relacje z innymi? A jak ta randka ze sobą, poświęcanie sobie czasu, wpływa na to, jak wyglądają później nasze relacje z innymi? Jeżeli ktoś nie ma dobrej relacji ze sobą, to nie ma też dobrej relacji z innymi. Jeżeli jesteśmy osobami, które nie trzymają granic, nie mają kontaktu ze swoją złością, trudno im być asertywnym, trudno im te granice stawiać, to inne osoby te granice przesuwają. A kiedy te granice są już mocno przesunięte, to symbolicznie mówiąc, staje nam się ciasno, jest nam niewygodnie, nie mamy jak oddychać. I to powoduje, że w tych relacjach nie jesteśmy sobą, czujemy się zagrożeni, mamy dużo lęku, czujemy się atakowani. Jak te relacje mogą być dobre i równe? Wiadomo, że w relacji granica nigdy nie jest postawiona 50/50. Natomiast w momencie, kiedy my nie szanujemy siebie, nie lubimy siebie, nie stawiamy granic, nie wiemy, jakie są nasze wartości, mamy mocny, silny głos wewnętrznego krytyka, to widzimy to też na zewnątrz. Jeżeli ja siebie widzę jako osobę małą, nie na równi z innymi, to jak inni mają widzieć nas inaczej? Są osoby, które nadbudowują to perfekcjonizmem, mówimy też o osobowościach narcystycznych, gdzie mamy fałszywe ja, które na zewnątrz jest odwrotnością tego, co wewnątrz. Ale wewnątrz tam jest bardzo dużo lęku, wstydu, niepewności, co powoduje, że to inne osoby odstrasza. Czy ta relacja z drugą osobą jest takim odbiciem lustrzanym tego, co dzieje się w naszym wnętrzu? Tak, ale to też nie jest odbicie 1:1. Zawsze podchodzimy do tego indywidualnie. Nigdy nie jest tak, że np. zawsze inne osoby będą wykorzystywać osobę z niską samooceną. To może pójść w dwie strony. Mogą ją wykorzystywać, ale też ona może te osoby odstraszać – będzie posługiwała się takimi metodami obronnymi, że te osoby będą się jej bać, będzie sabotować te relacje. My powinniśmy mieć przyjacielską relację z samym sobą. Chodzi o widzenie siebie takim, jakim się rzeczywiście jest – z wadami i zaletami. Potrafimy siebie docenić za to, co dobre, ale też potrafimy dostrzec to, co jest złe i jest do pracy. Że potrafimy dać sobie czas, zadbać o siebie – nie tylko się eksploatować i dążyć do tego, żeby być lepszym, tylko zatrzymać się i docenić to, co już zrobiliśmy. Ludzie różnie podchodzą do tego, jak wygląda jakościowe spędzanie czasu z samym sobą. Dla jednego jest to nałożenie maseczki na twarz, dla drugiego obejrzenie ulubionego serialu, a dla kolejnej osoby będzie to medytacja. Czy tu możemy w jakiś sposób stwierdzić, że coś będzie bardziej lub mniej jakościowe dla naszego dbania o siebie? Warto mieć wachlarz różnych możliwości i stosować to, co w danym momencie jest potrzebne. Na moim własnym przykładzie: ja wypracowałam sobie różne metody i mam zasadę 30 minut dziennie. Te 30 minut to jest coś, co ja poświęcam wyłącznie sobie, coś, co ma mnie odstresować, zregenerować… Bardzo dbam o to, żeby to było zróżnicowane. Mocno pracuję głową i emocjami, więc dla mnie dobrym sposobem na to, żeby się zregenerować i zrobić sobie randkę ze sobą, są np. ćwiczenia fizyczne. I to mi załatwia dwie sprawy – pomaga mi zregenerować ciało, ale też jestem sama ze sobą. Badania mówią, że z kolei dla osób, które na co dzień pracują fizycznie, dobrym sposobem na regenerację i zatrzymanie się jest kąpiel, pisanie dziennika, medytacja. To jest kwestia tego, czego w danym momencie potrzebujemy. Czasami będzie to poczytanie książki, czasami kąpiel, czasami wyjście na kawę i posiedzenie tylko ze sobą. Skan ciała też jest bardzo ważny. Najlepszą metodą jest to, żeby usiąść i zobaczyć, co się dzieje, czy mnie głowa nie boli, czy mi się wygodnie siedzi, czy ja mam wygodne ubranie… Zwrócenie uwagi na to, co mi ciało pokazuje, czego ja potrzebuję. To nam już sporo wskaże. Jeżeli jestem spięta, to pewnie towarzyszy mi stres. Warto się zastanowić, czym ja się w tym momencie stresuję i jak sobie z tym poradzić. Dobrym sposobem w tym przypadku będą ćwiczenia oddechowe. Podejdźmy do siebie z czułością – ciało to nie jest robot. To coś, co ma nam służyć, mamy o to dbać, co daje nam ważne informacje i istotne, żebyśmy z nich skorzystali, a nie udawali, że tych informacji nie ma. W jednym z postów na instagramowym profilu wspomina pani o wypaleniu żony i ogólnie o wypaleniu w relacji. Czy ta randka ze sobą może temu zapobiec? Bardzo! Ta randka ze sobą i to, że się ze sobą przebywa i się siebie lubi to jest fundament wszystkiego. Mam wrażenie, że wiele relacji mogłoby być uratowanych lub poprawionych w momencie, gdyby mężczyzna czy kobieta mieli lepszą relacją z samym sobą. I widzę to też u siebie w gabinecie. Przychodzą osoby z problemem w związku, mają myśli o rozstaniu. Często jest tak, że praca nad sobą, zwrócenie uwagi na siebie i swoje potrzeby, komunikowanie tych potrzeb, mówienie o swoich potrzebach, egzekwowanie ich, ale też widzenie drugiego człowieka, dają najwięcej. W momencie, kiedy jesteśmy w stadium lęku, drugi człowiek też staje się dla nas zagrożeniem. Czujemy do niego dużą złość albo zaczyna się rodzić obojętność. Często ta druga osoba w ogóle nie wie, o co nam chodzi. W momencie, kiedy zaczynamy to wyrażać, stawiać granice, widać, czy ta relacja ma sens, czy nie – czy ta osoba jest w stanie odpowiedzieć i jesteście w stanie się dogadać. Najgorszym, co można zrobić jest to, że relacja ze sobą jest kiepska, nie wiemy, jakie są nasze potrzeby i granice, nie potrafimy prosić o wsparcie i wyrażać swoich potrzeb, raczej spełniamy potrzeby innych osób. Druga osoba będzie z tym ok – jeżeli ktoś nam daje i nic nie potrzebuje w zamian, to super. Ale nie domyśli się, że my też możemy czegoś potrzebować. Musimy się usłyszeć, żeby móc zareagować, żeby doszło do kompromisu i wzajemnego zrozumienia. Na czym nam zależy w relacji? Żeby była harmonia, żeby się rozumieć, żeby razem wzrastać, iść w jednym kierunku. W momencie, kiedy mamy kiepską relację ze sobą, trudno o tę bliskość, trudno budować relację. Czy randka ze sobą może zagrażać relacji? Czy to może zadziałać też w drugą stronę? Czy istnieje ryzyko, że nasz związek rozpadnie się przez relację z samym sobą? Przecież możemy dojść do wniosku, że w sumie jest mi dobrze ze sobą i nikogo więcej nie potrzebuję… Tutaj jest bardzo dużo zmiennych. Jeżeli np. mamy osobę, która jest w przemocowej relacji, w relacji z osobą, z którą nie widzi przyszłości, z którą trudno się porozumieć, związek od wielu lat jest martwy, w momencie, kiedy zaczyna zauważać swoje potrzeby i pracować nad sobą, to może iść w różnym kierunku. To może być decyzja o rozstaniu – to naturalna reakcja. Po rozstaniu też warto dać sobie czas na to pobycie samemu, zauważenie, jak jest żyć samemu. W momencie, kiedy potrafimy żyć ze sobą, dobrze nam ze sobą, wtedy pojawia się otwartość na to, aby się związać, bo to naturalne. Z drugiej strony, gdy znamy siebie, wiemy też, czego oczekujemy od relacji… Dokładnie, czego oczekujemy, czego nie chcemy, co możemy dać, jak ma ta relacja wyglądać… Jeżeli decyzja o tym, że chcę być sama, nie chcę mieć nikogo, się przedłuża, wtedy często spotykamy się w gabinecie, bo może pojawić się lęk. Niektórzy stresują się utratą niezależności, utratą siebie. Wtedy trzeba pracować nad tym, jak zachować siebie, będąc w związku. Zawsze podchodzimy do tego indywidualnie. Bo jeżeli ktoś mówi, że dobrze mu być ze sobą i nikogo nie potrzebuje, to też nie ma sensu szukać na siłę – być może to jest czas na pobycie ze sobą, zbudowanie siebie. Czy z psychologicznego punktu widzenia istnieje jeden, najlepsze sposób na jakościowe spędzenie czasu z samym sobą? Myślę, że po prostu bycie ze sobą – bez innych. Taki sposób, który będzie dawał nam przyjemność, ale dzisiaj to może być spacer, jutro kąpiel, a pojutrze SPA. Każdy ma inną strukturę osobowości, tryb życia itd. Kluczową rzeczą jest to, żeby rzeczywiście odbywało się to w samotności – żeby było jak najmniej bodźców z zewnątrz i żeby było przyjemnie… Żeby być otulonym? Tak, tego trzeba szukać. Jeżeli jesteśmy po wielu latach odcięcia od siebie, oderwania od siebie, to będzie trudno. Bo co to znaczy? Ja nie znam tego uczucia otulenia siebie. Trzeba sobie wyobrazić, że jest się młodszą wersją siebie – dzieckiem – i bierze się to dziecko, przytula, próbuje się mu dać to, co najlepsze. To bardzo ładna pointa naszej rozmowy, dziękuję. Psycholog dla Polaków 🇵🇱 za granicą, najpopularniejsza influecerka z kategorii zdrowia psychicznego, Paulina Koszut jest psychologiem i psychoterapeutką psychodynamiczną w trakcie całościowego szkolenia w renomowanym ośrodku szkoleniowym – Laboratorium Psychoedukacji. Na co dzień prowadzi konsultacje psychologiczne oraz psychoterapię indywidualną osób dorosłych, zarówno stacjonarnie w miejscowości Essen, jak i online. Czytaj także: Nie stawiamy granic, żeby nie stracić ludzi, a tracimy siebie. Halina Piasecka mówi, od czego zacząć "Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną? Kupujemy coraz więcej, bo chcemy zagłuszyć nasze lęki. „To sprawia, że czuję się bezpieczna”
Randka ze sobą może stać się udręką. Zamiast ulgi czujesz napięcie? Dlatego powinnaś ją powtórzyć
Podążając za radami z poradników, zapraszasz samą siebie do restauracji, albo rezerwujesz czas w domu tylko dla siebie. Jesteś przekonana, że będzie to dobre doświadczenie. A jednak może się okazać, że trudno ci wytrzymać ze swoimi myślami i uczuciami. W odpowiedzi na dyskomfort szybko sięgasz po telefon, pilot lub wkładasz do uszu słuchawki. Znajome? Spokojnie, nie jesteś wyjątkiem i jest na to rozwiązanie.
„Zabierz siebie na randkę” – podpowiadają ochoczo psychologiczne poradniki i artykuły. To ważne, bo od relacji ze sobą zaczyna się budowanie fundamentów każdej innej relacji. Jeśli chcesz tworzyć dobre i satysfakcjonujące więzi z innymi (a przecież właśnie na tym nam zwykle zależy), to warto regularnie wpisywać na swoją listę zadań czas tylko dla siebie. Niezależnie od tego, czy jesteśmy w związku, czy nie. To jasne, ale... Podążając za radami ekspertów, wiedziona tym, co słuszne i na czasie, pewnego pięknego popołudnia zapraszasz samą siebie do SPA lub restauracji, albo prościej – rezerwujesz czas w domu tylko dla siebie. Jesteś przekonana, że będzie to dobre doświadczenie, kojące, przyjemne, a może nawet karmiące. Że odetchniesz i wyciszysz umysł. Oczywiście może tak być, ale możesz też doświadczać czegoś innego. Kiedy randka ze sobą staje się udręką Być może dość szybko orientujesz się, że coś jest nie tak. Coś uwiera. Coś drażni. Coś nie pozwala ci swobodnie rozsiąść się w tej chwili. Bo kiedy naprawdę stajesz sama przed sobą – w ciszy, w zwolnieniu, w uważności skierowanej do wewnątrz – dzieje się coś nieoczekiwanego. Zamiast ulgi może pojawiać się napięcie. Zamiast przyjemności – rozczarowanie. Zamiast radości – gniew, lęk albo smutek. A przecież nie tak miało być. I wtedy być może robisz w tył zwrot. Sięgasz po telefon i łapczywie przewijasz ekran. Szukasz obecności innych, ich głosu, ich uwagi. Może do kogoś dzwonisz. Może próbujesz zagłuszyć to, co niewygodne, kolejnym podcastem albo serialem. Dociera do ciebie, że „randka” się nie udała. Że nie potrafisz. Że coś jest z tobą nie tak, skoro nawet bycie w pojedynkę kończy się rezygnacją… Prawda jest taka, że dla wielu osób cisza nie jest przyjemna. Cisza jest podejrzana. W ciszy wychodzi to, co na co dzień skutecznie zagłuszamy: smutek, napięcie, poczucie pustki, poczucie, że jest się niepotrzebnym, lęk, niewypowiedziany żal, samotność. W ciszy wyraźniej słychać też wewnętrzny głos, który nie zawsze jest wspierający. Bywa surowy, a może nawet okrutny. Co robisz? Być może więcej tego nie powtarzasz. Rezygnujesz z uważności na siebie, bo to może być zbyt trudne. Rezygnujesz ze zgody na to, co właśnie w tobie żywe – nawet jeśli jest to nieprzyjemne czy zawstydzające. Rezygnujesz z zatrzymania się w codziennym pędzie. Z przyglądania się sobie. Z bliskości i akceptacji. A przecież randkowanie ze sobą – a mówiąc trafniej, świadome spotkanie ze sobą w prawdzie – właśnie tym mogłoby być. Pobyciem przy sobie nawet w niewygodzie. Choć na chwilę. Tak jak z drugim człowiekiem, na którym ci zależy. Dlaczego warto pobyć ze sobą tak naprawdę? „Randkowanie ze sobą” nie zawsze jest lekkie, to już wiemy. Jednak niewygoda nie musi być sygnałem, żeby odpuścić. Może być szansą na rozwój. Jon Kabat-Zinn, znany amerykański terapeuta, specjalista w zakresie mindfulness, pisał, że uważność to umiejętność dostrzegania tego, co dzieje się w danym momencie bez osądzania. To praktyka patrzenia na rzeczy w sposób bezstronny. Czy potrafisz tak popatrzeć na siebie? Świadome „randkowanie” ze sobą może pomóc nam dostrzec to, co w codziennym pędzie pomijamy: wartości, które są dla nas ważne, osoby, które nas wspierają, okoliczności, które nam pomagają. Może nas wesprzeć w zauważeniu własnych zasobów, takich jak nasz rozsądek, wyobraźnia czy inteligencja. Randkowanie ze sobą nie tylko pomaga zrelaksować umysł i się odprężyć. Jeżeli jest pełne uważności, może wydobyć nas z kolein życia. Brak świadomego bycia ze sobą może prowadzić do trudności, między innymi z powodu nieświadomych i utrwalonych działań i mechanizmów. To one wpływają np. na relacje z innymi albo na to, jak dbamy o własne zdrowie. Samoświadomość pozwala ruszyć z martwego punktu, odzyskać większy wpływ na własne decyzje i stopniowo zmieniać jakość życia. Kiedy rozwijamy świadomość z takim nastawieniem, zmierzamy w stronę emocjonalnej równowagi i spokoju. Zmierzamy też w stronę autentyczności, czyli bycia ze sobą, swoimi emocjami, myślami, wartościami bez maski i udawania. W stronę uznania własnych niedoskonałości i zauważenia tego, co jest dla nas w życiu ważne. Jak pisał Carl Jung, wybitny myśliciel i twórca psychologii analitycznej, „nie możemy niczego zmienić, póki tego nie zaakceptujemy”. A żeby coś zaakceptować, trzeba to w ogóle zauważyć. I dobre „randki” ze sobą w tym mogą okazać się pomocne. To może nie być łatwe. Efekt często nie przychodzi od razu, wymaga czasu i odwagi, a droga do tego nie jest prosta. Często warta jest jednak pokonania, bo zmierza w stronę bardziej jakościowego życia, większego zadowolenia z siebie i zdrowszych relacji. Jeżeli spotkanie ze sobą jest zbyt trudne, przydatna może być pomoc psychoterapeuty. Co może ci przeszkadzać? Oprócz wszelkich rozpraszaczy, jak telefon (lepiej go wyciszyć), mogą ci przeszkadzać nieustające myśli, które przemieszczają się w umyśle niczym rwąca rzeka. Spróbuj puścić je wolno i nie przywiązywać się do nich. To tylko myśli. Dzięki temu możesz pobyć w teraźniejszości. Wyobraź sobie, że myśli przelatują jak chmury na niebie, i wracaj do tego, co bieżące. Pytaj siebie: Jak się teraz czujesz? Czego najbardziej ci potrzeba? Na czym ci zależy? Co chcesz zrobić? Jak czujesz swoje ciało? Co odbierają twoje zmysły? Jeśli pojawiają się w głowie nieprzyjemne komentarze na swój temat, tylko je zauważ. Z czasem rozwijaj w sobie dialog, który cię wspiera, a nie podcina skrzydła. Ze współczuciem i miłością do siebie. Jeśli możesz, wychodź z roli surowej urzędniczki i czepialskiego recenzenta. Na randce nie są mile widziani! „Randka ze sobą” bywa sposobem, żeby odwrócić uwagę od problemu. Wtedy będzie po prostu ucieczką w ładnym opakowaniu. Bo można siedzieć samej w kinie i spacerować po parku, a jednocześnie być od siebie oddaloną o kilometr. Fizycznie obecną, mentalnie – w delegacji. Postaraj się być przez chwilę uważną i obecną. Możesz spróbować być dla siebie jak przyjaciel – taki, którego chciałabyś mieć. Który może milczy, może jest nudny, może nie jest najmądrzejszy, ale jest autentycznie przy tobie. Nie oczekuj od tej chwili nie wiadomo czego. Pozwól tej chwili być taką, jaka jest. Randki ze sobą mogą być drogą do zmiany Na „randki ze sobą” dobrze jest wybierać się regularnie. Chociaż czasem zamiast odprężenia pojawia się konfrontacja. Zamiast zachwytu odsłania się to, co zbyt długo było spychane na margines: gniew, lęk, pustka, żal lub tęsknota. To, co niewysłuchane. To, co domaga się obecności. Zwłaszcza wtedy, gdy długo od siebie uciekaliśmy. Dopóki próbujemy wypierać to, co niewygodne, nie mamy dostępu do realnej zmiany. Zużywamy energię na ukrywanie i pudrowanie rzeczywistości, zamiast przeznaczyć ją na to, co można zrobić, z tym, co trudne. Może właśnie w tej niewygodzie zaczyna się coś naprawdę ważnego. Nie idealna relacja z samą sobą, albo gorzej – odegrana niczym rola w teatrze. Nie relacja bez wad, bez trudu, bez cienia, ale relacja uczciwa. Taka, w której nie uciekasz na pierwszy sygnał dyskomfortu. Taka, w której zostajesz. Taka, w której jesteś sobie bliska nie tylko wtedy, gdy jest lekko, lecz także wtedy, gdy boli. Jeżeli więc przyjdzie ci do głowy pomysł umówienia się ze sobą na randkę, świetnie! To wartościowy sposób, by się zatrzymać, zrelaksować i mieć uważniejszy kontakt ze sobą. Jednak spróbuj nie rezygnować z bycia przy sobie, gdy poczujesz niewygodę. Ta niewygoda może być ważnym sygnałem i początkiem zmiany. Jest częścią ciebie i właśnie prosi o to, żeby być zauważoną. Czytaj także: Algorytm karmi twoje kompleksy, a ty scrollujesz iluzję szczęścia. Czas przerwać ten teatr "Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną? Sen jest dla słabych? Z takim myśleniem nie osiągniesz sukcesu. Dr Czerska: „To szkodliwa iluzja"
Na tydzień przestałam dostosowywać się do innych. Dla ciebie łatwizna? Mnie zżerało poczucie winy
Ile razy robisz coś, czego nie chcesz? Tylko dlatego, że głupio ci odmówić, nie chcesz być uznana za egoistkę, boisz się zrobić komuś przykrość, w końcu dlatego, że nie umiesz inaczej. Jeśli też jesteś „panią dostosowującą się”, to mój tekst jest dla ciebie. Zrobiłam tygodniowy eksperyment, przestałam dopasowywać się do innych.
Od dziecka słyszałam, że jestem miła i kontaktowa. W przedszkolu ostatniego cukierka oddawałam koleżance, godziłam się na zabawy, które wybierały inne dziewczynki i nigdy „nie robiłam problemów”. Podobnie w podstawówce i liceum. Byłam dziewczyną z sąsiedztwa, super przyjaciółką, dla wszystkich miałam czas. Byłam też poprawiaczką nastroju znajomych i odkąd pamiętam, czułam ogromną odpowiedzialność za nastrój innych. Kiedyś, zanim modne stało się chodzenie na terapię, byłam przekonana, że taka się urodziłam. Trochę zazdrościłam tym dziewczynom, a później kobietom, które nie bały się mówić „nie”, to one decydowały, jak spędza czas grupa, wybierały muzę na imprezy i emanowały pewnością siebie. Trochę też się ich bałam. Wychodzenie przez szereg wydawało mi się... niestosowne - tak, to najlepsze słowo. Byłam absolutnie przekonana, że nie wypada na sobie koncentrować uwagi, że epatowanie sobą, zajmowanie przestrzeni jest nieeleganckie. A potem, już jako dorosła osoba, poszłam na terapię. I okazało się, że bycie „panią miłą” jest wypadkową wielu rzeczy. Na tydzień przestałam dostosowywać się do innych Na pewno już to wiecie. Mnóstwo zależy od naszego dzieciństwa, atmosfery w domu, tego czy pozwalano nam wyrażać siebie, jakie przekonania miały bliskie osoby w rodzinie. Zdałam sobie sprawę, podobnie, jak wiele innych kobiet w moim wieku, że zostałyśmy wychowane do usługiwania innym. A te słowa, że coś jest nieeleganckie, nie wypada - to po prostu rodzinne skrypty. Mimo ogromnej świadomości, pracy nad sobą nie byłam w stanie do końca wyplenić z siebie „pani miłej”. Może dlatego tak bardzo mi się spodobał eksperyment dziennikarski, który miał polegać na tym, że przez tydzień nie będę się do nikogo dostosowywać. Będę sobą. I jeszcze mam zawodowe usprawiedliwienie. Jeśli ktoś uzna, że jestem szalona, to później zadzwonię i się wytłumaczę. Zresztą tydzień to prościzna, prawda? Akurat! W ciągu tych siedmiu dni zaliczyłam kilkanaście napadów paniki, zżerało mnie poczucie winy, byłam też przekonana, że zaraz zawali się świat. I cóż, aż trudno uwierzyć, ale chyba straciłam jedną koleżankę. Dzień pierwszy: brak natychmiastowej reakcji Zaczynam łagodnie. Przestaję być dostępna na zawołanie. Kiedyś Karolina Cwalina– Stępniak, coachka, powiedziała mi, że tylko dwa razy dziennie odbiera maile i odpisuje na wiadomości. Zszokowało mnie to: "Ale jak to?". Wydawało mi się, że wypada odpisywać, to pokazuje, że jesteśmy dobrze wychowane (znów przekonanie, fakt). Później przeczytałam, że natychmiastowa reakcja aktywuje ciało migdałowate w mózgu, włącza się tryb: walcz, uciekaj, dopasuj się. Jeśli natomiast dajemy sobie przestrzeń, pozwalamy, żeby aktywowana została nasza kora przedczołowa (odpowiedzialna za świadome decyzje), wtedy łatwiej nam zastanowić się, chcemy zareagować, czy niekoniecznie. Poza tym nieustanna dostępność męczy. Od rana bombardują mnie wiadomości. Jedna koleżanka pisze, że idzie do lekarza, druga chce, żebym jej coś szybko zredagowała, trzecia dzwoni, bo akurat ma wolne, czwarta wysyła tytuł swojej książki i pyta, co o tym myślę. Dostaję też maila służbowego od osoby, która zawsze wymaga natychmiastowej reakcji (sama natomiast potrafi nie odpisywać miesiącami). Postanawiam, że owszem, odpiszę, ale nie teraz. W sumie to dziwne, że nikt nie traktuje pracy freelancera poważnie. Gdybym była na etacie w korporacji przecież nikt z bliskich nie domagałby się kontaktu ze mną od samego rana. Odkładam telefon i zajmuję się swoimi sprawami, kończę o 15.00, telefon rozgrzany do czerwoności. Koleżanki piszą zdenerwowane, gdzie jestem i że się martwią, współpracowniczka wysyła mi znaki zapytania (dopiero dziś rozumiem, jak mnie to wkurza). Nagle widzę, ile czasu marnuję na co dzień. Należę też do kilku grup na Facebooku, na jednej z nich moja dobra koleżanka publikuje rozpaczliwy post, że potrzebuje pomocy w remoncie. Normalnie zareagowałabym natychmiast, teraz nie robię nic. Trudne to, szczególnie, że wpisują się inne znajome i zapewniają o swojej pomocy. A ja gdzieś w środku czuję, że nie mam siły na pomaganie komuś w remoncie. Zresztą dlaczego mam wciąż jej pomagać? Przecież to nie pierwszy raz. Sama mam bajzel i powinnam najpierw sprzątnąć swój taras. Dlaczego do tej pory wyskakiwałam przed szereg z pomocą, zamiast zobaczyć, co się dzieje na moim własnym podwórku? Choć w ciągu dnia zauważam swoje automatyczne reakcje (cały czas chcę reagować, podobnie już prawie zaproponowałam pomoc sąsiadce, która żaliła się na spacerze, że nie ma co zrobić w weekend z psem), wieczorem jestem spokojniejsza. Zasypiam bez charakterystycznego szumu w głowie, również bez wyrzutów sumienia z powodu zawalenia pracy. Czuję też dziwną złość, ależ mnie wkurzają ludzie. Czy naprawdę uważają, że jestem ich służką? PODSUMOWANIE Poziom trudności: 7 Zadowolenie z efektów: 9 Reakcje innych: dopytywanie, co mi jest i dlaczego zniknęłam (po kilku godzinach!!!) Dzień drugi: mikro „nie” bez zbędnego tłumaczenia Przyznaję, zaczynam dzień od odpisania na wczorajsze wiadomości. Ale nie wysyłam epopeji, jak to mam w zwyczaju. Oznajmiam, że wszystko okej, byłam zajęta. Ależ to sucho brzmi, czuję niepokój, ale przetrzymuję go. Przecież nic złego nie zrobiłam. Chyba. Syn pyta, czy podwiozę go do kolegi, już prawie wstaję po kluczyki, gdy uświadamiam sobie, że wcale nie muszę się godzić. „Dziś nie mogę, naprawdę” - mówię. Spodziewam się jęków, ale w odpowiedzi słyszę, że spoko, pojedzie na rowerze. Próbuję przetrwać dzień, mówiąc „nie”, gdy czegoś naprawdę nie chcę. Jestem zszokowana, ile jest takich drobnych sytuacji. Zawsze wysłuchuję pań z banków, które dzwonią z propozycją karty kredytowej, ustępuję miejsce przy kasie w sklepie, bo przecież się nie spieszę i zgadzam się wychodzić z psem sąsiadki, chociaż jestem chora i ledwo z łóżka wychodzę. Słucham też mamy, która każe mi dzwonić albo pisać SMS-y do swojej przyjaciółki z podziękowaniami, że wysłała mojemu dziecku pieniądze na urodziny. Dlaczego niby ja mam to robić, a nie moja mama albo mój syn? Czuję, że jedyną osobą w życiu, która naprawdę nie narusza moich własnych granic, jest mój mąż. Wieczorem nachodzą mnie wątpliwości. Dlaczego powiedziałam pani namawiającą mnie na kupno bukietu tulipanów, że ich nie potrzebuję? To jej zarobek... Dlaczego nie dałam kasy chłopakowi, który stał pod Biedronką? Co mi szkodziło? Świat się na mnie zemści, nikt mi nie pomoże, kiedy ja będę potrzebowała pomocy. Zaraz oszaleję. PODSUMOWANIE Poziom trudności: 10!! Zadowolenie z efektów: 2 (co fajnego jest w byciu „odmawiaczką”?) Reakcja innych: sama nie wiem Dzień trzeci: przecież nikogo nie ratuję To jest najgorsze. Zrezygnować z roli ratowniczki, kiedy wszyscy uważają, że można na mnie polegać. W środku dnia dzwoni przyjaciółka, znów ma dramat z facetem. Przysięgam, kolejny facet, kolejne zerwanie, awantura, czy rozpacz. Zresztą nie chodzi tylko o sprawy sercowe, ona sama o sobie mówi: „drama queen”. Zawsze ma jakąś trudną sytuację i potrzebuje wsparcia. Nagle rozumiem, że jestem zmęczona od miesięcy. Lubię ją, jest mi bliska, ale nasza relacja jest zbyt intensywna, a ja nie mam czasu ciągle jej wspierać. Tak, powiedziałam to sama do siebie. Również to, że moja przyjaciółka jest radykalna. Albo ktoś jest z nią na 100 proc., albo usuwa go z życia. Trudno, nie mogę być na 100 proc. Nawet dla męża nie jestem na 100 proc. Popołudniu inna znajoma chce znów ode mnie pożyczyć kasę, zawsze pożyczam, ale w ostatni weekend miałam mały wypadek, musiałam wezwać lawetę, naprawa auta kosztowała mnie 4 tysiące, nie mam teraz wolnych środków. Tak, mogłabym zerwać lokatę, ale… nie chcę tego. Piszę znajomej szczerze, że teraz nie mam pieniędzy. Czuję się okropnie, nie przetrwałabym kiedyś, gdyby nie życzliwi ludzie, którzy pomagali w kryzysie. „Pożyczysz jej następnym razem” - uspokajam samą siebie. Niewiele to pomaga. Jednak wspieranie bliskich jest wysoko na liście moich priorytetów. Z drugiej strony, ostatnio pieniądze normalnie prawie uciekają ode mnie. Może więc raz postawię na swój komfort, a nie na komfort kogoś innego? Wieczorem koleżanka pisze: „Na szczęście pożyczyła mi M. Oni są wspaniali, zawsze na nich mogę polegać”. Przełykam tę szpilę, choć innego dnia bym przepraszała, tłumaczyła, że przecież na mnie też może polegać, że pierwszy raz nie pożyczam jej pieniędzy, czy nie robię czegoś dla niej. Zatrzymuję jednak automatyczną reakcję i jestem z siebie dumna. O rany, czuję się jakaś silniejsza. Nie muszę brać udziału w gierkach i manipulacjach. Udaje mi się też osiągnąć cel z pierwszego dnia eksperymentu: nie na wszystkie wiadomości musimy reagować, szczególnie jeśli nie było pytania. PODSUMOWANIE Poziom trudności: 9 Zadowolenie z efektów: 9 Reakcje innych: jednak niezadowolenie Dzień czwarty: nie przepraszam, nie wykonuję zbędnych gestów, żeby ratować relację Koleżanka od afery z facetem pisze: „Nie mogłam się wczoraj do ciebie dodzwonić cały dzień”. - „Nie mogłam rozmawiać” - tłumaczę, choć w zasadzie kłamię, bo prawda jest taka, że nie chciałam. - „Wystarczyło napisać” - odpowiada. - „Masz rację, nie pomyślałam. Jak sytuacja?”. Chcę dopisać „przepraszam”, powstrzymuję się. A kurczę, chyba powinnam przeprosić? Już sama nie wiem. Ale nie muszę dalej tego analizować, bo koleżanka już nie odpisuje, i nie odzywa się przez resztę dnia (zresztą nie odezwała się do czasu skończenia tekstu, ja też nie, bo nie mam zamiaru korzyć się tylko dlatego, że potrzebuję przestrzeni). Dziwne uczucie, ale trudno. PODSUMOWANIE Poziom trudności: 1 (jak ja jednak tego potrzebowałam) Zadowolenie z efektów: 10 Reakcje innych: zniknięcie (ale nie mam porównania) Dzień piąty: mówię „tak”, bo tego chcę, chociaż mój pomysł nie podoba się innym Idealny moment, żeby powiedzieć znajomym i rodzinie, że wybieram się na studia z psychologii. „Boże, ty też”, „W tym wieku? Nie dasz rady”, „Co to za kolejny szalony pomysł?”, „Nie będziesz miała pracy, każdy studiuje teraz psychologię”. Tak, tak właśnie reagują ludzie, choć nawet nikogo nie spytałam, co o tym myśli. W innej sytuacji zaczęłabym się tłumaczyć, że nie wiem, czy będę pracować w zawodzie, ale to moje marzenie z młodości, chcę też rozszerzać swoje kompetencje. Teraz nie muszę się tłumaczyć, w końcu eksperyment trwa. Mówię też przyjaciółce, maniaczce Włoch, że na urodziny lecimy do Tallina. „Nie boisz się? Teraz to chyba niebezpiecznie, poza tym co fajnego jest w Tallinie. W Italii już ciepło”. Uff, nabieram powietrza i znów niczego nie wyjaśniam. Właściwie dlaczego zawsze wyjaśniałam? Albo dlaczego nie mówiłam z lęku przed oceną? Oznajmiam też mamie, że na weekend jadę do koleżanki do Berlina. „Ale samochodem? Tyle kilometrów? Lepiej pociągiem. Zresztą naprawdę chcesz jechać tylko na weekend, nie za daleko?”. Włącza się nawet mąż, mówiąc, że bezpieczniej będzie chyba pociągiem. Dla kogo bezpieczniej?!! Czy ja wyglądam na osobę potrzebującą specjalnej troski? Prawo jazdy mam od lat, pokonałam setki kilometrów. Wcześniej może uległabym namowom i zdecydowałabym się na pociąg, teraz powtarzam spokojnie: „Tak, jadę autem do Berlina, tak, na weekend”. PODSUMOWANIE Poziom trudności: 1 (może jednak nie jestem aż tak wielką „dostosowywaczką się”) Zadowolenie z efektów: 7 Reakcje innych: nieproszone rady Dzień szósty: powtarzam zadania z wszystkich poprzednich dni... ... i zaczynam się dobrze bawić. Poza tym czuję się lżej psychicznie i naprawdę mam więcej czasu. Dzień siódmy: jestem asertywna dla ludzi autorytarnych i dominujących Powiedzmy sobie szczerze, reszta przy tym to pikuś. Nie dostosowywać się do twardzieli, ludzi przyzwyczajonych do tego, że świat tańczy, jak oni zagrają, to naprawdę trudna sztuka. Ale słowo się rzekło, próbuję. Na pierwszy ogień idzie żona mojego ojca. Akurat dzwoni i zaprasza na weekend nad jezioro. Nie, nie przyjaźnimy się. Robi to, bo jest dobrze wychowana, musi mnie czasem zapraszać, poza tym chce, żebym pomogła ojcu poprzewozić rzeczy do nowego mieszkania. „W ten weekend nie mogę” - słyszę swój głos. - „Ale co to znaczy, że nie możesz? Ojciec sam nie da rady”. - Nie wiem, czy jest bardziej rozdrażniona, czy zdziwiona moją odmową. Przecież ja się zawsze zgadzam i ledwo przy niej oddycham. Teraz też ledwo oddycham, ale nie mam najmniejszego zamiaru się poddać. - „Rozumiem, chętnie pomogę za 2 tygodnie” - tłumaczę. Tyle, wytrzymuje ciszę w telefonie i swoje napięcie. - „Ok” - mówi i się rozłącza. Mam ochotę natychmiast napisać, że zmienię plany i przyjadę. Ale najpierw rozmawiam sama ze sobą. Czy ona mi się tłumaczy? Czy ona kiedyś dostosowała swoje plany do mnie? Nie, nigdy. Czy naprawdę to jest okej, żebym zmieniała plany? Idziemy ze znajomymi na koncert... Skoro mi tak dobrze idzie, dzwonię do mojej współpracowniczki i proszę, żeby określiła się, czy robi ze mną projekt, czy nie. Potrzebuję znać tylko odpowiedź, bo czekam już miesiąc. Oczywiście ma surowy głos, co trochę zbija mnie z tropu, zaczyna się tłumaczyć, że ma bardzo dużo zajęć, przerywam jej i mówię, żeby tylko dała mi znać: tak czy nie. Jestem samą sobą zszokowana. PODSUMOWANIE Poziom trudności: chyba z 200, wypadam poza skalę Zadowolenie z efektów 9 (ale to dlatego, że stoczyłam wewnętrzną walkę ze sobą, w końcu czuję ulgę) Reakcja innych: prawdę mówiąc żadna. Partnerka ojca się do mnie nie odzywa, współpracowniczka nie dała odpowiedzi, ale chociaż powiedziałam coś szerze. Podsumowanie tygodnia Nie zrobiłam, oczywiście, spektakularnych rzeczy, ale spróbowałam, czuję się lepiej ze sobą, to naprawdę nie jest takie trudne. Będę próbować dalej! Ale pieniądze będę jednak pożyczać. Czytaj także: Urlop bez męża i dzieci to fanaberia? „Nieważne, co ktoś sądzi o twoim życiu, to nie jego życie” "Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną? Miał być podział 50/50, a wyszło jak zwykle? „Taki jest los kobiety. My nie prosimy o pomoc”
Zadbana kobieta, czyli jaka? Nie chodzi o włosy i paznokcie. Największa zmiana dzieje się w głowie
Nie chodzi o kremy ani dietę. Największa zmiana dzieje się gdzie indziej, w głowie i w relacjach. Coraz więcej kobiet odpuszcza, stawia granice i zaczyna żyć po swojemu. I dopiero wtedy mówi: „jestem zadbana”.
Kim jest kobieta zadbana? Szybka sonda wśród koleżanek. I zaskoczenie, że odpowiedzi tak bardzo pasują do tezy mojego tekstu. „Zadbana to taka, która o siebie dba nie tylko fizycznie, ale przede wszystkim psychicznie. Wie, kim jest, uczy się stawiać granice, troszczy się o swój komfort”, „Ma pasje i potrafi je realizować”, „Kiedy ją widzę, po prostu to czuję - bije od niej dobra energia. Taka, którą mają tylko spełnione kobiety”, „Moja mama twierdziła, ze kobieta musi mieć zawsze zrobione włosy i nosić szpilki. Nie zgadzam się z tym, nic nie musi. Prawdziwe dbanie o siebie to dążenie do harmonia ciała i ducha albo dążenie do niej”. Super, zmieniamy się. Wreszcie przestajemy oceniać siebie tylko przez pryzmat wyglądu i figury, zależy nam na naszej psychice. Kolejny krok. Jak znaleźć idealne bohaterki do tekstu? Powinny być z różnych światów, ale jednocześnie inspirować inne kobiety. Profil Marty Żysko, psycholożki i psychoterapeutki, obserwuję od dłuższego czasu. Uwielbiam jej śmiech, taniec, lekkość pisania i to, że otwarcie mówi o tym, że jej życie kiedyś nie było tak pełne i w zgodzie ze sobą. Oli Żelazo, trenerki, nie trzeba chyba nikomu przedstawiać. Ćwiczy z nią mnóstwo kobiet. To właśnie Ola, chyba jako pierwsza w Polsce, pokazała, że ruszać się może każda z nas, nigdy nie jest za późno, by zacząć, a trening niekoniecznie musi oznaczać katorgę. Ola powtarza: już dziś pracujemy na swoje zdrowie za 20, 30, czy nawet 40 lat. Czy może być lepsza forma dbania o siebie? Agnieszkę Nieradzką (kiedyś Prokopowicz) znam od lat. Jest dziennikarką, kiedyś zajmowała się kulturą, dziś działa w branży beauty - wspólnie z córką Honoratą prowadzi własny portal urodowy Bellateca. Agnieszka nie tylko umie dbać o urodę, zna fantastyczne nowinki i może polecić wspaniałe kremy czy maski. Od zawsze kojarzy mi się z kobietą zadbaną, taką, która umie łączyć pracę, relacje i miłość, troszczy się o siebie i ma fajną energię. Zadbana kobieta, czyli jaka? Ta, która siebie akceptuje – Pamiętam taką sytuację. Mam kilkanaście lat, a rodziców odwiedza znajoma, która robi na mnie ogromne wrażenie – opowiada Ola Żelazo. – Nie chodzi tylko o to, że ma świetną figurę, jest uśmiechnięta, dużo w niej spokoju. Mama później mówi mi, że ta znajoma chodzi na fitness. „Co to jest ten fitness, też chcę na niego chodzić” myślę. To był pierwszy moment, kiedy zobaczyłam, że dbanie o siebie może być czymś więcej niż obowiązkiem. Że może dawać energię, lekkość, pewność siebie – dodaje Ola. – To były czasy, kiedy nie było siłowni, klubów fitness ani pilatesu. Dopiero zaczynały pojawiać się kasety z Cindy Crawford, pierwsze książki z ćwiczeniami, z czarno-białymi zdjęciami, pokazującymi, jak się rozciągnąć, zrobić skłon, zadbać o ciało w domu. – Kiedyś uważałam, że jestem zadbana, bo mam zrobione paznokcie, jestem dobrze ostrzyżona, uprawiam ostry sport i trzymam dietę. Dziś widzę tamtą dziewczynę i niemal czuję jej smutek – mówi z kolei Marta Żysko. – Byłam zasuszona zewnętrznie i wewnętrznie, a przecież wyglądałam prawie idealnie, do tego nie dawałam sobie żadnej taryfy ulgowej. Postanowiłam, że przebiegnę maraton. Tak cisnęłam swoje ciało, że w końcu nie wytrzymało. Rozwaliłam kolano, nie dało się go rehabilitować, konieczna była operacja. Ale nawet w takiej sytuacji Marta Żysko powtarzała sobie: „Okej, to maraton za rok”. W tamtym czasie miała powtarzający się sen, że ktoś ją gwałci. Zastanawiała się, co ten sen oznacza. – Do głowy mi nie przyszło, żeby połączyć to ze sobą. To ja byłam osobą, która sama siebie nadużywała, traktowałam siebie właśnie, jak projekt do wykonania. Nie pamięta momentu, kiedy się zmieniła, to był proces. Ale dużo się wtedy działo w jej życiu. Rozstawała się z mężem, była unieruchomiona po operacji, do tego dostała silnej alergii na twarzy. – Był moment, gdy stawałam przed lustrem, patrzyłam na siebie i zupełnie nie wiedziałam, kim jestem. „Ja ciebie nie znam” mówiłam do swojego odbicia. A przecież byłam terapeutką, znałam narzędzia pozwalające radzić sobie z emocjami. Tylko, że byłam tak zadaniowa, tak wewnętrznie pospinana, że nie miałam czasu słuchać siebie. Pamięta za to swoje pierwsze warsztaty dla kobiet. Prowadziła je Kasia Miller. Marta poznała tam takie kobiety, jak ona. Która uważały, że ich największą siłą jest trzymanie się w ryzach. – Pamiętam jedną z uczestniczek już na innych warsztatach – wspomina Marta. – Świetna praca, stanowisko, dobry samochód, wszystko poukładane. Do tego szczupła, zadbana, świetnie ubrana. Na warsztatach prawie się nie odzywała. I nagle, czwartego dnia, mówi: „Dziewczyny, muszę się wam do czegoś przyznać. Ani razu nie wzięłam tutaj prysznica”. I to nie było powiedziane z dumą, tylko z takim zaskoczeniem, a jednocześnie z ulgą. Jakby zrzucała z siebie cały ciężar. „Wszystko, co ja robię na co dzień, jest takie sztuczne, takie pozbawione łagodności. Tak bardzo potrzebowałam poczuć siebie, nawet dosłownie”, tłumaczyła nam. Dziś Marta Żysko sama prowadzi warsztaty i często poznaje kobiety, które przychodzą świetnie ubrane, "zrobione". Dlatego od jakiegoś czasu wcześnej prosi – nie wkładajcie ładnych ubrań, tylko wygodne. Widzi, jakie to dla niektórych kobiet jest trudne. – Zadbanie bywa naszym pancerzem, czymś, co nas chroni, daje poczucie kontroli. A tu nagle masz przyjść w legginsach, dresie, w czymś, co nie uciska, nie opina, tylko otula. W czymś miękkim, ciepłym, takim, w czym naprawdę czujesz siebie. Marta Żyśko już zupełnie inaczej myśli o dbaniu o siebie. Zadbana kobieta to taka, która przede wszystkim zna swoje tempo. Nie to wymuszone, dostosowane do innych, tylko swoje, naprawdę komfortowe. To też kobieta, która uznaje swoją cykliczność. Rozumie, że jej energia się zmienia – w ciągu miesiąca, w różnych etapach życia. Akceptuje to, zamiast z tym walczyć. Traktuje siebie poważnie, nie jak projekt do naprawienia. To kobieta, która pielęgnuje kontakt ze sobą. Dla jednej z nas to będą spacery po lesie, dla innej taniec, śpiewanie, czy malowanie. – Ja dziś po prostu siebie lubię. Nie robię czegoś, żeby się „ulepszyć”, tylko żeby lepiej się czuć. Agnieszka Nieradzka przyznaje, że potrzebuje do życia ciszy. – Dla mnie największym przywilejem i radością w dbaniu o siebie jest moment zakończenia pracy. Od wielu lat mam swój rytuał: zamykam komputer albo wracam do domu po spotkaniach i od razu idę pod prysznic albo do wanny – nieważne, czy jest 17:00 czy 18:00, nie czekam do wieczora. Biorę prysznic powoli, używam pięknie pachnących kosmetyków. Jeśli wybieram wannę, to zawsze jest to kąpiel z pianą, świeczkami, choćby to miało trwać kwadrans. Czasem włączam słuchowisko, ale najczęściej po prostu nic nie robię, zanurzam się w ciszy. To jest mój rytuał odcięcia, moment, w którym kończy się praca. A jeśli mogę, wychodzę jeszcze na krótki spacer. Czasem to tylko 15 minut wokół bloku, czasem pretekst w postaci „wyjścia po mleko”. Najważniejsze, że się odklejam, nie sprawdzam telefonu, nie myślę o pracy. Idę przed siebie, patrzę, oddycham. Ma fajne relacje z ludźmi, ale nie stawia ich ponad siebie - Wydaje mi się, że mam dziś dobre relacje z innymi. Im jestem starsza, tym są one lepsze. Pomogła mi w tym też terapia, poukładała wiele rzeczy i dała większą jasność – opowiada Agnieszka. Najważniejsza lekcja przyszła około czterdziestki. Wtedy Agnieszka zrozumiała, że nie ma obowiązku zbawiać świata. I tak nie wszyscy będą ją lubić, zaczęła coraz śmielej mówić to, co naprawdę myśli. Dzwoni do niej, na przykład, dawno niewidziana znajoma, rozmowę zaczyna: „Och, tak dawno cię nie słyszałam, musimy iść na kawę…”, a Agnieszka życzliwie jej przerywa: „Słuchaj, dzwonisz do mnie tylko wtedy, kiedy czegoś potrzebujesz, więc może darujmy sobie te udawane kawy. Powiedz po prostu, w czym mogę pomóc”. Kiedyś na urodziny zapraszała pół miasta. Za którymś razem spojrzała w telefon i pomyślała: „Zaproszę tylko tych, z którymi miałam kontakt w ostatnim roku i którzy sami się do mnie odzywają”. Lista nagle zrobiła się bardzo krótka. – Zrobiłam jeszcze jedną rzecz: przestałam dzwonić do ludzi, którzy nie dzwonią do mnie. I nagle okazało się, że w niektórych przypadkach mija rok i cisza. To było bolesne, ale też bardzo oczyszczające. Drugą wielką zmianą było odpuszczenie „ratowania świata”. – Kiedyś wystarczyło, że ktoś mimochodem wspomniał, że ma problem, a ja już w głowie układałam sto rozwiązań i chciałam pomagać. Nikt mnie o to nie prosił, ale ja i tak wchodziłam w tę rolę. Ale zrozumiałam, że ludzie często mówią o swoich problemach nie po to, żeby je rozwiązać, tylko żeby je wyrzucić z siebie. To nie jest moje zadanie, żeby wszystko naprawiać. Odzyskałam dzięki temu mnóstwo czasu i energii. Dziś jest z w związku z mężczyzną, który też ma czasem odruch pomagania wszystkim dookoła. Kiedy Agnieszka widzi, że chce „ratować świat”, łapie go za rękę i mówi: „Poczekaj. Czy ktoś o to prosi?”. Ola Żelazo szczerze mówi: – Jestem zbyt zajęta, żeby spotykać się z kimś, kto sprawia, że emocjonalnie podupadam. Staram się żyć z radością i wdzięcznością, chociaż też mam problemy. Jeśli mam znajomą, która wciąż narzeka, obgaduje innych, to unikam takich spotkań. Otaczam się ludźmi, którzy też próbują widzieć jasną stronę życia niezależnie od sytuacji, to mnie napędza i właśnie jest też formą dbania o siebie. Nie wchodzi ani w rolę królowej, ani ofiary… a przynajmniej próbuje – Jesienią zeszłego roku mój tata przez cztery miesiące leżał nieprzytomny w szpitalu – wspomina Marta Żysko. – To był bardzo ciężki, krytyczny czas. I mocno spotkałam się ze swoją „ofiarą” – tą częścią, która krzyczała: musisz dać z siebie wszystko. Być tam cały czas, stać przy łóżku, pokazywać, że jesteś. On cię słyszy i potrzebuje. Nieważne, że pracujesz, prowadzisz swoje sprawy, masz jeździć, masz dawać z siebie ponad siły. I w pewnym momencie złapałam się na czymś niewygodnym: że ja trochę próbuję coś udowodnić. Zdobyć uznanie, podziw, od innych, może nawet od taty. Jakby ktoś miał mu kiedyś powiedzieć: „Zobacz, ona była dzielna". Tylko że to mnie kompletnie wykańczało. I tu jest dla mnie ważna rzecz – pokreśla Marta Żysko – zadbana kobieta w takiej sytuacji mówi wprost: to jest to, co mogę dać, a to jest dla mnie za dużo. Bez tłumaczenia się i bez udawania. I ogarnia też swoje poczucie winy. Uznaje swoje potrzeby, ograniczenia i swoje możliwości. Wie, dokąd może dojść – i gdzie jest jej granica. Druga rzecz – zdaniem Marty Żysko – zadbana kobieta to taka, która nie boi się przyjmować. To nie jest ta „królowa”, która wszystko ogarnia sama i uważa, że nikt nie zrobi tego lepiej niż ona. – Znam to bardzo dobrze – to przekonanie, że zanim ktoś coś zrobi, ja zdążę zrobić to trzydzieści razy szybciej i lepiej. Tylko że przyjmowanie jest trudne. Zwłaszcza kiedy jesteśmy wychowane w duchu dawania, troszczenia się, bycia dla innych. W takiej sytuacji, kiedy coś dostajemy, od razu pojawia się odruch: muszę się odwdzięczyć. I to napięcie znika dopiero wtedy, kiedy oddamy. Ale to wciąż jest ta sama historia. Druga twarz ofiary. Bo za tym stoi potrzeba kontroli – ja daję, jestem potrzebna, mam władzę nad sytuacją. Nie pozwalam sobie na to, żebym to ja była w potrzebie. A bycie w potrzebie oznacza odsłonięcie się, pokazanie czegoś prawdziwego. Dbając o dusze, nie zaniedbuje ciała Agnieszka Nieradzka im jest starsza, tym bardziej ciekawi ją dbanie o urodę. – Z czasem zaczęłam widzieć, jak wygląd realnie wpływa na życie. Dlatego z samej kultury przeszłam też w stronę urody i traktuję to poważnie, bo jeśli ktoś ma problem z wyglądem, to rzutuje to na wszystko. - Zauważa też zmiany u siebie: zbliża się do pięćdziesiątki, pojawiają się przebarwienia, zmarszczki, trudniej schudnąć. I mówi wprost: „staram się”. Podstawą jest dla niej dokładne zmywanie makijażu i filtrów, zawsze dwuetapowo: najpierw olejek, potem produkt myjący. Tłumaczy, że filtry (zwłaszcza chemiczne) łatwo zalegają, więc to kluczowe. Używa olejków albo masełek, które lubi też za samą przyjemność stosowania. Rano stawia na prostotę. Ostatnio odkryła emulsje, lekkie, prawie wodne, które tworzą pierwszą warstwę pielęgnacji. Podkreśla, że nie analizuje obsesyjnie składów — raczej ufa sprawdzonym markom. Regularne ćwiczenia? Sporty siłowe strasznie ją nudziły — próbowała kilka razy chodzić na siłownię, ale, jak mówi, „po prostu umierałam z nudów”. Dlatego najlepiej działa u niej zadaniowość i sporty grupowe. Gra w siatkówkę, to aktywność, do której wracała przez większość życia, choć ostatnio miała przerwę. Próbowała też pilatesu, ale głównie w pandemii była w stanie zmotywować się do ćwiczeń samodzielnie w domu, przed telewizorem. Na co dzień zdecydowanie wybiera zajęcia grupowe. – Konkretna godzina i obecność innych ludzi mnie mobilizuje, robię dokładnie tyle powtórzeń, ile trzeba, i nie odpuszczam. W tym obszarze nie jestem anarchistką. Poza tym lubię ruch naturalny: jazdę na rowerze, narty i długie spacery. Pamiętam, jak ktoś kiedyś powiedział, że pośpiech jest nieelegancki. Coś w tym jest - warto znaleźć chwilę, by umyć włosy, uczesać je i przyprószyć skórę lekkim pudrem. Zawsze mam w torebce mini tubkę z podkładem i czerwoną szminkę. Ona robi look, nawet jeśli nie mamy nic innego. Marta Żysko kocha tańczyć. – Miałam w głowie bardzo dużo schematów tego, jak „powinno” wyglądać ciało i ruch, ale w końcu postanowiła posłuchać samego ciała, a nie głowy, która znów coś nakazywała. Odrzuciła treningi, siłownię. Zaczęła po prostu się ruszać, naturalnie, po swojemu, w domu. Z tego pojawił się też taniec: puszczała muzykę, zamykała oczy. – Na początku było to trudne, krępujące, nawet dziwne. Ale przestałam się tym przejmować. Pomogła mi ciekawość świata i samej siebie, i to ona mnie poprowadziła. Ola Żelazo, kiedy zaczynała jako trenerka, była bardzo „zadaniowa”. – Wierzyłam w mocny trening, taki, po którym wychodzisz zajechana, zmęczona, z poczuciem, że naprawdę „zrobiłaś robotę”. Z czasem, przez pracę z kobietami, rozmowy ze specjalistami i własne doświadczenie zobaczyłam, że to nie jest droga dla większości z nas. Taki morderczy trening nie jest potrzebny „zwykłej kobiecie”, która nie chce być zawodową sportsmenką, tylko chce mieć energię, siłę. Ola zrozumiała też, że wiele kobiet przez lata w ogóle nie ćwiczyło, bo się bały: siłowni, oceniania, tego, że „nie dadzą rady”. I właśnie dla nich odkryła spokojniejsze formy ruchu, jak pilates, które mają ogromną moc, choć z pozoru są „lżejsze”. – Na początku ważniejsze jest poczucie ciała niż jego „masakrowanie”. Wystarczy ruch, oddech, rozciąganie, skupienie, to buduje kontakt ze sobą. I przekłada się na wszystko. Ruch daje pewność siebie, zmienia postawę, otwiera na ludzi. Kobiety zaczynają szukać grup, wspólnoty, widzą, że nie są same. I to bywa przełomowe. Trenerka podkreśla też, że nie chodzi o rewolucję. Nie trzeba rzucać życia i zaczynać od nowa, sport działa jak terapia. I coraz częściej jest dosłownie przepisywany przez lekarzy nie tylko fizjoterapeutów, ale też psychiatrów czy psychologów. Zresztą Ola Żelazo widzi to po kobietach i historiach wokół niej, jak ruch pomaga wychodzić z lęku, napięcia, wracać do siebie i odzyskiwać poczucie sprawczości. – Dlatego nigdy nie powiem, że można dbać o siebie bez sportu. Każdy z nas potrzebuje aktywności. Nie znam żadnej kobiety, która zaczęłaby treningi ze mną, a później powiedziała: „żałuję”. Za to często słyszę, że są wdzięczne i szczęśliwe, niezależnie od wieku, w którym zaczęły, bo ćwiczą ze mną też siedemdziesięciolatki. Czytaj także: Fit Mama Edyta Litwiniuk o tym, jak dbać o siebie, będąc mamą na pełen etat. "Mamy powinny nauczyć się egoizmu" „Kobieto! Odwal się od siebie!” Ola Kisiel, o tym, dlaczego jesteśmy dla siebie wrednymi zołzami i dlaczego Bridget Jones tak wkurza "Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną?
Nie stawiamy granic, żeby nie stracić ludzi, a tracimy siebie. Halina Piasecka mówi, od czego zacząć
Granice nie zaczynają się od odmawiania, a od prostego, ale niewygodnego pytania: czego ja właściwie chcę - mówi Halina Piasecka, psycholożka i trenerka. Porozmawiałyśmy o tym, jak w praktyce wygląda strach przed odrzuceniem.
Wiemy, czym są granice. Potrafimy o nich mówić, czytamy o nich książki, słuchamy podcastów. A potem ktoś nas o coś prosi — i znowu mówimy „tak”, choć w środku wszystko krzyczy „nie”. Boimy się odrzucenia, chcemy być miłe, nie chcemy psuć relacji. Tymczasem granice wcale nie zaczynają się od odmawiania. Zaczynają się dużo wcześniej, od prostego, ale niewygodnego pytania: czego ja właściwie chcę - mówi Halina Piasecka, psycholożka i trenerka. Nie stawiamy granic, bo boimy się odrzucenia Katarzyna Troszczyńska: Dlaczego tak bardzo boimy się stawiać granice? Większość z nas doskonale zna teorię, ale w praktyce niewiele osób potrafi zrobić to spokojnie, bez przemocy, a jednocześnie empatycznie? Halina Piasecka: Bardzo dużo zależy od tego, jak w naszych rodzinach wyglądała komunikacja. Czy w ogóle było miejsce na wyrażanie emocji, na mówienie „nie”, na różnicę zdań. W wielu domach tego nie było. Uczyliśmy się raczej dostosowywać, nie sprawiać problemów, nie komplikować. I to potem bardzo mocno wpływa na to, jak funkcjonujemy w relacjach jako dorośli. Dla wielu osób stawianie granic jest trudne przede wszystkim dlatego, że boimy się odrzucenia. Bardzo chcemy, żeby było miło, spokojnie, bez napięć. Jesteśmy wychowywani w przekonaniu, że jeśli będziemy bezproblemowi, to mamy większe szanse na akceptację. Dlatego kiedy pojawia się moment powiedzenia „nie”, uruchamia się lęk, że ktoś się od nas odsunie, relacja się popsuje. Szczególnie jeśli to jest relacja, na której nam zależy. Z tym łączy się też poczucie winy. Stawianie granic wydaje nam się egoistyczne. Pojawiają się myśli: „powinnam dawać więcej”, „nie wypada odmówić”, „inni mają gorzej”. I w efekcie zaczynamy ignorować własne potrzeby, co prędzej czy później prowadzi do wybuchu, czy do innych reakcji, które zamiast budować, niszczą. To znaczy? Na przykład w relacjach domowych, zamiast powiedzieć: „Dziś nie mogę ci pomóc, bo mam pracę i lekarza”, po prostu się zgadzam. Robię to raz, drugi, trzeci, jestem coraz bardziej zirytowana, czuję się nadużywana, ale tego nie wyrażam, więc te emocje się we mnie odkładają. A potem nagle, mimo że na co dzień jestem życzliwa i spokojna, wybucham: „zawsze czegoś ode mnie chcesz, czy ty nie widzisz, ile mam na głowie?”. Dla drugiej strony moja reakcja jest kompletnie zaskakująca. To pokazuje, że agresja bardzo często nie wynika z wybuchowego charakteru, tylko z nagromadzonych emocji i z tego, że granice pojawiają się za późno. Często stoi za tym też lęk. Paradoksalnie, ktoś myśli: „Powiem to mocno, żeby nikt tego nie podważył”. To jest reakcja na wewnętrzny niepokój i długo ukrywaną frustrację. Wtedy mylimy często asertywność z agresją, bo mamy w głowie prosty schemat: albo jestem miła, albo jestem twarda. A przecież mogę się z kimś nie zgadzać, mogę być zmęczona czy sfrustrowana, ale nadal mogę tę osobę szanować. Celem nie jest zranienie czy „wygranie”, tylko zmiana sytuacji. To samo widać w pracy. Ktoś przez długi czas bierze na siebie więcej, dodatkowe zadania, telefony po godzinach, kolejne projekty. Z zewnątrz wygląda na zaangażowanego i niezawodnego, ale w środku narasta zmęczenie i frustracja. I w pewnym momencie następuje wybuch. Idealna pracownica krzyczy na całe biuro: „ile można, niech ktoś inny to zrobi!”. Wszyscy są zdziwieni, bo przecież „zawsze było dobrze”. A przecież można powiedzieć wcześniej, spokojnie: „chętnie bym się tego podjęła, ale mam już dwa priorytety, które wymagają mojej uwagi”. Bez ataku, bez tłumaczenia się ponad miarę. Kiedy granica jest komunikatem, buduje relację. Ale kiedy jest reakcją, impulsem, niewiele ma wspólnego z prawdziwą rozmową. Zresztą potem często pojawia się poczucie winy, wraca refleksja: „mogłam powiedzieć to inaczej, spokojniej, bez ataku”. I robi się z tego błędne koło. A co gdy ktoś odcina się, stosuje bierną agresję? Obiecuje coś, ale tego nie robi, bo tak naprawdę wcale nie chciał? Jak jeszcze radzimy sobie z emocjami i potrzebami, których nie umiemy wyrazić wprost? Często mamy też przekonanie, że druga osoba „powinna się domyślić”. A pod tym bardzo często jest niewyrażona złość, emocja, która sama w sobie jest ważna, bo mówi nam o granicach. Tyle że jeśli ktoś był uczony, że nie wolno się złościć, to ta złość nie ma gdzie wyjść. I zamiast jasnego komunikatu pojawia się właśnie bierna agresja, chłód, ironia, milczenie. Ale czy czasem nasz lęk nie jest uzasadniony? Ktoś nas lubi i chce z nami być, bo jesteśmy miłe? Oczywiście, że tak. Tylko że my, i druga osoba, zawsze mamy wybór, czy mówimy o swoich granicach, czy nie. Nikt nas do tego nie zmusza. Pytanie brzmi raczej: czy to, co robimy, jest w zgodzie z nami? A żeby to wiedzieć, trzeba najpierw zdawać sobie sprawę, gdzie te nasze granice w ogóle są. I tu pojawia się problem, bo mówimy:„nie chcę, żeby ktoś mnie ranił czy wykorzystywał”, ale kiedy trzeba powiedzieć konkretnie, co to dla mnie znaczy, robi się trudno. I wtedy zamiast jasnego komunikatu pojawia się: „nic się nie stało”, cisza, ironia. Albo sarkazm typu: „no tak, przecież ja zawsze wszystko zrobię najlepiej”. Druga osoba często nawet nie wie, czy to żart, czy zarzut. Często osoby, które nie stawiają granic, gdzieś później muszą dać upust emocjom, na przykład w rozmowach o innych. Pojawia się frustracja, bo te emocje nie znikają same. To, co łączy te wszystkie sytuacje, to brak mówienia wprost: „ten pomysł mi nie odpowiada”, „potrzebuję dziś odpoczynku”, „te słowa mnie zraniły”. Zamiast tego pojawia się wycofanie, opóźnianie, milczenie, czyli bierna agresja. A z nią bardzo trudno pracować w relacji, bo to komunikat bez słów. I tak, zdarza się, że kiedy zaczynamy mówić wprost o swoich potrzebach, druga strona tego nie przyjmuje. Czasem relacja się zmienia, czasem nawet kończy. Ale to nie znaczy, że nie warto tego robić. Jak rozpoznać swoje granice? Przeczytałam kiedyś fajne porównanie, że nawet kraje mają jasno wyznaczone granice. A my? Skąd mamy wiedzieć, gdzie są nasze? Jakie pytania sobie zadać? W swojej książce „Czuję, więc jestem” na samym początku piszę, że warto zadać sobie podstawowe pytanie: „kim jestem?”. W odpowiedzi na to pytanie zawiera się informacja o tym, co jest dla mnie ważne, jakie mam wartości, na co się zgadzam, a na co już nie. Przede wszystkim trzeba wiedzieć, jakie wartości są dla nas kluczowe. Jeśli dla mnie na przykład uczciwość jest podstawą, to muszę sobie jasno powiedzieć: tego nie negocjuję. Mogę wiele rzeczy zrozumieć, ale oszukiwania czy nadużycia – nie. Każda z nas ma kilka takich fundamentów. A poza uczciwością jakie to mogą być wartości? Na przykład relacje. Jeśli są dla mnie ważne, a partner zaczyna je ograniczać, nie chce, żebym spotykała się z ludźmi, wychodziła, żyła po swojemu, to jest moment, żeby się zatrzymać i zobaczyć: czy moja granica nie została właśnie przekroczona. Albo rozwój. Jeśli to jest moja wartość, a ktoś oczekuje, że skupię się tylko na domu i zrezygnuję z siebie, to prędzej czy później będę nieszczęśliwa. Warto słuchać swojego ciała, ono często wie szybciej niż głowa. Jeśli przy jakiejś rozmowie czuję ścisk w brzuchu, a potem pojawia się frustracja czy żal do siebie, to jest informacja: coś tu jest nie tak. Często granica została przekroczona wtedy, kiedy mówię „tak”, choć chciałam powiedzieć „nie”. Albo odwrotnie. Biorę na siebie za dużo, jestem dostępna kosztem siebie. I jeszcze jedna rzecz: powtarzalność. Jeśli jakaś sytuacja wraca i za każdym razem wywołuje we mnie tę samą reakcję w ciele i emocjach, to bardzo możliwe, że właśnie tam przebiega moja granica. I wtedy pojawia się kluczowe pytanie: czy ja tego chcę? To jedno z najprostszych, a jednocześnie najtrudniejszych pytań. Bo coś może być trudne, ale ja nadal mogę tego chcieć i się na to zdecydować. Chodzi o to, czy ja chcę dać na to przestrzeń, cokolwiek to jest. I jeszcze jedna ważna rzecz, o której rzadko się mówi: granice są ruchome. To nie jest stała linia jak granica państwa. Czyli? Jak już wspomniałam, mamy granice nienegocjowalne, te związane z naszymi wartościami. Ale poza tym granice są ruchome. Zależą od naszego poziomu energii, sytuacji i relacji. Jeśli jestem niewyspana, przeciążona, mam małe dzieci, to te granice będą przebiegały inaczej niż wtedy, kiedy mam więcej zasobów. Inaczej też w relacji z partnerem czy przyjacielem, a inaczej wobec zupełnie obcej osoby. Do tego my się zmieniamy, więc warto co jakiś czas sprawdzać, co jest teraz dla nas ważne. Natomiast jeśli pojawia się wątpliwość, to już jest sygnał. I wtedy naprawdę nie trzeba odpowiadać od razu. Można powiedzieć: „poczekaj, zastanowię się, wrócę do ciebie”. To bardzo pomaga, zamiast automatycznego „tak”. Zatrzymać się, sprawdzić, co się dzieje w ciele, jakie emocje się pojawiają. Dać sobie czas, piętnaście minut, godzinę, dzień, tyle ile potrzebujemy. Bo czasem samo to „poczekaj” jest już odpowiedzią. Granice nie zaczynają się od mówienia „nie”. Zaczynają się od momentu, kiedy zaczynamy siebie słuchać. Kiedy zadajemy sobie pytania: "Czego ja w tej sytuacji chcę? Jak ja chcę się tu zachować?". To jest kluczowe, bo często asertywność mylimy z odmawianiem. A przecież osoba agresywna też potrafi powiedzieć „nie” i to bardzo szybko. Asertywność to coś innego. To także umiejętność powiedzenia „tak” tam, gdzie naprawdę chcę. To bycie blisko siebie i świadomość własnych granic. Co się jeszcze dzieje, gdy długo ignorujemy granice? Pojawiają się też objawy psychosomatyczne, problemy ze snem, bóle głowy, brzucha, pleców, napięcia mięśniowe. Ale też widać to w zachowaniu. Z osoby uśmiechniętej i życzliwej zmieniamy się w osobę zamkniętą, burkliwą, bo coś we mnie siedzi, czego nie wyrażam. Czasem pojawiają się też takie stany depresyjne, nie mówię o depresji jako jednostce chorobowej, tylko o poczuciu bezsilności, bezradności. Takim przekonaniu: „muszę taka być, bo inaczej mnie nie zaakceptują”, mimo że czuję, że to jest niezgodne ze mną. To jest w pewnym sensie takie niszczenie siebie. Gdy nam zależy, trudniej postawić granice Jak pokonać ten lęk? Ten przed odrzuceniem, że nie dostanę awansu, że ktoś mnie odrzuci, że partner odejdzie? Czy są takie relacje, w których trudniej stawiać granice? Oczywiście, że tak. Zwykle tam, gdzie nam bardziej zależy. Albo w relacjach z osobami dominującymi. Bo u podstaw tego wszystkiego zawsze jest lęk. Jak to przełamać? Małym krokiem. Nie rewolucją. Mówić o sobie, o swoich potrzebach. Nie o tym drugim człowieku. Na przykład: „kiedy angażuję się w projekt i wkładam w niego dużo pracy, potrzebuję docenienia”. To nie znaczy, że druga strona zawsze tę potrzebę spełni. Czasem nie może, takie są realia, szczególnie w pracy. Rozmawiałam z wieloma liderami, którzy chcieliby docenić pracownika, ale nie zawsze mają taką możliwość. Ale samo wyrażenie potrzeby już coś zmienia. To już jest rozmowa, dialog. Bo kiedy mówimy o sobie, dajemy drugiej osobie szansę, żeby nas usłyszała. Nie mamy wpływu na kogoś, ale na siebie już tak. Możemy zrobić mały krok, przełamać schemat i zacząć brać pod uwagę swoje potrzeby, nie przestając przy tym myśleć o innych. Bo to nie jest tak, że z osoby „dobrej dla innych” mamy się stać egoistami. Możemy nadal dbać o innych, tylko dołożyć do tego dbanie o siebie. W jednej sytuacji, jednym zdaniem, jednym komunikatem. I zobaczyć, co się wydarzy. A kiedy słyszymy od tej drugiej strony: to mnie rani? Możemy powiedzieć: „rozumiem”. Ważne jest mówienie o intencji: że zależy mi na tej relacji, że chcę, żeby była autentyczna. I jednocześnie warto się przygotować na to, że druga osoba może zareagować emocjonalnie, ma do tego prawo. Nie musi zareagować tak, jak my byśmy chciały. Tak jak wspomniałam, granice nie dają gwarancji konkretnego efektu. Nie mamy wpływu na to, co zrobi druga osoba. Mamy wpływ tylko na siebie, na to, jak my się zachowamy. I jeśli skupiamy się na tym, żeby być w porządku wobec siebie i wobec innych, nawet nieidealnie, ale z dobrą intencją, to już jest bardzo dużo. A co z granicami w rodzinie? Chyba łatwiej powiedzieć „nie” partnerowi, przyjaciółce niż rodzicom? Łatwiej. Bo w sytuacjach rodzinnych dochodzi lojalność, przekonania typu „rodzinie się pomaga”, „to moja mama, nie mogę odmówić”. I nagle, mimo że na co dzień jesteśmy dorosłymi, decyzyjnymi osobami, wracamy do dawnych ról, do tego dziecka, które zawsze ogarniało, pomagało, brało na siebie odpowiedzialność. W relacjach rodzinnych emocje są silniejsze, łatwiej o poczucie winy, złość, zranienie. Odżywają stare historie. Do tego dochodzą komentarze, oczekiwania, nieproszone rady: „czemu nie dzwonisz”, „powinnaś już dawno…”. I czasem naprawdę jedynym wyjściem jest odcięcie się, ale to są raczej skrajne sytuacje. Częściej chodzi o zmianę jakości relacji. Bo my często próbujemy wszystko tłumaczyć, wyjaśniać, licząc, że druga strona zrozumie. A czasem ona po prostu nie jest w stanie, nie dlatego, że nie chce, tylko dlatego, że nie potrafi. I wtedy można powiedzieć prosto: „w ten weekend nie przyjadę”, „wolałabym o tym teraz nie rozmawiać”. Bez tłumaczenia się, bez wchodzenia w dyskusję. Bardzo ważny jest ton głosu. Warto zatrzymać się na chwilę, zrobić wdech i wydech, a potem powiedzieć to spokojnie, życzliwie. Z życzliwością, która obejmuje też nas samych. Bo i tak może pojawić się poczucie winy. Wątpliwość: „czy nie przesadzam?”. I warto dać sobie do tego prawo. Granice w rodzinie to nie jest brak miłości. To jest sposób, żeby ta miłość była zdrowsza. Jak radzić sobie z wyrzutami sumienia? Tylko dużo kobiet w takiej sytuacji mówi, że czuje wstyd i wyrzuty sumienia, że się zmieniają, już nie są „takie dobre”. Jak sobie poradzić z takimi uczuciami? Nie walczyć z tym. Zauważyć to. Powiedzieć sobie: „to jest część mnie, część moich schematów”. Spojrzeć na siebie trochę z boku i dać sobie prawo, że jeszcze to czuję, jeszcze to przeżywam. Nie oczekiwać od siebie, że nagle będziemy osobą, która z lekkością i bez emocji stawia granice, tak się nigdy nie dzieje. Warto tłumaczyć sobie: „okej, pojawia się poczucie winy, bo stawiam granicę, ale to nie znaczy, że zrobiłam coś złego. Czy ja naprawdę robię komuś krzywdę, czy po prostu nie spełniam czyichś oczekiwań?". Bo to nie jest to samo. Co się zmienia w życiu człowieka, gdy zaczyna opiekować się również sobą? Relacje stają się bardziej autentyczne. I nasz układ nerwowy zaczyna się uczyć, że nic złego się nie dzieje. Dlatego tak ważne są małe kroki, a nie rewolucja, drobne odmowy, proste komunikaty w mniej obciążających sytuacjach i obserwowanie siebie potem. Owszem, krótkoterminowo pojawia się dyskomfort, poczucie winy. Ale długoterminowo przychodzi coś innego, więcej spokoju, poczucie szacunku do siebie, ulga, poczucie wolności. Można sobie nawet stworzyć jakieś zdanie, które nas wspiera, takie, które pomieści jednocześnie i to poczucie winy, i satysfakcję, że robię coś dla siebie. I nagle okazuje się, że mam więcej czasu, że mogę zostać ze sobą, zamiast gdzieś biec i pomagać wszystkim dookoła. Ale to nie chodzi o to, żeby przestać pomagać. Znowu wracamy do pytania: kim chcę być? Bo mogę chcieć pomóc koleżance przy przeprowadzce, ale mogę też nie mieć na to siły. I tu chodzi o uczciwość wobec siebie: co ja naprawdę chcę i na co mnie w tym momencie stać. Żeby nie popaść ani w egoizm, ani w uległość. Bo czasem możemy tę granicę negocjować, pomóc, bo inwestujemy w relację, bo nam zależy. Ale ważne, żeby to był wybór, a nie automatyczny schemat. Halina Piasecka. Psycholożka i trenerka biznesowa. Wielbicielka psychologii pozytywnej i ekspertka w obszarze szczęścia w pracy. Autorka książki „Czuję więc jestem” (wyd. Zwierciadło, 2026 r.). Czytaj także: "Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną? „Kobieto! Odwal się od siebie!” Ola Kisiel, o tym, dlaczego jesteśmy dla siebie wrednymi zołzami i dlaczego Bridget Jones tak wkurza Po weekendzie czujesz większe zmęczenie niż w piątek? To znak, że jesteś na „kredycie energetycznym”
Komedie romantyczne to żaden guilty pleasure. Potrzebujemy ich jak powietrza. Dlaczego nas kręcą?
Komedie romantyczne tematyczne to twoje gulity pleasure? I bardzo dobrze. Zadaniem naukowców, mają pozytywny wpływ na nasze samopoczucie i mogą przyczynić się do poprawy relacji z partnerem. Dowiedz się, w jaki sposób produkcje o rozterkach sercowych wpływają na twoje życie.
No dobrze, niech już będzie. Powiem to. Przyznaję się bez bicia, że komedie romantyczne to takie moje małe guilty peasure. Po ciężkim dniu, kiedy mam ochotę na reset albo tak po prostu chcę pójść na randkę z samą sobą, włączam film i momentalnie przenoszę się do świata pełnego emocji, ludzkich dramatów i łez, ale też świata przewidywalnego. Bo przecież nie może być innego zakończenia niźli „żyli długo i szczęśliwie”. I, mimo że intuicja, czy jak kto woli, życiowe doświadczenie podpowiada, że tuż za zakrętem na bohaterów czekają kolejne kryzysy, potknięcia, kłótnie i rozstania, to chcę wierzyć, że tym razem będzie inaczej. Szkoda, że komedie romantyczne, postrzegane jako „babskie”, nie są temat do poważnej dyskusji. Bo gdzieś podskórnie wiemy, że mają mniejszy kaliber niż polityka, finanse, zdrowie publiczne, czy globalne ocieplenie. Być może. To jednak nie oznacza, że są nic niewarte. Śmiem twierdzić, że z punktu widzenia jednostki, jest wręcz przeciwnie. Czy istnieje miłość romantyczna? Wśród akademików długo dominował pogląd, że filozoficzny konstrukt miłości romantycznej to domena kultury Zachodu. Przekonanie, że miłość romantyczna polega na odnalezieniu tej jedynej, ukochanej, przeznaczonej przez los osoby, ma swoje fundamenty w starożytnej mitologii. Niektórzy prapoczątków omawianej koncepcji doszukiwali się w micie o Afrodycie i Adonisie, czy też o Orfeuszu i Eurydyce. Uczucie, które łączy te pary kochanków, jest silniejsze niż śmierć. W „Uczcie” Platona także pojawia się odwołanie do przypowieści o istotach, które niegdyś były jednością, lecz zostały rozdzielone przez bogów. To tragiczne „rozpołowienie” miało skazać ludzkość na wieczne poszukiwanie brakującej połówki, co do dziś stanowi trzon narracji o „brakującej połowie jabłka” czy „poszukiwaniu bratniej duszy”. W świecie uczonych istniała powszechna zgoda, że ostatecznie koncepcja miłości romantycznej i jej przedstawienia w sztuce to „produkt uboczny” XII-wiecznej poezji trubadurów oraz powszechnej w owym czasie popularności miłości dworskiej. Minione stulecia to czas dominacji kultury Zachodu, a także przyśpieszającej globalizacji, co w konsekwencji przyczyniło się do popularyzacji europejskiej idei miłości romantycznej rozumianej jako nadrzędny projekt życiowy. Warto tu wspomnieć, że w naszej kulturze, na równi z życiem miłosnym, stawiamy indywidualizm i samorozwój. W tym kontekście filmowi lub serialowi zakochani, jak ich mityczni „przodkowie” podążają za głosem serca, nawet jeśli oznacza to wystawienie się na śmierć, bunt przeciwko rodzinie, czy oczekiwaniom społecznym. Przykłady? Proszę bardzo. Klasyczne filmy jak „Pretty Woman” czy „Notting Hill”, poprzez adaptacje filmowe „Kochanka lady Chatterley” Davida Herberta Lawrence'a, po „Bridgertonów” Julii Quinn. Na szczęście 34 lata temu pogląd o zachodnich korzeniach miłości romantycznej został obalony. Opublikowane przez Williama Jankowiaka i Edwarda Fischera w 1992 roku wyniki badań zakwestionowały ten eurocentryczny punkt widzenia. Badacze przeanalizowali 166 społeczności i znaleźli dowody na istnienie miłości romantycznej w aż 147 z nich (88,5%). Zatem z czystym sumieniem mogę powiedzieć, że zdolność do odczuwania intensywnej namiętności jest uniwersalną cechą ludzką, a nie specyficznym wytworem cywilizacji łacińskiej. Jednak różnica polega na tym, że w kulturach kolektywistycznych, np. w Indiach, na Bliskim i Dalekim Wschodzie, najważniejsza jest lojalność wobec rodziny i dobrostan lokalnej społeczności, a miłość stanowi element szerszej sieci zobowiązań. W produkcjach Bollywood główny problem, z jakim mierzą się bohaterowie, często nie dotyczy tego, czy się kochają, czy nie, lecz tego, jak połączyć miłość z honorem, dobrem rodziny. Inna jest także kontekstowość. Tam, gdzie ona jest wyższa, wyznania miłosne czyta się między wierszami. Dlatego też w K-dramach i C-dramach przygotowanie posiłku i dzielenie się jedzeniem odczytuje jako jednoznaczne wyznanie uczucia i ma ono większą moc niż słowa. W produkcjach arabskich pożądanie i namiętność buduje się poprzez spojrzenia i eufemizmy. Być może to właśnie brak otwartości, ignorancja i niezrozumienie różnic miało swoje odbicie w błędnych przekonaniach zachodnich badaczek i badaczy kultury. Dlaczego romans nas kręci? Neurobiologia i psychologia pożądania Wiele na to wskazuje, że zamiłowanie do komedii romantycznych to nie kwestia gustu, o którym jak wiadomo, się nie dyskutuje. Zdaniem neurobiologów, gdy na ekranie pojawia się pierwsza scena, która wprowadza napięcie między głównymi bohaterami, zalewa nas koktajl neuroprzekaźników. Bo nasz mózg nie odróżnia fikcji od realnego doświadczenia zakochania się. A z punktu widzenia biologii, taki stan sprzyja przetrwaniu gatunku. Mało tego, to nie pierwszy pocałunek ani zmysłowe figle-migle, a przekonanie, graniczące z pewnością, że „do zakochania jeden krok”, sprawia, że czujemy przyjemny dreszcz emocji i ekscytacji, która towarzyszy ekranowej parze kochanków. Naukowcy wnikliwie przeanalizowali to, w jaki sposób oglądanie romansów wpływa na nasze samopoczucie. Idąc tym tropem, możemy spojrzeć na schemat filmu przez pryzmat funkcjonowania naszego mózgu. Już pierwsze sceny zauroczenia, nieporadnego zbliżania się do siebie zakochanych aktywują „hormon szczęścia”. Dopamina napędza układ nagrody, wywołuje euforię i skupienie, a także odpowiada za odczuwanie przyjemności. Jesteśmy nakręceni, kibicujemy zakochanym, ponieważ widzimy w ich historii cząstkę siebie. Jeśli dochodzi do romantycznych scen, pojawia się pożądanie, to w nas automatycznie rośnie nie tylko ekscytacja, ale i poziom noradrenaliny, która odpowiada za przyśpieszoną akcję serca. Jednak kilka scen później dochodzi do niefortunnej pomyłki, czy też złośliwości losu, a w konsekwencji bohaterowie rozstają się lub dochodzi między nimi do sprzeczki. W filmie pojawiają się sceny, w których kochankowie cierpią i tęsknią za ukochaną osobą. Nasz poziom serotoniny drastycznie spada, nasze samopoczucie się pogarsza, utożsamiamy się z postaciami, cierpimy z nimi, płaczemy, chociaż doskonale wiemy, jaki będzie finał tej historii. Jednocześnie dramat na ekranie wyzwala kortyzol, czyli tzw. hormon stresu. No jednym słowem: tragedia. Na szczęście scenarzyści nie zostawiają nas na lodzie. Nie minie kilka minut, a na ekranach pojawia się finałowa scena. Zakochani odnajdują się mimo przeciwności losu, źli bohaterowie dostają pstryczka w nos i wszystko kończy się happy endem. Nasz mózg szaleje ze szczęścia, a my płaczemy ze wzruszenia rzewnymi łzami. Zalewa nas oksytocyna, czyli „hormon miłości”, który wzmacnia poczucie zadowolenia, spokoju i bezpieczeństwa oraz wazopresyna, która przyczynia się do budowania więzi z postaciami na ekranie, jak i z osobą, z którą oglądamy film. Udowodniono, że oglądanie komedii romantycznych redukuje poziom stresu i obniża ciśnienie. Towarzyszy temu swoiste katharsis, a my czujemy się lepiej. A to jest bezcenne. Bibliografia: De Rougemont D., „Miłość a świat kultury zachodniej”, Warszawa 2001; Giddens A., „Przemiany intymności. Seksualność, miłość i erotyzm we współczesnych społeczeństwach”, Warszawa, 2006; Kuligowski W., „Miłość na Zachodzie. Historia antropologiczna”, Poznań 2004; Szlendak T., „Architektonika romansu. O społecznej naturze miłości erotycznej”, Warszawa 2002; Szyszka K., „Roberta A. Johnsona koncepcja miłości romantycznej”, [W:] Kultura i Wartości, nr 31/2021, s. 173–193; Woźniakowska U., „Bollywood. Pragnienie prawdy i tęsknota za mitem”, Kraków 2010. Czytaj także: Algorytm karmi twoje kompleksy, a ty scrollujesz iluzję szczęścia. Czas przerwać ten teatr „Nie wyrzucę, bo przyda się do chodzenia po domu”. Tak obniżasz poczucie własnej wartości Zabawa biżuterią lub guzikiem to mały gest o wielkiej sile. Angażuje więcej niż tylko dłonie
"W dobrym związku jest miejsce na nienawiść". Michalina Grzesiak w rozmowie z Natalią Tur
Natalia Tur to mediatorka rodzinna, która pomaga parom znaleźć satysfakcjonujące rozwiązania w komunikacji. Bo czy da się rozstać z klasą? O tym rozmawia z nią Michalina Grzesiak w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna".
Podcast "Perfekcyjnie NIEidealna" to szczere rozmowy, które Michalina Grzesiak przeprowadza z inspirującymi kobietami. Dotyczą tego, co bliskie nam wszystkim - kariery, mody, zdrowia, ale też... relacji, a nawet zdrad. To właśnie tematy związkowe są brane na tapet w nowym odcinku podcastu, w którym gościnią jest Natalia Tur, mediatorka rodzinna i autorka książek o dobrym związku oraz rozstaniu. Co dokładnie zdradziła nam o relacjach? Mediatorka rodzinna Natalia Tur w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna" Wiele mówi się o terapiach par, psychologach, seksuologach, ale niewiele wiemy o istnieniu takich osób jak mediatorzy. Czym dokładnie się zajmują i jak mogą wpłynąć na nasze relacje? Kluczowym zadaniem mediatora jest oczywiście mediacja między partnerami u progu rozstania. Często dotyczy np. dzieci. Ale na mediację mogą się wybrać nie tylko osoby w związku. Mediator pomaga znaleźć rozwiązanie satysfakcjonujące i może tego dokonać np. wtedy, gdy mamy problem w relacji z teściami. Szczególnie jednak taka osoba jest potrzebna tam, gdzie są naprawdę silne emocje, stąd najczęściej spotykamy się z nią przy kryzysach w związku. Pytanie, czy po tych negatywnych uczuciach, gdy zawiedziemy się drugą osobą, jesteśmy w stanie wrócić do momentu, w którym jest dobrze. Ekspertka wskazuje, że najgorsze, co możemy poczuć w związku, to właśnie nie ta wspomniana nienawiść, tylko... obojętność. Istnieją związki, w których partnerzy mogą mieć delikatne charaktery i rzadko "wybuchać", ale problem pojawia się w momencie, gdy w ogóle nie ma problemów. "Perfekcyjnie NIEidealna": Michalina Grzesiak w rozmowie z Natalią Tur Nowy odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. Michalina Grzesiak rozmawia z Natalią Tur nie tylko o tym, jak powinien wyglądać udany związek i rozstanie, ale też o innych kwestiach dotyczących naszych relacji. Nie zabrakło tematu zdrad oraz bycia sam na sam ze sobą. Nie możecie tego przegapić. Czytaj także: „Muszę opłakać siebie sprzed kilku lat". Michalina Grzesiak w rozmowie z Pauliną Mikułą o rozstaniu i miłości na własnych zasadach "Wmawia nam się, że musimy być zgodne z oczekiwaniami innych". Michalina Grzesiak rozmawia z Szafiarką Dorką "Już nie muszę nikogo zadowalać". Paulina Mikuła szczerze o terapii, życiowych zakrętach i byciu sobą