Algorytm karmi twoje kompleksy, a ty scrollujesz iluzję szczęścia. Czas przerwać ten teatr
Czasem mam wrażenie, że nieustannie jesteśmy toczone obrazami, na tle których wypadamy gorzej. Na pierwszym planie bohaterowie o idealnych ciałach, odziani w drogie ubrania, a w tle wspaniałe widoki. Po trzech zdjęciach i krótkim filmiku zaczynam się zastanawiać, czy wystarczająco dbam o siebie i gdzie popełniłam błąd, że moje życie tak nie wygląda. Też tak masz?
Powiem ci w tajemnicy, że od czasu do czasu lubię wcielić się w rolę milczącej obserwatorki. Patrzę sobie wtedy na świat jak na dzieło sztuki i zastanawiam się, o co w tym wszystkim chodzi i czy tak naprawdę wygląda prawdziwe życie. Czuję się wtedy jak XIX-wieczny przyrodnik, który podkręcając wąsa, trzyma lupę i wnikliwie analizuje budowę liścia, amebę, czy też inne stworzonko. Tyle że mogę mieć co najwyżej doklejony zarost, a moim okienkiem na świat są media społecznościowe. Może pomyślisz, że to dziwne hobby, ale moim zdaniem to fascynująca przygoda. Szczególnie jeśli wyjdzie się ze swojej bańki algorytmów. Bo spoglądając nie tylko na to, co oferuje nam mainstream, można dostrzec to, co zazwyczaj nam umyka. Omamione iluzją idealnego ciała Dawno, dawno temu tematyką cielesności zajadałam się łyżkami. I wiem jedno. Ciało to konstrukt. Przestrzeń pełna znaczeń, symboli oraz nośnik norm społecznych. Co prawda, nie ocenia się książki po okładce, ale... jak cię widzą, tak cię piszą. W tej kompilacji mądrości ludowych kryje się sporo prawdy. Zawsze tak było. W przeszłości, jak i współcześnie, ubiór, fryzura, biżuteria, a także tatuaże, deformacje, skaryfikacje były i są znakiem przynależności do określonej wspólnoty. Najlepiej to widać na przykładach, które z naszej, europejskiej perspektywy są „egzotyczne”, a nawet moralnie naganne. Krępowanie stóp młody Chinkom, praktykowane w kulturach Bliskiego Wschodu „rytualne obrzezanie” kobiet i mężczyzn, czy też noszenie metalowych obręczy na szyjach przez „kobiety żyrafy”. Aż mnie boli na samą myśl. Jednak czy my jesteśmy lepsze? Czy w pogoni za pięknem, nie jesteśmy skazane na cierpienie? Nie jest to żadną tajemnicą, że nasze ciała stały się projektem. Jednostkową ekspresją tożsamości, która wymaga nieustannej pracy i nierzadko sporych nakładów finansowych. Świadomie inwestujemy w siebie i z całego dostępnego nam wachlarza możliwości wybieramy to, co najbardziej nam odpowiada. To, co nam się podoba. I super. Mamy tyle możliwości do wyboru, tyle opcji. Jednak to bywa złudne. Treningi, diety, moda, zabiegi medycyny estetycznej, filtry wygładzające twarz w aplikacjach – wszystko to buduje przekonanie, że ciało jest inwestycją, a ty możesz być, kim chcesz, ale... na określonych zasadach. I gdzie tu ten indywidualizm? Żeby nie wyjść na gołosłowną, poprosiłam o zabranie stanowiska w tej sprawie dr Iwonę Morozow, kulturoznawczynię, antropolożkę, filmoznawczynię i wykładowczynię Uniwersytetu SWPS. Ups. Gdy prowokacja staje się standardem Nie znoszę czczego gadania, a jak słyszę: „kiedyś to było, nie to, co dzisiaj”, to nie wiem, czy mam się śmiać, czy płakać. A jednak w kontekście norm społecznych i sposobów prezentowania ciała w przestrzeni publicznej ma to swoje uzasadnienie. Nie dość, że jesteśmy bombardowani obrazami, to mają one dość jednoznaczny przekaz: zmysłowe ciało. Forma buntu stała się dominującą estetyką. Od razu przyszły mi na myśl zdjęcia młodych kobiet, które pozują do zdjęć z tak zwanym kaczym dzióbkiem. Jednak to nie tandetna zmysłowość ani wulgarna golizna robi nam papkę z mózgu. W takich przypadkach momentalnie wychwytujemy niuanse, a w głowie zapala się nam czerwona lampka. Najtrudniejsze do wyłapania są te przekazy, które naturalnie, nienachalnie, mimowolnie zaczynają zmieniać nasze postrzeganie świata i samych siebie. Karmią nas iluzją. Podsycają kompleksy. Budzą zazdrość. Sprawiają, że czujesz się gorsza. Bo wyglądają jak kadry „z życia wzięte”, choć w rzeczywistości są doskonale wyreżyserowane, ale o tym wolisz nie pamiętać. Kuszą, składają obietnice bez pokrycia, otaczają cię aurą luksusu i unoszą na puszystej chmurce utkanej z marzeń. To, co widzimy, zaczynamy uznawać za normę, a gdy się już nią oswoimy, będziemy oceniać się według jej kryteriów. W efekcie zaczynamy patrzeć na siebie cudzymi oczami. A ruch body positive? Jestem absolutnie za. Szkoda tylko, że hasła postulujące akceptację siebie często występują w kampaniach reklamowych, które sprzedają kolejne produkty poprawiające wygląd i mające na celu przybliżenie nas do ideału. I koło się zamyka. Zrób krok ku równowadze Może to naiwne z mojej strony, ale jestem przekonana, że kulturowy mainstream nawet w najgorszym wydaniu nie musi działać na naszą szkodę. Choć warto mieć świadomość, że zawsze istnieje ryzyko, iż porównywanie się do innych osób, a przede wszystkim do nierzeczywistych obrazów, może przyczynić się do: spadku pewności siebie, obniżenia samooceny, niezadowolenia z własnego wyglądu. W końcu żadna z nas nie chce się czuć jak uboga krewna. Jedak to także świetna inspiracja, pole do eksploatacji i zabawy, a nawet przyczynek do głębszej refleksji. Może się okazać, że to, co do tej pory uważałyśmy za wstydliwe, jest akceptowalne. Że nie jesteśmy w tym same. A w konsekwencji mamy większe poczucie sprawczości i kontroli nas własnym życiem. I to jest bezcenne. To jednak wymaga troski także o sferę psyche. Zdaniem specjalistów powinniśmy zawsze mieć z tyłu głowy kilka prostych i oczywistych „złotych rad”. Ludzie pokazują tylko wyselekcjonowany kawałek własnego życia. Widzisz zretuszowane obrazy, które nie odzwierciedlają rzeczywistości. Celem reklamy jest sprzedać. Algorytmy pokazują ci treści mające przyciągnąć uwagę. Nadmiar informacji sprawia, że czujesz się zagubiona. Tak sobie myślę, że w gruncie rzeczy wcale nie chodzi, o to, by demonizować wszechobecne obrazy wyidealizowanych ciał. Bo klucz dobrej relacji z sobą samą to świadomy wybór: czy to, co robię, robię dla siebie, czy dlatego, że takie są oczekiwania innych. Jestem przekonana, że już znasz odpowiedź. Bibliografia: Bourdieu P., „Męska dominacja”, Warszawa 2005; Foucault M., „Historia seksualności”, Warszawa 2012; Foucault M., „Nadzorować i karać”, Warszawa 2010; Giddens A., „Nowoczesność i tożsamość”, Warszawa 2001; Melosik Z., „Tożsamość, ciało i władza w kulturze instant”, Kraków 1996; Szlendak, T., „Supermarketyzacja”, Warszawa: 2008; Wolf, N., „Mit urody” Warszawa 2014. Czytaj także: Zdarza ci się co chwilę zaglądać do lodówki z nadzieją, że zajdziesz w niej coś pysznego? To nie jest przypadek Ulubione krzesło w domu to nie tylko domena silversów. Wyjaśnienie tego mikrorytuału może cię zaskoczyć Wiele osób mówi do siebie, ale nikt się do tego nie przyznaje. Ten wstydliwy nawyk pomaga nam w codziennym życiu
"Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną?
Olga Kozierowska założyła "Sukces pisany szminką", a tematyka silnych kobiet jest jej bliska. Razem z nami zastanawia się, czy silna musi oznaczać zmęczona. Przeczytaj naszą rozmowę.
Coraz częściej wydaje nam się, że silna i zmęczona kobieta to wygodny model dla świata. Pytanie tylko, jak długo jesteśmy w stanie to wytrzymać i w którym momencie lepiej powiedzieć dość. Na to i wiele innych pytań odpowiedziała nam Olga Kozierowska, pionierka działań na rzecz równości i różnorodności oraz założycielka Sukcesu Pisanego Szminką. Kobiety nie troszczą się o siebie z poczucia winy Katarzyna Racławska: Kiedy słyszysz, że kobiety powinny bardziej się o siebie troszczyć, co przychodzi ci do głowy? W czym ta troska powinna się objawiać? Olga Kozierowska: Przede wszystkim przychodzi mi do głowy zdrowie, bo jak zdrowia nie ma, to nic nie ma. A jednocześnie wiele badań pokazuje, że Polki o to swoje zdrowie nie dbają. Na pierwszym miejscu dbają oczywiście o dzieci, partnerów, rodziców, a znalezienie przestrzeni na to, żeby pójść np. do ginekologa, zrobić regularne badania, jest za rzadkie. Jest to szczególnie ważne w czasach ogromnego stresu, presji, przebodźcowania, lęku – to wszystko się gdzieś łączy. To jest baza. Kolejne rzeczy dotyczą naszego rozwoju, realizacji naszych marzeń, które często usypiamy – one do nas gdzieś szepczą, bo będą szeptać i będą próbowały o sobie przypomnieć. Z różnych przyczyn, czasem są to własne wybory, czasem jest to presja społeczna, czasem poczucie winy, stawiamy innych na pierwszym miejscu. Często potem cierpimy… Mamy poczucie, że życie nam ucieka między palcami, mamy niskie poczucie własnej wartości, bo rezygnujemy w imię wyższej wartości z siebie, własnej kariery, własnej portmonetki. Potem okazuje się, że ktoś nas zostawia, odchodzi, a my, nie mając chociażby tej wolności finansowej, musimy pozostać w czymś, co jest złe. Powiedziałaś, że często robimy to z poczucia winy… Dlaczego czujemy się winne? Cały czas funkcjonujemy w zasadach patriarchalnych, które określają społecznie role, przypisują tym rolom odpowiedzialność, a wychylanie się z tego jest złe. Co ciekawe, badania pokazują, że nośnikami takich zasad patriarchalnych, ogromnej krytyki, wyjścia spoza ram, są kobiety dla kobiet. Mamy coś takiego, co w psychologii i w korporacjach nazywa się „unconscious bias”, czyli ukryte, nieświadome uprzedzenia wobec kogoś. Jednym z takich uprzedzeń są uprzedzenia kobiet wobec kobiet. Nazywa się to wojną kobiet i polega na tym, że nie pozwalamy innym kobietom dokonać własnego wyboru bez dawania temu oceny. Dla przykładu. Kobieta rodzi dziecko, siedzi w domu, aby to dziecko wychować, co często jest naprawdę ciężką pracą. I wtedy przez grupę kobiet, które wróciły już do pracy lub nawet nie mają dzieci, może być określana jako osoba bez ambicji. Z kolei grupa kobiet, która decyduje się zajmować domem, mówi o tej drugiej grupie: „złe matki”, „wyrodne”, „karierowiczki”, „zostawiły dziecko samo”. Sama spotykałam się po powrocie z urlopu macierzyńskiego z ostracyzmem ze strony koleżanek, innych kobiet. Żaden mężczyzna mnie nie krytykował za to, ale krytykowana byłam w swoim środowisku kobiecym. Kiedyś w Sukcesie Pisanym Szminką robiłyśmy takie badania, z których wynikało, że kobieta jest w stanie usłyszeć na swój temat wiele negatywnych rzeczy. Ale jak usłyszy, że jest złą matką, to jest największy cios i najbardziej potęguje to poczucie winy. I właśnie to poczucie winy nas wstrzymuje przed wieloma rzeczami, które chcemy zrobić. Nawet przed zadbaniem o ten komfort psychofizyczny, np. pójście pobiegać, na masaż, zrobienie sobie kąpieli dla relaksu. Kobiety balansują pomiędzy obowiązkami domowymi, a tym, co chciałyby zrobić dla siebie i co z tego wynika? Że stajemy się siłaczkami, bo robimy na 100% wszystko. Dodałabym, że zmęczonymi siłaczkami. Zmęczonymi, sfrustrowanymi… Bo jak jesteś zmęczona, to jesteś bardziej podatna na stres, twoja odporność psychiczna i fizyczna spada, nie masz ochoty na przyjemności, bo padasz – nawet na hobby, bo nie masz na to przestrzeni i czasu. Jak tego uniknąć? Pomyśleć o sobie. Zauważyć swoje potrzeby i odpowiedzieć na nie. By nie było za późno. Co do naszych partnerów to mawiam - jeśli kochasz, to dziel się obowiązkami. Dzisiaj naprawdę niewiele jest osób, które są w stanie utrzymać rodzinę na wysokim poziomie samemu. Zatem pracuje i ona i on. Czy sprawiedliwym jest to, że jedna osoba wraca z pracy, dokłada się do tego domowego budżetu, a potem idzie do kolejnej pracy (w domu)? To nie jest sprawiedliwe – tak po ludzku. Zmęczona siłaczka - wizerunek współczesnej kobiety Coraz częściej młodsze pokolenie odchodzi od tego klasycznego podziału w domu i podkreśla właśnie to partnerstwo. Jesteśmy partnerami, więc razem powinniśmy zajmować się domem… Uważam, że powinniśmy podzielić obowiązki wedle predyspozycji, bo jednemu coś przychodzi z łatwością, a drugiemu nie. Nigdy nie będzie podziału 50/50. Wśród młodych kobiet wielkim problemem jest to, że zakładają „życie w związku partnerskim”. A potem okazuje się, że partnerstwo kończy się w momencie, kiedy ona rodzi dziecko. I nagle, choć wcześniej było inaczej, wszystkie obowiązki spadają na nią. A wcześniej on gotował, robił zakupy, sprzątał z nią na spółkę. Tak jakby dziecko było hasłem: „Oddajesz to jej, bo to jej odpowiedzialność”. Ten patriarchalny wzorzec bywa aż tak silny. To ma też drugą stronę medalu. Mężczyźni również nie radzą sobie z presją i emocjami, bo ten patriarchat zabrania im przyznać się do słabości, zabrania im opowiedzieć o tym, że sobie nie radzą. I też wstydzą się przyznać do tego, że pomagają w domu. Czy takie myślenie to tylko domena mężczyzn? Bywa, że kobiety też mają patriarchalne oczekiwania choć nazywamy to “równością”. Chcemy „mieć ciastko i zjeść ciastko”. Oczekujemy, że nasz partner będzie wrażliwy, będzie się zajmował dzieckiem, domem, będzie dyspozycyjny i dostępny emocjonalnie, ale jednocześnie ”będzie dowoził” super kasę, super furę, robił karierę, będzie silny, nie będzie narzekał. A czy się tak da? Wciąż żyjemy w starym schemacie a potrzebujemy nowej definicji związku i potrzebujemy wprowadzić ją w życie. Bo inaczej żyjemy w karykaturze, która nie pasuje do dzisiejszych czasów – do tej presji, warunków, tego, jak funkcjonujemy. Myślę, że tu warto nawiązać do badań przeprowadzonych w ramach Sukcesu Pisanego Szminką, z których wynikało, że kobiety poświęcają na obowiązki domowe średnio 40 procent dnia. 40 procent – przecież to jest prawie połowa. A gdzie w tym wszystkim miejsce na pracę, pasję i troskę o siebie? Praca jeszcze się wciśnie bo w wielu przypadkach musi, gorzej z czasem dla siebie. I po prostu w czasami niewiele można zrobić. Bo co doradzisz kobiecie, która pracuje, ma dziecko, żyje w patriarchalnym związku, z mężczyzną, który o partnerstwie nawet nie chce słyszeć? Oczywiście, można próbować rozmawiać z drugą stroną, można zaangażować dzieci - bo dzieci nie święte krowy i też mogą coś w domu zrobić. Można spróbować dzielić się opieką z koleżankami. Czyli ja zostanę z twoim dzieckiem w ten wtorek a ty zajmiesz się moim w kolejny. W ten sposoļ zyskamy jedno popołudnie dla siebie. Można też szukać odpoczynku dla siebie z dziećmi – np. pójść z dziećmi poćwiczyć, popływać… Z radami trzeba jednak uważać. Bo mówi się kobietom: „Możesz wszystko”. Ale one wtedy często słyszą: „Musisz wszystko”. Ona już czuła się siłaczką, bo po pracy musiała zrobić zakupy, odebrać dziecko, wrócić z dzieckiem do domu, wstawić pranie, położyć dziecko spać, jej dzień skończył się o 23 – to jakie wszystko? jeszcze ma do tego dołożyć pasję?? Namawiam raczej do tego, żeby każdy indywidualnie poszukał możliwości zrobienia czegoś dla siebie. Można zrobić coś z dzieckiem, poprosić kogoś o pomoc, kupić sobie czas, np. wynająć opiekunkę, jeśli możemy sobie na to pozwolić. Nie żałujmy tych pieniędzy, bo to daje nam odpoczynek, a odpoczynek to lepsza odporność fizyczna i psychiczna, a to się równa możliwościom lepszego życia. Mam wrażenie, że kobiety wciąż uznają troskę o siebie jako wyraz słabości… W którym momencie powinno nam się zapalić czerwone światło, że to już za dużo? Tym sygnałem może być złość. Złość jest efektem długotrwałego poczucia bezsilności, stresu, poczucia winy, lęku. Kiedy ciągle podnosimy głos, krzyczymy na “chomika”, psa, a może i na dziecko, to jest to sygnał dla nas by zatrzymać się, zrobić coś, bo inaczej zniszczymy siebie, ale też relacje ze swoim dzieckiem, partnerem, przyjaciółmi. Inny mocny sygnał to zalanie się zdrowia fizycznego i lub psychicznego. Czy silna i zmęczona to wygodny model dla świata? Nie masz takiego poczucia, że świat wymusza na nas to, żebyśmy były silne i zmęczone? Pytanie, kto to jest ten “świat”… To, żebyśmy były silne, jest wygodnym modelem dla każdego. W pracy posiadanie silnych pracowników jest wygodne. Jeżeli ktoś nie zgłasza, że jest przemęczony, to ciśniesz na wyniki. W rodzinie posiadanie silnej osoby też jest wygodne. Ciągnie ktoś “wózek” ze wszystkim i daje radę, to nie ciągnie. Jeżeli nie powiemy stop, nie postawimy granic, to nikt ich nie uszanuje. Bo dlaczego miałby? Jak postawić te granice? Granice zaczynają się od decyzji, że twoje „nie” jest równie ważne jak twoje „tak”. Świat nie jest abstrakcją. To konkretni ludzie, którzy reagują na to, na co im pozwalamy. Jeśli zawsze jesteś dostępna, zawsze dowozisz, zawsze bierzesz więcej - uczysz innych, że to jest norma. Postawienie granicy to nie jest bunt. To jest komunikat. „Jestem na urlopie, wrócę do tego po powrocie.” „Nie wezmę tego projektu, mam pełne zasoby.” „Potrzebuję wsparcia.” Granice nie działają wtedy, gdy je ogłaszamy. Działają wtedy, gdy ich pilnujemy. To my uczymy ludzi, jak mają nas traktować, poprzez to, na co się zgadzamy, a na co już nie. Da się odpuścić i jednocześnie osiągnąć sukces? Tak, o ile odpuścimy to co nam nie służy i to co stanowi priorytet dla innych ludzi a nie dla nas. Porzucimy mikromanagement. Nauczymy się odróżniać rzeczy “pilne” od “ważnych”. Odmówimy wykonywania pracy za innych, a skupimy się na realizacji własnych celów. Ludzie sukcesu wiedzą, co chcą osiągnąć i w jaki sposób mogą to osiągnąć najszybciej. A potem swój sukces uznać. Jak komunikować w relacji: „Mam dość”? Najpierw musimy wiedzieć, czego nie chcemy i przemyśleć co ma się zmienić. Bo kiedy „mamy dość”, zwykle wybuchamy. Potem pojawiają się wyrzuty sumienia, przepraszamy za emocje i nic się nie zmienia. Nie rozmawiamy potem spokojnie. To model, który utrwala problem. Do ważnej rozmowy trzeba się przygotować, tak samo jak do negocjacji w biznesie. W domu jest oczywiście trudniej, bo wchodzą emocje i nawyki drugiej strony, która przyzwyczaiła się, że ją wyręczamy. Co może pomóc? Zapisanie na kartce, a nastepnie przedyskutowanie z domownikami: czego nie chcesz, gdzie są twoje granice, czego oczekujesz, jaki efekt chcesz osiągnąć, np jakie obowiązki mają przejąć inni. I weź odpowiedzialność za to, że będziesz tego pilnować. A jak wyłączyć emocje i podejść do rozmowy spokojnie? Im lepiej się przygotujesz, tym mniej będzie emocji. Komunikacja to umiejętność, nie improwizacja. Warto parafrazować to, co mówi druga osoba, żeby upewnić się, że naprawdę się rozumiecie. Trzeba też być gotową na opór. Osoby przyzwyczajone do dotychczasowego układu mogą próbować wyprowadzić nas z równowagi. Dlatego warto przewidzieć różne scenariusze. I najważniejsze - konsekwencja. Jeśli mówisz: „Nie będę tego robić”, to naprawdę przestań to robić. Bo jeśli powiesz 12 razy „posprzątaj po sobie”, a potem zrobisz to sama - uczysz, że Twoje granice są negocjowalne. Granice działają tylko wtedy, gdy są spójne z działaniem. Jak szminka może zmienić twoje życie? Troska o siebie w kontekście kobiet jest też związana z wyglądem. Czy ta przysłowiowa szminka może coś zmienić? Tak. Może. Widzimy to choćby w programach z metamorfozami - moment, w którym ktoś staje przed lustrem, widzi siebie inaczej i nagle zmienia się jego postawa, spojrzenie, energia. To nie chodzi o próżność. To chodzi o poczucie sprawczości. Nie oszukujmy się, dobrze dobrany strój, fryzura czy makijaż potrafią dodać nam pewności siebie. Nie po to, żeby wyglądać jak z Instagrama. Bo Instagram to wycinek rzeczywistości, efekt końcowy bez pokazanej drogi. Nie porównujmy się do czyjegoś „efektu”, skoro nie znamy procesu. Ale dbajmy o siebie. Dla siebie. Każda z nas ma coś, co w sobie lubi. U mnie to są włosy. Kiedy mam gorszy dzień, wstaję, biorę prysznic i układam je najlepiej, jak potrafię. I od razu czuję się inaczej, bardziej „w sobie”. Jeśli lubisz swoje oczy - podkreśl oczy. Jeśli lubisz usta - nałóż szminkę. To nie jest powierzchowność. To jest mały gest, który mówi: „Jestem dla siebie ważna”. A od tego często zaczyna się większa zmiana. Czy kobiety, które o siebie dbają są mniej podatne na manipulacje? Podatność na manipulację wynika przede wszystkim z cech osobowości i poziomu świadomości. Sam fakt, że jesteśmy wypoczęte czy zadbane, nie chroni nas automatycznie przed manipulacją. Kluczowe jest rozumienie mechanizmów, im lepiej je znamy, tym trudniej nami sterować. Natomiast dbałość o siebie ma ogromne znaczenie w codziennym funkcjonowaniu. Kiedy jesteśmy wypoczęte i potrafimy regulować emocje, podejmujemy lepsze decyzje. Mamy więcej jasności, większą odporność na stres i silniejszą wolę. A to sprawia, że wybieramy świadomie, zamiast reagować impulsywnie. Dbanie o siebie to nie luksus. To inwestycja w zdrowie psychiczne i fizyczne, w odporność i sprawczość. A to wszystko przekłada się na większą niezależność, również w relacjach i w pracy. Czyli silna i zmęczona nie muszą iść ze sobą w parze? Zdecydowanie nie. Myślę, że problem zaczyna się od samej definicji „silnej kobiety”. W polskim języku to często kojarzy się z siłaczką, kimś, kto wszystko zniesie, wszystko ogarnie i nikogo nie obciąży sobą. A ja widzę to inaczej. Siła nie powinna oznaczać dźwigania wszystkiego w pojedynkę. Nie chodzi o twardość ani o udowadnianie, że dam radę bez wsparcia. Może zamiast „silna” warto powiedzieć „spełniona”. Albo „świadoma”. Kobieta, która zna swoje granice, potrafi prosić o pomoc i nie musi nikomu niczego udowadniać. To ja życzę nam wszystkim, żebyśmy były spełnione i cieszyły się życiem na co dzień. I ja też. Olga Kozierowska – pionierka działań na rzecz równości i różnorodności, twórczyni kampanii, które zmieniają sposób, w jaki Polacy myślą o sobie i swoim kraju. Ekspertka w obszarze Diversity, Equity & Inclusion, przedsiębiorczyni społeczna, dziennikarka i twórczyni inicjatyw społecznych. Od lat działa na rzecz równego dostępu do szans, wspierania kobiet i budowania inkluzywnego przywództwa. Założyła Sukces Pisany Szminką (2008), pierwszą w Polsce organizację wspierającą przedsiębiorczość kobiet i równość płci. Jako prezeska Fundacji WłączeniPlus oraz inicjatorka Klubu DEI Champions łączy biznes z działaniami na rzecz różnorodności i systemowej zmiany. Jest pomysłodawczynią kampanii We Did It In Poland, promującej polską innowacyjność, kreatywność i osiągnięcia. Kampania zdobyła szerokie uznanie podczas polskiej prezydencji w Radzie UE, inspirując do budowania dumy narodowej i pozytywnego myślenia o Polsce. Czytaj także: Po weekendzie czujesz większe zmęczenie niż w piątek? To znak, że jesteś na „kredycie energetycznym” Sen jest dla słabych? Z takim myśleniem nie osiągniesz sukcesu. Dr Czerska: „To szkodliwa iluzja" Czy hi-tech to nowy anti-aging? Dr Agnes Frankel: „Tu nie chodzi o zmarszczki, tylko zdrowie skóry”
Kobiety wychowano, żeby się poświęcały. Dlaczego dbanie o siebie wciąż wywołuje poczucie winy?
Troska o bliskich, czy to dzieci, czy też rodziców, a może ukochaną osobę często nadaje sens naszemu życiu. Czujemy się potrzebne, ważne i.... niedocenione. A mimo to zachowujemy się tak, jakby niesienie pomocy innym stanowiło naszą życiową misję. Z miłości stawiamy innych na pierwszym miejscu, zapominając zupełnie o sobie. A potem plujemy sobie w brodę.
Niech pierwsza rzuci kamieniem ta, która choć raz nie poświęciła swoich potrzeb na rzecz bliskiej osoby. Nie ma ani jednej? Wcale mnie to nie dziwi. Nie będę udawała zimnej, nieczułej i pobawionej empatii. Bo nie raz i nie dwa zdarzyło mi się przyjąć postawę mitycznego Atlasa, który na swych barkach trzyma cały świat. Bo czy to źle, że troszczymy się o tych, których kochamy? Czy to właśnie nie miłość do bliźniego stanowi podwalinę naszego człowieczeństwa? No cóż, okazuje się, że w takim myśleniu kryje się pułapka. Skąd w nas potrzeba opiekowania się innymi? Nie zaskoczę cię stwierdzeniem, że człowiek to skomplikowana i unikalna istota. Nie ma na świecie drugiej takiej samej osoby jak ty. A mimo to, nie różnimy się od siebie aż tak bardzo. Badania nad rozwojem człowieka wskazują, że empatia i altruizm są warunkowane biologicznie. Dzielenie się zasobami, opieka nad słabszymi członkami rodziny sprzyjały budowie więzi społecznych oraz zwiększały szanse przetrwania grupy, czy też społeczności. I mimo że nie mieszkamy już w szałasie, a świat zmienił się diametralnie, nasze mózgi wciąż działają według utartych schematów i znanych mechanizmów. Co więcej, zdaniem neuropsychologów, reagujemy na cierpienie innych niemal tak, jakby dotyczyło nas samych. Stąd też troska o innych jest czymś naturalnym. Pojawiają się także głosy, że kobieta, z racji swoich predyspozycji biologicznych, jest wręcz predestynowana do „bycia opiekunką domowego ogniska”. Takie przekonanie podtrzymywane jest nie tylko przez religię katolicką, patriarchalny model społeczeństwa, ale także judeo-chrześcijańskie podwaliny współczesnej moralności i etyki. Te zasady są tak głęboko wpisane w nasze postrzeganie świata, że nieświadomie wciąż realizujemy tradycyjny model kobiecości, który przez wieki zamykał ją w sferze domowej. Powiesz mi, że to bzdura. Że może tak kiedyś było, ale dziś jest inaczej. I masz zupełną rację. Jednak pewnie gdzieś z tyłu głowy wciąż słyszysz wyświechtane zdanie: bo kto ci poda szklankę wody na starość. To jednak nie koniec niespodzianek. Niespełna sto lat temu Margaret Mead zauważyła, że biologiczne predyspozycje (w tym kontekście kobiet, ale w szerszej perspektywie także i mężczyzn) są modelowane przez normy. Innymi słowy, w życiu odgrywamy pewne role, a oczekiwania społeczne wobec kobiet są w dużej mierze konstruktem kulturowym. Idąc dalej tym torem myślenia, troska o bliskich została przypisana kobietom jako ich „naturalne” powołanie. Bo tak było zawsze, bo tak jest dobrze. Tymczasem nie jest ona wyłącznie cechą biologiczną, lecz elementem porządku społecznego. I mamy tu paradoks. Współcześnie podkreśla się autonomię jednostki, lecz równocześnie wciąż utrwala się moralny ideał poświęcenia – szczególnie kobiet w roli matek, partnerek czy opiekunek osób starszych. Szkoda, że czasem zapominamy, że jest to tylko narzędzie organizacji ładu społecznego. Cena pomagania W latach 80. XX wieku Allan Luks prowadził badania psychologiczne obejmujące zagadnienie altruizmu i doszedł do wniosku, że troska o innych przynosi nam wymierne korzyści. Między innymi nadaje nam poczucie sensu i przynależności, poprawia nasze samopoczucie i łagodzi stres, podnosi samoocenę, wzmacnia sprawczość, zmniejsza poczucie samotności oraz przynosi społeczne uznanie. Pomagając, czujemy się szczęśliwe. Bo w odpowiedzi na nasze działania układ nagrody w mózgu wydziela endorfiny (to tak zwany efekt helper’s high). A jednocześnie troszcząc się o innych, idealnie wpisujemy się w społeczne oczekiwania. Brzmi jak układ idealny. Jednak szkopuł tkwi w szczególe, czyli w tym, że w procesie socjalizacji kobietom wciąż narzucany jest inny wzorzec niż mężczyznom, a który w ostatecznym rozrachunku działa na ich szkodę. Doskonała pani domu, matka na medal, troskliwa córka i oddana pracowniczka. I niby nie ma w tym nic złego, prawda? Takie zachowanie może być źródłem siły i wewnętrzną motywacją do działania. Jeśli jednak dziewczynka od dziecka uczy się, że jej wartość zależy od samopoczucia innych i zaspokajania ich potrzeb, to już nie jest fajnie. Bo gdy będzie chciała sprawić sobie przyjemność, poczuje się winna. Zdaniem psychologów lęk przed odrzuceniem, brakiem akceptacji, jak i poczucie winny sprawiają, że kobiety częściej rezygnują z własnych potrzeb, a nawet całkowicie z je zaniedbują. To jednak nie wszystko. Bo między empatią, troską i chęcią niesienia pomocy innym a samopoświęceniem jest bardzo cienka granica. Cena, jaką płacimy, jest ogromna. Chroniczny stres, wypalenie emocjonalne, utrata poczucia autonomii to tylko wierzchołek góry lodowej. Czas odzyskać siebie Troska o siebie i swój dobrostan bywa postrzegana jako egoizm lub luksus. Szukamy miliona wymówek, byle tylko utrzymać status quo. Bo nie mam czasu, bo nie mam pieniędzy, bo nikt tego za mnie nie zrobi. I dźwigamy ostatkiem sił swój krzyż pański. Bo tak trzeba, bo muszę, bo odpocznę, jak wszystko zrobię, bo inni mają gorzej, bo dam sobie radę, bo odpocznę po śmierci. Wiesz, co się pod tym kryje? W opinii psychologów może to być przejaw: strachu przed odrzuceniem, lęku przed oceną społeczną, poczucia winy, nadodpowiedzialności, postrzegania samopoświęcenia jako cnoty, oceny swojej wartości przez pryzmat użyteczności lub nawyk wyniesiony z domu. Tylko że z pustego i Salomon nie naleje. I jeśli sama o siebie nie zadbasz, nikt tego nie zrobi. Truizm? Zapewne. A jednak czasem takie „oczywistości” najtrudniej wprowadzić w życie. A może wytkniesz mi, że łatwiej powiedzieć, trudniej zrobić. Nie jestem święta i czasem też używam tych wymówek. Jednak z doświadczenia wiem, że stawianie siebie na samym końcu listy potrzeb to stąpanie po grząskim gruncie. Nie warto, bo cena, jaką przyjdzie ci zapłacić, jest wysoka. Dlatego nie odkładaj siebie na później. Bibliografia: Beauvoir de S., „Druga płeć”, Warszawa 2023; Gilligan C., „Innym głosem. Teoria psychologii a rozwój kobiet”, Warszawa 2015; Luks A., Payne P., „The Healing Power of Doing Good”, Bloomington 2001; Mead M., „Płeć i charakter w trzech społecznościach pierwotnych”, Warszawa 1986; Tomasello M., „Dlaczego współpracujemy”, Kraków 2015. Czytaj także: Ulubione krzesło w domu to nie tylko domena silversów. Wyjaśnienie tego mikrorytuału może cię zaskoczyć Zdarza ci się co chwilę zaglądać do lodówki z nadzieją, że zajdziesz w niej coś pysznego? To nie jest przypadek Przyciskasz kilka razy guzik w windzie, chociaż wiesz, że nie będzie szybciej? W rzeczywistości chodzi o coś zupełnie innego
"Perfekcyjnie NIEidealna": Metamorfoza w "wieku vintage" jest możliwa? Kobieto, daj sobie szansę
Michalina Grzesiak w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna" zapytała swoją gościnię o to, jak zmienić styl w "wieku vintage". Szafiarka Dorka o metamorfozie po 50-tce powiedziała wprost: "Daj sobie szansę". Zobacz, od czego warto zacząć.
Gościnią nowego odcinka podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna", prowadzonego przez Michalinę Grzesiak, jest Szafiarka Dorka. Panie szczerze porozmawiały o tym, jak to z tą modą jest i dlaczego wciąż, zamiast dodawać nam pewności siebie, przyprawia nas o kompleksy. Czy da się zmienić styl po 50-tce? Czy "wiek vintage" nas ogranicza? Na te pytania także znajdziemy odpowiedź w nowym odcinku podcastu. Szafiarka Dorka o metamorfozie po 50-tce - czy to możliwe? Michalina Grzesiak przytoczyła słowa swojej gościni, którymi określiła ona kobiety w swoim wieku - "kobietami w wieku vintage". To piękne określenie, ale też moment życia, w którym mamy dwa wyjścia - myśleć, że moda już nie jest dla nas lub pokochać siebie w nowej wersji, właśnie w wersji vintage. Następnie panie zaczęły się zastanawiać nad tym, jak namówić kobiety po 50-tce na to, aby nie bały się zmian. Szafiarka Dorka zaprasza na swój profil, gdzie dzieli się motywacjami i inspiracjami, bo to właśnie ona może być najlepszym przykładem dla kobiet w "wieku vintage", aby odważyły się bawić modą. To niesamowita rozmowa, która inspiruje - nie tylko kobiety po 50-tce, ale też młodsze, które już teraz chcą zadbać o odpowiednio dobraną garderobę. Szafiarka Dorka w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" Nowy odcinek "Perfekcyjnie NIEidealnej" z Szafiarką Dorką jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. To nie tylko rozmowa o modzie, ale przede wszystkim o byciu sobą, odwadze do zmian i eksperymentowania z własnym wizerunkiem. My na pewno będziemy wracać do niej po inspiracje i motywację. Czytaj także: "Wmawia nam się, że musimy być zgodne z oczekiwaniami innych". Michalina Grzesiak rozmawia z Szafiarką Dorką Nawojka Chałupińska-Nowik apeluje do kobiet, które marzą o wielkiej karierze: "Nie róbcie tego sobie" „Nie wyrzucę, bo przyda się do chodzenia po domu”. Tak obniżasz poczucie własnej wartości
Szafiarka Dorka o tym, jak naprawdę wygląda świat mody. "Stylistki utrwalają nasze kompleksy"
Nową gościnią podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" jest Szafiarka Dorka - inspiracja wielu kobiet, która wyraźnie podkreśla, że moda ma nam sprawiać radość i niwelować kompleksy, a nie w nie wprawiać. Zobacz, co powiedziała w rozmowie z Michaliną Grzesiak.
Szafiarka Dorka to kobieta, którą w sieci pokochały setki tysięcy kobiet - za jej autentyczność, inspiracje, jakimi dzieli się z nami, a także luz, którego brakuje wielu innym influencerkom. Tym bardziej cieszy, że to właśnie ona jest gościnią kolejnego odcinka podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". W rozmowie z Michaliną Grzesiak opowiedziała m.in. o tym, że kobietom wmawia się podążanie za oczekiwaniami innych. To jednak nie koniec cennych spostrzeżeń naszej bohaterki. Szafiarka Dorka o tym, dlaczego kobiety wciąż są niewidzialne Michalina Grzesiak zapytała Szafiarkę Dorkę o to, czy inne influencerki i stylistki są zazdrosne o jej popularność i czy spotkała się z przykrymi komentarzami z ich strony. Gościni szczerze odpowiedziała, że nie, co jej zdaniem wynika z obawy przed konfrontacją. Takie podejście często przyprawia kobiety o jeszcze większe kompleksy. A moda to powinna być radość i możliwość podkreślenia własnej osobowości. Nawet jeśli stawiamy na szafę kapsułową, która opiera się na minimalizmie. Wciąż jednak za mało przykładamy wagę do elementów garderoby, co wynika nie z tego, że nie mamy na to ochoty, a z tego, że szkoda nam wydawać pieniądze na swój wygląd. I właśnie dlatego bywamy niewidzialne. "Perfekcyjnie NIEidealna" z Szafiarką Dorką już na YouTubie Podcast "Perfekcyjnie NIEidealna" prowadzi Michalina Grzesiak, a jej gościnie nigdy nie są przypadkowe. Rozmawia z nimi bowiem na różne istotne dla kobiet tematy, o których często zapominamy w codzienności. Moda jest jednym z nich. Odcinek z Szafiarką Dorką jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. Czytaj także: "Cały czas uważamy, że mamy prawo oceniać kobiety po wyglądzie". Marta Langwald w rozmowie z Michaliną Grzesiak „Nie wyrzucę, bo przyda się do chodzenia po domu”. Tak obniżasz poczucie własnej wartości Moda ma wspierać, nie stresować. Poznajcie Asię Przenicką-Malek, powergirl Instagrama i moją inspirację
"Wmawia nam się, że musimy być zgodne z oczekiwaniami innych". Michalina Grzesiak rozmawia z Szafiarką Dorką
W nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" gościnią Michaliny Grzesiak jest Szafiarka Dorka. Panie porozmawiały o modzie nie tylko w kontekście stylizacji, ale przede wszystkim tego, ile elementy garderoby są w stanie wnieść do naszego życia. Zobacz cały odcinek.
Moda potrafi wyrazić więcej niż tysiąc słów. To ona sprawia, że robimy takie, a nie inne pierwsze wrażenie. Ona może przeważyć o tym, czy dostaniemy pracę, czy spodobamy się miłości naszego życia, a przede wszystkim - zapewnić nam poczucie własnej wartości. To, co zakładamy na siebie, jest w stanie dodać nam pewności siebie, a także opowiedzieć historię tego, na jakim etapie życia aktualnie jesteśmy. Szafiarka Dorka opowiedziała o tym wszystkim w rozmowie z Michaliną Grzesiak - w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". Szafiarka Dorka: "Ubranie wyraża naszą osobowość" Polki są coraz bardziej świadome swojego wyglądu oraz tego, jak się ubierać, ale wciąż brakuje nam w tym wszystkim pewności siebie. Stawiamy na bezpieczne opcje, prostotę, bojąc się eksperymentowania z modą. Wskazuje, że tym, co nas blokuje, z pewnością jest historia. Dawniej nie było takiej dostępności do inspiracji, możliwości zakupu nowych, modnych elementów garderoby, dostępu do krawcowych. Dziś to się zmieniło, ale Polki wciąz mają w głowie tamte czasy. Szafiarka Dorka wskazuje też, że programy, które dotyczą metamorfoz, metamorfozy w internecie, mogą wprawiać kobiety w komplesy. Kazanie bohaterkom stanąć przed lustrem i wymienianie ich wad nie wpływa bowiem korzystnie na pozytywne postrzeganie samej siebie i swojego wyglądu. Nasza bohaterka na własnym przykładzie opowiedziała Michalinie Grzesiak o tych "oczekiwaniach innych". Podkreśliła, że regularnie spotyka się z komentarzami, że jej stylizacje nie wyglądają "kobieco". Tylko właśnie - pytanie, co oznacza kobieco. Nad tym panie zastanawiają się w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". "Perfekcyjnie NIEidealna": Szafiarka Dorka w rozmowie z Michaliną Grzesiak Nowy odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" z Szafiarką Dorką jest już dostęny na naszym kanale w serwisie YouTube. To baza informacji nie tylko dotycząca tego, jak budować stylizacje, ale przede wszystkim tego, jak podchodzić do swojego ciała i elementów garderoby, które posiadamy. Bo moda potrafi powiedzieć o nas więcej niż tysiąc słów, a przede wszystkim jest dla nas - nie my dla niej. Czytaj także: Szafiarka Dorka o tym, jak naprawdę wygląda świat mody. "Stylistki utrwalają nasze kompleksy" "Cały czas uważamy, że mamy prawo oceniać kobiety po wyglądzie". Marta Langwald w rozmowie z Michaliną Grzesiak Moda ma wspierać, nie stresować. Poznajcie Asię Przenicką-Malek, powergirl Instagrama i moją inspirację
Hobby „bez sensu” ma więcej sensu, niż myślisz. To nie marnowanie czasu, to wolność
Mam hobby, które nic nie daje. Nie rozwija, nie uczy, nie poszerza moich horyzontów. Nie mogę go wpisać do CV, ani opowiedzieć o nim na nim na spotkaniu towarzyskim. Oglądam seriale. Żeby jeszcze tylko te ambitne, ale nie. Kocham Cobena, Frankie and Grace i Emily w Paryżu? A ty dbasz o swoje zdrowie psychiczne i też marnujesz czas?
Kocham ludzi, kocham swoją rodzinę, kocham pracę, ale i tak nie mogę doczekać się wolnego czasu. Nie idę wtedy na siłownię, nie ćwiczę jogi i nie szykuję się do maratonu, nie uczę się języków i nie studiuję kolejnego kierunku. Nawet nie robię na drutach wełnianych czapek dla przyjaciół i znajomych, bo to byłoby przecież pożyteczne. Oglądam za to filmy i seriale na platformach streamingowych. Ostatnio obejrzałam cały sezon nowego Cobena, "Zabójczą przyjaźń" (to też mini serial), zaczęłam nowego "Klangora" (Canal+) i "Teheran" (na Apple TV). W grudniu zaliczyłam wszystkie świąteczne romantyczne filmy, na czele z cudownym norweskim serialem "Facet na święta". Czy jestem stracona? Niekoniecznie, bo – według psychologów – raczej nie wykazuję oznak uzależnienia. Jeśli muszę, przerywam oglądanie po jednym odcinku, nie zarywam nocy i obowiązki są dla mnie zawsze przed rozrywką. Jednak nie uczę się w wolnym czasie hiszpańskiego czy włoskiego, nie zapisałam się na zajęcia z lepienia gliny. To na pewno byłoby lepsze. Nie zawsze jednak da się robić rzeczy właściwe, dobre i potrzebne. Na co dzień mam tyle obowiązków, że jestem przebodźcowana. Nie udźwignęłabym kolejnej aktywności. Filmy i seriale chronią mnie przed wypaleniem, to dla mnie podróże (wcale nie ucieczka) do innego świata. To jak mieć ileś żyć w jednym życiu. Przyznaję, myślałam, że jestem wyjątkiem. Że tylko ja się tak obijam w dzisiejszym świecie, ale zrobiłam szybką sondę wśród zaprzyjaźnionych kobiet i sporo z nich ma jakieś nieprzydatne nikomu hobby. Na co dzień pani doktor, w wolnym czasie rządzi dynastią Dorota (imię zmienione) jest chirurgiem. Ma bardzo odpowiedzialny zawód, pracuje dużo i intensywnie, do tego ma częsty kontakt z ludźmi, a jest introwertyczką. W szpitalu, na dyżurach bardzo dużo się dzieje. W wolnym czasie– jak sama twierdzi– musi się zresetować. – "A nic mnie tak nie uspokaja, jak seriale" – opowiada. – Z tych medycznych oglądam tylko "The Pitt", bo jako jedyny jest realistyczny i naprawdę pokazuje, co się dzieje na oddziałach ratunkowych. Poza tym lubię bajki, ale już z innego świata. Namiętnie oglądam też seriale kryminalne, bo nic mnie tak nie uspokaja, jak obmyślanie, kto naprawdę zabił. Podobają mi się też lekkie filmy - komedie romantyczne, dramedy czy seriale w stylu "slice of life" takie jak "This is us"" – wylicza Dorota. Jej bliska koleżanka, Agata, lekarka psychiatrii, uwielbia z kolei zatapiać się w świat gier multimedialnych. – "To jak serial, ale tutaj mam wpływ na akcję. Teraz jestem, na przykład, fanką "Crusader Kings III", gdzie nie steruję jedną postacią w akcji tylko całą dynastią średniowieczną, kolejnymi potomkami rodu królewskiego. Rządzę krajem, aranżuję małżeństwa, romanse, zdrady, knuję intrygi. W tej grze wojny są mniej ważne niż relacje" – tłumaczy Agata. Agata kocha też Wiedźmina, jedną z najsłynniejszych serii gier na świecie, opartą na prozie Sapkowskiego. – "To nie jest puste granie tylko kontakt z dobrą historią i emocjami. Wiedźmin ma świetnie napisane dialogi, bohaterów z charakterem, ale ja nie szukam tu drugiego dna, dla mnie to relaks od trudnych ludzkich spraw, z którymi obcuję na co dzień" – wyjaśnia. Agata – podobnie jak Dorota – potrzebuje w wolnym czasie po prostu „odmóżdżenia”. – "Jako lekarz pracujący z ludzką psychiką wiem, jak ważny jest reset, czas, gdy nie analizujemy, nie przetwarzamy. Sama w swoim gabinecie często przyjmuję ludzi, mniej więcej w wieku 30- 45 lat, którzy nie potrafią dać sobie taryfy ulgowej. Miałam taką pacjentkę" – kontynuuje Agata. – "Wysokie stanowisko w korporacji międzynarodowej i silne wypalenie. Podjęła decyzję o tym, że chce się przekwalifikować, zaczęła więc studia psychologii i jednocześnie szkołę psychoterapii. Trafiła do mnie z silnymi lękami, bezsennością. Pamiętam, jak analizowałyśmy jej rozkład dnia. Ta kobieta wstawała o 4 i dzień zaczynała sesją jogi, później nauka, czytanie psychologicznych książek, praca. Wieczorem basen i spacery". Agata spytała nagle swojej pacjentki: "A lubi pani pływać?". Kobieta pokręciła przecząco głową. „To dlaczego funduje sobie pani regularny basen?” Agata nie potrafiła ukryć zdziwienia. "Bo to dobrze robi na ciało" - odpowiedziała tamta. – "Zaproponowałam, żeby zrezygnowała z jednej rzeczy i zajęła się w tym czasie czymś, co kiedyś uwielbiała i dawało jej radość. Okazało się, że moja pacjentka kiedyś zbierała historyczne pocztówki ze swojego rodzinnego miasta na Warmii, które kupowała na Allegro i eBayu, później robiła z tego albumy. "Proszę do tego wrócić, jeśli to pani daje radość"". Kluczowe jest tu zadanie sobie pytania, czy wiem, co pomaga mi odpocząć, czy aktywność, w którą właśnie się angażuję temu służy. Nie można jednoznacznie opisać niektórych czynności jako dobre lub złe – wszystko zależy od tego, jaką pełnią funkcję w danym momencie. Bo dzień na kanapie z serialem może być jednego dnia formą odpoczynku i regeneracji, innego unikaniem zobowiązań i prokrastynacją. "Uciekam od social mediów, układam lego" Monika jest popularną instagramerką, ale od jakiegoś czasu czuje się zmęczona mediami społecznościowymi. – "Męczy mnie hałas, aktywność, pokazywanie siebie, oglądanie innych. Na razie nie znalazłam planu B, ratuje się hobby. I mam dwa, które na pewno wydadzą się innym absurdalne – idę do kawiarni, siadam przy stoliku przy oknie i gapię się na przychodniów. A potem snuję w głowie opowieści o nich. Wyobrażam sobie, kim są, co lubią robić. Codziennie wieczorem mam też swój inny rytuał – biorę psa i robię rundkę po moim osiedlu. To nie bloki tylko segmenty, ludzie nie zasłaniają okien, latem spędzają czas w ogródkach. Uwielbiam ich podglądać. I nie, nie planuję żadnej książki, nie jestem dziennikarką. Robię to tylko dla siebie i nikomu o tym nie mówię, boję się, że ktoś mnie uzna za podglądaczkę". Monika pasjami układa też lego, które kupowała dzieciom, gdy były młodsze. – "Wszystkie statki, zamki i skomplikowane budowle rozłożyłam i układam jeszcze raz. Dzieciaki patrzą się na mnie jak na kosmitkę, gdy siedzę sama na strychu i jak szalona buduję statek piracki. Ale po takich dwóch godzinach jestem jak nowo narodzona. Wyciszona, spokojna, zrelaksowana". Najbliższa przyjaciółka Moniki z kolei kocha piec ciasta (i nie, nie w Thermomixie). – "Na co dzień jest księgową, mówi, że pieczenie jest jej wentylem, odpoczynkiem od odpowiedzialności. Wcale się nie dziwię". Inna znajoma Moniki maluje, choć wcale nie ma do tego talentu. Malowanie jednak pozwala jej nabrać do życia dystansu. Gdy pytam znajomych kobiet, czy mają wyrzuty sumienia, że „marnują czas”, wiele z nich odpowiada mi, że tak. Wszystkie przyznają, że to fajny pomysł na tekst, bo przynajmniej nie czują się jedyne w tym marnotrawieniu życia. – Za wyrzutami sumienia często stoi zniekształcony świat mediów społecznościowych - tłumaczy Joanna Gutral-Sutherland. – Nie mamy dostępu do porażek, czy trudności innych osób. Swoje kulisy porównujemy z cudzą sceną, skrzętnie zmontowaną i okraszoną pięknym filtrem, co tylko potęguję zniekształcone postrzeganie naszego własnego życia. To może nasilać złudzenie tego, że wszyscy się rozwijają, tylko nie ja. Jednak w przypadku przemęczenia, zbyt dużego obciążenia i braku czasu na regenerację, na ów rozwój zwyczajnie brakuje paliwa. Przede wszystkim warto zastanowić się co mi służy. Nie na zasadzie wyników i nowych umiejętności, a co pozwala mi odpocząć, nabrać sił. W takim równaniu należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności życiowe, bowiem różne formy odpoczynku należy dostosowywać do aktualnie posiadanych zasobów i możliwości. Niekiedy może to być wieczór z książką, innym razem spotkanie z przyjaciółmi, czy zbieranie pocztówek. Regenaracja jest kolejnym elementem naszego funkcjonowania. Bo tak jak samochód z pustym bakiem nigdzie nie dojedzie, tak człowiek wyczerpany i pozbawiony sił nie ma szans nie tylko na rozwój, ale i na zdrowe funkcjonowanie" – podsumowuje psycholożka. Czytaj także: Po weekendzie czujesz większe zmęczenie niż w piątek? To znak, że jesteś na „kredycie energetycznym” Sen jest dla słabych? Z takim myśleniem nie osiągniesz sukcesu. Dr Czerska: „To szkodliwa iluzja" Urlop bez męża i dzieci to fanaberia? „Nieważne, co ktoś sądzi o twoim życiu, to nie jego życie”
Urlop bez męża i dzieci to fanaberia? „Nieważne, co ktoś sądzi o twoim życiu, to nie jego życie”
Wolność, prawo do odpoczynku i relaksu. Niezbywalne prawo kobiety niezależnie od tego, czy jest matką, czy nie. Co w tym kontrowersyjnego? Zupełnie nie wiem, a jednak od lat toczymy tę samą społeczną dyskusję. Kobieta po urodzeniu jest jeszcze samodzielną istotą, czy już niekoniecznie? Ma prawo opuścić miejsce zamieszkania bez swoich pociech, czy jest uwiązana do czasu, aż dorosną? Straszne jest to, że mimo tego, iż żyjemy w XXI wieku, to wciąż temat, który budzi tyle kontrowersji.
Jestem już matką dorosłego dziecka, ale od kiedy syn skończył półtora roku, zdarzyło mi się wyjeżdżać. "Ale jak to? To kto się nim zajmuje, jak ty się bawisz?", "Że ty tak potrafisz!" - słyszałam wielokrotnie. A wiecie od kogo najczęściej? Od innych kobiet. Zupełnie jakbym zostawiała własne dziecko na mrozie, bez żadnej opieki, czy regularnie wyjeżdżała na miesiąc lub dwa. Ale moje dziecko zostawało z drugim rodzicem, super ojcem, który świetnie sobie radził, a nasza rozłąka trwała maksymalnie dwa-trzy dni. Zwykle jeździłam z koleżankami, też matkami. Czasem z mężem i wtedy syn zostawał z moją mamą. Dla nas to był reset i odpoczynek. Ale nie wszyscy to rozumieli. "Stereotyp matki Polki wciąż jest w naszej kulturze" Chyba każda z nas, matek wyjeżdżających, usłyszała, że tak nie powinno być, że nasze miejsce jest przy dziecku. I przy męży. Pół biedy, jak komentowali tak obcy ludzie, ale zdarzało się, że robili to najbliżsi. I takie rzeczy potrafią boleć. – "Stereotyp matki Polki wciąż jest w naszej kulturze mocno zakorzeniony, jakby kobieta po urodzeniu dziecka miała już tylko jedną rolę. A przecież to nieprawda. Zostajemy matkami, a jednocześnie wciąż jesteśmy partnerkami, przyjaciółkami, pracownicami, przedsiębiorczyniami, czy w końcu dziewczynami, które mają swoje potrzeby niezwiązane z macierzyństwem" – tłumaczy Karolina Rybus-Przeniosło, socjolożka i coach, matka trzech synów: piętnastolatka, jedenastolatka, i półtorarocznego Roszka. Nic się nie zmieniło, pomyślałam z przerażeniem, gdy jakiś czas temu na profilu Agnieszki Hyży wybuchła gorąca dyskusja. Dziennikarka opublikowała zdjęcia z wyjazdu z mężem. Bez dzieci. Choć wiele kobiet gratulowało i pisało, że też praktykują takie "wypady", bo to dobre dla związku, inne w tym samym czasie krytykowały: "Jak ty możesz? Nie tęsknisz?", "Ja bym nie mogła!", "Albo dziecko, albo zabawa!". Hyży nagrała rolkę, w której tłumaczyła, że choć kocha dzieci, potrzebuje też czasu z mężem. Bo chcą dbać o ich wspólną relację, pielęgnować ją i pamiętać, że nie są tylko rodzicami. "Ale po co ty to robisz?" – "Pamiętam swój pierwszy wyjazd po urodzeniu starszej córki. Zuza miała półtora roku, a ja – choć ją bardzo kochałam– czułam, jak powoli uchodzi ze mnie powietrze. Z wesołej, zabawowej dziewczyny zmieniłam się w matkę i żonę roku. Sprzątanie, gotowanie, obiadki dla męża, spacery i czytanie książeczek albo układanie klocków"– wspomina Aneta Łyczkowska, która dziś pisze książki i pracuje jako mentorka dla kobiet. – "Któregoś dnia obudziłam się i pomyślałam: „Jeśli nie wyjadę choć na weekend, oszaleję". - Zadzwoniła do przyjaciółki i wspólnie zarezerwowały dwa dni w SPA nad jeziorem niedaleko Olsztyna. – "Cieszyła mnie już nawet ta rezerwacja. Wieczorem powiedziałam mężowi, że zostaje sam z dzieckiem, nawet go o to nie pytałam, ale zrozumiał." Aneta wspomina tamten pierwszy wyjazd jako powrót do wolności, choć z koleżanką nawet nie wyszły z hotelu. Spały, rozmawiały, chodziły na zabiegi. – "Wróciłam jak nowo narodzona. I postanowiłam, że będę to powtarzać. Słowa dotrzymałam, nawet jak urodziłam drugą córkę." Dziś Aneta– jako mentorka – odbiera dużo wiadomości od zmęczonych kobiet i dziewczyn. Aneta nigdy nie miała wyrzutów sumienia, ale czasem było jej nieswojo, gdy mama pytała: "Ale nie szkoda ci pieniędzy? Mogłabyś za to wyjechać z dziećmi". – "Ona nie robiła tego złośliwie, bardzo mi pomagała, przecież to ona często zostawała z wnuczkami. Ale nie mieściło się w jej głowie, jak żona i matka może mieć kawał przestrzeni bez rodziny. To pokazuje, jaką mamy mentalność. Zarabiałam, mój mąż potrafił wyjechać i jego nikt nie rozliczał, a mnie ktoś bliski pytał, czy nie szkoda mi pieniędzy na mój własny relaks" – podsumowuje Aneta. I dodaje: – "Od razu zastrzegę, ja wyjeżdżałam też z dziewczynkami, lubiłam pokazywać im świat, było nas stać na podróże. Nigdy więc nie bawiłam się ich kosztem." – "Moje klientki to często matki, które poświęcają siebie. Już nawet nie mówię, że karierę, czy sukces, ale po prostu siebie. Swój dobrostan, swoją psychikę, swoje emocje" – tłumaczy Karolina Rybus-Przeniosło. Jej zdaniem dziś dużo się mówi o wypaleniu zawodowym, ale wciąż za mało o wypaleniu rodzicielskim. A tego wypalenia, zmęczenia rolą rodzica mogłybyśmy uniknąć, gdybyśmy dały sobie prawo do czasu bez dziecka. Dziś już z badań wiadomo, że dobry opiekun to nie taki, który jest z dzieckiem bez przerwy, ale taki, który daje mu troskę, uwagę i prawdziwą obecność – a o tym trudno mówić, gdy jesteśmy umęczone swoją rolą. Bo wtedy może nie wyjedziemy nigdzie, ale będziemy bez sensu scrollować telefon, chociaż nasze dziecko będzie tuż obok. Krótki reset czy dłuższy pobyt? Każdy ma zalety – "Żadna z nas przecież nie musi decydować się na długi wyjazd. Czasem naprawdę wystarczy jeden dzień, ja kiedyś wynajęłam pokój w hotelu pod Warszawą tylko po to, żeby się wyspać, rano wypić w spokoju kawę i przejść się do pobliskiego parku na spacer" – przekonuje Aneta Łyczkowska. A Karolina Rybus Przeniosło wspomina swoje wyjazdy na Bali jeszcze przed urodzeniem Roszka. – "Wspólnie z koleżanką organizowałyśmy wyjazdy coachingowe dla kobiet, które trwały około dwóch tygodni. Przez pierwsze dni naszego pobytu nasze rozmowy i myśli koncentrowały się wokół dzieci i partnerów, wymieniałyśmy się doświadczeniami, ale też, nie ukrywam, przejmowałyśmy się, co nasze rodziny robią i jak sobie bez nas radzą. Do tego my same uczyłyśmy się funkcjonować bez dziecka, nie rozglądać się wciąż wokół, nie zastanawiać: a zjadło, a było w szkole, a co w przedszkolu. Dla mnie to była przede wszystkim lekcja z odpuszczania nadmiernej kontroli, do której mam tendencję, i źle pojmowanego perfekcjonizmu, bo przecież wielu matkom wydaje się, że nie możemy wyjechać, bo rodzina rozpadnie się jak domek z kart. Dziecko nie zje, nie odrobi lekcji, nikt mu nie pomoże zrobić ludzików z kasztana. Taki wyjazd daje dystans. Nikt do ciebie nie zadzwoni na drugą półkulę, żebyś wracała do domu. I to dobrze, bo po kilku dniach twojego stresu okazuje się, że wszyscy sobie radzą, a ty masz czas, żeby zastanowić się nad sobą. I właśnie odpuścić, zaufać, że nie tylko logistycznie dom jest ogarnięty, ale też twoje dzieci są fantastycznie zaopiekowane emocjonalnie. Bo mają świetnego ojca, czy świetną babcię, a my nie jesteśmy centrum rodzicielskiego wszechświata, nie powinnyśmy być, bo w ten sposób robimy też nieświadomie krzywdę swojemu dziecku." Zresztą– jak podkreśla Karolina– po to były te wyjazdy. Żeby odpuścić, wrócić do siebie, zastanowić się nad swoimi planami, marzeniami. – "Ale napisz koniecznie, że to nie jest tak, że my musimy wyjeżdżać" – prosi Karolina. I szczerze przyznaje, że wyjechała na trzy dni bez Roszka i stwierdziła, że na razie nie jest gotowa na kolejne samotne eskapady. Jej zdaniem czas intensywnego macierzyństwa szybko mija. Oczywiście, jest moment, kiedy koncentrujesz się tylko na dziecku, to naturalny etap, ale kiedy ono kończy rok, dwa, trzy, dziesięć i piętnaście, a ty wciąż żyjesz tylko nim - to robi źle również jemu. – "Znam kobiety, które nigdzie nie wyjeżdżały, nie miały własnego świata, wszystko inwestowały w tzw. rodzinę – energię, czas, emocje. A potem mąż odszedł, dzieci dorosły, a one nie miały nic – żadnej alternatywy. Bo przyjaciółek nie było, pasji nie było. I jasne, jak jesteśmy na początku swojej drogi, zawsze uważamy, że akurat nam się uda, ale niekoniecznie tak musi być. Wyjazdy dla siebie to nie tylko ratunek w macierzyństwie, ale też inwestycja w przyszłość" – podkreśla. I już trochę ze śmiechem dodaje: – "Moje wyjazdy nie sprawiły, że córki mają traumę, z której nie potrafią się podnieść. Wręcz przeciwnie, czas spędzany z tatą, czy później z dziadkami wspominają jako fajny. Ale ważne jest dla mnie coś innego: są asertywne, świetnie radzą sobie w życiu, potrafią na siebie postawić. I wiedzą, jak ważne jest, by żyć w zgodzie ze sobą. Człowiek jest wtedy dużo lepszy dla innych i szczęśliwszy." Czytaj także: Fit Mama Edyta Litwiniuk o tym, jak dbać o siebie, będąc mamą na pełen etat. "Mamy powinny nauczyć się egoizmu" Sen jest dla słabych? Z takim myśleniem nie osiągniesz sukcesu. Dr Czerska: „To szkodliwa iluzja" Bezdzietność z wyboru wciąż budzi społeczny opór. Jest 1 sposób, by uciąć spekulacje wścibskich ciotek
Michalina Grzesiak i Nawojka Chałupińska-Nowik o rywalizacji między kobietami. "To jest dżungla"
Relacje między kobietami bywają trudne - szczególnie w momencie, gdy do głosu dochodzi zazdrość. W nowym odcinku "Perfekcyjnie NIEidealna" Michalina Grzesiak i Nawojka Chałupińska-Nowik rozmawiają o tym wzajemnym wsparciu oraz kopaniu pod sobą dołków na różnych korporacyjnych szczeblach.
Dżungla korporacyjna i dżungla kobiet - dwa pojęcia o pozornie różnym znaczeniu, ale w rzeczywistości wiele je łączy. Zazdrość w pracy to rzecz, z którą niemal każdy z nas spotyka się każdego dnia. A zazdrość między kobietami jest równie popularna i jeszcze gorsza w skutkach. Wciąż widzimy bowiem, że to właśnie przez nią kobiety zamiast wzajemnie się wspierać, kopią pod sobą dołki. I da się to dostrzec na wielu szczeblach - nie tylko wtedy, gdy jesteśmy na szczycie, choć kariera bez wątpienia tylko tę zazdrość potęguje. O tym i wielu innych interesujących kwestiach Michalina Grzesiak rozmawia z Nawojką Chałupińską-Nowik w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". "Perfekcyjnie NIEidealna": Michalina Grzesiak i Nawojka Chałupińska-Nowik o kobietach Nawojka Chałupińska-Nowik to kobieta sukcesu, która zrobiła międzynarodową karierę i stała się liderką rozpoznawaną w całym kraju. Dziś często opowiada o swoim doświadczeniu, motywując, a jednocześnie przestrzegając kobiety przed dążeniem do sukcesu. Sama wielokrotnie spotkała się z tym, że inne kobiety próbowały kopać pod nią dołki, choć tu podkreśla, że jest pewna różnica. Co innego w życiu zawodowym. W tym przypadku znacznie trudniej mówić o jakimkolwiek wsparciu, szczególnie w korporacji międzynarodowej. Mentorka odniosła się do tego w kontekście swojej pracy dla amerykańskiej firmy. Te wspomnienia stały się źródłem wyjścia do tematu ogólnego wspierania się przez kobiety - nie tylko na wysokich stanowiskach. - "Świat kobiecy to jest dżungla dopiero" - stwierdziła Michalina Grzesiak. Do jakich wniosków doszła ze swoją rozmówczynią? O tym możecie się przekonać, oglądając najnowszy odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". 3. odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" 3. odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" z Nawojką Chałupińską-Nowik jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. Mentorka rozmawia w nim z Michaliną Grzesiak o trudnej drodze na szczyt oraz o tym, jak wiele musiała poświęcić dla kariery. To arcyciekawa rozmowa, której nie możecie przegapić. Czytaj także: Nawojka Chałupińska-Nowik apeluje do kobiet, które marzą o wielkiej karierze: "Nie róbcie tego sobie" "Budowanie relacji to większa nagroda niż kolejna torebka". Nawojka Chałupińska-Nowik w rozmowie z Michaliną Grzesiak "Cały czas uważamy, że mamy prawo oceniać kobiety po wyglądzie". Marta Langwald w rozmowie z Michaliną Grzesiak
"Budowanie relacji to większa nagroda niż kolejna torebka". Nawojka Chałupińska-Nowik w rozmowie z Michaliną Grzesiak
Nawojka Chałupińska-Nowik w rozmowie z Michaliną Grzesiak opowiedziała o tym, jak wiele trzeba poświęcić, aby być kobietą na szczycie. Wspomniała o tym, co sama przeszła i czy tak naprawdę było warto. Zobacz całą rozmowę.
Jest już 3. odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna", w którym gościnią Michaliny Grzesiak jest bizneswoman Nawojka Chałupińska-Nowik. Kobieta przez wiele lat zarządzała amerykańską korporacją, a dziś jest mentorką i opowiada o tym, jak to jest być na szczycie oraz jak wiele trzeba poświęcić, aby się na nim znaleźć. Jej słowa mogą być inspirujące dla wielu kobiet, ale też są pewną przestrogą. Zobacz, jak wyglądało życie liderki do momentu, w którym znajduje się obecnie. Nawojka Chałupińska-Nowik o poświęceniu dla kariery W rozmowie Michaliny Grzesiak z Nawojką Chałupińską-Nowik nie ma tematów tabu. Liderka otwarcie przyznaje, że lata ciężkiej pracy nauczyły ją wielu rzeczy i dziś inaczej pokierowałaby swoim życiem. Ma też radę dla pań, które chciałyby podążać jej ścieżką. Chałupińska-Nowik po latach przyznaje, że praca nie jest najważniejsza w życiu. Trzeba ustawić własne priorytety i uświadomić sobie, gdzie widzimy siebie nie w najbliższych latach, ale później, gdy kariera przeminie. Cele biznesowe nie są ważne. Ważne są cele, jakie same przed sobą stawiamy i do których ostatecznie chcemy dążyć - nie za miesiąc, dwa, rok, czy kilka lat. To cenna rozmowa, którą warto wysłuchać od początku do końca - niezależnie od tego, jakie stanowisko piastujemy w swoim życiu. 3. odcinek "Perfekcyjnie NIEidealna" w serwisie YouTube 3. odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" z Nawojką Chałupińską-Nowik jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. Tam znajdziecie też poprzednie wywiady Michaliny Grzesiak - o miłości na własnych zasadach z Pauliną Mikułą oraz ciele, które może, ale nie musi z Martą Langwald. Czytaj także: Nawojka Chałupińska-Nowik apeluje do kobiet, które marzą o wielkiej karierze: "Nie róbcie tego sobie" "Już nie muszę nikogo zadowalać". Paulina Mikuła szczerze o terapii, życiowych zakrętach i byciu sobą "Cały czas uważamy, że mamy prawo oceniać kobiety po wyglądzie". Marta Langwald w rozmowie z Michaliną Grzesiak