"Z wybaczeniem jest jak z miłością. To nie jest uczucie". Natalia Tur w "Perfekcyjnie NIEidealna"
Natalia Tur to nowa gościni Michaliny Grzesiak w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna". Panie porozmawiały m.in. o tym, czym jest zdrada i czy można ją wybaczyć, a przede wszystkim o niej zapomnieć. Zobacz cały odcinek podcastu.
Zdrada to jedna z największych pułapek, na które narażona jest relacja. To trudne doświadczenie, które wystawia związek na ogromny kryzys. Wtedy pojawia się wiele pytań: czy zdradę można wybaczyć? Czy da się zapomnieć? Czy zdrada może być nie tylko fizyczna, ale też emocjonalna? Na te i wiele innych pytań odpowiada Natalia Tur, mediatorka rodzinna, która jest gościnią Michaliny Grzesiak w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". Czy zdrada jest tylko fizyczna i czy da się zapomnieć? Romans nie musi kończyć się w łóżku. To może być bliskość emocjonalna, która sprawia, że czujemy się lepiej z inną osobą niż z partnerem. Czym dokładnie może być zdrada zdaniem mediatorki? W tym momencie warto się przyjrzeć swojej relacji. Jeżeli istnieje jakakolwiek pokusa, czujemy się lepiej z kimś innym, to być może w związku brakuje nam czegoś. Często jest to oznaka lęku przed bliskością, gdy uciekawy od partnera np. w świat fantazji. Warto nad tym pracować, bo z doświadczenia zdrady można wyjść silniejszym. Wybaczenie, wybaczeniem, ale czy zdradę da się zapomnieć? O tym obie panie rozmawiają w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". Natalia Tur w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna" Nowy odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. Zdrada bez wątpienia jest wątkiem, który niesamowicie przyciąga do posłuchania tej rozmowy, ale to nie koniec. Michalina Grzesiak porozmawiała z Natalią Tur również o tym, czy w związku jest miejsce na nienawiść i kiedy odpuścić relację, a kiedy o nią walczyć i udać się na mediacje. Nie możecie tego przegapić. Czytaj także: Tkwisz w nieszczęśliwym związku dla dziecka? Natalia Tur: "To jest bardzo obciążające dla dzieci" "Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć „Muszę opłakać siebie sprzed kilku lat". Michalina Grzesiak w rozmowie z Pauliną Mikułą o rozstaniu i miłości na własnych zasadach
Czy zdradę można wybaczyć? Natalia Tur: "Tu nie ma winnych i niewinnych"
Zdrada to jeden z największych problemów relacji. Wiele osób twierdzi, że nie da się jej wybaczyć. A co mówi na ten temat mediatorka rodzinna Natalia Tur? O tym rozmawia z nią Michalina Grzesiak w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna".
Pytanie, dlaczego ludzie się zdradzają, zadajemy sobie od zarania dziejów. Szczególnie wtedy, gdy sami padamy ofiarami skoków w bok. Michalina Grzesiak postanowiła zadać to pytanie swojej rozmówczyni w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna". Natalia Tur opowiedziała o tym, skąd tak naprawdę bierze się chęć do zdrady i że nie ma to nic wspólnego z brakiem zainteresowania aktualnym partnerem lub też atrakcyjnością tej trzeciej osoby. Czy zdradę można wybaczyć? Potrzeba zdrady jest utkwiona głęboko w nas samych. Łączy się ze zmęczeniem rolą, którą pełnimy w życiu - tym, że tkwimy jako żona, matka, partnerka, pracownica i przestajemy czuć radość z życia. Mediatorka wspomina, że każdy związek zaczyna się od chemii, od ekscytacji nowością, motyli w brzuchu... I jej zdaniem wtedy widzimy projekcję siebie, a nie siebie dokładnie takimi, jakimi jesteśmy. I tu warto sobie zadać pytanie, kto odpowiada za zdradę i czy na pewno w stu procentach jest to osoba zdradzająca? A gdy już dojdzie do zdrady, czy istnieje sposób, żeby ten związek odbudować? Tu istotne jest dopuszczenie tego, że związek ostatecznie się zakończył i zaczynamy wszystko od nowa. Warto spojrzeć na zdradę jako na coś, co dzieje się w związku. Co dokładnie? Tego dowiedzie się, oglądając cały odcinek "Perfekcyjnie NIEidealna" z Natalią Tur. "Perfekcyjnie NIEidealna": z Natalią Tur o zdradach Cały nowy odcinek "Perfekcyjnie NIEidealna", w którym Michalina Grzesiak rozmawia z Natalią Tur, jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. Panie porozmawiały o zdradzie, ale też o tym, czy warto tkwić w związku tylko dla dzieci oraz innych aspektach związków, z którymi mierzymy się na co dzień. Wiesz, że w relacji jest nawet miejsce na nienawiść? Jeśli nie, koniecznie włącz odcinek naszego podcastu. Czytaj także: "W dobrym związku jest miejsce na nienawiść". Michalina Grzesiak w rozmowie z Natalią Tur "Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć Zadbana kobieta, czyli jaka? Nie chodzi o włosy i paznokcie. Największa zmiana dzieje się w głowie
Tkwisz w nieszczęśliwym związku dla dziecka? Natalia Tur: "To jest bardzo obciążające dla dzieci"
Czy ratowanie relacji dla dzieci faktycznie jest dla nich dobre? Czy warto tkwić w nieszczęśliwym związku na siłę? Mediatorka Natalia Tur opowiada o tym Michalinie Grzesiak w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna".
Są różne powody, dla których tkwimy w nieszczęśliwej relacji. Obawa przed samotnością, wspólny kredyt, ale najczęstszą przyczyną są... dzieci. Nie chcemy, żeby nasze pociechy cierpiały przez rozstanie rodziców. Czy jednak jest to dobre myślenie? Mediatorka rodzinna, Natalia Tur, opowiedziała o tym Michalinie Grzesiak w najnowszym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". Czy warto tkwić w relacji dla dzieci? Dzieci to ważny powód, dla którego dwoje ludzi jest razem. Nie może być jednak jedynym. Gdy w związku dzieje się tak źle, że rozstanie jest jedynym wyjściem, nie ma sensu tkwić w tej relacji, ponieważ będzie to o wiele gorsze dla naszych pociech. Często jest tak, że dzieci wręcz chcą, aby rodzice się rozstali, bo mają dość ciągłych kłótni czy też cichych dni. Trzeba jednak pamiętać, że zawsze jest to dla nich kryzysowa sytuacja. I nie da się tego przeskoczyć. Natalia Tur w rozmowie wspomniała o swojej sytuacji, gdy rozstała się z mężem i ojcem jej dzieci. W momencie, gdy dochodzi do problemów w rodzinie, a dzieci to odczuwają, będą odreagowywać na wiele sposobów. Jeżeli relacji nie da się naprawić, ostatecznie rozstanie będzie dla nich lepsze. Panie zgodziły się też co do tego, że dzieci są tym powodem, dla którego nie podejmujemy impulsywnych decyzji o rozstaniu. I choć nie ma sensu tkwić w nieszczęśliwej relacji na siłę, warto zawsze zastanowić się przed decyzją o odejściu. Mediacja jest ku temu dobrą drogą. "Perfekcyjnie NIEidealna": mediatorka Natalia Tur w nowym odcinku Nowy odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. To niesamowicie ciekawa rozmowa dotycząca nie tylko kwestii rozstania z partnerem, ale ogólnie mediacji, tego, czy w związku jest przestrzeń na nienawiść i jak radzić sobie w przypadku zdrad. Zachęcamy do obejrzenia całego odcinka. Czytaj także: "Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć „Muszę opłakać siebie sprzed kilku lat". Michalina Grzesiak w rozmowie z Pauliną Mikułą o rozstaniu i miłości na własnych zasadach "Wmawia nam się, że musimy być zgodne z oczekiwaniami innych". Michalina Grzesiak rozmawia z Szafiarką Dorką
"Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć
Jak randka ze sobą może wpłynąć na nasze relacje z innymi ludźmi? Czy łatwo skupić się na własnych emocjach? Rozmawiam o tym z Pauliną Koszut, psycholożką i psychoterapeutką psychodynamiczną.
Wiele mówi się, jak ważne są randki ze sobą, ale wciąż o tym zapominamy lub... nie chcemy pamiętać. Takie sam na sam z własnymi myślami może bowiem przerażać i przytłaczać nadmiarem emocji. Wtedy randka ze sobą staje się udręką. A bez tego nie jesteśmy w stanie stworzyć udanych relacji z innymi ludźmi. O tym, jak powinno wyglądać jakościowe spotkanie z własnymi emocjami oraz w jaki sposób wpływa to na nasze związki, opowiedziała mi Paulina Koszut, psycholożka kliniczna oraz psychoterapeutka psychodynamiczna, znana na Instagramie jako @polski_psycholog_de. Boimy się czuć, więc uciekamy przed sobą Katarzyna Racławska: Randka ze sobą to temat ważny, ale wciąż pomijany w naszym społeczeństwie. Dlaczego nie potrafimy lub może nie chcemy poświęcać czasu samym sobie? Paulina Koszut: Jest nam dzisiaj trudno się spotkać ze sobą dlatego, że być może boimy się tego, co zobaczymy, czego się dowiemy, co usłyszymy. Bo taka randka ze sobą, czy w ogóle zatrzymanie się, wymaga tego, żeby rzeczywiście spotkać się ze sobą, wsłuchania się w siebie, zobaczenia siebie, wsłuchania się w swoje myśli. My bardzo działamy, mamy bardzo dużo zajęć, ten plan dnia jest bardzo napięty. I mam wrażenie, że niezależnie od tego, z kim rozmawiam, czy jest to prezes firmy, mama, tata, mama pracująca czy nie, jesteśmy permanentnie czymś zajęci, ale nie sobą. Jak byśmy robili bardzo wiele rzeczy, żeby od siebie uciec, żeby się ze sobą nie spotkać i żeby siebie nie zobaczyć. Ale co to znaczy siebie? Własnych potrzeb, własnych pragnień, trudności, własnych lęków. My mamy w sobie bardzo dużo lęku, a świat zewnętrzny nam tego nie ułatwia – wojny, pandemie, to zrobiło bardzo duże spustoszenie w relacjach, w naszym życiu, w naszych psychikach. Lęk jest bardzo nieprzyjemną emocją. Czyli to jest strach? Oprócz tego, że boimy się wojny, straty pracy, to jeszcze boimy się własnych myśli? Mamy bardzo dużo niepewności dzisiaj. Boimy się siebie, swoich myśli, a przede wszystkim swoich emocji. Bo myśli są pewnym wynikiem tego, co czujemy. Ja często słyszę, że ktoś chciałby sobie poradzić z tymi natrętnymi myślami, które przeszkadzają, utrudniają. Ale tak naprawdę to emocje wzbudzają te różne myśli. Boimy się czuć nieprzyjemne, trudne emocji, które są w nas: wstyd, lęk, złość… Te emocje są wytłumione do tego stopnia, że wolimy ich nie dotykać, bo są tak bolesne, że nam przypominają o trudnych doświadczeniach. Więc na różne możliwe sposoby je w sobie tłumimy – poprzez działanie, dążenie do ciągle nowych celów, wchodzenie w różne substancje, aktywności, które pozwalają te emocje wytłumić i o nich zapomnieć. Uciec od nich… To co zrobić, żeby od nich nie uciekać? Od czego zacząć i jak zmierzyć się z tymi emocjami, żeby pozwolić sobie na tę randkę ze sobą? Przede wszystkim się zatrzymać – to jest podstawowa rzecz. I zauważyć siebie. Często spotykam się z tym, że ludzie w ogóle nie czują swojego ciała. W takim sensie, że ono jest, jakoś funkcjonuje, bo wiele rzeczy dzieje się automatycznie, ale nie zauważamy tego, co czujemy. A ciało jest pierwszym sygnałem, który nas informuje o tym, co się z nami dzieje. Więc przede wszystkim takie zatrzymanie i sprawdzenie, co tu się w ogóle dzieje, gdzie ja jestem, co ja czuję, dlaczego robię to, co robię, czy jestem w miejscu, w którym chcę być? Jak się czuję z osobami wokół mnie, w pracy z zadaniami, którym muszę sprostać, dokąd ja zmierzam? To są podstawowe pytania, które warto sobie co jakiś czas zadać. A jeżeli na tym etapie pojawią się te negatywne emocje? Poczujemy, że wszystko jest złe i bez sensu... Jak nie poddać się tym negatywnym emocjom i spróbować znowu pozwolić sobie na to sam na sam ze sobą? A ja myślę, że właśnie poddać się. Źródłem naszych problemów jest to, że my bardzo długo je przykrywamy czymś, udajemy, że ich nie ma… Wszyscy myślimy o tym, co zrobić z tą sytuacją, żeby mnie nie bolało. A to jest bardzo ważne, żeby ten ból poczuć. Bo jeżeli my tych emocji trudnych nie czujemy, nie dopuszczamy ich, to nie wiemy, co z nimi zrobić. A być może robimy, ale tak jakbyśmy działali po omacku. Ja o tym mówię też na swoich warsztatach – każda emocja o czymś nam mówi. Smutek przeżywamy, jeżeli coś tracimy – czy to jest strata bliskiego, czy to jest strata pracy, strata relacji. I to jest czas, w którym organizm nam mówi: zatrzymaj się, zobacz, co straciłeś, przeżyj tę żałobę. To bardzo ważne, żeby żałobę przeżyć. Taka żałoba po stracie bliskiego trwa nawet do około roku i to jest normalny czas, że płaczemy, jest nam smutno, nie wiemy, co robić, mamy pustkę. Jest to bardzo nieprzyjemne uczucie, ale to nas też zachęca do refleksji, do pożegnania się. Strata pracy łączy się z ogromnym lękiem, niepewnością, żalem, wstydem. Tu też trzeba się zatrzymać i zastanowić. Są osoby, które nie dopuszczają tego, bo trzeba już zacząć szukać nowej. To jest zrozumiałe, ale ważne też, żeby się zastanowić, co doprowadziło do utraty pracy. Może to nie była posada dla mnie? Może to jest moment, żeby poszukać czegoś, co będzie mi dawało satysfakcję, w czym będę dobra, w czym się będę realizować? W kontekście złości, której też nie lubimy czuć – złość kojarzy nam się z katastrofą, przemocą, tym, że czujemy się jak dzieci i nie chcemy konfrontacji. Natomiast złość jest ogromnie ważną informacją dla nas, że ktoś przekracza nasze granice, że czegoś jest za dużo. To bardzo istotne, żeby ją poczuć. Bo kiedy jej nie czujemy, pozwalamy, żeby ktoś te granice przekraczał. I to doprowadza do jeszcze gorszych konsekwencji. Jak randka ze sobą wpływa na nasze relacje z innymi? A jak ta randka ze sobą, poświęcanie sobie czasu, wpływa na to, jak wyglądają później nasze relacje z innymi? Jeżeli ktoś nie ma dobrej relacji ze sobą, to nie ma też dobrej relacji z innymi. Jeżeli jesteśmy osobami, które nie trzymają granic, nie mają kontaktu ze swoją złością, trudno im być asertywnym, trudno im te granice stawiać, to inne osoby te granice przesuwają. A kiedy te granice są już mocno przesunięte, to symbolicznie mówiąc, staje nam się ciasno, jest nam niewygodnie, nie mamy jak oddychać. I to powoduje, że w tych relacjach nie jesteśmy sobą, czujemy się zagrożeni, mamy dużo lęku, czujemy się atakowani. Jak te relacje mogą być dobre i równe? Wiadomo, że w relacji granica nigdy nie jest postawiona 50/50. Natomiast w momencie, kiedy my nie szanujemy siebie, nie lubimy siebie, nie stawiamy granic, nie wiemy, jakie są nasze wartości, mamy mocny, silny głos wewnętrznego krytyka, to widzimy to też na zewnątrz. Jeżeli ja siebie widzę jako osobę małą, nie na równi z innymi, to jak inni mają widzieć nas inaczej? Są osoby, które nadbudowują to perfekcjonizmem, mówimy też o osobowościach narcystycznych, gdzie mamy fałszywe ja, które na zewnątrz jest odwrotnością tego, co wewnątrz. Ale wewnątrz tam jest bardzo dużo lęku, wstydu, niepewności, co powoduje, że to inne osoby odstrasza. Czy ta relacja z drugą osobą jest takim odbiciem lustrzanym tego, co dzieje się w naszym wnętrzu? Tak, ale to też nie jest odbicie 1:1. Zawsze podchodzimy do tego indywidualnie. Nigdy nie jest tak, że np. zawsze inne osoby będą wykorzystywać osobę z niską samooceną. To może pójść w dwie strony. Mogą ją wykorzystywać, ale też ona może te osoby odstraszać – będzie posługiwała się takimi metodami obronnymi, że te osoby będą się jej bać, będzie sabotować te relacje. My powinniśmy mieć przyjacielską relację z samym sobą. Chodzi o widzenie siebie takim, jakim się rzeczywiście jest – z wadami i zaletami. Potrafimy siebie docenić za to, co dobre, ale też potrafimy dostrzec to, co jest złe i jest do pracy. Że potrafimy dać sobie czas, zadbać o siebie – nie tylko się eksploatować i dążyć do tego, żeby być lepszym, tylko zatrzymać się i docenić to, co już zrobiliśmy. Ludzie różnie podchodzą do tego, jak wygląda jakościowe spędzanie czasu z samym sobą. Dla jednego jest to nałożenie maseczki na twarz, dla drugiego obejrzenie ulubionego serialu, a dla kolejnej osoby będzie to medytacja. Czy tu możemy w jakiś sposób stwierdzić, że coś będzie bardziej lub mniej jakościowe dla naszego dbania o siebie? Warto mieć wachlarz różnych możliwości i stosować to, co w danym momencie jest potrzebne. Na moim własnym przykładzie: ja wypracowałam sobie różne metody i mam zasadę 30 minut dziennie. Te 30 minut to jest coś, co ja poświęcam wyłącznie sobie, coś, co ma mnie odstresować, zregenerować… Bardzo dbam o to, żeby to było zróżnicowane. Mocno pracuję głową i emocjami, więc dla mnie dobrym sposobem na to, żeby się zregenerować i zrobić sobie randkę ze sobą, są np. ćwiczenia fizyczne. I to mi załatwia dwie sprawy – pomaga mi zregenerować ciało, ale też jestem sama ze sobą. Badania mówią, że z kolei dla osób, które na co dzień pracują fizycznie, dobrym sposobem na regenerację i zatrzymanie się jest kąpiel, pisanie dziennika, medytacja. To jest kwestia tego, czego w danym momencie potrzebujemy. Czasami będzie to poczytanie książki, czasami kąpiel, czasami wyjście na kawę i posiedzenie tylko ze sobą. Skan ciała też jest bardzo ważny. Najlepszą metodą jest to, żeby usiąść i zobaczyć, co się dzieje, czy mnie głowa nie boli, czy mi się wygodnie siedzi, czy ja mam wygodne ubranie… Zwrócenie uwagi na to, co mi ciało pokazuje, czego ja potrzebuję. To nam już sporo wskaże. Jeżeli jestem spięta, to pewnie towarzyszy mi stres. Warto się zastanowić, czym ja się w tym momencie stresuję i jak sobie z tym poradzić. Dobrym sposobem w tym przypadku będą ćwiczenia oddechowe. Podejdźmy do siebie z czułością – ciało to nie jest robot. To coś, co ma nam służyć, mamy o to dbać, co daje nam ważne informacje i istotne, żebyśmy z nich skorzystali, a nie udawali, że tych informacji nie ma. W jednym z postów na instagramowym profilu wspomina pani o wypaleniu żony i ogólnie o wypaleniu w relacji. Czy ta randka ze sobą może temu zapobiec? Bardzo! Ta randka ze sobą i to, że się ze sobą przebywa i się siebie lubi to jest fundament wszystkiego. Mam wrażenie, że wiele relacji mogłoby być uratowanych lub poprawionych w momencie, gdyby mężczyzna czy kobieta mieli lepszą relacją z samym sobą. I widzę to też u siebie w gabinecie. Przychodzą osoby z problemem w związku, mają myśli o rozstaniu. Często jest tak, że praca nad sobą, zwrócenie uwagi na siebie i swoje potrzeby, komunikowanie tych potrzeb, mówienie o swoich potrzebach, egzekwowanie ich, ale też widzenie drugiego człowieka, dają najwięcej. W momencie, kiedy jesteśmy w stadium lęku, drugi człowiek też staje się dla nas zagrożeniem. Czujemy do niego dużą złość albo zaczyna się rodzić obojętność. Często ta druga osoba w ogóle nie wie, o co nam chodzi. W momencie, kiedy zaczynamy to wyrażać, stawiać granice, widać, czy ta relacja ma sens, czy nie – czy ta osoba jest w stanie odpowiedzieć i jesteście w stanie się dogadać. Najgorszym, co można zrobić jest to, że relacja ze sobą jest kiepska, nie wiemy, jakie są nasze potrzeby i granice, nie potrafimy prosić o wsparcie i wyrażać swoich potrzeb, raczej spełniamy potrzeby innych osób. Druga osoba będzie z tym ok – jeżeli ktoś nam daje i nic nie potrzebuje w zamian, to super. Ale nie domyśli się, że my też możemy czegoś potrzebować. Musimy się usłyszeć, żeby móc zareagować, żeby doszło do kompromisu i wzajemnego zrozumienia. Na czym nam zależy w relacji? Żeby była harmonia, żeby się rozumieć, żeby razem wzrastać, iść w jednym kierunku. W momencie, kiedy mamy kiepską relację ze sobą, trudno o tę bliskość, trudno budować relację. Czy randka ze sobą może zagrażać relacji? Czy to może zadziałać też w drugą stronę? Czy istnieje ryzyko, że nasz związek rozpadnie się przez relację z samym sobą? Przecież możemy dojść do wniosku, że w sumie jest mi dobrze ze sobą i nikogo więcej nie potrzebuję… Tutaj jest bardzo dużo zmiennych. Jeżeli np. mamy osobę, która jest w przemocowej relacji, w relacji z osobą, z którą nie widzi przyszłości, z którą trudno się porozumieć, związek od wielu lat jest martwy, w momencie, kiedy zaczyna zauważać swoje potrzeby i pracować nad sobą, to może iść w różnym kierunku. To może być decyzja o rozstaniu – to naturalna reakcja. Po rozstaniu też warto dać sobie czas na to pobycie samemu, zauważenie, jak jest żyć samemu. W momencie, kiedy potrafimy żyć ze sobą, dobrze nam ze sobą, wtedy pojawia się otwartość na to, aby się związać, bo to naturalne. Z drugiej strony, gdy znamy siebie, wiemy też, czego oczekujemy od relacji… Dokładnie, czego oczekujemy, czego nie chcemy, co możemy dać, jak ma ta relacja wyglądać… Jeżeli decyzja o tym, że chcę być sama, nie chcę mieć nikogo, się przedłuża, wtedy często spotykamy się w gabinecie, bo może pojawić się lęk. Niektórzy stresują się utratą niezależności, utratą siebie. Wtedy trzeba pracować nad tym, jak zachować siebie, będąc w związku. Zawsze podchodzimy do tego indywidualnie. Bo jeżeli ktoś mówi, że dobrze mu być ze sobą i nikogo nie potrzebuje, to też nie ma sensu szukać na siłę – być może to jest czas na pobycie ze sobą, zbudowanie siebie. Czy z psychologicznego punktu widzenia istnieje jeden, najlepsze sposób na jakościowe spędzenie czasu z samym sobą? Myślę, że po prostu bycie ze sobą – bez innych. Taki sposób, który będzie dawał nam przyjemność, ale dzisiaj to może być spacer, jutro kąpiel, a pojutrze SPA. Każdy ma inną strukturę osobowości, tryb życia itd. Kluczową rzeczą jest to, żeby rzeczywiście odbywało się to w samotności – żeby było jak najmniej bodźców z zewnątrz i żeby było przyjemnie… Żeby być otulonym? Tak, tego trzeba szukać. Jeżeli jesteśmy po wielu latach odcięcia od siebie, oderwania od siebie, to będzie trudno. Bo co to znaczy? Ja nie znam tego uczucia otulenia siebie. Trzeba sobie wyobrazić, że jest się młodszą wersją siebie – dzieckiem – i bierze się to dziecko, przytula, próbuje się mu dać to, co najlepsze. To bardzo ładna pointa naszej rozmowy, dziękuję. Psycholog dla Polaków 🇵🇱 za granicą, najpopularniejsza influecerka z kategorii zdrowia psychicznego, Paulina Koszut jest psychologiem i psychoterapeutką psychodynamiczną w trakcie całościowego szkolenia w renomowanym ośrodku szkoleniowym – Laboratorium Psychoedukacji. Na co dzień prowadzi konsultacje psychologiczne oraz psychoterapię indywidualną osób dorosłych, zarówno stacjonarnie w miejscowości Essen, jak i online. Czytaj także: Nie stawiamy granic, żeby nie stracić ludzi, a tracimy siebie. Halina Piasecka mówi, od czego zacząć "Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną? Kupujemy coraz więcej, bo chcemy zagłuszyć nasze lęki. „To sprawia, że czuję się bezpieczna”
Nie stawiamy granic, żeby nie stracić ludzi, a tracimy siebie. Halina Piasecka mówi, od czego zacząć
Granice nie zaczynają się od odmawiania, a od prostego, ale niewygodnego pytania: czego ja właściwie chcę - mówi Halina Piasecka, psycholożka i trenerka. Porozmawiałyśmy o tym, jak w praktyce wygląda strach przed odrzuceniem.
Wiemy, czym są granice. Potrafimy o nich mówić, czytamy o nich książki, słuchamy podcastów. A potem ktoś nas o coś prosi — i znowu mówimy „tak”, choć w środku wszystko krzyczy „nie”. Boimy się odrzucenia, chcemy być miłe, nie chcemy psuć relacji. Tymczasem granice wcale nie zaczynają się od odmawiania. Zaczynają się dużo wcześniej, od prostego, ale niewygodnego pytania: czego ja właściwie chcę - mówi Halina Piasecka, psycholożka i trenerka. Nie stawiamy granic, bo boimy się odrzucenia Katarzyna Troszczyńska: Dlaczego tak bardzo boimy się stawiać granice? Większość z nas doskonale zna teorię, ale w praktyce niewiele osób potrafi zrobić to spokojnie, bez przemocy, a jednocześnie empatycznie? Halina Piasecka: Bardzo dużo zależy od tego, jak w naszych rodzinach wyglądała komunikacja. Czy w ogóle było miejsce na wyrażanie emocji, na mówienie „nie”, na różnicę zdań. W wielu domach tego nie było. Uczyliśmy się raczej dostosowywać, nie sprawiać problemów, nie komplikować. I to potem bardzo mocno wpływa na to, jak funkcjonujemy w relacjach jako dorośli. Dla wielu osób stawianie granic jest trudne przede wszystkim dlatego, że boimy się odrzucenia. Bardzo chcemy, żeby było miło, spokojnie, bez napięć. Jesteśmy wychowywani w przekonaniu, że jeśli będziemy bezproblemowi, to mamy większe szanse na akceptację. Dlatego kiedy pojawia się moment powiedzenia „nie”, uruchamia się lęk, że ktoś się od nas odsunie, relacja się popsuje. Szczególnie jeśli to jest relacja, na której nam zależy. Z tym łączy się też poczucie winy. Stawianie granic wydaje nam się egoistyczne. Pojawiają się myśli: „powinnam dawać więcej”, „nie wypada odmówić”, „inni mają gorzej”. I w efekcie zaczynamy ignorować własne potrzeby, co prędzej czy później prowadzi do wybuchu, czy do innych reakcji, które zamiast budować, niszczą. To znaczy? Na przykład w relacjach domowych, zamiast powiedzieć: „Dziś nie mogę ci pomóc, bo mam pracę i lekarza”, po prostu się zgadzam. Robię to raz, drugi, trzeci, jestem coraz bardziej zirytowana, czuję się nadużywana, ale tego nie wyrażam, więc te emocje się we mnie odkładają. A potem nagle, mimo że na co dzień jestem życzliwa i spokojna, wybucham: „zawsze czegoś ode mnie chcesz, czy ty nie widzisz, ile mam na głowie?”. Dla drugiej strony moja reakcja jest kompletnie zaskakująca. To pokazuje, że agresja bardzo często nie wynika z wybuchowego charakteru, tylko z nagromadzonych emocji i z tego, że granice pojawiają się za późno. Często stoi za tym też lęk. Paradoksalnie, ktoś myśli: „Powiem to mocno, żeby nikt tego nie podważył”. To jest reakcja na wewnętrzny niepokój i długo ukrywaną frustrację. Wtedy mylimy często asertywność z agresją, bo mamy w głowie prosty schemat: albo jestem miła, albo jestem twarda. A przecież mogę się z kimś nie zgadzać, mogę być zmęczona czy sfrustrowana, ale nadal mogę tę osobę szanować. Celem nie jest zranienie czy „wygranie”, tylko zmiana sytuacji. To samo widać w pracy. Ktoś przez długi czas bierze na siebie więcej, dodatkowe zadania, telefony po godzinach, kolejne projekty. Z zewnątrz wygląda na zaangażowanego i niezawodnego, ale w środku narasta zmęczenie i frustracja. I w pewnym momencie następuje wybuch. Idealna pracownica krzyczy na całe biuro: „ile można, niech ktoś inny to zrobi!”. Wszyscy są zdziwieni, bo przecież „zawsze było dobrze”. A przecież można powiedzieć wcześniej, spokojnie: „chętnie bym się tego podjęła, ale mam już dwa priorytety, które wymagają mojej uwagi”. Bez ataku, bez tłumaczenia się ponad miarę. Kiedy granica jest komunikatem, buduje relację. Ale kiedy jest reakcją, impulsem, niewiele ma wspólnego z prawdziwą rozmową. Zresztą potem często pojawia się poczucie winy, wraca refleksja: „mogłam powiedzieć to inaczej, spokojniej, bez ataku”. I robi się z tego błędne koło. A co gdy ktoś odcina się, stosuje bierną agresję? Obiecuje coś, ale tego nie robi, bo tak naprawdę wcale nie chciał? Jak jeszcze radzimy sobie z emocjami i potrzebami, których nie umiemy wyrazić wprost? Często mamy też przekonanie, że druga osoba „powinna się domyślić”. A pod tym bardzo często jest niewyrażona złość, emocja, która sama w sobie jest ważna, bo mówi nam o granicach. Tyle że jeśli ktoś był uczony, że nie wolno się złościć, to ta złość nie ma gdzie wyjść. I zamiast jasnego komunikatu pojawia się właśnie bierna agresja, chłód, ironia, milczenie. Ale czy czasem nasz lęk nie jest uzasadniony? Ktoś nas lubi i chce z nami być, bo jesteśmy miłe? Oczywiście, że tak. Tylko że my, i druga osoba, zawsze mamy wybór, czy mówimy o swoich granicach, czy nie. Nikt nas do tego nie zmusza. Pytanie brzmi raczej: czy to, co robimy, jest w zgodzie z nami? A żeby to wiedzieć, trzeba najpierw zdawać sobie sprawę, gdzie te nasze granice w ogóle są. I tu pojawia się problem, bo mówimy:„nie chcę, żeby ktoś mnie ranił czy wykorzystywał”, ale kiedy trzeba powiedzieć konkretnie, co to dla mnie znaczy, robi się trudno. I wtedy zamiast jasnego komunikatu pojawia się: „nic się nie stało”, cisza, ironia. Albo sarkazm typu: „no tak, przecież ja zawsze wszystko zrobię najlepiej”. Druga osoba często nawet nie wie, czy to żart, czy zarzut. Często osoby, które nie stawiają granic, gdzieś później muszą dać upust emocjom, na przykład w rozmowach o innych. Pojawia się frustracja, bo te emocje nie znikają same. To, co łączy te wszystkie sytuacje, to brak mówienia wprost: „ten pomysł mi nie odpowiada”, „potrzebuję dziś odpoczynku”, „te słowa mnie zraniły”. Zamiast tego pojawia się wycofanie, opóźnianie, milczenie, czyli bierna agresja. A z nią bardzo trudno pracować w relacji, bo to komunikat bez słów. I tak, zdarza się, że kiedy zaczynamy mówić wprost o swoich potrzebach, druga strona tego nie przyjmuje. Czasem relacja się zmienia, czasem nawet kończy. Ale to nie znaczy, że nie warto tego robić. Jak rozpoznać swoje granice? Przeczytałam kiedyś fajne porównanie, że nawet kraje mają jasno wyznaczone granice. A my? Skąd mamy wiedzieć, gdzie są nasze? Jakie pytania sobie zadać? W swojej książce „Czuję, więc jestem” na samym początku piszę, że warto zadać sobie podstawowe pytanie: „kim jestem?”. W odpowiedzi na to pytanie zawiera się informacja o tym, co jest dla mnie ważne, jakie mam wartości, na co się zgadzam, a na co już nie. Przede wszystkim trzeba wiedzieć, jakie wartości są dla nas kluczowe. Jeśli dla mnie na przykład uczciwość jest podstawą, to muszę sobie jasno powiedzieć: tego nie negocjuję. Mogę wiele rzeczy zrozumieć, ale oszukiwania czy nadużycia – nie. Każda z nas ma kilka takich fundamentów. A poza uczciwością jakie to mogą być wartości? Na przykład relacje. Jeśli są dla mnie ważne, a partner zaczyna je ograniczać, nie chce, żebym spotykała się z ludźmi, wychodziła, żyła po swojemu, to jest moment, żeby się zatrzymać i zobaczyć: czy moja granica nie została właśnie przekroczona. Albo rozwój. Jeśli to jest moja wartość, a ktoś oczekuje, że skupię się tylko na domu i zrezygnuję z siebie, to prędzej czy później będę nieszczęśliwa. Warto słuchać swojego ciała, ono często wie szybciej niż głowa. Jeśli przy jakiejś rozmowie czuję ścisk w brzuchu, a potem pojawia się frustracja czy żal do siebie, to jest informacja: coś tu jest nie tak. Często granica została przekroczona wtedy, kiedy mówię „tak”, choć chciałam powiedzieć „nie”. Albo odwrotnie. Biorę na siebie za dużo, jestem dostępna kosztem siebie. I jeszcze jedna rzecz: powtarzalność. Jeśli jakaś sytuacja wraca i za każdym razem wywołuje we mnie tę samą reakcję w ciele i emocjach, to bardzo możliwe, że właśnie tam przebiega moja granica. I wtedy pojawia się kluczowe pytanie: czy ja tego chcę? To jedno z najprostszych, a jednocześnie najtrudniejszych pytań. Bo coś może być trudne, ale ja nadal mogę tego chcieć i się na to zdecydować. Chodzi o to, czy ja chcę dać na to przestrzeń, cokolwiek to jest. I jeszcze jedna ważna rzecz, o której rzadko się mówi: granice są ruchome. To nie jest stała linia jak granica państwa. Czyli? Jak już wspomniałam, mamy granice nienegocjowalne, te związane z naszymi wartościami. Ale poza tym granice są ruchome. Zależą od naszego poziomu energii, sytuacji i relacji. Jeśli jestem niewyspana, przeciążona, mam małe dzieci, to te granice będą przebiegały inaczej niż wtedy, kiedy mam więcej zasobów. Inaczej też w relacji z partnerem czy przyjacielem, a inaczej wobec zupełnie obcej osoby. Do tego my się zmieniamy, więc warto co jakiś czas sprawdzać, co jest teraz dla nas ważne. Natomiast jeśli pojawia się wątpliwość, to już jest sygnał. I wtedy naprawdę nie trzeba odpowiadać od razu. Można powiedzieć: „poczekaj, zastanowię się, wrócę do ciebie”. To bardzo pomaga, zamiast automatycznego „tak”. Zatrzymać się, sprawdzić, co się dzieje w ciele, jakie emocje się pojawiają. Dać sobie czas, piętnaście minut, godzinę, dzień, tyle ile potrzebujemy. Bo czasem samo to „poczekaj” jest już odpowiedzią. Granice nie zaczynają się od mówienia „nie”. Zaczynają się od momentu, kiedy zaczynamy siebie słuchać. Kiedy zadajemy sobie pytania: "Czego ja w tej sytuacji chcę? Jak ja chcę się tu zachować?". To jest kluczowe, bo często asertywność mylimy z odmawianiem. A przecież osoba agresywna też potrafi powiedzieć „nie” i to bardzo szybko. Asertywność to coś innego. To także umiejętność powiedzenia „tak” tam, gdzie naprawdę chcę. To bycie blisko siebie i świadomość własnych granic. Co się jeszcze dzieje, gdy długo ignorujemy granice? Pojawiają się też objawy psychosomatyczne, problemy ze snem, bóle głowy, brzucha, pleców, napięcia mięśniowe. Ale też widać to w zachowaniu. Z osoby uśmiechniętej i życzliwej zmieniamy się w osobę zamkniętą, burkliwą, bo coś we mnie siedzi, czego nie wyrażam. Czasem pojawiają się też takie stany depresyjne, nie mówię o depresji jako jednostce chorobowej, tylko o poczuciu bezsilności, bezradności. Takim przekonaniu: „muszę taka być, bo inaczej mnie nie zaakceptują”, mimo że czuję, że to jest niezgodne ze mną. To jest w pewnym sensie takie niszczenie siebie. Gdy nam zależy, trudniej postawić granice Jak pokonać ten lęk? Ten przed odrzuceniem, że nie dostanę awansu, że ktoś mnie odrzuci, że partner odejdzie? Czy są takie relacje, w których trudniej stawiać granice? Oczywiście, że tak. Zwykle tam, gdzie nam bardziej zależy. Albo w relacjach z osobami dominującymi. Bo u podstaw tego wszystkiego zawsze jest lęk. Jak to przełamać? Małym krokiem. Nie rewolucją. Mówić o sobie, o swoich potrzebach. Nie o tym drugim człowieku. Na przykład: „kiedy angażuję się w projekt i wkładam w niego dużo pracy, potrzebuję docenienia”. To nie znaczy, że druga strona zawsze tę potrzebę spełni. Czasem nie może, takie są realia, szczególnie w pracy. Rozmawiałam z wieloma liderami, którzy chcieliby docenić pracownika, ale nie zawsze mają taką możliwość. Ale samo wyrażenie potrzeby już coś zmienia. To już jest rozmowa, dialog. Bo kiedy mówimy o sobie, dajemy drugiej osobie szansę, żeby nas usłyszała. Nie mamy wpływu na kogoś, ale na siebie już tak. Możemy zrobić mały krok, przełamać schemat i zacząć brać pod uwagę swoje potrzeby, nie przestając przy tym myśleć o innych. Bo to nie jest tak, że z osoby „dobrej dla innych” mamy się stać egoistami. Możemy nadal dbać o innych, tylko dołożyć do tego dbanie o siebie. W jednej sytuacji, jednym zdaniem, jednym komunikatem. I zobaczyć, co się wydarzy. A kiedy słyszymy od tej drugiej strony: to mnie rani? Możemy powiedzieć: „rozumiem”. Ważne jest mówienie o intencji: że zależy mi na tej relacji, że chcę, żeby była autentyczna. I jednocześnie warto się przygotować na to, że druga osoba może zareagować emocjonalnie, ma do tego prawo. Nie musi zareagować tak, jak my byśmy chciały. Tak jak wspomniałam, granice nie dają gwarancji konkretnego efektu. Nie mamy wpływu na to, co zrobi druga osoba. Mamy wpływ tylko na siebie, na to, jak my się zachowamy. I jeśli skupiamy się na tym, żeby być w porządku wobec siebie i wobec innych, nawet nieidealnie, ale z dobrą intencją, to już jest bardzo dużo. A co z granicami w rodzinie? Chyba łatwiej powiedzieć „nie” partnerowi, przyjaciółce niż rodzicom? Łatwiej. Bo w sytuacjach rodzinnych dochodzi lojalność, przekonania typu „rodzinie się pomaga”, „to moja mama, nie mogę odmówić”. I nagle, mimo że na co dzień jesteśmy dorosłymi, decyzyjnymi osobami, wracamy do dawnych ról, do tego dziecka, które zawsze ogarniało, pomagało, brało na siebie odpowiedzialność. W relacjach rodzinnych emocje są silniejsze, łatwiej o poczucie winy, złość, zranienie. Odżywają stare historie. Do tego dochodzą komentarze, oczekiwania, nieproszone rady: „czemu nie dzwonisz”, „powinnaś już dawno…”. I czasem naprawdę jedynym wyjściem jest odcięcie się, ale to są raczej skrajne sytuacje. Częściej chodzi o zmianę jakości relacji. Bo my często próbujemy wszystko tłumaczyć, wyjaśniać, licząc, że druga strona zrozumie. A czasem ona po prostu nie jest w stanie, nie dlatego, że nie chce, tylko dlatego, że nie potrafi. I wtedy można powiedzieć prosto: „w ten weekend nie przyjadę”, „wolałabym o tym teraz nie rozmawiać”. Bez tłumaczenia się, bez wchodzenia w dyskusję. Bardzo ważny jest ton głosu. Warto zatrzymać się na chwilę, zrobić wdech i wydech, a potem powiedzieć to spokojnie, życzliwie. Z życzliwością, która obejmuje też nas samych. Bo i tak może pojawić się poczucie winy. Wątpliwość: „czy nie przesadzam?”. I warto dać sobie do tego prawo. Granice w rodzinie to nie jest brak miłości. To jest sposób, żeby ta miłość była zdrowsza. Jak radzić sobie z wyrzutami sumienia? Tylko dużo kobiet w takiej sytuacji mówi, że czuje wstyd i wyrzuty sumienia, że się zmieniają, już nie są „takie dobre”. Jak sobie poradzić z takimi uczuciami? Nie walczyć z tym. Zauważyć to. Powiedzieć sobie: „to jest część mnie, część moich schematów”. Spojrzeć na siebie trochę z boku i dać sobie prawo, że jeszcze to czuję, jeszcze to przeżywam. Nie oczekiwać od siebie, że nagle będziemy osobą, która z lekkością i bez emocji stawia granice, tak się nigdy nie dzieje. Warto tłumaczyć sobie: „okej, pojawia się poczucie winy, bo stawiam granicę, ale to nie znaczy, że zrobiłam coś złego. Czy ja naprawdę robię komuś krzywdę, czy po prostu nie spełniam czyichś oczekiwań?". Bo to nie jest to samo. Co się zmienia w życiu człowieka, gdy zaczyna opiekować się również sobą? Relacje stają się bardziej autentyczne. I nasz układ nerwowy zaczyna się uczyć, że nic złego się nie dzieje. Dlatego tak ważne są małe kroki, a nie rewolucja, drobne odmowy, proste komunikaty w mniej obciążających sytuacjach i obserwowanie siebie potem. Owszem, krótkoterminowo pojawia się dyskomfort, poczucie winy. Ale długoterminowo przychodzi coś innego, więcej spokoju, poczucie szacunku do siebie, ulga, poczucie wolności. Można sobie nawet stworzyć jakieś zdanie, które nas wspiera, takie, które pomieści jednocześnie i to poczucie winy, i satysfakcję, że robię coś dla siebie. I nagle okazuje się, że mam więcej czasu, że mogę zostać ze sobą, zamiast gdzieś biec i pomagać wszystkim dookoła. Ale to nie chodzi o to, żeby przestać pomagać. Znowu wracamy do pytania: kim chcę być? Bo mogę chcieć pomóc koleżance przy przeprowadzce, ale mogę też nie mieć na to siły. I tu chodzi o uczciwość wobec siebie: co ja naprawdę chcę i na co mnie w tym momencie stać. Żeby nie popaść ani w egoizm, ani w uległość. Bo czasem możemy tę granicę negocjować, pomóc, bo inwestujemy w relację, bo nam zależy. Ale ważne, żeby to był wybór, a nie automatyczny schemat. Halina Piasecka. Psycholożka i trenerka biznesowa. Wielbicielka psychologii pozytywnej i ekspertka w obszarze szczęścia w pracy. Autorka książki „Czuję więc jestem” (wyd. Zwierciadło, 2026 r.). Czytaj także: "Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną? „Kobieto! Odwal się od siebie!” Ola Kisiel, o tym, dlaczego jesteśmy dla siebie wrednymi zołzami i dlaczego Bridget Jones tak wkurza Po weekendzie czujesz większe zmęczenie niż w piątek? To znak, że jesteś na „kredycie energetycznym”
Jak kochać po swojemu? 6 kroków do zbudowania satysfakcjonującego związku
Szczęśliwy związek nie jest nam dany raz na zawsze. Zdaniem psychologów relacja z drugą osobą to wielowymiarowy proces. Na co warto zatem zwrócić uwagę? Między innymi na łączącą nas więź emocjonalną, poczucie bezpieczeństwa i możliwość samorealizacji. To jednak nie wszystko.
Nie ma chyba na świecie osoby, która nie chciałaby być kochana i w pełni akceptowana. W końcu to bardzo ludzka, żeby nie powiedzieć prymarna potrzeba. Życie jednak pisze nam różne scenariusze i zdarza się, że wchodzimy w relacje, które nie są dla nas w pełni satysfakcjonujące. A potem się rozstajemy i szukamy kolejnej „połówki jabłka” lub tkwimy w związku bez przyszłości. Zdaniem ekspertów, czasem wystarczy niewielka zmiana, by odnieść oczekiwany rezultat. 6 kroków do budowania satysfakcjonującego związku Zbudowanie dobrej, spełniającej nasze oczekiwania relacji to proces. Jeśli myślisz, że wystarczy wpłynąć na ukochaną osobę lub wymusić na niej zmianę zachowania, by związek spełniał twoje oczekiwania, to jesteś w błędzie. W pierwszej kolejności należy zacząć od siebie. Jesteś na to gotowa? Krok 1: wartości i granice Brzmi banalnie, ale w praktyce nie zawsze jest to proste do wykonania. W procesie enkulturacji nabywamy pewne wzorce, które nakazują kobiecie być miłą i spełniać zachcianki innych. Stawiając się na ostatnim miejscu, często nie mamy możliwości do pełnego wyrażenia swoich potrzeb i pragnień, jak i poznania siebie. Dopóki same ze sobą nie ustalimy, co jest dla nas ważne, co akceptowalne, a na co absolutnie się nie zgadzamy, zbudowanie związku na własnych zasadach będzie niemożliwe. Proces ustalania granic wymaga samoświadomości, ale też odwagi. Nie chcę spoilerować, ale to może nie być przyjemne. Przypomnij sobie sytuację, która wywołała w tobie negatywne emocje takie jak: złość, frustracja, czy smutek. To znak, że wartości, które są dla ciebie ważne, zostały przekroczone. Nazwij lub opisz je. Jeśli twoja lista wartości jest długa, możesz ją spisać, a następnie uszeregować od najbardziej istotnej. I mamy to. Postawienie granic to nic innego jak świadome dbanie o własny dobrostan. Okazuje się jednak, że jasne postawienie sprawy może wywoływać w nas poczucie winy, bo „innym będzie przykro”. Może także budzić opór osób, które były przyzwyczajone do naszych zachowań lub postaw wobec nas. Pamiętaj, że każda osoba ma prawo do szczęścia. Jasno komunikuj swoje oczekiwania bez oceniania lub wskazywania winnych danej sytuacji. Aż tyle i tylko tyle. Zdaniem psychologów, jeśli mamy problem ze stawieniem granic, powinnyśmy zacząć ćwiczyć swoją asertywność w sytuacjach, które nie są dla nas najistotniejsze. Krok 2: zaufanie i bezpieczeństwo W obecności partnera lub partnerki powinnyśmy czuć się bezpiecznie i mieć poczucie, że jesteśmy w pełni akceptowane. Bez wstydu i obaw możemy płakać, złościć się, bać się i smucić. W bezpiecznej relacji nie musimy budować idealnego, nieskazitelnego wizerunku pozbawionego wad. Bo jesteśmy bezwarunkowo akceptowane. Takie, jakie jesteśmy. Możemy pozwolić sobie na bycie w pełni sobą, bez lęku, że nasze słabości zostaną wykorzystane przeciwko nam. Mamy pewność, że nie zostaniemy skrzywdzone, a w trudnej sytuacji nie zostaniemy pozostawione same sobie. Życie ma jednak to do siebie, że nie jest idealne. Nasze wcześniejsze doświadczenia, również te z dzieciństwa, jak i indywidualne predyspozycje sprawiają, że nieświadomie wchodzimy w relacje, które nie są dla nas w pełni korzystne i satysfakcjonujące. Więc znów powinnyśmy zajrzeć w głąb siebie i spróbować odpowiedzieć sobie na pytanie: czy boję się odrzucenia?, czy daję sobie przyzwolenie na miłość?, czy pragnę bliskości, a jednocześnie od niej uciekam? Tylko my znamy odpowiedzi. Czasem „podskórnie” czujemy, że coś jest nie tak, ale nie umiemy tego nazwać. Psycholodzy radzą, by w takiej sytuacji (jeśli to możliwe, a my tego chcemy) szczerze porozmawiać o tym ze swoim partnerem lub partnerką, lub skorzystać ze specjalistycznej pomocy. Krok 3: responsywność Chcesz mieć udany związek? Bądź responsywna, czyli empatyczna i dostępna emocjonalnie. Wysłuchaj, pociesz, poklep po plecach i udziel wsparcia. Świetnie, tylko dlaczego znów muszę być „miła” i „grzeczna”? Nie w tym rzecz. Stawiaj granice i jasno je komunikuj, chroń swoje wartości i nie działaj wbrew sobie. Jednak jeśli widzisz, że ukochana osoba znajduje się w kryzysie, boryka się z jakimś problemem, nie udawaj, że tego nie widzisz, nie umniejszaj i nie bagatelizuj. Jeśli trzeba ojojaj, przytul, porozmawiaj. Bądź. W związkach duże znaczenie mają małe gesty (responsywność uwagi). I to one często stanowią podwaliny udanego związku. Brzmi to sztampowo i nieco górnolotnie, ale to czysta proza życia. Zrób ukochanej osobie kanapkę z jej ulubionym serem, a na pewno to doceni. To sprawi, że poczuje się nie tylko ważna, ale i zauważona. Brak responsywności w związku nie jest dobrym znakiem. Każda osoba, której potrzeby są ujmowane, niezauważane, czuje się osamotniona. Jeśli taka sytuacja będzie się powtarzała, w związku może pojawić się utrata zaufania. Nie trzeba być psychologiem, by domyślić się, że osoba, której potrzeby emocjonalne nie są zaspokojone, będzie szukała pocieszenia poza związkiem. Niech każda z nas odpowie sobie na pytanie, czy tak właśnie powinien wyglądać udany związek. Krok 4: intymność i bliskość Myśląc o bliskości i intymności, wiele osób popełnia błąd. Po pierwsze, używa ich zamiennie, a po drugie, poprzez ciąg skojarzeń, utożsamia z seksem. Owszem, seks może być komponentem scalającym związek, ale… może go też nie być wcale. I jeśli obu stronom z tym dobrze, nie ma powodu do zmartwień. Bliskość to fizyczna obecność, poczucie przynależności, wspólnotowości, wspólnej więzi. Będąc w związku, czujemy się komfortowo z daną osobą. Intymność jest pojęciem wskazującym na głębsze zaangażowanie. Ufamy drugiej osobie, nie obawiamy się krytyki, odrzucenia i w konsekwencji jesteśmy skłonne dzielić się swoimi sekretami, pragnieniami, marzeniami, lękami. Skoro już padło słowo seks, warto tu przytoczyć wyniki badań Alicji Żak-Łykus i Magdaleny Nawrat. Zauważają one, że „dla badanych udany związek był tożsamy z satysfakcjonującym życiem seksualnym, co wskazywać może na niski stopień autonomizacji seksu od wartości małżeństwa/partnerstwa. Jednocześnie, obniżona zdolność do uprawiania seksu niekorzystnie wpływała na związek, więzi z partnerem, samoocenę, wyniki w pracy i relacje rodzinne”. Warto o tym pamiętać. Krok 5: autonomia w związku Każdy chce znaleźć swoją „drugą połówkę jabłka”. Jednak w tym powiedzeniu kryje się błędne myślenie. Po pierwsze, żadna z nas nie potrzebuje nikogo, by stać się kimś. Po drugie, to określenie zakłada, że dopiero scalenie się z drugą osobą da nam poczucie spełnienia i pełnię szczęścia. Zdaniem psychologów to rozwiązanie na dłuższą metę może nam przynieść więcej szkody niż korzyści. Zależność od partnera, frustracja oraz obniżenie poczucia własnej wartości to tylko czubek góry lodowej. Dla własnego dobra powinnyśmy zachować autonomię i mieć możliwość rozwijania własnych pasji oraz zainteresowań. Ważny jest także własny krąg przyjaciół, znajomych i osób, z którymi dzielimy wspólne wartości. Chcemy wierzyć, że zawsze będziemy żyć długo i szczęśliwie, lecz nie jest to tajemnicą, że los lubi płatać figle. W takiej sytuacji wato mieć zaufane grono wsparcia. Zachowanie autonomii w związku jest silnie skorelowane z poczuciem tożsamości, ale także ze stawianiem granic. Będąc w satysfakcjonującym związku, nie musimy „naginać się” do partnera, nie rezygnujemy z siebie, ze swoich wartości, przekonań i marzeń. W ten sposób wyrażamy miłość i szacunek do siebie samej. Krok 6: przebaczenie W związkach nierzadko pojawiają się takie sytuacje, kiedy kochamy i nienawidzimy jednocześnie. Wydarzyło się coś, co przekroczyło nasze granice, złamało nasze zaufanie i poczucie bezpieczeństwa, coś, czego nie potrafimy zapomnieć i… wybaczyć. Nie każdy związek przetrwa ciężką próbę. I nie każda relacja jest warta naszego zaangażowania. A mimo wszystko warto. Bo przebaczamy dla siebie. By pozbyć się cierpienia, uwolnić się od gniewu, złości, poczuci krzywdy i chęci zemsty. A niejako „przy okazji” wykonujemy szlachetny gest w kierunku osoby, którą kochamy lub kochaliśmy. Przebaczenie to akt odwagi. To proces, który wymaga czasu i przyznania się przed samą sobą, że jest nam źle. Nie zamiatajmy problemu pod dywan ani nie umniejszajmy swojemu cierpieniu. Dajmy wyraz swoim emocjom i uznajmy je. Skupmy się na czynie, motywacjach, a nie osobie. Jednak to ostatecznie od nas zależy, czy wybaczymy. I już na sam koniec, nasz związek wcale nie musi być doskonały. Wystarczy, że będzie dobry. Tak po prostu. Źródło: Agnieszka Jucewicz, Grzegorz Sroczyński, „Kochaj wystarczająco dobrze”, Warszawa 2015; Alicja Żak-Łykus, Magdalena Nawrat, "Satysfakcja seksualna, życiowa i partnerska", Family Forum 2013/3, s. 171-186; Philip G. Zimbardo, Vivian McCann, Robert L. Johnson, „Psychologia. Kluczowe koncepcje”, Warszawa 2024; David J. Wallin, „Teoria przywiązania w psychoterapii”, Kraków 2023; Bogdan Wojciszke, „Psychologia miłości. Intymność, namiętność, zobowiązanie”, Gdańsk 2009.
Granice są super. Jak mówić "nie" w relacjach i dlaczego to buduje zaufanie?
Stawianie granic to coraz popularniejsze hasło, ale wiele osób wciąż zna je tylko w teorii, a z praktyką bywają już problemy. Jak więc wdrożyć to w codzienne życie tak, by nie tylko potrafić mówić „nie” innym, ale też umieć wreszcie powiedzieć „tak” sobie? Poznaj ten sekret, a na pierwsze efekty zmian nie trzeba będzie długo czekać.
W dzisiejszym świecie często godzimy się na wiele, aby uniknąć konfliktów, nikogo nie urazić lub po prostu dla tak zwanego świętego spokoju. Na dłuższą metę nie przynosi to jednak niczego dobrego, dlatego właśnie tak ważne jest stawianie granic. To niezbędne nie tylko dla własnego dobrostanu, ale i budowania zdrowych relacji, zarówno romantycznych, jak i rodzinnych, przyjacielskich, a nawet służbowych. Tylko jak robić to dobrze? Poznaj tę sztukę od kuchni i naucz się mówić "nie", w taki sposób, który trafi do każdego. Czym są granice w relacjach? Stawianie granic to popularna ostatnio fraza, jednak nie każdy zdaje sobie sprawę z jej prawdziwego znaczenia. Taka postawa wciąż często mylona jest z arogancją, a to kompletnie dwa inne światy. Zanim więc przejdziemy do samych sposobów na stawianie granic w relacjach, zacznijmy od tego, czym właściwie one są, dlaczego ich stawianie jest tak ważne i co się stanie, gdy nie będziemy tego robić? Odpowiedzi na wszystkie te pytania udziela Martyna Ida Wojciechowska - specjalistka od problemów w relacjach, w szczególności rodzinnych i związkach. Autorka ebooków i materiałów video oraz twórczyni TikTokowego profilu „Martyna mówi”: ”Granice w relacjach to świadomie wyznaczone ramy, które wskazują, co jest dla nas komfortowe, a co narusza nasze poczucie bezpieczeństwa i spójności z samym sobą. Ich wyznaczanie zaczyna się od poznania siebie – swoich potrzeb, wartości i ograniczeń – aby wiedzieć, na co się zgadzamy, a na co nie. Często myślimy, że granice są zaprzeczeniem bliskości w relacjach. Tymczasem to błędne przekonanie. Asertywne zachowania – jeśli są wyrażane w sposób spokojny z szacunkiem do drugiej osoby – nie tworzą muru, ale fundament zdrowej i trwałej relacji. Brak stawiania granic powoduje zatracanie się w relacjach i odsuwanie swoich potrzeb na dalszy plan. Z czasem prowadzi to do frustracji, poczucia niesprawiedliwości i obniżenia poczucia własnej wartości. Zamiast autentycznej relacji z innymi, pojawia się poczucie ciężaru, a nawet narastająca niechęć.” Stawianie granic - dlaczego to takie trudne? Wielu z nas doskonale zdaje sobie sprawę z tego, jak ważne są granice, ale mimo to nie potrafimy ich stawiać. Dlaczego sprawia to aż taką trudność? Według Martyny Idy Wojciechowskiej: ”Postawienie granicy sprawia niektórym z nas trudności, bo wiąże się z dopuszczeniem różnych nieprzewidzianych możliwości finału. Ci, którzy nie stawiają granic, podświadomie obawiają się, że jak wyrażą swoje zdanie sprzeczne ze stanowiskiem drugiej osoby, doświadczą gwałtownej reakcji z jej strony. Mogą to być np. krzyk, drwina czy oznaka rozczarowania. Lęk przed tym, co może się wydarzyć, jest dla nich obezwładniający. Im lepiej rozumiemy samych siebie, tym łatwiej jest nam stawiać granice. Osoby świadome swoich potrzeb, wartości i zasad zwykle radzą sobie z tym bez większych trudności. Bywa jednak, że doświadczenia z przeszłości utrudniają taką asertywność. Dotyczy to szczególnie osób, które zaznały bolesnego odrzucenia ze strony bliskich albo doświadczyły przemocy. Wtedy granice mogą kojarzyć się nie z ochroną, lecz z ryzykiem ataku czy odrzucenia.” Sztuka stawiania granic krok po kroku Na koniec pozostaje praktyka, a więc pytanie jak stawiać granice, aby było to komfortowe zarówno dla nas samych, jak i otoczenia? Pierwszy krok zawsze zaczyna się we własnej głowie, więc przede wszystkim musimy zastanowić się, jakie są nasze wartości, poglądy, cele i pragnienia. Powinniśmy też przemyśleć, kiedy czujemy się niekomfortowo i co jesteśmy w stanie zaakceptować, a czego w żadnym wypadku nie. Kolejny krok to odpowiednia reakcja: ”Kiedy już rozpoznamy, że nasze granice są przekraczane, powinnyśmy zareagować stanowczo, ale spokojnie. Często zdarza się, że zaczynamy atakować drugą stronę, a to jest błąd. W pierwszej kolejności należy zacząć od komunikatu JA, czyli od poinformowania o tym, jak się czujemy, kiedy rozmówca zachowuje się w dany sposób. Lepiej więc powiedzieć: "Czuję się pominięta, kiedy nagle przerywasz mi w trakcie wypowiedzi", zamiast: "Zawsze mi przerywasz i nie słuchasz!". Następnie naszym zadaniem jest poinformować drugą stronę o tym, że nie zgadzamy się na takie zachowanie. Na koniec należy powiedzieć, jak chcemy być traktowane - to bardzo ważne, bo przecież rozmówca nie czyta nam w myślach. A w przypadku, gdy postawienie granicy nie daje rezultatów, należy poinformować o konsekwencjach, jakie czekają drugą osobę, jeżeli nie dostosuje się do naszych warunków. Dodam, że właśnie ten moment konfrontacji i egzekwowania konsekwencji bywa najtrudniejszy, ponieważ często w tym miejscu rezygnujemy, by uniknąć dyskomfortu. Pamiętajmy jednak o tym, że są takie kwestie, które nie powinny podlegać dyskusji. Im częściej będziemy ćwiczyć asertywność, tym z większą łatwością będzie nam to wychodziło”. Bardzo ważnym krokiem do świadomego stawiania granic jest także pokonanie barier, które często mamy w swoich głowach. Chodzi o wzorce, co wypada, a co nie, które przez lata były w nas wpajane. To właśnie przez takie grzecznościowe schematy często nie umiemy powiedzieć stanowczego „nie”, nawet kosztem własnego komfortu. Przy pierwszych próbach stawiania granic możesz odczuwać trudności i musisz nastawić się na różne reakcje otoczenia. W końcu jeśli przez całe lata godzisz się na wszystko dla innych i nagle zaczynasz stawiać swój komfort na pierwszym miejscu, często wiąże się to ze zdziwieniem drugiej strony. To jednak zupełnie normalne i podobnie jak stawianie granic staje się łatwiejsze za każdym kolejnym razem, tak samo zmieniają i łagodnieją zachowania ludzi dookoła ciebie.
„Najważniejsza relacja to ta z samą sobą”. Dlaczego stawianie siebie na pierwszym miejscu nie jest egoizmem?
Jest taka relacja, której często nie doceniamy, a powinna być dla nas najważniejsza. Ona zapoczątkowuje wszystkie inne relacje i na nie wpływa. Nie chodzi o relację z mamą, partnerem czy dzieckiem, lecz z samą sobą. To, jakie dla siebie jesteśmy i co o sobie wiemy, ma ogromny wpływ na nasz dobrostan i jakość relacji z innymi ludźmi. Warto ją zauważyć i nią zadbać.
Każdy ma jakąś relację ze sobą... Ale nie zawsze jest to zdrowa i wspierająca wieź. Zdrowa relacja z samym sobą to nie egoizm – przeciwnie, stanowi zdrowy fundament, a nawet konieczność, by cieszyć się dobrym samopoczuciem i udanymi relacjami z innymi. Stawianie siebie na pierwszym miejscu, chociaż wymaga odwagi, odpowiedzialności i pracy, skutkuje większym poziomem zadowolenia z siebie i satysfakcji z życia. Dowiedz się, co się składa na relację ze sobą, jak ją pielęgnować oraz co niszczy ją niczym chwasty ogród. Czym jest relacja ze sobą? Gdy mówimy o relacji ze sobą, to na ogół mamy na myśli nasz stosunek do siebie – to, jak siebie traktujemy i co o sobie myślimy. Niektórzy powiedzą, że zdrowa relacja ze sobą to nic innego jak miłość do siebie. Warto jednak rozwinąć to hasło, bo składa się na nie kilka elementów, z których każdy jest ważny. Relację ze sobą tworzą m.in.: Samoświadomość – To świadomość swoich potrzeb, emocji, wartości. To też umiejętność dostrzegania włąsnych myśli i zachowań bez zniekształceń, to widzenie siebie niejako „z dystansu”. Akceptacja siebie – Polega na zaakceptowaniu siebie z mocnymi i słabym stronami. To też unikanie budowania poczucia własnej wartości na opinii innych lub tylko na sukcesach. Wewnętrzny głos o sobie – To jak do siebie mówisz w myślach, np. gdy popełnisz błąd: „Jestem beznadziejna/y, jak zwykle!” czy może „Tym razem się nie udało, ale wiem już co poprawić”? Samowspółczucie (ang. self-compassion) – Inaczej życzliwość i czułość wobec siebie. To ważny element relacji ze sobą, który sprzyja wyrozumiałości i wybaczaniu. Dbanie o siebie (ang. self care) – Są to różne działania praktyczne, w których stawiasz siebie na pierwszym miejscu, aby zadbać o swój dobrostan. To mogą być np. ćwiczenia, odpoczynek, masaż, hobby, badania profilaktyczne czy zdrowe odżywianie. Wewnętrzna spójność i autentyczność – Oznacza, że wiesz, jakie wartości wyznajesz i starasz się postępować zgodnie z nimi. Nie udajesz kogoś innego, a twoje działania wynikają z tego, co jest dla ciebie istotne. W osiągnięciu tego pomaga asertywność. Poczucie sprawczości – To przekonanie o tym, że twoje działania mają wpływ na efekty. Bardzo ważny element zaufania do siebie i poczucia własnej wartości. Wymaga równowagi pomiędzy wiarą w to, co możesz zmieniać (np. lepsza praca, poprawa relacji), a akceptacją tego, na co nie masz wpływu (np. pogoda, przeszłość). Zdolność do uczenia się na błędach i chęć rozwoju – Dotyczy np. tego, czy wyciągasz lekcje z życiowych błędów czy traktujesz je raczej jako dowód porażki i słabości, co cię blokuje? Dobrze rozwinięta umiejętność pomaga dostrzec swoją sprawczość, podnieść samoocenę oraz zwiększyć wiarę w siebie. A także sprzyja wyrozumiałości dla siebie. W dużej mierze relacja ze sobą jest to zinternalizowana, czyli uwewnętrzniona relacja z rodzicem (lub innym najważniejszym opiekunem z dzieciństwa). Ale nie tylko to ją kształtuje. Warto jednak to wiedzieć, bo wtedy łatwiej nam zrozumieć nasze trudności. Jeżeli dorastaliśmy przy surowym i karzącym rodzicu, to jest spore ryzyko, że będziemy dla siebie zbyt wymagający. Jeżeli natomiast otaczała nas akceptacja i poczucie bezpieczeństwa, to zwykle łatwiej przychodzi nam życzliwość do siebie. Dobra wiadomość jest taka, że nad każdym z wymienionych elementów można pracować, rozwijać go i doskonalić, aby budować zdrową relację ze sobą. Warto to robić z kilku powodów. Dobra relacja ze sobą – klucz do zdrowia i udanych relacji z innymi Wiele badań naukowych potwierdza, że zdrowa relacja ze sobą ma ogromne znaczenie dla naszego dobrostanu – zarówno psychicznego, jak i fizycznego. Naukowcy z East Carolina University wykazali, że samowspółczucie, czyli podejście do siebie z czułością i zrozumieniem, sprzyja ogólnemu poczuciu szczęścia i ułatwia radzenie sobie z codziennym stresem. Z kolei nadmierna samokrytyka i wygórowane wymagania wobec siebie często prowadzą do zaniedbywania własnych potrzeb i lekceważenia sygnałów wysyłanych przez ciało, a w konsekwencji mogą zwiększać ryzyko depresji. Dlatego dla zachowania zdrowia i równowagi tak istotne jest, by pielęgnować miłość do siebie. Zdrowa relacja ze sobą jest również początkiem zdrowej relacji z drugim człowiekiem. Aby budować trwałe więzi, najpierw potrzebujemy zadbać o siebie. Kiedy lekceważymy własne potrzeby, łatwo o frustrację, zmęczenie i niezadowolenie, co odbija się na relacjach z innymi. To trochę jak z zasadą bezpieczeństwa w samolocie: najpierw sami zakładamy maskę tlenową, potem drugiej osobie, bo tylko wtedy mamy siłę i zasoby, żeby być wsparciem dla innych. Warto najpierw dobrze poznać siebie – swoje wartości, potrzeby i sposób ich zaspokajania. Świadomość tego sprawia, że łatwiej jest komunikować się, stawiać granice, a także lepiej rozumieć siebie i innych. Ważne jednak, by pamiętać: nie chodzi o to, by wszyscy nas lubili. Dążenie do powszechnej akceptacji nie jest oznaką zdrowej relacji ze sobą – przeciwnie, często prowadzi do nadmiernego poświęcania własnych zasobów i zaniedbywania siebie. Jak budować zdrową i akceptującą więź ze sobą? Jest wiele sposobów na to, aby wspierać relację ze sobą. Wymienimy kilka z nich. Poniżej znajdziesz również literaturę, która będzie pomocna w dalszej drodze. Pamiętaj, że nieoceniona w pracy nad relacjami jest również pomoc psychoterapeutyczna. Specjalista Rozpoznanie myśli o sobie Od czego zacząć? Najlepiej od małych kroków. Przyjrzyj się, jak na co dzień ze sobą rozmawiasz. Krytycznie i wymagająco? Czy może pozwalasz sobie na błędy i chwile słabości? Czujesz wstyd albo poczucie winy, gdy staniesz po swojej stronie? Surowe myśli o sobie są najczęściej „echem” dzieciństwa. Mogą wynikać z częstych uwag oraz poczucia braku bezwarunkowej akceptacji i bliskości. Z biegiem lat mogły zostać dodatkowo utrwalone przez kolejne doświadczenia. Dlatego spróbuj traktować siebie tak, jak traktowałbyś bliską osobę, którą kochasz – z wyrozumiałością i troską. Jak przyjaciela. Bądź dla siebie sojusznikiem, a nie wrogiem. Pamiętaj, że jesteś wystarczająca i nie musisz być perfekcyjna. Rozwój i praca nad sobą mają sens tylko wtedy, gdy wspierają twoje samopoczucie i relacje, a nie odbywają się ich kosztem. Jeśli czujesz, że przesadna presja odbiera ci radość i spokój, to sygnał, by zwolnić i w pewnych sprawach odpuścić. Samowspółczucie Jednym z kolejnych kroków jest rozwijanie czułości, łagodności i wyrozumiałości wobec siebie (zamiast nadmiernej krytyki i oskarżycielskiego tonu). Wystarczą małe gesty. Christopher Germer, psycholog z Harvardu, w książce Samowspółczucie opisuje pięć obszarów, w których można rozwijać współczucie dla siebie: ciało, umysł, emocje, relacje i sferę duchową. Proponuje m.in.: troskę o ciało (w tym np. odpoczynek, ruch, zdrowe jedzenie, masaż – to, co lubisz), pisanie listu do siebie, aby wyrazić swoje uczucia bez obwiniania, udzielanie sobie wsparcia w myślach, podobnie, jak wspiera się przyjaciela, praktykowanie uważności, czyli obserwację swoich myśli i emocji z akceptacją zamiast krytyką. Samoakceptacja Oprócz tego warto rozwijać samoakceptację. Jednym z najważniejszych elementów samoakceptacji jest prawdziwa wiedza o sobie, oparta o fakty, a nie o wyobrażenia. Dlatego tak ważne jest uczciwe poznanie samego siebie. Akceptacja to nie samozachwyt ani bierność. To raczej uznanie swoich słabych stron i docenienie mocnych, widzenie realnych szans oraz możliwości. Takie podejście może być wspaniałym gruntem pod dalsze zmiany. Identyfikacja własnych potrzeb i wartości Rozpoznanie własnych potrzeb i wartości jest świetnym drogowskazem. Pomoże ci żyć lepiej ze sobą. Utkwienie w pułapce spełniania oczekiwań innych ludzi z pewnością nie służy miłości do siebie. Zapominamy wtedy o własnych celach i zasadach, a nasze działania przestają być autentyczne. Na początek odpowiedz sobie na pytania: Czego teraz potrzebuję? Co jest dla mnie najważniejsze? Kiedy czuję się w zgodzie ze sobą? Jakie wartości są dla mnie w życiu ważne? Co zrobię w najbliższym czasie, żeby coś zmienić w ważnym dla mnie obszarze? Co stoi na przeszkodzie, żeby postępować zgodnie ze swoimi potrzebami i wartościami? Jak się czuję, gdy rezygnuję z siebie, żeby spełnić oczekiwania innych? Pamiętaj, że twoje potrzeby i wartości nie musza być takie same jak te, które są ważne dla twoich bliskich. Rodzice mogą wyobrażać sobie dla swoich dzieci konkretną drogę – założenie rodziny, określony zawód czy studia – ale twoje cele mogą zupełnie od tych oczekiwań odbiegać i nie ma w tym nic złego. Stawianie na siebie wymaga odwagi, a często również pogodzenia się z faktem, że inni mogą poczuć się zawiedzeni i niepocieszeni. Książki, które pomogą ci budować zdrową relację ze sobą: Andżelika Dominiak-Banach, Self care. Droga do akceptacji Monika Janiszewska, Adriana Klos, Jak być szczerym ze sobą. Od unikania trudnych doświadczeń do prawdziwej akceptacji siebie Agnieszka Kozak, Jacek Wasilewski, Uwięzieni w słowach rodziców. Jak uwolnić się od zaklęć, które rzucono na nas w dzieciństwie Ewa Woydyłło, Droga do siebie. O poczuciu wartości; Buty szczęścia; W zgodzie ze sobą Brianna Wiest, Jak myśleć o sobie lepiej Malwina Huńczak, Zaakceptuj siebie. O sile samowspółczucia Alina Adamowicz Joanna Godecka, Jak uciszyć wewnętrznego krytyka i uwierzyć w siebie Stefanie Stahl, Jak myśleć o sobie dobrze? O sztuce akceptacji i życiu bez lęku Maria Król-Fijewska, Stanowczo, łagodnie, bez lęku Christel Petitcollin, Jak nie dać sobą manipulować Nancy Levin, Silna i wrażliwa. Przewodnik po wyznaczaniu granic Agnieszka Wróbel, Asertywność na co dzień, czyli jak żyć w zgodzie ze sobą i innymi Niszczyciele zdrowej relacji ze sobą Relacja ze sobą jest niczym ogród. Jeśli o nią zadbamy, podlewamy ją troską i uwagą, rozkwita i cieszy. Jeżeli zaniedbamy ten obszar, rozgoszczą się w nim niszczycielskie chwasty. Takimi szkodnikami dla relacji ze sobą są przede wszystkim nadmierny autokrytycyzm, porównywanie się z innymi, perfekcjonizm, zaniedbywanie swoich potrzeb (np. odpoczynku, pasji, rozwoju), stawianie potrzeb innych na pierwszym miejscu, a także brak asertywności. One sprawiają, że zamiast wewnętrznej harmonii pojawia się z czasem przytłoczenie, poczucie winy, złość czy brak motywacji. W dalszej perspektywie grozi nam wycofanie, depresja, a nawet choroby lub uzależnienia, przekształcające nasz piękny wewnętrzny ogród w ponury, smutny zakątek. To od nas zależy, jak urządzimy swoje wnętrze. Warto pielęgnować realcję ze sobą, bo jest to inwestycja, która przynosi wiele dobrego i dzięki której rozkwitamy. Źródła: Hall, C. W., Row, K. A., Wuensch, K. L., & Godley, K. R. (2013). The Role of Self-Compassion in Physical and Psychological Well-Being. The Journal of Psychology, 147(4), 311–323. https://doi.org/10.1080/00223980.2012.693138 Lathren CR, Rao SS, Park J, Bluth K. Self-Compassion and Current Close Interpersonal Relationships: A Scoping Literature Review. Mindfulness (N Y). 2021 May;12(5):1078-1093. doi: 10.1007/s12671-020-01566-5, Dr. Emma Seppala, The Scientific Benefits of Self-Compassion Andżelika Dominiak-Banach, Self care. Droga do akceptacji Christopher Germer, Samowspółczucie, Agnieszka Kozak, Jacek Wasilewski, Uwięzieni w słowach rodziców. Jak uwolnić się od zaklęć, które rzucono na nas w dzieciństwie Ewa Woydyłło, Droga do siebie. O poczuciu wartości Ewa Woydyłło, Buty szczęścia Czytaj także: Ćwiczenia relaksacyjne - 12 odprężających ćwiczeń dla zestresowanych 9 skutecznych sposobów na stres, polecanych przez naukowców. Wielu nie doceniamy Objawy stresu długotrwałego. Jakie sygnały wysyła ciało i umysł?
10 sposobów, by okazać sobie miłość i zadbać o siebie na co dzień
Wszyscy wiemy, że samoakceptacja to bardzo ważna część życia, ale ilu z nas jest w stanie powiedzieć, że rzeczywiście kocha siebie? Często poświęcamy się wszystkim dookoła, a swoje potrzeby odsuwamy na bok. Poznaj więc 10 prostych sposobów, by okazać sobie miłości, na którą w pełni zasługujesz.
Wielu z nas każdego dnia dba o wszystkich dookoła, ale kompletnie zapomina o sobie. Troszczymy się o rodzinę, znajomych, nawet klientów w pracy, ale nie mamy już czasu, by zająć się najważniejszą osobą w naszych życiach, czyli nami samymi. W codziennym biegu kompletnie zapominamy o tym, by okazać miłość samym sobie, a dobre traktowanie siebie jest kluczowe do osiągania życiowej satysfakcji. Dlaczego tak trudno pokochać siebie? Miłość do samego siebie często jest źle odbierana, ale czas postawić temu kres. Dlaczego tak łatwo przychodzi nam poświęcać się innym, a tak trudno zadbać o siebie? Zapytaliśmy o to Martynę Idę Wojciechowską, autorkę ebooków, materiałów video oraz TikTokowego profilu „Martyna mówi”: „Panuje spore zamieszanie wokół pojęcia miłości do siebie, bo samoopieka bywa mylona z egoizmem czy narcyzmem. W rzeczywistości to właśnie brak miłości do siebie częściej prowadzi do wypalenia, frustracji i trudności w relacjach. Trudno nam zadbać o siebie z kilku powodów. Po pierwsze, od najmłodszych lat słyszymy, że „dobra kobieta myśli o innych”, „nie wypada być samolubną”. Przez takie wzorce kulturowe, dbając o siebie, często czujemy się winne. Po drugie, rezygnacja z własnych potrzeb bywa sposobem na utrzymanie relacji z drugą osobą. Podświadomie wierzymy, że jeśli będziemy zawsze dostępne dla innych, to zostaniemy przez nich zaakceptowane. Po trzecie, poświęcamy się dla innych, ponieważ łatwiej przychodzi nam zauważenie potrzeb otoczenia niż swoich. Niektóre z nas już w dzieciństwie nauczyły się za wszelką cenę dostosowywać do rodzica, żeby nie ponieść konsekwencji. Przez przymus posłuszeństwa w życiu dorosłym wchodzimy w tryb ratownika, zamiast w pierwszej kolejności zapytać siebie: Czego ja w tej chwili potrzebuję?.” Jak okazać sobie miłość? 10 prostych sposobów A skoro już wiemy dlaczego warto zadbać o siebie, pozostaje już tylko kwestia tego, jak to zrobić. Oto aż 10 prostych sposobów na codzienne okazywanie sobie miłości, na którą każdy z nas w pełni zasługuje. Wybierz najlepsze dla siebie i stosuj je zamiennie każdego dnia. 1. Odpuść sobie Zacznij od większej wyrozumiałości do samego siebie. Spróbuj mniej od siebie wymagać i nie porównywać się stale do innych. Często bowiem to właśnie my sami jesteśmy swoimi najbardziej surowymi krytykami, a powinno być zupełnie odwrotnie. 2. Potraktuj siebie jak najlepszego przyjaciela Jesteśmy w stanie wiele wybaczyć innym i usprawiedliwić wszystkie ich zachowania, ale do siebie nie mamy już tak dużej tolerancji. Warto więc spróbować to zmienić i w trudnych chwilach pomyśleć o sobie ciepło, jak o najlepszym przyjacielu. 3. Odpocznij bez poczucia winy Regularnie pamiętaj o tym, aby zapewnić sobie czas na odpoczynek i zresetuj się tak, jak lubisz najbardziej. Dla każdego relaks oznacza coś innego, więc możesz iść na spacer, poczytać książkę, obejrzeć film czy puścić sobie ulubioną muzykę. A jeśli właśnie tego potrzebujesz, pozwól sobie na zwykłe bezczynne leżenie na kanapie i nie traktuj tego jak lenistwo. Cokolwiek zrobisz dla zresetowania swojego ciała i umysłu, będzie to dobry wybór. Ważne jest tylko to, by nie towarzyszyło temu żadne poczucie winy czy zmarnowanego czasu. 4. Trenuj wdzięczność Bardzo łatwo jest nam wymienić, co nam się nie udało, czy ile jeszcze musimy osiągnąć, ale znacznie trudniej przychodzi docenienie siebie. Pomyśl więc każdego dnia, co ci się dziś udało i za co możesz być z siebie dumny. Czasem są to małe i pozornie banalnie rzeczy, ale to właśnie w nich tkwi twoja siła. 5. Zrób coś, na co nigdy nie było czasu Chyba każdy z nas ma takie marzenia, które od lat chciałby zrealizować, ale wiecznie nie ma na to okazji. Znajdź więc czas na takie małe spełnienie swojej zachcianki i zrób coś, co wiecznie odkładało się na kiedyś. 6. Pielęgnuj relacje, które cię wzmacniają, a odcinaj te toksyczne Dbanie o siebie to również dobieranie swojego otoczenia, a o tym często się zapomina. Spróbuj więc poświęcić jak najwięcej czasu na te relacje, które cię budują, a ogranicz takie kontakty, przez które nie czujesz się komfortowo. Czasem ucięcie toksycznych znajomości może być trudne, ale w dłuższej perspektywie, mocno ułatwia to życie. 7. Realizuj swoje pasje W codziennym biegu za pracą i obowiązkami domowymi często porzucamy swoje hobby, a to właśnie takie pasje budują naszą miłość do siebie. Jeśli więc kochasz malować czy uprawiać sporty, ale nie robisz tego ze względu na brak czasu, postaraj się znaleźć na pasję jedną konkretną godzinę w tygodniu i dbaj, aby zawsze znaleźć na to czas. 8. Naucz się czegoś nowego A skoro już o pasjach mowa, to warto też co jakiś czas próbować nowych rzeczy. W końcu skąd możemy wiedzieć, co lubimy, jeśli nigdy niczego nie próbujemy. Poszukaj więc lokalnych zajęć czy wydarzeń, które wydają się ciekawe i po prostu się na nie zapisz, choćby jeden raz. Kto wie, może okaże się, że to właśnie będzie strzał w dziesiątkę i zyskasz w ten sposób nową pasję na całe życie. 9. Wysypiaj się, badaj, dobrze odżywiaj i ruszaj Dbanie o siebie to także takie proste rzeczy jak jakościowy sen, wartościowe posiłki czy ulubiona forma ruchu. Świetną formą samomiłości są również regularne badania i kontrole u specjalistów, aby zachować nie tylko zdrowie emocjonalne, ale i pełną sprawność fizyczną. 10. Nagradzaj się za sukcesy Zamiast widzieć swoje niedoskonałości, skup się na pozytywach i dostrzegaj każdy sukces, choćby ten najmniejszy. Nie bój się też nagradzać się za wszelkie zasługi i od czasu do czasu zrób sobie prezent od siebie dla siebie. Nie musi być to nic wielkiego, wystarczy miły drobiazg, na który zwykle szkoda jest wydawać pieniędzy. Jak miłość do siebie zmienia życie? A co się stanie, gdy zaczniesz stawiać pierwsze kroki w samomiłości i dbać o siebie każdego dnia? Takie niewielkie kroki przynoszą ogromne zmiany w życiu, a na pierwsze efekty nie trzeba będzie czekać długo. Jak mówi Martyn Ida Wojciechowska: „Relacje stają się zdrowsze, bo przestajemy zgadzać się na brak szacunku, a jednocześnie łatwiej przyjmujemy miłość i troskę od innych. Bliskość opiera się wtedy na autentyczności, a nie na lęku przed odrzuceniem. Rośnie poczucie wartości, ponieważ zamiast szukać potwierdzenia na zewnątrz, wiemy, że jesteśmy wystarczający tacy, jacy jesteśmy. To daje wewnętrzny spokój i stabilność. Ponadto z większą łatwością przychodzi nam stawianie granic, bo miłość do siebie sprawia, że chronimy to, co dla nas ważne, i jasno komunikujemy swoje potrzeby. Dzięki temu relacje są bardziej przejrzyste. Poza tym mamy więcej energii, ponieważ gdy dbamy o siebie, nie żyjemy w ciągłym przeciążeniu. Odpoczynek, dobra dieta, czas na pasje – to wszystko daje siłę, by dzielić się nią z innymi. Gdy zaczynamy kochać same siebie, codzienność nabiera lekkości, bo znika presja, że muszę na coś zasłużyć. Zamiast tego pojawia się radość z drobnych rzeczy, wdzięczność i większa uważność na tu i teraz.„