Intercyza a spadek - dziedziczenie majątku po zmarłym mężu
Sprawdź, czy cokolwiek odziedziczysz, jeśli masz podpisaną intercyzę z małżonkiem.
Podpisanie intercyzy przedmałżeńskiej lub w trakcie trwania małżeństwa zabezpiecza majątek prywatny małżonków i pozwala na zachowanie go w całości tylko dla siebie. Niektórzy zastanawiają się w związku z tym, co staje się z majątkiem małżonka po jego śmierci. Czy taki majątek przepada, jeśli nie miał on dzieci, czy żyjący współmałżonek, pomimo posiadanej intercyzy, ma prawo do dziedziczenia? Skutki podpisania intercyzy Przede wszystkim musimy uświadomić sobie, jakie skutki prawne wynikają z podpisania przez narzeczonych bądź współmałżonków umowy majątkowej zwanej intercyzą. Zwykle jest tak, że małżonkowie wstępując w związek małżeński, nabywają wspólność majątkową. Wszystko to, co zarobią, dostaną bądź odziedziczą w trakcie trwania małżeństwa, jest ich wspólną własnością. Ta część majątku, którą uzyskali przed zawarciem małżeństwa jest natomiast osobna. Natomiast z chwilą podpisania dokumentu intercyzy, małżonkowie zachowują odrębność majątkową przez cały czas jej trwania (intercyzę można rozwiązać w trakcie małżeństwa. Nie jest tak, że raz podpisana, musi obowiązywać małżonków aż do śmierci). To oznacza, że nie tylko majątek zdobyty przed zawarciem małżeństwa, ale również uzyskany już w jego trakcie, pozostaje własnością wyłącznie tego małżonka, który go zdobył. Intercyza jest jednak umową, która obowiązuje małżonków wyłącznie za ich życia. Nie ma mocy po śmierci jednego z nich. Co to oznacza dla współmałżonka, który pozostanie przy życiu? Czy ma on prawo do odziedziczenia majątku po zmarłym małżonku, pomimo intercyzy? Intercyza a spadek Podpisanie intercyzy przez małżonków nie przekreśla prawa do dziedziczenia. Dziedziczenie następuje z mocy prawa cywilnego, a małżonek jest spadkobiercą ustawowym, bez względu na to, czy miał intercyzę ze zmarłym, czy też nie. To oznacza, że małżonek po zmarłym ma prawo do spadku i dziedziczenia jego majątku. Mało tego, dziedziczy się nie tylko majątek po zmarłym zdobyty w trakcie trwania małżeństwa, ale również ten uzyskany przed jego zawarciem lub odziedziczony po przodkach. Czy zawsze małżonek dziedziczy po zmarłym? Na mocy ustawy - tak. Zmarły małżonek mógł jednak przed śmiercią wyłączyć współmałżonka z dziedziczenia, jeśli sporządził testament. Testament jest ostatnią, najważniejszą wolą zmarłego i po jego śmierci rozporządza się jego majątkiem zgodnie z tym zapisem, a nie z ustawą. W takim przypadku jednak, gdy spadkodawca wykluczył małżonka ze spadku, ten może ubiegać się o prawo do zachowku. Zobacz też: Fakty i mity o intercyzach Co oznacza intercyza? Czy warto podpisać intercyzę?
Amerykanie zawczasu planują, co stanie się z ich majątkiem, gdy odejdą. Testament sporządzają zarówno ludzie młodzi, jak i w średnim wieku. U nas ciągle jest to temat tabu, rzecz, z którą czeka się do ostatniej chwili lub w ogóle pomija.
Gdy umiera ktoś bliski, często między pozostałymi członkami rodziny zaczynają się spekulacje, komu przypadnie jego majątek. Kwestia spadku budzi, jak wszystko, co dotyczy pieniędzy, gorące emocje. Zdarza się więc, że między zgodnymi do niedawna krewnymi dochodzi do waśni i sporów, które mogą trwać całymi latami. Dlatego warto wiedzieć, jakie zasady kierują dziedziczeniem. To pozwoli uniknąć niepotrzebnych nieporozumień. Zgodnie z wolą spadkodawcy Każdy ma prawo rozporządzać własnym majątkiem tak, jak mu serce dyktuje. Temu służy testament, w którym testator (przyszły spadkodawca) może zapisać, komu chce, co chce. Dopóki osoba, która go sporządziła, żyje, testament nie wywiera żadnych skutków prawnych i zawsze można go odwołać lub zmienić. Uwaga! Testament może zawierać wolę tylko jednej osoby. Jeżeli zatem małżonkowie sporządzą go wspólnie, będzie nieważny (każdy z nich powinien napisać własny testament). Są trzy rodzaje testamentów: Pisemny, tzw. holograficzny. Spadkodawca musi go napisać własnoręcznie, czytelnie podpisać (nie wystarczy tzw. parafa czy inicjały) i opatrzyć datą. Nie można korzystać z maszyny do pisania lub komputera. Urzędowy, zwany także allograficznym (ustnym). Testator wyraża swoją ostatnią wolę w obecności kierownika urzędu stanu cywilnego lub przedstawiciela administracji państwowej (wójta, burmistrza) i dwóch świadków. Oświadczenie zostaje zapisane w protokole, a następnie odczytane przy świadkach. Spadkodawca i osoby, które są obecne przy wyrażaniu ostatniej woli, muszą podpisać protokół. Notarialny. Ma formę aktu notarialnego. Opłata za sporządzenie takiego testamentu wynosi 50 zł (150 zł, jeżeli testament zawiera zapis lub polecenie). Warto wiedzieć! Jeśli przyszły spadkodawca chce odwołać testament lub go zmienić, wystarczy, że sporządzi nowy lub zniszczy już napisany, albo usunie z niego istotny dla ważności element (np. swój podpis). Odwołanie testamentu notarialnego kosztuje 30 zł. Uwaga! Gdy istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy, może on oświadczyć swoją wolę w obecności trzech świadków (jest to testament ustny szczególny). Następnie jeden z nich spisuje to oświadczenie. Muszą je podpisać spadkodawca i dwaj świadkowie albo wszyscy świadkowie. Kto nie może być świadkiem Przy spisywaniu testamentu allograficznego lub ustnego nie może być świadkiem osoba: nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych (np. nieletnia), niewidoma, głucha lub niema, niemogąca czytać lub pisać, niewładająca językiem, w którym mówi spadkodawca, skazana prawomocnym wyrokiem za składanie fałszywych zeznań. Uwaga! Nie może być także świadkiem osoba bliska testatora (np. dziecko) ani ta, dla której przewidziano jakąś korzyść w testamencie, jej małżonek, krewny lub powinowaty w linii prostej. Dziedziczenie ustawowe Jeśli spadkodawca nie zostawił testamentu lub żadna z osób powołanych do spadku nie chce lub nie może dziedziczyć, obowiązują zasady spadkobrania przewidziane w kodeksie cywilnym. W pierwszej kolejności powołani do spadku są małżonek i dzieci. Dziedziczą oni w częściach równych, jednakże małżonek nie może otrzymać mniej niż jedna czwarta spadku. Jeśli dziecko spadkodawcy nie dożyło spadku, a pozostawiło dzieci, one przejmują jego część. Prawo do dziedziczenia mają wszystkie dzieci spadkodawcy (z małżeństwa, z wolnego związku, adoptowane). Gdy nie ma dzieci ani wnuków, spadek przypada małżonkowi, rodzicom i rodzeństwu zmarłego. Małżonek, zgodnie z ustawą, ma prawo do połowy spadku. Drugą dzielą między siebie rodzice i rodzeństwo. Jeżeli spadkodawca nie zostawił bliskich – majątek przechodzi na gminę, w której mieszkał. Uwaga! Z dziedziczenia jest wykluczony małżonek rozwiedziony lub pozostający w separacji (orzeczonej przez sąd), a także osoba, z którą testator żył w wolnym związku, chyba że uwzględnił je w testamencie. Dla bliskich – zachowek Jeżeli spadkodawca pominie w testamencie najbliższą rodzinę, ta będzie mogła domagać się części spadku od osoby, której przypadł majątek. Ta część nosi nazwę zachowku. Przez najbliższą rodzinę przepisy rozumieją zstępnych (dzieci i wnuki), małżonka, i rodziców. Natomiast o zachowek nie mogą się starać rodzeństwo i zstępni rodzeństwa, chociaż należą do grona spadkobierców ustawowych. A zatem, jeżeli np. twój ojciec przekazał testamentem cały swój majątek konkubinie, ty masz prawo żądać od niej zachowku. Zachowek przysługuje w wysokości 1/2 spadku, jaki należałby się spadkobiercy przy dziedziczeniu ustawowym. Jeżeli uprawnioną do zachowku jest osoba małoletnia lub trwale niezdolna do pracy – otrzyma 2/3 wartości swojego udziału spadkowego. Wysokość zachowku jest wyliczana na podstawie aktualnej wartości majątku, jaki zostawił zmarły. Zachowek nie przysługuje, jeżeli zostałaś przez spadkodawcę wydziedziczona w testamencie. Jeżeli jednak masz własne dzieci, one będą mogły starać się o zachowek. O zachowek należy wystąpić w ciągu 3 lat od daty ogłoszenia testamentu. Jeżeli otrzymałaś od spadkodawcy jakąś darowiznę, zostanie ona zaliczona na poczet zachowku, chyba że był to drobny prezent podarowany ci np. z okazji urodzin czy świąt, albo dostałaś ją przed więcej niż dziesięcioma laty, licząc wstecz od otwarcia spadku. Formalności, które musisz załatwić Sam fakt, że otrzymałaś spadek, nie wystarczy, abyś mogła nim rozporządzać. Niezależnie od tego, czy dostałaś majątek na podstawie testamentu, czy z ustawy, twoje prawo do niego musi zostać urzędowo potwierdzone. Jak należy to załatwić? Złóż w sądzie pisemny wniosek o stwierdzenie nabycia spadku (możesz go napisać sama). Pismo powinnaś skierować do wydziału cywilnego sądu rejonowego, w którego okręgu ostatnio mieszkał spadkodawca. Jeżeli tego miejsca w Polsce nie da się ustalić, wniosek składasz w sądzie, na którego obszarze działania znajduje się majątek spadkowy lub jego część, a w ostateczności – w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy. Wniosek musi zawierać dane twoje i ewentualnych innych spadkobierców oraz informację, po kim następuje dziedziczenie (podajesz datę śmierci testatora oraz miejscowość, gdzie żył i zmarł). Jeśli spadkodawca zostawił testament, informacja o tym musi znaleźć się we wniosku. Do wniosku powinnaś dołączyć: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy, odpisy skrócone aktów urodzenia spadkobierców, odpis skrócony aktu małżeństwa (gdy uprawnionym do dziedziczenia jest żona lub córka, która wyszła za mąż). Jeżeli wniosek składasz osobiście, przygotuj sobie jego kopię – urzędnik w biurze podawczym sądu potwierdzi na niej fakt złożenia pisma oraz datę. Możesz też wysłać wniosek pocztą (najlepiej listem poleconym). W takim wypadku oprócz oryginału wniosku z załącznikami (dla sądu) dołącz po jednym egzemplarzu odpisu wniosku i załączników dla każdego z uczestników postępowania. Składając wniosek, musisz ponadto zapłacić tzw. wpis stały w wysokości 50 zł. Inaczej sąd się nim nie zajmie. Prawo do złożenia wniosku nie jest ograniczone żadnym terminem, nie ulega przedawnieniu ani nie wygasa. To oznacza, że nawet wiele lat po śmierci spadkodawcy możesz wystąpić o stwierdzenie nabycie spadku po nim. Warto wiedzieć. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może wnieść każda osoba, która ma w tym interes prawny (może być to np. twój mąż, który jest zainteresowany, byś nabyła spadek po dziadku). Po przeprowadzeniu rozprawy sąd wydaje postanowienie o nabyciu spadku, w którym określa spadkobierców oraz wysokość ich udziałów (w częściach ułamkowych). Uwaga! Stwierdzenie nabycia spadku nie może nastąpić przed upływem 6 miesięcy od śmierci testatora, chyba że wcześniej wszyscy spadkobiercy złożyli oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Spadek nie zawsze mile widziany Bywa, że spadkodawca żył ponad stan i narobił długów, których nie zdążył spłacić. Teraz one stanowią część spadku po nim. Jeśli jesteś spadkobiercą takiego majątku, możesz: Przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (tzw. przyjęcie proste). Oznacza to, że godzisz się na spłacenie wszystkich należności finansowych spadkodawcy, nawet, gdy przekraczają one wartość pozostawionego majątku. Przyjąć go z ograniczeniem tej odpowiedzialności (tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza). Wówczas odpowiadasz za zobowiązania zmarłego tylko do wysokości otrzymanego spadku. Odrzucić spadek w całości. Wtedy zostaniesz wyłączona z dziedziczenia, a prawo do spadku przejdzie na inne osoby. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku składasz na rozprawie o nabycie praw spadkowych. Możesz to także uczynić w formie aktu notarialnego w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałaś się o spadku (termin biegnie od dnia śmierci spadkodawcy, chyba że wiadomość o tym dotarła do ciebie później). Brak oświadczenia jest równoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Uwaga! Raz złożonego oświadczenia nie będziesz już mogła później odwołać, dlatego dobrze przemyśl swoją decyzję. Notariusz zamiast sądu Już za kilka miesięcy, od 1 października, będziesz mogła potwierdzić nabycie spadku nie przed sądem, lecz w kancelarii notarialnej. Taką możliwość stwarza znowelizowana ustawa Prawo o notariacie (Dz. U. z 2007 r. nr 181, poz. 1287). Zgodnie z nią poświadczenia dziedziczenia (zarówno na podstawie testamentu, jak i ustawy) może dokonać notariusz, ale tylko wówczas, gdy między spadkobiercami nie ma sporu w kwestii spadku (musi być zgodny wniosek wszystkich zainteresowanych osób). Uwaga! Nie wszystkie testamenty będą mogły zostać poświadczone w ten sposób. Wyłączone są tzw. testamenty ustne szczególne (np. sporządzone w obliczu zagrożenia życia spadkodawcy). Każdemu równo lub według uznania Postanowienie o nabyciu spadku to za mało, by rozporządzać spadkiem. Konieczny jest jego podział. Nie zawsze trzeba załatwiać to na drodze sądowej. Jeśli spadkobierców jest kilku, możecie umówić się miedzy sobą, jak podzielicie spadek. Taką umowę najlepiej potwierdzić u notariusza aktem notarialnym (trzeba to zrobić, gdy w skład majątku wchodzi nieruchomość lub własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego). Gdy jednak nie możecie dojść do porozumienia w kwestii podziału majątku, nie pozostaje nic innego, jak poprosić sąd o rozstrzygnięcie sporu. Do wniosku trzeba dołączyć postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku (albo akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza) i spis inwentarza. Musisz go też opłacić – wpis wynosi 500 zł. Jeżeli oprócz ciebie są jeszcze inni spadkobiercy i przedstawicie sądowi zgodny projekt działu spadku, to opłata będzie niższa (300 zł). Natomiast jeżeli wniosek o dział spadku będzie połączony ze zniesieniem współwłasności (ma to miejsce w sytuacji, gdy np. dostajesz działkę po rodzicach i spłacasz pozostałych spadkobierców) – zapłacisz 1000 zł, chyba że wszyscy spadkobiercy są zgodni w tej sprawie (wówczas wpis wyniesie 600 zł). Podatek od spadku Osoba, która dostała spadek, powinna zapłacić od niego podatek. Ten obowiązek nie obciąża najbliższej rodziny testatora, tj. małżonka, rodziców, zstępnych (dzieci, wnuki), pasierbów, ojczyma i macochy. Trzeba jednak spełnić jeden warunek. Jeżeli spadek przekracza 9637 zł, należy w ciągu miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia o nabyciu spadku zgłosić go naczelnikowi urzędu skarbowego, w którego okręgu mieszkał spadkodawca (na druku SD-Z1). Jeżeli tego nie zrobisz, spadek zostanie opodatkowany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Gdy go zataisz, a fiskus to wykryje, zapłacisz podatek w wysokości 20 proc. wartości spadku. Alicja Hass
Odrzucenie spadku – na czym polega i co oznacza
Odrzucenie spadku to jedna z opcji, gdy wiesz, że zmarły krewny pozostawił po sobie długi. Dowiedz się, jak to przeprowadzić i jakie skutki prawne wywołuje.
Z chwilą śmierci spadkodawcy, spadek, przechodzi na spadkobierców. Jest to tzw. nabycie spadku w chwili jego otwarcia. Jeśli zostałaś spadkobiercą, powinnaś zdecydować, co zrobisz ze spadkiem. Masz na to 6 miesięcy od momentu, gdy dowiedziałaś się o tym, że dziedziczysz. Co możesz zrobić ze spadkiem Jako spadkobierca masz trzy opcje. Możesz: przyjąć spadek wprost, przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza, odrzucić spadek (błędnie używa się zastępczo określenia "zrzec się" spadku). Przyjęcie spadku wprost Przyjęcie spadku wprost oznacza, że przyjmujesz cały majątek spadkodawcy, wraz z jego długami, bez ograniczeń odpowiedzialności. A zatem odpowiadasz za te długi zarówno majątkiem odziedziczonym, jak i swoim własnym. Do 2015 r. było to rozwiązanie podstawowe – jeśli nie złożyłaś oświadczenia w terminie, co chcesz zrobić ze spadkiem, oznaczało to, że przyjęłaś spadek wprost. Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza Aby się zabezpieczyć, na wypadek nieprzewidzianych długów można przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. To oznacza, że odpowiadasz za długi do wysokości majątku, jakie otrzymałaś w spadku. Od 18 października 2015 roku właśnie to rozwiązanie ma pierwszeństwo, czyli brak oświadczenia oznacza, że przyjęłaś spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Uwaga! Jeśli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, przyjmuje się, że spadkobiercy, którzy nie złożyli żadnego oświadczenia, przyjęli tak samo. Warto wiedzieć. Dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza oznacza konieczność sporządzenia wykazu przez samego spadkobiercę lub spisu inwentarza przez komornika. W wykazie inwentarza z należytą starannością ujawnione muszą być: przedmioty należące do spadku, przedmioty zapisów windykacyjnych również z podaniem ich wartości oraz długi spadkowe i ich wysokość. W obu przypadkach wartość podawana jest według stanu z chwili otwarcia spadku. Wykaz powinien zostać złożony w sądzie albo przed notariuszem. Odrzucenie spadku Jeśli w ogóle nie chcesz dziedziczyć, składasz oświadczenie o odrzuceniu spadku. To oznacza, że rezygnujesz z udziału w spadku, a ten przechodzi na kolejne osoby. W takiej sytuacji jesteś traktowana, jakbyś nie dożyła otwarcia spadku. Twój udział spadkowy przypada twoim dzieciom (jeżeli je miałaś w chwili otwarcia spadku) lub dalszym spadkobiercom ustawowym. Ważne. Spadkobierca powołany do spadku zarówno z mocy testamentu, jak i z mocy ustawy może spadek odrzucić jako spadkobierca testamentowy, a przyjąć spadek jako spadkobierca ustawowy. Gdy wszyscy spadkobiercy testamentowi i ustawowi odrzucą spadek, przypada on gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub Skarbowi Państwa (jeżeli nie da się ustalić ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub znajdowało się ono za granicą). Gdy spadkobiercą jest małoletni W takiej sytuacji ty, jako przedstawiciel ustawowy dziecka, możesz złożyć w jego imieniu oświadczenie o odrzuceniu takiego spadku. Ponieważ jednak taka decyzja przekracza tak zwany zwykły zarząd majątkiem dziecka, do jakiego jesteś powołana, konieczna będzie zgoda sądu rodzinnego. Wniosek należy złożyć do sądu rejonowego (wydział rodzinny i nieletnich), właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. Rodzice muszą uzasadnić swój wniosek. Sąd oceni, czy odrzucenie spadku jest celowe, to znaczy, czy nie ucierpi na tym majątek dziecka. We wniosku należy zatem udowodnić, że przyjęcie spadku nie będzie dla dziecka korzystne. Nie musisz martwić się o termin na złożenie stosownego oświadczenia. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego złożenie wniosku o zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego powoduje, na czas trwania tego postępowania, zawieszenie biegu tego terminu. Uwaga! Długi mogą dziedziczyć nawet nienarodzone jeszcze dzieci. Jeśli dziecko było poczęte za życia spadkodawcy, należy zrzec się spadku po nim tak samo, jak w przypadku urodzonych już dzieci. Nienarodzone dziecko nie dziedziczy tylko wtedy, jeśli urodzi się martwe lub zostało poczęte po śmierci spadkodawcy. Kiedy złożyć oświadczenie dotyczące spadku? Masz na to 6 miesięcy, licząc od daty dowiedzenia się o tytule powołania. Nie musi być ona tożsama z datą śmierci spadkodawcy. Dla spadkobiercy ustawowego początek terminu będzie zwykle dniem, gdy dowiedział się o śmierci krewnego. Dla spadkobiercy testamentowego będzie to dzień, gdy otrzymał informację o istnieniu i treści testamentu (wcześniej musiał jednak dowiedzieć się o śmierci spadkodawcy). Jeżeli jest kilku spadkobierców, dla każdego z nich bieg terminu na złożenie oświadczenia może rozpoczynać się w innym momencie. Uwaga! Oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku nie można odwołać. Jeśli jednak zostało złożone pod wpływem groźby lub błędu, albo spadkobierca z tych samych powodów w ogóle go nie złożył, może uchylić się od skutków niedotrzymania terminu. Gdzie złożyć oświadczenie? Możesz je złożyć przed sądem lub u notariusza. Składając wniosek o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, trzeba uiścić opłatę stałą w wysokości 50 zł. Sąd może odebrać również oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku podczas postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Musisz jednak liczyć się z pewnym okresem oczekiwania. Szybsza jest druga opcja – złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku (lub przyjęciu spadku wprost) przed notariuszem, który z tej czynności sporządzi stosowny akt notarialny. Koszt tej czynności na 50,00 zł. Do taksy notarialnej należy doliczyć 23% podatku VAT (łączny koszt powinien wynieść zatem 61,50 zł) oraz ewentualne koszty wypisów aktu notarialnego ( 6 zł za każdą rozpoczętą stronę). Zrzeczenie się dziedziczenia Wiele osób zamiennie stosuje pojęcia odrzucenia i zrzeczenia się spadku. Tymczasem są to dwie różne czynności prawne, choć wywołujące podobny skutek. Główna różnica polega na tym, że zrzeczenie się oznacza rezygnację ze spadku jeszcze za życia spadkodawcy. Taka umowa musi być sporządzona w formie aktu notarialnego i jest to forma zastrzeżona pod rygorem nieważności (żadna inna forma nie jest dopuszczalna). Maksymalna taksa notarialna w przypadku takiej umowy wynosi 200 zł. Przedmiotem umowy zrzeczenia się jest prawo do dziedziczenia z ustawy. Skutki prawne zrzeczenia się dziedziczenia nie rozciągają się na dziedziczenie testamentowe. To oznacza, że spadkobierca ustawowy, który zrzekł się przez umowę z przyszłym spadkodawcą dziedziczenia po nim, może dziedziczyć na podstawie testamentu sporządzonego przez spadkodawcę. Umowy zrzeczenia się nie można odwołać jednostronnie. Uwaga! Osoba, która zrzekła się dziedziczenia jest traktowana tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku, co oznacza, że nie będzie dziedziczyła z ustawy, jak też nie otrzyma po nim zachowku, Ważne! Umowa o zrzeczeniu się dziedziczenia rozciąga się też na zstępnych, czyli dzieci, wnuki, prawnuki osoby, która zrzekła się dziedziczenia. Przeczytaj także: Kto może zarządzać majątkiem dziecka? Dokumenty wymagane do nabycia spadku
Możemy odziedziczyć oszczędności spadkodawcy, ale, niestety, również wszystkie zobowiązania finansowe, jakie miał on za życia.
Jak podjąć z banku odziedziczone (lub zapisane) środki, jak odebrać pieniądze z polisy ubezpieczeniowej? Czy będziemy musieli spłacać kredyt zaciągnięty przez osobę, po której dziedziczymy? Czy musimy spłacać wszelkie inne zobowiązania finansowe, np. niezapłacone przez spadkodawcę raty za samochód, lodówkę lub telewizor? Takie między innymi pytania stawiają sobie spadkobiercy. KONTA I LOKATY BANKOWE Żeby jednak podjąć jakiekolwiek kroki, należy najpierw wystąpić do sądu o stwierdzenie nabycia spadku albo udać się wraz ze wszystkimi spadkobiercami do notariusza, by sporządził akt poświadczenia naszego dziedziczenia. Gdy już otrzymamy dokument potwierdzający uprawnienia, możemy pójść do banku, żeby odebrać pieniądze z konta spadkodawcy. Bank zamknie rachunek i wypłaci (lub przeleje na nasze konto, jeśli je posiadamy) odziedziczone pieniądze. Można także uzyskać dostęp do konta spadkodawcy, jeżeli zostawił on w banku dyspozycję na wypadek śmierci. Może to jednak zrobić tylko wyznaczona w dyspozycji osoba (lub osoby). Krąg osób jest ściśle określony w przepisach - i tak należą do nich: małżonek, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki, rodzeństwo (także to przyrodnie). Dyspozycja nie może dotyczyć kont wspólnych, posiadanych np. wraz z małżonkiem ani firmowych. W drodze dyspozycji bank wypłaca maksymalnie 20-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (obecnie ok. 70 tys. zł). KREDYTY BANKOWE W skład spadku wchodzą też zaciągnięte przez spadkodawcę kredyty bankowe. Być może trzeba będzie je spłacić. Najpierw jednak dowiedzmy się w banku, czy zmarły ubezpieczył się, biorąc kredyt - często bowiem banki wymagają, by klienci, zaciągając kredyt, jednocześnie wykupili polisę zabezpieczającą przed utratą pracy lub nagłym zgonem. Jeżeli tak było, kredyt powinna spłacić firma ubezpieczeniowa. Trzeba również sprawdzić, czy zmarła osoba miała wykupioną polisę ubezpieczającą kredyt na wypadek swej śmierci. Wtedy odszkodowanie zostanie przeznaczone na spłatę długów. W ogólnych warunkach ubezpieczenia należy sprawdzić, w jakich przypadkach towarzystwo ubezpieczeniowe ma prawo odmówić wypłacenia odszkodowania (może to być np. wypadek śmiertelny spowodowany przez pijanego ubezpieczonego lub samobójstwo). Jeżeli nie zachodzą takie przypadki, zwracamy się do towarzystwa ubezpieczeniowego o wypłatę świadczenia z powodu zgonu kredytobiorcy. Po sprawdzeniu i wyrażeniu zgody towarzystwo przeleje do banku pieniądze, które posłużą spłaceniu kredytu. FUNDUSZE INWESTYCYJNE Sprawdźmy, czy spadkodawca zostawił dyspozycję w towarzystwie funduszy inwestycyjnych. Zobowiązuje ona do wykupienia przez towarzystwo jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego i wypłacenia pieniędzy jednej osobie wskazanej w dyspozycji. Wypłata nie może przekraczać 20-krotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Taką dyspozycję można wydać tylko przy indywidualnym rejestrze, a nie wspólnym z innymi osobami, np. małżonkiem. Jeżeli nie ma dyspozycji, musimy czekać na werdykt sądu. OTWARTE FUNDUSZE EMERYTALNE Po śmierci właściciela OFE połowa pieniędzy przekazywana jest na rachunek OFE współmałżonka (lub wypłacana, jeżeli nie ma on rachunku) - o ile istniała między nimi wspólność majątkowa. Co do drugiej połowy OFE, spadkodawca mógł zostawić dyspozycję i zapisać ją komu chciał: jednej lub kilku osobom. Jeśli dyspozycji nie było - zgromadzone pieniądze podlegają dziedziczeniu na zasadach ogólnych. INDYWIDUALNE KONTO EMERYTALNE Można wydać dyspozycję na wypadek śmierci i całą sumę z IKE zapisać wybranej osobie lub osobom. Jeżeli nie ma takiej dyspozycji, pieniądze z IKE wchodzą do masy spadkowej, chyba że umowa o IKE była podpisana z towarzystwem ubezpieczeniowym - wówczas całą sumę z IKE otrzymuje osoba (lub osoby) wskazane w ubezpieczeniu. POLISA NA ŻYCIE Sprawdźmy, czy zmarły miał wykupioną polisę na życie. Mógł wybrać dowolną osobę, która po jego śmierci otrzyma pieniądze z polisy. Jeżeli w ubezpieczeniu nie wskazano takiej osoby, w pierwszej kolejności należą się one małżonkowi, dzieciom, wnukom, rodzicom i na końcu rodzeństwu. Jeżeli należymy do grona uposażonych, musimy w zakładzie ubezpieczeń okazać akt zgonu, kartę statystyczną dołączaną do karty zgonu (na niej jest podana przyczyna zgonu) i nasz dowód osobisty. Jeśli do zgonu doszło z powodu nieszczęśliwego wypadku, trzeba dołączyć postanowienie prokuratury lub sprawozdanie policyjne. Jeśli do wypadku doszło z winy spadkodawcy, który był pijany, to ubezpieczyciel nie wypłaci pieniędzy. INNE ZOBOWIĄZANIA Jeśli przyjmujemy spadek, to do nas należy też zapłacenie nieuregulowanych rachunków za czynsz, gaz, prąd, niezapłaconych rat za samochód, sprzęt AGD i RTV i należności wobec urzędu skarbowego.
Podatek od spadku - kto i ile musi go zapłacić?
Odziedziczyłaś mieszkanie po bliskiej rodzinie? Nie zapłacisz podatku, jeśli odpowiednio wcześnie powiadomisz o tym urząd skarbowy.
Całkowite zwolnienie z podatku od spadków dotyczy wyłącznie najbliższej rodziny. Przepisy prawa zaliczają do niej: małżonka, rodziców, dziadków, dzieci, wnuki, pasierba, ojczyma, macochę i rodzeństwo. Kiedy nie zapłacisz podatku od spadku? Zwolnienie podatkowe obejmuje cię jednak tylko wtedy, gdy spełnisz określone w ustawie warunki, m.in. jeżeli spadek przekracza kwotę 9637 zł, należy zgłosić ją do urzędu skarbowego; Jak pozbawić prawa do spadku? Kto i kiedy zgłasza? Spadek powinnaś zgłosić osobiście. Jeśli załatwiasz sprawę u notariusza, notariusz powiadamia urząd skarbowy. Na zgłoszenie spadku masz miesiąc. Termin biegnie od dnia, gdy powstał obowiązek podatkowy. przy dziedziczeniu jest to dzień uprawomocnienia się orzeczenia sądu o nabyciu praw spadkowych; przy zapisie lub poleceniu testamentowym – data wykonania zapisu lub polecenia; przy zachowku – dzień otrzymania całości lub części należnej kwoty. Do jakiego urzędu? To zależy od tego, co otrzymałaś w spadku. Gdy odziedziczyłaś nieruchomość, zgłaszasz to w urzędzie skarbowym właściwym dla miejsca jej położenia. Jaki druk wypełniasz? Zgłoszenie składasz na urzędowym formularzu SD-Z2. W zależności od tego, czy rzecz otrzymałaś w spadku, czy w darowiźnie, do zgłoszenia powinnaś dołączyć: prawomocne postanowienie sądu o nabyciu praw spadkowych, testament, dokument potwierdzający, że osoba, od której otrzymałaś nieruchomość, miała do niej tytuł prawny (może to być np. wypis z księgi wieczystej, umowa sprzedaży). Jeżeli zapomnisz o zgłoszeniu Gdy przekroczysz wymagany do powiadomienia termin, urząd skarbowy obciąży cię podatkiem od spadku za nabyty spadek. Będzie on obliczony tak, jak dla I grupy podatkowej. Gorzej, jeśli „zapomnisz” o swoim obowiązku, a fiskus to wykryje. Wówczas możesz zapłacić tzw. sankcyjną stawkę – to, co dostałaś lub odziedziczyłaś, zostanie opodatkowane według skali 20 procent niezależnie od grupy podatkowej. Gdy taka sytuacji ci się przydarzy, napisz do naczelnika urzędu skarbowego wniosek o odstąpienie od karania. Jeżeli urząd go nie uwzględni, możesz się odwołać do izby skarbowej. Spadek od dalszej rodziny Jeżeli odziedziczysz po dalszych krewnych, podatek cię nie minie. To, w jakiej wysokości go zapłacisz, zależy od stopnia pokrewieństwa. Przepisy wyróżniają trzy grupy podatkowe: I grupa: teściowa, synowa, zięć oraz najbliższa rodzina, jeżeli nie zostały spełnione warunki zwolnienia podatkowego; II grupa: dalsza rodzina, np.: ciotki, wujowie, stryjowie, siostrzeńcy, szwagierki, bratowe; III grupa: krewni i powinowaci niezaliczeni do dwóch poprzednich grup oraz osoby obce. Przy obliczaniu należności dla urzędu skarbowego nie zapomnij uwzględnić tzw. kwoty wolnej od podatku. Dla każdej grupy podatkowej jest ona inna i wynosi: 9637 zł dla I grupy, 7276 zł dla II grupy, 4902 zł dla III grupy. To, co dostajesz ponad tę kwotę, podlega opodatkowaniu (wysokość podatku podajemy w ramce poniżej). Więcej o spadkach, testamencie i dziedziczeniu: Jak napisać testament? Wydziedziczenie w testamencie Podział spadku w testamencie
Podatek od spadku i darowizn – kto nie musi go płacić
Jeśli otrzymasz majątek od najbliższej osoby, nie musisz rozliczać się z fiskusem, o ile spełnisz określone prawem warunki.
Mieszkanie, samochód, biżuteria... Jeśli dostaniesz coś cennego, trzeba będzie zapłacić urzędowi skarbowemu podatek. Ale nie zawsze. Wszystko zależy od stopnia pokrewieństwa między tobą a osobą, od której dostałaś coś w darze lub spadku. Jeśli jest to ktoś dla ciebie najbliższy, przysługuje ci całkowite zwolnienie od podatku. Gdy dalszy krewny – należność dla fiskusa cię nie ominie. Kto nie musi płacić podatku od spadku i darowizny? Całkowite zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dotyczy wyłącznie najbliższej rodziny. Jest to tzw. grupa zerowa. Przepisy prawa zaliczają do niej: małżonka, wstępnych (rodziców, dziadków), zstępnych (dzieci, wnuki), rodzeństwo. Uwaga! Za rodzica uznawany jest również ojczym i macocha a także rodzice adopcyjni. Zwolnienie od podatku przysługuje także dzieciom adoptowanym i dzieciom jednego małżonka przysposobionym przez drugiego (pasierbowi, pasierbicy). Ulga obejmuje też rodzeństwo przyrodnie. Pozostałe osoby, choć potocznie zaliczane do rodziny (teść, teściowa, zięć, synowa), nie są objęte zwolnieniem. Warunki zwolnienia z podatku od spadku i darowizn Darowiznę lub spadek musisz zgłosić "właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego", czyli temu, w którego okręgu znajduje się twoje miejsce zamieszkania; wyjątek – nieruchomość , wówczas właściwy jest urząd jej położenia. Masz na to 6 miesięcy od otrzymania majątku. Należy wypełnić specjalny formularz SD–Z2 ("Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych"). Trzeba w nim podać szczegóły na temat spadku lub darowizny, m.in. stopień pokrewieństwa łączący nas ze spadkodawcą bądź darczyńcą, udział procentowy w nabytym majątku i jego wartość rynkową, w przypadku nieruchomości – jej powierzchnię, gdy chodzi o auto – markę, numer rejestracyjny i rok produkcji. Uwaga! Jeśli dostałaś darowiznę aktem notarialnym (tak jest w przypadku nieruchomości), zgłoszenia dokonuje notariusz. Jeśli dostałaś darowiznę pieniężną, musi być ona dokonana przelewem bankowym lub przekazem pocztowym. Trzeba na nich zaznaczyć, że jest to darowizna i wskazać osobę, dla której jest przeznaczona. Inna forma przekazania pieniędzy (np. z ręki do ręki) zamyka drogę do zwolnienia podatkowego. Warto wiedzieć! Nie musisz zawiadamiać urzędu skarbowego, jeśli wartość majątku otrzymanego łącznie od tej samej osoby w ciągu ostatnich 5 lat nie przekroczyła kwoty 9639 zł. Uwaga! Gdy nie zgłosisz spadku lub darowizny, zostaniesz opodatkowana na zasadach określonych dla I grupy podatkowej. Gdy natomiast nie złożysz zeznania, a podczas kontroli urzędu powołasz się na fakt otrzymania darowizny, zapłacisz tzw. stawkę karną w wysokości 20 proc. wartości darowizny. Gdy rodzina nie jest bliska Jeśli darowiznę lub spadek dostałaś od dalszej rodziny, trzeba będzie podatek zapłacić. Zasada jest prosta – im dalsze pokrewieństwo między wami, tym podatek wyższy. Przepisy wyróżniają trzy grupy podatkowe: Grupa I – zięć, synowa, teść, teściowa; Grupa II – dalsza rodzina, np. zstępni rodzeństwa (np. siostrzenica), rodzeństwo rodziców (np. wuj, ciotka), rodzeństwo małżonków (np. brat żony); Grupa III – osoby dalej spokrewnione i obce. Na zgłoszenie otrzymanego majątku masz miesiąc od daty uzyskania darowizny lub spadku. W tym przypadku wypełniasz formularz SD-3, ("Zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych"). Nie obliczasz podatku samodzielnie, zrobi to za ciebie urząd na podstawie danych, jakie zamieścisz na tym formularzu. Następnie dostaniesz powiadomienie, ile musisz zapłacić i będziesz musiała uiścić należność w ciągu 14 dni. Nie musisz zgłaszać ...jeśli wartość spadku lub darowizn otrzymanych od jednej osoby nie przekroczyła w ciągu 5 lat kwoty wolnej od podatku. Dla każdej grupy podatkowej jest ona inna i wynosi: 9637 zł – dla osób z I grupy; 7276 zł – dla osób z II grupy; 4902 zł – dla III grupy. Ewentualny podatek zapłacisz od nadwyżki ponad tę kwotę. Czytaj też Kiedy trzeba zgłosić spadek Jak napisać umowę darowizny
Spadek nie zawsze jest miłą niespodzianką. Czasami są to po prostu długi po zmarłym... Jak ich uniknąć?
Często pojawiającym się problemem jest to, że nasi bliscy nie informują nas dokładnie o swojej sytuacji finansowej i w chwili otwarcia spadku (w prawie polskim za otwarcie spadku uznaje się moment śmierci spadkodawcy) nie zdajemy sobie sprawy, że spadek jest obarczony długami i jakiej wysokości są to zobowiązania. Długi spadkowe nie muszą jednak przejść na spadkobierców. Kiedy spadek staje się długiem? Niestety zdarza się dość często, że pasywa przewyższają aktywa zmarłego np.: otrzymujemy w spadku mieszkanie wartości 200.000 złotych, ale mieszkanie było zakupione na kredyt i pozostało do spłacenia 100.000 złotych, dodatkowo zmarły prowadził działalność gospodarczą, w związku z którą zaciągnął kredyty na kwotę 150.000zł. W takim wypadku realna wartość spadku to dług wysokości 50.000 zł. W jaki sposób dziedziczymy spadek? Odziedziczyć spadek możemy albo zgodnie z wolą zmarłego wyrażoną w testamencie lub - w przypadku braku testamentu - z mocy ustawy. W obu tych przypadkach spadkobierców może być kilku i mogą dziedziczyć w różnych częściach (tzw. udział spadkowy). Na odpowiedzialność za długi spadkowe ma wpływ udział spadkowy, jaki przypadł danemu spadkobiercy. Spadkobiercy odpowiadają za długi spadkowe proporcjonalnie do swojego udziału spadkowego. Co spadkobiercy mogą zatem uczynić, żeby nie narazić się na odpowiedzialność za długi zmarłego spadkodawcy? Jak uniknąć długów spadkowych? Ustawodawca daje nam możliwość ograniczenia tej odpowiedzialności, jednak ochrona ta nie działa automatycznie. Mamy pół roku od otwarcia spadku na skorzystanie z tej ochrony. W tym czasie odpowiadamy za długi spadkowe tylko i wyłącznie do wysokości aktywów spadkowych, czyli biorąc pod uwagę nasz przykład, odpowiedzialność jest ograniczona do 200.000 złotych. W tym czasie zgodnie z art.1012 kodeksu cywilnego możemy: przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste) przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza) spadek odrzucić Czym jest przyjęcie proste spadku? Przyjęcie proste oznacza, że spadkobierca będzie odpowiadał za długi spadkowe nie tylko tym co uzyskał w spadku ale i swoim majątkiem prywatnym, wierzyciele będą mogli prowadzić egzekucję z jego majątku osobistego, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw. Na czym polega przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza? Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność za długi spadkowe do wysokości aktywów spadku, czyli w naszym przykładzie do wartości odziedziczonego mieszkania. Czym skutkuje odrzucenie spadku? Jeżeli zdecydujemy się spadek odrzucić, to odrzucamy go w całości i nie jesteśmy obarczani żadną odpowiedzialnością. Jednak wtedy spadek przechodzi na kolejnych spadkobierców. Oznacza to, że jeżeli np.: odrzucimy spadek po naszym rodzicu, to przechodzi on na nasze dzieci, czyli pozbywamy się problemu tylko pozornie. Twoja decyzja wpłynie na to, czy unikniesz długów spadkowych Jeżeli nie zadeklarujemy żadnej z tych opcji (przed sądem lub notariuszem) ustawa przyjmuje, że przyjmujemy spadek wprost, czyli z pełną odpowiedzialnością. Dlatego też, jeżeli nie mamy pewności co do stanu majątku zmarłej osoby najlepszym wyjściem jest zadeklarowanie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Wtedy, nawet jeżeli spadek jest obarczony długami, odpowiemy za nie tylko do wysokości spadku, nasz osobisty majątek będzie bezpieczny i nie przekażemy tego problemu bliskiej nam osobie. Inne porady prawne i finansowe znajdziesz na naszym forum. Zobacz też: Co zrobić, gdy w spadku są długi? Spadek męża... z długami Czy długi są dziedziczone?
Spadek z dobrodziejstwem inwentarza - nie dziedzicz długów
Nie wiesz, na czym polega ta forma spadku i kiedy warto się na nią zdecydować?
Spadek z dobrodziejstwem inwentarza Do 2015 roku było tak, że jeśli spadkobierca nie poinformował sądu w ciągu 6 miesięcy po otrzymaniu spadku o formie, w jakiej chce otrzymać spadek lub o tym, że chce go odrzucić - przyjmował go w całości. To powodowało, że czasami zamiast majątku, dziedziczył potężne długi. Teraz spadkobierca jest bardziej bezpieczny - otrzymuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza. czyli jak? Na czym polega przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza? Jest to przyjęcie spadku nie w całości, ale do wysokości ustalonego w wykazie inwentarza. Co to oznacza w praktyce? Spadkobierca może otrzymać w spadku majątek oraz długi, ale jeśli długi przewyższają majątek, jest on zwolniony z konieczności spłacenia ich z własnego majątku. Jeśli natomiast otrzymał np. majątek w wysokości 20 000 zł oraz długi o wartości 5 000 zł, wówczas jest obciążony tymi długami i ostatecznie otrzymuje spadek w wysokości 15 000 zł. A co, jeśli długi w testamencie są większe niż majątek? Jeśli natomiast majątek (stan czynny spadku) wynosi 10 000 zł, a długi przekraczają tę wysokość i wynoszą np. 30 000 zł, spadkobierca nic nie otrzyma, ale też niczego nie straci. Wierzyciele długów będą mogli natomiast domagać się zwrotu jedynie 10 000 zł. A więc to wierzyciele będą tracić w takich przypadkach. Więcej na temat spadków: Intercyza a prawo do spadku Spadek, jakiego się nie spodziewasz! Pozbawienie praw do spadku
Sprawdź, w jaki sposób można podzielić majątek.
Gdy spadkobierców jest kilku, są oni współwłaścicielami spadku. Nabywają go – w drodze poświadczenia dziedziczenia u notariusza lub orzeczenia sądu – w częściach ułamkowych. Udziały dotyczą całego mienia, jaki pozostawił spadkodawca. To oznacza, że żaden ze spadkobierców nie może samodzielnie dysponować odziedziczonym majątkiem. Aby tak się stało, potrzebny jest dział spadku. Dział spadku u notariusza Możecie wspólnie określić sposób i warunki podziału majątku. Taką umowę o dział spadku najlepiej sporządzić przed notariuszem. Jest to konieczne, gdy w skład majątku wchodzi nieruchomość lub własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu. Ale i w tym wypadku obowiązuje jeden warunek – wszyscy spadkobiercy muszą być zgodni co do sposobu podziału. U notariusza trzeba przedłożyć następujące dokumenty: postanowienie sądu bądź akt poświadczenia dziedziczenia stwierdzający nabycie spadku, gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość – tytuł prawny do niej, jaki miał spadkodawca, np. aktualny odpis księgi wieczystej, akt własności ziemi. Jeśli jest to nieruchomość gruntowa, to oprócz aktualnego odpisu księgi wieczystej należy dołączyć aktualny wypis z rejestru gruntów, a gdy chodzi o spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu bądź lokal stanowiący odrębną nieruchomość – zaświadczenie ze spółdzielni bądź od zarządcy nieruchomości o niezaleganiu w bieżących opłatach. Koszt aktu zależy od wartości majątku. Lub w sądzie Dział spadku można również przeprowadzić przed sądem rejonowym miejsca ostatniego zamieszkania spadkodawcy. Z wnioskiem można wystąpić zarówno wtedy, gdy wiecie, jak podzielić schedę, jak też, gdy nie ma między wami zgody w tym temacie. Konieczne jest wniesienie opłaty w wysokości: 500 zł (300 w przypadku zgodnego planu podziału), 1000 zł (500 przy zgodnym planie podziału) – jeśli dział spadku połączony jest ze zniesieniem współwłasności. Te koszty można obniżyć, zawierając ugodę przed sądem w sprawie tzw. działu spadku. Z ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wynika, że ten, kto wezwie drugiego uczestnika postępowania do tzw. próby ugodowej, płaci od wniosku opłatę stałą w wysokości 40 zł. Jak podzielić spadek? Osoba, która składa wniosek, musi wskazać co wchodzi w jego skład spadku (spis inwentarza) oraz przedstawić swój projekt podziału tego majątku. Może to być: przyznanie jednemu ze spadkobierców całego majątku z obowiązkiem spłaty pozostałych, podział poszczególnych składników majątku miedzy spadkobiercami, sprzedaż całości i podział gotówki między spadkobierców. Jeżeli strony postępowania przedstawią sądowi zgodny projekt podziału majątku, sąd zasadniczo przychyla się do niego. W przeciwnym wypadku sam o tym rozstrzygnie. Wniosek można złożyć w dowolnym terminie, bo prawo do wystąpienia o dział spadku nie ulega przedawnieniu. Zobacz też: Podział spadku w testamencie Nie płać podatku od spadku Jak pozbawić prawa do spadku? Spadek w imieniu dziecka
Spadek u notariusza - jak to załatwić, co jest potrzebne
Otrzymałaś spadek? Nie musisz iść do sądu, by go otrzymać. Wystarczy, że zwrócisz się z tym do notariusza.
Dawniej, gdy odziedziczyłaś coś po krewnym, musiałaś wystąpić do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw spadkowych. Z reguły trzeba było czekać na orzeczenie kilka miesięcy. Teraz też możesz tak postąpić, masz jednak jeszcze inne wyjście. Wystarczy pójść do kancelarii notarialnej i poprosić o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia. Ma on taką samą moc jak wyrok sądu. Jak poświadczyć spadek u notariusza? Spadek u notariusza - zasady Przy sporządzaniu aktu powinni być obecni wszyscy spadkobiercy. Muszą zgodnie podpisać się pod aktem notarialnym. Jeśli między spadkobiercami istnieje konflikt, notariusz nie sporządzi aktu. Wówczas sprawę trzeba rozstrzygnąć na drodze sądowej. Dokumenty niezbędne do potwierdzenia spadku skrócony odpis aktu zgonu spadkodawcy, odpis aktu małżeństwa (gdy spadek dziedziczy małżonek), odpisy aktów urodzenia (jeśli dziedziczą dzieci). Gdy któreś z nich jest zamężne, potrzebny będzie także odpis aktu małżeństwa (jest ważny tylko trzy miesiące od daty wystawienia). Gdy zmarły zostawił testament, należy dostarczyć do kancelarii wypis aktu notarialnego (jeżeli ostatnia wola była spisana u notariusza) lub własnoręcznie sporządzony przez zmarłego dokument. Procedura ustanowienia spadku u notariusza Notariusz sporządza protokół poświadczenia dziedziczenia, a następnie – na tej podstawie – akt poświadczenia dziedziczenia. Muszą się w nim znaleźć m.in.: data i miejsce sporządzenia aktu, dane spadkodawcy i spadkobierców, tytuł powołania do spadku (na podstawie ustawy lub testamentu), wysokość udziałów. Taki akt jest wprowadzany do elektronicznego rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia. I z tym momentem nabiera mocy prawnej. Ile to kosztuje? Za sporządzenie aktu notariusz pobiera taksę notarialną. Jej maksymalna wysokość to: 100 zł za sporządzenie protokołu poświadczenia, 50 zł za akt poświadczenia dziedziczenia. Zobacz też: Intercyza a prawo do spadku Formalności związane ze spadkiem Spadek w imieniu dziecka