„Podobno tylko południowcy mają gorący temperament. Faceci ze Skandynawii też dobrze rozgrzewają w jesienne wieczory”
„Oslo wyglądało jak z pocztówki – ciche, kolorowe, z zimnym powietrzem, które szczypało w policzki. A ja chodziłam jak zaczarowana. Erik stał się częścią mojej codzienności. Nie byliśmy parą, nie padły żadne deklaracje, ale wszystko między nami było podszyte niedopowiedzianym - my”.
Zawsze myślałam, że mężczyźni z południa są bardziej namiętni. Że to Włosi, Hiszpanie czy Grecy potrafią spojrzeniem podpalić atmosferę i zawładnąć sercem kobiety. A Skandynawowie? Kojarzyli mi się z dystansem, chłodem i lodowatym spojrzeniem. Nie spodziewałam się, że to właśnie mężczyzna z Norwegii wywróci mój świat do góry nogami. Wszystko zaczęło się od wymiany studenckiej i decyzji, by wyjechać na semestr do Oslo. Liczyłam na piękne widoki, spokój i dużo nauki. Zamiast tego dostałam coś znacznie intensywniejszego. I wcale nie chodzi tylko o temperaturę. Choć i ta momentami robiła się naprawdę wysoka. Pierwszy wieczór w Oslo Lot był opóźniony, a na lotnisku panował ten specyficzny północny chłód – niby wszystko działa, ale czuć, że jesteś daleko od domu. Odebrałam walizkę i wzięłam taksówkę do akademika. Na miejscu przywitała mnie koordynatorka, podała mi klucz i zniknęła, zostawiając mnie w obcym kraju, z obcymi ludźmi, w obcym pokoju. Wieczorem zeszłam do wspólnej kuchni, żeby zrobić sobie herbatę. I tam go zobaczyłam – wysokiego, jasnowłosego chłopaka w szarym swetrze, z książką pod pachą i uśmiechem, który nie pasował do stereotypu chłodnego Skandynawa. – Hej – powiedział, nalewając sobie wody do czajnika. – Nowa? – Tak. Przyleciałam dzisiaj z Polski – odpowiedziałam, starając się, żeby mój angielski brzmiał pewnie. – Jestem Erik. Mieszkam piętro wyżej. Jeśli będziesz czegoś potrzebować – zapraszam. Nie powiedział nic więcej, tylko skinął głową i wyszedł. A ja przez resztę wieczoru nie mogłam przestać o nim myśleć. Ciepło mimo mrozu Przez kilka dni widywałam Erika tylko przelotnie – w kuchni, na korytarzu, raz minęliśmy się na uczelni. Zawsze uśmiechnięty, uprzejmy, ale trzymał dystans. Jakby znał jakieś zasady, których ja jeszcze nie ogarnęłam. A potem przyszedł pierwszy piątkowy wieczór. Wspólna kolacja dla studentów z wymiany. Siedzieliśmy przy długim stole, piliśmy piwo, śmialiśmy się z językowych wpadek i dzieliliśmy opowieści o domach, z których przyjechaliśmy. Erik usiadł obok mnie. Pachniał jak drewno i zimny wiatr. Brzmi absurdalnie, ale naprawdę – ten zapach zapamiętałam od razu. – Masz ochotę później na spacer? – zapytał, kiedy rozmowy nieco ucichły. – W taką pogodę? – roześmiałam się, patrząc na jego cienką kurtkę. – To Skandynawia. Tu nie ma złej pogody. Są tylko złe ubrania. Po godzinie chodziliśmy po parku obok kampusu. Było cicho, tylko liście szeleściły pod butami. Rozmawialiśmy o literaturze, o muzyce, o tym, jak różnie postrzegamy świat. Erik mówił niewiele, ale każde jego zdanie było jak ciepły ogień. Nie musiał niczego udowadniać. Słuchał. Pytał. A ja czułam, że moje gardło robi się suche, kiedy na mnie patrzył. Zatrzymał się nagle, spojrzał mi w oczy i powiedział: – Wiesz, że masz najpiękniejszy akcent ze wszystkich tu? Uśmiechnęłam się niepewnie. Nie byłam przyzwyczajona do komplementów rzucanych tak spokojnie, niemal obojętnie, a jednocześnie... jakoś bardzo intymnie. Wtedy zrozumiałam, że to będzie coś więcej niż tylko znajomość z akademika. Więcej niż słowa Z każdym kolejnym dniem nasze rozmowy stawały się dłuższe. Erik zaczął wpadać do mojej kuchni „przypadkiem”, ja „przypadkiem” wybierałam drogę do biblioteki, którą on zwykle chodził. Powoli zbliżaliśmy się do siebie, ale bez pośpiechu. Nie było wielkich gestów. Były małe – jak jego dłonie, które raz przytrzymały mi drzwi, gdy niosłam siatki z zakupami. Albo jak wiadomość: „Zostawiłaś szalik. Mam go u siebie”. Któregoś wieczoru przyszłam do jego pokoju po ten szalik. Zamiast oddać mi go od razu, zaproponował herbatę. Poszłam. Usiedliśmy na jego łóżku, laptop grał cicho Bon Ivera, za oknem padał śnieg. Nie rozmawialiśmy wiele. Milczeliśmy – ale to było inne milczenie. Takie, które nie ciążyło. Wręcz przeciwnie – koiło. – Dlaczego jesteś taka spokojna przy mnie? – zapytał w pewnym momencie, bez uprzedzenia. – Może dlatego, że ty jesteś spokojny – odpowiedziałam, nie patrząc mu w oczy. Czułam, jak moje serce bije szybciej. W tej ciszy kryło się napięcie, którego nie umiałam nazwać. On to wyczuł. Pochylił się lekko, jakby chciał coś powiedzieć, ale zamiast tego... po prostu położył głowę na moim ramieniu. I tak siedzieliśmy przez godzinę, w milczeniu. Po powrocie do pokoju długo nie mogłam zasnąć. Czułam, jakby coś się we mnie przemieniło. Nagle zaczęłam rozumieć, że ten chłopak z lodowatego kraju rozpala we mnie coś, czego wcześniej nie znałam – spokój, który uzależniał. Jesień była gorąca Była połowa października, a liście robiły się coraz bardziej pomarańczowe. Oslo wyglądało jak z pocztówki – ciche, kolorowe, z zimnym powietrzem, które szczypało w policzki. A ja chodziłam jak zaczarowana. Erik stał się częścią mojej codzienności. Nie byliśmy parą, nie padły żadne deklaracje, ale wszystko między nami było podszyte niedopowiedzianym „my”. Pewnego popołudnia zaprosił mnie na kolację do swojego mieszkania – nie tego akademickiego, tylko rodzinnego, gdzie mieszkał wcześniej. Miałam wątpliwości, ale ciekawość wygrała. Pojechaliśmy tramwajem, śmiejąc się z naszych różnych podejść do życia. On mówił, że Norwegowie uczą się oszczędzać emocje. Ja, że Polacy uczą się je ukrywać. W mieszkaniu było ciepło, pachniało cynamonem i pieczonymi ziemniakami. Sam wszystko ugotował. Patrzyłam, jak kroi cebulę, jak odsuwa włosy z czoła i jak się koncentruje, nie tracąc przy tym ani odrobiny naturalnego luzu. Zapytałam, skąd zna przepis, a on tylko wzruszył ramionami: – Moja mama nauczyła mnie, zanim wyjechała do Bergen. Chciała, żebym umiał zadbać o siebie i… o kogoś jeszcze. Wieczór spędziliśmy na sofie, przy świecach. Czułam się, jakby świat zewnętrzny nie istniał. Erik objął mnie ramieniem i pocałował w skroń. Nie śpieszył się, nie napierał. To nie był zryw namiętności, to było coś głębszego. W jego spojrzeniu było pytanie. W moim – odpowiedź. I wtedy, po raz pierwszy, poczułam, że ten chłód, którego się bałam, potrafi być ciepłem – tylko trzeba się do niego zbliżyć. Nie wszystko trwa wiecznie Nasza bliskość stawała się coraz bardziej naturalna, choć wciąż bez etykiet. Erik unikał słów „związek” czy „miłość”. Ja też się nie narzucałam, chociaż serce mi się wyrywało, żeby zapytać, czy jestem dla niego kimś więcej. Ale zamiast pytać, żyłam chwilą – tą przy nim. Zbliżał się grudzień. Miałam wracać do Polski na święta. Wiedziałam, że nie przedłużę pobytu w Oslo. Stypendium się kończyło, a codzienność nie czekała. Powiedziałam mu o bilecie lotniczym dopiero tydzień przed wylotem. – Na zawsze? – zapytał krótko, bez zbędnych emocji. – Na razie – odpowiedziałam cicho. – Chyba tak. Siedzieliśmy przy jego kuchennym stole. Cisza była inna niż wcześniej – ciężka. Erik patrzył na mnie przez dłuższą chwilę, po czym sięgnął do szuflady i wyjął mały notes. – Chcę, żebyś to wzięła. Nic ważnego. Po prostu… może kiedyś przeczytasz. Podał mi notes bez słowa wyjaśnienia. Przytulił mnie mocno, ale tym razem nie było w tym spokoju. Było napięcie, którego nie umiałam nazwać. Ostatni wieczór spędziliśmy razem. W jego pokoju, na tym samym łóżku, gdzie kiedyś siedzieliśmy w milczeniu. Tylko tym razem milczenie bolało. Patrzyliśmy na siebie długo. Jego palce błądziły po moim karku, moje po jego policzku. Nikt nie płakał. Nikt niczego nie obiecywał. Po prostu byliśmy – ostatni raz. A potem, bez słowa, ubrałam się i wyszłam. Nigdy więcej się nie odezwał. Rozgrzał moje serce Minęły dwa lata. Oslo zostało wspomnieniem – zapisanym na zdjęciach, w wiadomościach, których już nie otwieram, i w notesie, który leży w szufladzie, nieruszany. Nigdy go nie przeczytałam. Czasami kusi, ale boję się, że znajdę tam zbyt wiele, albo wręcz przeciwnie – zbyt mało. Związałam się z kimś innym. Jest ciepły, obecny, mówi „kocham” bez zawahania. Może nie sprawia, że serce mi staje, ale sprawia, że bije równo. I to też jest coś. A jednak, kiedy jesienią liście znów robią się rude, kiedy czuję chłód na policzku, wracam myślami do tamtych dni. Do tego, jak Erik trzymał filiżankę, jak patrzył, kiedy mówiłam, jak milczał, kiedy nie było już nic do powiedzenia. I do tej jednej nocy, kiedy wszystko między nami się domknęło, choć niczego nie nazwaliśmy. Myślałam, że to południe ma w sobie ogień. Że to Włosi będą mnie całować w deszczu, a Hiszpanie szaleć ze mną do białego rana. A tymczasem to Skandynaw – chłodny, opanowany i cichy – zostawił we mnie ślad, który parzy do dziś. Nie wiem, czy był moją wielką miłością. Może był tylko przystankiem. Ale wiem jedno – nauczył mnie, że czasem najgorętsze emocje rodzą się tam, gdzie jest najciszej. I że nie wszystko musi być głośne, by było prawdziwe. Nie wróciłam do Oslo. I już nie wrócę. Ale kiedy zaczyna się jesień, wciąż czuję na skroni jego spokojny pocałunek. Zofia, 26 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Oddawałam każdą złotówkę na mszę w intencji przyszłych wnuków. Myślałam, że córka to doceni, a ona mnie wyśmiała” „Mam 4 dzieci, prowadzę dom i uczę je wszystkiego. Dla koleżanek to wyzysk, dla mnie moje powołanie” „Mam 50 lat i życie rozsypane w drobny mak. Siedzę w pustym domu, bo żona i dzieci odwrócili się do mnie plecami”
„Mam 80 lat na karku i jestem sponsorką córki. Lubi wygodne życie i ciągle przychodzi do mnie po pieniądze”
„Magda została z dwójką dzieci. Pomagaliśmy bardziej: opłacaliśmy większe mieszkanie, regulowaliśmy rachunki, wspieraliśmy, kiedy trzeba było. Jeśli coś dorobiłam, oddawałam. Kto miał jej pomóc, jeśli nie matka i ojciec? Bywały miesiące, że brakowało nam na lekarstwa, bo wszystkie środki poszły na pomoc córce, a do emerytury jeszcze zostało kilka tygodni”.
Słowa Beaty zraniły mnie głęboko. Nie miała prawa tak wypowiadać się o mojej córce. Magda tyle przeszła — najpierw rozpad pierwszego małżeństwa, potem drugie, też bez szczęśliwego finału. Jedynaczkę wychowywałam prawie sama. Potem doszły kłopoty z kręgosłupem. Czy jako matka nie powinnam pomagać, ile tylko mogę? Kogo mam wspierać, jeśli nie własne dziecko? Ta rozmowa nie daje mi spokoju Nie wypowiedziałabym tego na głos, ale czasami boję się, że mogła mieć rację. Zawsze stawiałam Magdę na pierwszym miejscu, wspierałam, aprobowałam jej wybory. Lecz sił powoli mi ubywa. Miałam dwadzieścia jeden lat, a Piotr dwadzieścia cztery, gdy urodziła się nasza córeczka, nasz oczekiwany dar. Była rozumna, utalentowana, ładna. Jako pierwsza w rodzinie dostała się na studia. Kiedy powiedziała, że wychodzi za mąż za chłopaka, z którym się spotyka, zamarło mi serce: – Madziu, to zły moment – próbowałam tłumaczyć. – Ty studiujesz, on ma tylko maturę. Jesteście z innych światów. – Mamo, kochamy się. Chcemy być razem – mówiła. Moje prośby nic nie zmieniły. Pobrali się, a dzień ich ślubu był dla mnie jednym z najtrudniejszych. Płakałam, ale nie ze wzruszenia, bo już coś przeczuwałam. Po ślubie szybko zaczęły się kłótnie o sposób spędzania czasu, wydatki, towarzystwo. Z mężem staraliśmy się wynagrodzić Magdzie to, czego jej brakowało. Zapraszaliśmy ich na obiady, dokładając dyskretnie drobne pieniądze. Nie chcieliśmy, by czuła się gorsza, bo jeszcze się kształciła i nie miała stałych dochodów. Narodziny wnuczki Gosi przyniosły chwilową poprawę, lecz nie trwało to długo. Po dekadzie ich małżeństwo się rozpadło. Magda została z córeczką sama, a Piotr i ja pomagaliśmy, ile mogliśmy. Opiekowaliśmy się wnuczką, kiedy chorowała, zabieraliśmy ją latem na wakacje. Zapraszaliśmy dziewczyny na święta i zawsze mieliśmy drobne prezenty. Po rozwodzie opłacaliśmy także czynsz za małe mieszkanie, w którym mieszkały, bo pensja córki, nawet z alimentami, nie wystarczała. Tym razem też nie trafiła Kilka lat później wyszła ponownie za mąż. Cieszyłam się – myślałam, że znalazła uczciwego, statecznego partnera, wykształconego i kulturalnego. Niestety nowy mąż, Kamil, okazał się bardzo rozrzutny. Wydawał nie tylko własne pieniądze, lecz i te należące do Magdy. Na widzimisię, niepotrzebne sprzęty i przyjemności, które szybko pochłaniały cały rodzinny budżet. – Madziu – namawiałam – odejdź od niego. Nie możesz żyć ciągle pod kreską. – To skomplikowane, mamo – mówiła. – Kocham go i boję się znowu zostać samotną matką. – Nie zostaniesz sama – obiecywałam. – Przecież my ci zawsze pomożemy. Lecz Magda nie odeszła i nas nie posłuchała. Urodziła się nam za to druga wnuczka – Zuzia. Mijały lata, a w ich domu było coraz ciężej. Kamil lekceważył rozmowy o oszczędzaniu: – Pracuję na to, co lubię – rzucał. – Nikomu nie będę się tłumaczył! I znów ja i Piotr wspieraliśmy córkę. Podtykaliśmy pieniądze, robiliśmy zakupy, dokupowaliśmy to, czego brakowało. A po kilku latach Kamil odszedł. Wszystko na naszej głowie Magda została z dwójką dzieci. Pomagaliśmy bardziej: opłacaliśmy większe mieszkanie, regulowaliśmy rachunki, wspieraliśmy, kiedy trzeba było. Jeśli coś dorobiłam, oddawałam. Kto miał jej pomóc, jeśli nie matka i ojciec? Bywały miesiące, że brakowało nam na lekarstwa, bo wszystkie środki poszły na pomoc córce, a do emerytury jeszcze zostało kilka tygodni. Mówiłam sobie: „Wytrzymasz, jeszcze trochę, może rok, a Magda stanie na nogi”. Lata mijały, a zmiana nie następowała. – Mamo, pożyczysz mi sto złotych? Oddam przy wypłacie – prosiła. Gdy pytałam później o zwrot, obrażała się: – Miałam niespodziewane wydatki – tłumaczyła. – Nie możesz poczekać? Czekałam, przypominałam, a potem odpuszczałam. Prosiła często i zawsze miała powód – dentysta, mechanik, mandat. Z czasem wiedziałam, że to nie są zwykłe pożyczki, lecz ja nie umiałam odmówić. Bez nas sobie nie poradzi Za parę dni Magda będzie obchodzić urodziny. Kończy pięćdziesiąt sześć lat, a ja wciąż płacę jej rachunki. Oddaję sporą część emerytury. Mówi, że jest wdzięczna. Od czasu do czasu kupi mi prezent albo zabierze na obiad, ale nie przyszłoby jej do głowy, że mogłabym przestać pomagać. Nie wiem, kiedy zaczęła traktować moje wsparcie jak oczywistość. Przez lata przyzwyczaiła się, że rodzice rozwiążą problemy za nią. Tymczasem ja mam siedemdziesiąt dziewięć lat i sił coraz mniej. Wnuczki dorosły. Gosia zawsze była ambitna — pracowała podczas studiów. Zuzia poszła w jej ślady. Obie mieszkają teraz w innym mieście. Gosia mieszka z mężem w maleńkim mieszkaniu, Zuzia wynajmuje pokój z koleżankami. Magda nie wspiera córek finansowo, a one z godnością radzą sobie same i nie proszą o pomoc. Może ich ojcowie im pomagają? Nie wiem, bo nie chcą o tym rozmawiać: – Masz swoje sprawy, babciu – mówi Gosia. – Jesteśmy dorosłe, nie będziemy zawracać ci głowy. Kilka lat temu próbowałam porozmawiać z Magdą o tym, że może powinna pomóc swoim córkom, tak jak my kiedyś pomagaliśmy jej. Ale wpadła w gniew. – Mam zaciskać pasa, bo komuś zachciało się studiować gdzie indziej? – krzyczała. – Nikt im tego nie nakazał! Nie będę ich utrzymywać z twojej emerytury! — odpowiedziała, czerwona ze złości. To się nigdy nie zmieni Kiedy Beata przy kawie stwierdziła, że pora, by córka zaczęła wspierać matkę, a nie odwrotnie, poczułam ból. Skrycie marzyłam, że przyjdzie dzień, gdy Magda sama zaproponuje, że przestanie brać ode mnie pieniądze. Ten dzień nie nadszedł. Najgorsze jest to, że sytuacja córki się nie zmienia. Myślałam, że moje regularne wsparcie pozwoli odłożyć jej pieniądze, ale ona tego nie robi. Wydaje na rzeczy niepotrzebne. Kiedy próbowałam ją tego nauczyć, kończyło się awanturą. Tłumaczyła, że te rzeczy są jej potrzebne, a ja jestem staroświecka. Magda często wyjeżdżała na krótki wyjazd za granicę. – Muszę odpocząć – mówiła. – To dla mnie konieczne. Korzystam z last minute. Kiwnęłam głową, choć myślałam, że sama pojechałabym gdzieś, gdybym nie wydawała tyle na nią. Nie wyjeżdżałam od lat. Nie chodzi o dalekie wyprawy — wystarczyłby tydzień nad morzem. Ale Magda nigdy nie pytała, czy chciałabym wyjechać. Rzadko pyta, czy potrzebuję pomocy. Kiedy wyrzuciłam jej to w gniewie: — Nawet nie zaoferujesz, że kupisz mi lekarstwa — powiedziałam ostro. — Przecież mieszkasz sama — odparła. — Masz czas na zakupy, prawda? Ile możesz potrzebować? I tak do śmierci Kocham Magdę, lecz widzę, że sama nie radzi sobie w życiu. Żąda pomocy od innych, nie dając nic w zamian. Czy to możliwe, że wychowałam egoistkę? Nie było to moim zamiarem — poświęciłam jej życie, ale ona tego nie widzi. Traktuje moją pomoc jak przysługę. Może nie pomyślała, że role kiedyś będą musiały sie odwrócić. Często myślę o granicach. Próbowałam je ustalić. Kiedyś postanowiłam, że od następnego miesiąca zapłacę tylko rachunki bieżące, a reszty nie będę dopłacać. Powiedziałam o tym Piotrowi, ale kiedy Magda zadzwoniła z płaczem, nie wytrzymałam — zrobiłam przelew. To jedna z tych rzeczy, których nie potrafię sobie wybaczyć. Zaczęłam spisywać wydatki i robić prosty budżet, ale każde wspólne zestawienie kończyło się awanturą. Magda czuła się osądzana i odrzucała każdą radę. W rozmowach z przyjaciółkami słyszałam różne opinie: „Musisz postawić granicę”, „Nie możesz narażać zdrowia”, „Czasem trzeba pozwolić dziecku upaść”. Te rady brzmiały rozsądnie, ale w praktyce serce matki ciągle wybierało ulgę dla cierpiącego dziecka. Myśl o przyszłości przyprawia mnie o bezsenne noce. Zaczęłam segregować papiery, układać dokumenty tak, by po moim odejściu rzecz jasna było wiadomo, jak postępować. Nie ukrywam, że to trudne — chcę być fair wobec wszystkich, ale nie chcę, by po mnie zostało zamieszanie i wzajemne oskarżenia. Czasem myślę, że nie tylko pieniądze są problemem — to kwestia nawyków, lęków i poczucia własnej wartości. Magda wielokrotnie podkreślała, że boi się ryzyka i samotności. Dla niej posiadanie mężczyzny u boku dawało poczucie bezpieczeństwa, nawet jeśli ten mężczyzna okazywał się niedojrzały. Pragnienie przynależności bywa silniejsze niż racjonalne kalkulacje. Chciałabym, aby Magda kiedyś sama powiedziała: „Mamo, zadbaj o siebie, pozwól nam pomóc”. To byłby dla mnie największy dowód, że miłość może zmieniać, nie krzywdząc. Naprawdę. Halina, 79 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Jesienna cisza najlepiej smakuje nad jeziorem. W tym roku radość z połowów uciekła szybciej niż szczupak do wody” „Żona po kryjomu wzięła kredyt, bo chciała mieć piękne wesele. Za to kupilibyśmy mieszkanie, a mamy długi po uszy” „Dostałam w spadku pole z kawałkiem lasu. Chciałam otworzyć agroturystykę, ale sąsiedzi urządzili mi piekło”
„Miałem ochotę na kotleta z kurczaka w panierce, ale żona kazała mi jeść tofu. Nie wiem, jak długo to zniosę”
„Myślałem, że to jakiś chwilowy kaprys, że jej się znudzi po tygodniu. Że może gdzieś coś przeczytała albo któraś koleżanka ją czymś zainspirowała. Jednak sprawy zaczęły iść za daleko”.
Zawsze lubiłem proste jedzenie. Nie potrzebowałem wyszukanych dań ani kuchni z pięciu kontynentów. Wystarczyło, że było porządnie doprawione, ciepłe i sycące. Jajecznica z boczkiem, pomidorowa z ryżem, kotlet w panierce z ziemniakami. Tak jadłem przez całe życie. Moja żona świetnie gotuje. Jak wchodzi do kuchni, to z reguły wiem, że za chwilę będzie coś dobrego. No, przynajmniej tak było przez większość naszego małżeństwa. Od jakiegoś czasu coś się jednak zmieniło. I nie chodzi tylko o przyprawy czy składniki. Chodzi o cały kierunek, w jakim to wszystko poszło. Na początku nie zwracałem na to większej uwagi. Myślałem, że to jakiś chwilowy kaprys, że jej się znudzi po tygodniu. Że może gdzieś coś przeczytała albo któraś koleżanka ją czymś zainspirowała. Jednak sprawy zaczęły iść za daleko. I nagle zorientowałem się, że to nie jest żaden eksperyment ani ciekawostka, tylko nowy porządek. Nie chcę, żeby to zabrzmiało, jakbym robił z igły widły. Nie jestem gościem, który wpada w histerię, bo coś na talerzu wygląda inaczej niż zwykle. Tylko w tej sytuacji ciężko udawać, że nic się nie dzieje. Miałem dość – Co na obiad? – zapytałem, ledwo zdjąłem buty. – Tofu w sosie sezamowym. Z ryżem i brokułami – odpowiedziała Aneta z kuchni, jakby to była najnormalniejsza rzecz na świecie. Zamarłem w przedpokoju, patrząc na swoje odbicie w lustrze. Tofu. Znowu. – A może... może zamówimy coś? – rzuciłem ostrożnie. – Albo ja coś przyniosę. Przypadkiem widziałem, że ten nowy bar z domowym jedzeniem ma dzisiaj w ofercie kotlety z kurczaka. Z ziemniakami. I mizerią. – Przypadkiem? – Aneta wychyliła się z kuchni z uniesioną brwią. – No wybacz, ale jakbym miał wybierać między brokułem a kotletem, to raczej nie muszę długo się zastanawiać. – Umawialiśmy się. Przez miesiąc nie jemy mięsa. Detoks. Zdrowie, pamiętasz? – A czy detoks oznacza brak smaku? – mruknąłem, podchodząc do kuchni. – Nie przesadzaj. Przyprawiłam. Dodałam czosnek, imbir, sos sojowy... – Imbir to ja dodaję do herbaty, jak mam katar. Aneta spojrzała na mnie zrezygnowana i odstawiła łyżkę do garnka. – Jeśli chcesz, to sobie zamów. Ja jem to. I nie będę gotować osobno dla ciebie. Masz wybór. Byłem szczery Usiadłem przy stole, próbując nie robić miny. – Wiesz – zacząłem powoli – nie miałbym nic przeciwko, gdyby to tak raz na jakiś czas... Ale codziennie? Przecież ja jestem facetem. Potrzebuję konkretu. Białka. Energii. Mięsa. – Tofu to też białko – rzuciła, nie odrywając wzroku od telefonu. – I lżej się po nim czujesz, prawda? Nie jesteś senny, nie odbija ci się jak po kotlecie. Same plusy. – Wciąż jestem głodny! – parsknąłem. – Przesadzasz – ucięła krótko. – Zresztą, wiesz, kto jeszcze przeszedł na wege? Monika z pracy. I Robert, ten, co biega maratony. Cała ich rodzina teraz tak je. Milczeliśmy przez chwilę. – Naprawdę się staram. Gotuję inaczej, szukam przepisów. Dla nas. Żeby było zdrowiej. A ty tylko jęczysz. – Wiem, że chcesz dobrze, ale ja tęsknię za czymś normalnym. Za czymś, co znam. Nie umiem najeść się zieleniną. – To brokuły – burknęła. – Różnica symboliczna. Spojrzała na mnie. Trochę rozbawiona, trochę wkurzona. I wtedy zrozumiałem – nie chodziło tylko o obiad. To była jakaś walka o zasady. Miałem mętlik w głowie – Wiesz, co w tym wszystkim najgorsze? – zapytałem, odkładając widelec. – Że ja już nawet nie mam prawa powiedzieć, że mi coś nie smakuje. Bo od razu jestem ten zły, co nie wspiera, nie rozumie, tylko myśli o kiełbasie. Aneta zamilkła. Usiadła naprzeciwko mnie, skrzyżowała ramiona na piersi. – Nie chodzi o kiełbasę. Tylko o to, że wszystko, co robię, od razu kwestionujesz. Staram się, zmieniam coś, szukam lepszych rozwiązań, a ty od razu robisz z tego problem. – Bo ja się nie czuję częścią tej zmiany. Nie pytałaś mnie o zdanie. Po prostu pewnego dnia wyrzuciłaś wędlinę z lodówki i powiedziałaś: „Od dziś jemy inaczej”. – Bo wiem, jak reagujesz. Zawsze: „a po co?”, „a komu to potrzebne?”. To miało być na próbę. Nawet nie dałeś temu szansy. – Daję. Dwa tygodnie jemy same warzywa. To nie fair. – Nie fair jest to, że nawet jak się staram, to i tak mam wrażenie, że przegrywam. Zamilkliśmy. W końcu wstała. Zgarnęła mój talerz i włożyła do zlewu. – Nie będę się z tobą kłócić o jedzenie. Rób, jak chcesz. Zamów sobie tego swojego kurczaka, zjedz go, napchaj się. – A jak zamówię, to zjesz ze mną? – Nie, ale możesz mi zostawić frytki. Spojrzała na mnie z kąta oka i wyszła do salonu. A ja zostałem w kuchni, z pustym talerzem i coraz większym mętlikiem w głowie. Nie czułem się przegrany Nie zamówiłem kurczaka. Przez chwilę po prostu siedziałem w ciszy. Potem wstałem i poszedłem do salonu. – Aneta... – Co? – zapytała chłodno, nie odrywając wzroku od ekranu. – Nie zamówiłem. – I co, mam ci teraz bić brawo? – Nie. Po prostu... nie chcę się kłócić. Ale też nie chcę udawać, że mi to wszystko pasuje. – Myślisz, że mnie to jakoś bawi? Że nie marzę czasem o porządnym serniku z bitą śmietaną albo o hot dogu na stacji? Myślisz, że ja jem te warzywa z zachwytu? – No to po co to robisz? – Bo próbuję zadbać o nas. O siebie. O ciebie też. I czasem mam wrażenie, że jestem w tym sama. Usiadłem obok niej. – Może po prostu... nie umiem tego ogarnąć. Całe życie jadłem tak samo. A teraz nagle wszystko się zmienia. – Wiem. I ja też się tego uczę. Tylko jeśli mamy coś zmieniać, to razem. Nie przeciwko sobie. Przytaknąłem. Po raz pierwszy od dawna nie czułem się przegrany. – Jutro ja zrobię obiad – zaproponowałem. – Naprawdę? – Ostrzegam, nie będzie z ciecierzycy. – To ja zrobię surówkę. I oboje się uśmiechnęliśmy. Spisałem się na medal Następnego dnia wziąłem się za gotowanie. W markecie długo krążyłem między półkami, aż w końcu znalazłem jakiś kompromis – panierowane kotleciki z kalafiora. W środku niby warzywo, ale z wierzchu wyglądały jak z kurczaka. Uznałem, że może przejdzie. W kuchni krzątałem się jak amator. Trochę się przypaliło, trochę rozpadło, ale wyglądało nieźle. Do tego ziemniaki, surówka z marchewki, jakiś sos jogurtowy. Postawiłem wszystko na stole i zawołałem Anetę. – Kotlet z... kalafiora? – uniosła brwi. – Tak. Prawie jak schabowy. Tylko bez schabu i bez mięsa. – Serio? Ty to zrobiłeś? – No. Trochę walczyłem z panierką, ale chyba da się zjeść. Usiadła. Spróbowała. Spojrzała na mnie. – To jest... dobre. – Naprawdę? – No serio. Lekko przypalone, ale ma smak. I nie smakuje jak rozmoknięta gąbka. Dobrze zrobiłeś. – Czyli nie będziesz już mówić, że nie wspieram? – Będę mówić, że jesteś uparty jak osioł. Zaczęliśmy jeść. Bez spiny, bez wojny na spojrzenia. Normalnie. – Aneta? – Hm? – W weekend zamawiam pizzę. Z salami. – Okej. Ale na pół. – Na pół. I z rukolą. – Z rukolą to już przesadzasz – zaśmiała się. I wtedy wiedziałem, że będzie dobrze. Może nie idealnie, ale dobrze. Czułem się zrozumiany Minęło parę tygodni. Dalej jemy trochę inaczej niż kiedyś, ale już bez tej całej presji. Aneta przestała naciskać, ja przestałem marudzić przy każdym zielonym listku. Są dni, kiedy na stole ląduje tofu, ale są też takie, kiedy robimy razem zapiekankę z kurczakiem. Albo naleśniki – ja z serem, ona z pastą z soczewicy. I co? Da się. – Myślisz, że to głupie, że tak bardzo się na tym jedzeniu skupiałam? – zagadnęła któregoś wieczoru, kiedy siedzieliśmy na kanapie z miską popcornu. – Nie. Myślę, że każdy próbuje ogarnąć życie po swojemu. Ty przez brokuły, ja przez kotlety. – Serio? – Serio. Poza tym trochę mi głupio, że na początku byłem takim osłem. – Byłeś. Z gatunku tych, co dają się przekupić kromką chleba. Zaśmiałem się. Była w tym jakaś prawda. – Wiesz co? – dodałem po chwili. – W sumie ten kotlet z kalafiora, co go zrobiłem, to bym jeszcze raz zjadł. – Serio? – spojrzała z niedowierzaniem. – No, z ostrym sosem. I frytkami. Przytuliła się do mnie i nic nie powiedziała. I to było najlepsze zakończenie tej całej naszej kuchennej rewolucji. Mateusz, 41 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Moja wnuczka woli podróżować po świecie niż zostać matką. Chorwacja, Malediwy i inne Dubaje, a zegar biologiczny tyka” „Pojechałam na wieś pomóc rodzinie w zbiorach owoców. Teraz rośnie we mnie mała śliwka, której nadałam już imię” „Jesienna cisza najlepiej smakuje nad jeziorem. W tym roku radość z połowów uciekła szybciej niż szczupak do wody”
„Dla kasy związałam się ze starym grzybem i teraz pluję sobie w brodę. Koleżanki używają życia, a ja zmieniam pampersy”
„Najpierw świeciłam im po oczach pierścionkiem i opowiadałam, jak to on zabiera mnie do SPA i że jak kichnę, to przynosi herbatkę z cytrynką. A teraz? Jak kichnie on, to ja biegnę do niego z mopem i tabletką na wzdęcia”.
Nie tak to sobie wyobrażałam. Miało być wygodnie, stabilnie, luksusowo. A tymczasem… śmierdzi. Dosłownie i w przenośni. Człowiek kupił sobie życie za pieniądze, a teraz siedzi w nim, jak w starym fotelu z wygniecionym siedzeniem i dziurą w oparciu. Za młodu mówiłam, że wolę płakać w drogim samochodzie niż śmiać się w autobusie. I rzeczywiście – płakałam. Tylko że teraz ani luksusowym samochodzie, ani śmiechu. Za to codziennie dźwigam zniedołężniałego męża z łóżka do łazienki i z powrotem. Koleżanki wrzucają zdjęcia z weekendów w Barcelonie, a ja? Pampers, termometr, kaszka z błonnikiem. I jeszcze ten dźwięk – trzask zamykanego pojemnika na zużyte pieluchy. Nie wiem, co mnie bardziej boli: kręgosłup czy świadomość, że przez tę całą kasę przegapiłam najlepsze lata życia. Wtedy wszyscy zazdrościli, dziś jakoś nikt nie chce się zamienić. Nie czułam się z tym dobrze – Pamiętasz, jak mówiłaś, że to będzie jak wygrana w totka? – zapytała mnie ostatnio Iwona, siorbiąc kawę i patrząc na mnie spod grzywki. – Pamiętam – przyznałam. Zamieszała herbatę z taką dokładnością, jakby chciała się upewnić, że nie powiem już nic głupszego. Milczała. A ja wiedziałam, że ona wie. Wszystkie wiedziały. Najpierw świeciłam im po oczach pierścionkiem i opowiadałam, jak to on zabiera mnie do SPA i że jak kichnę, to przynosi herbatkę z cytrynką. A teraz? Jak kichnie on, to ja biegnę do niego z mopem i tabletką na wzdęcia. – Ale wiesz… może to jednak nie było takie złe? No… miał pieniądze. Mieszkanie. Auto. – Iwona próbowała jakoś to ratować. Jakby mówiła o zepsutym jogurcie, którego może jeszcze nie trzeba wyrzucać. – Miał, Iwona. Miał. A teraz ma… pieluchomajtki i problemy z prostatą. Spojrzała na mnie ze współczuciem. Ona związała się z dwudziestoletnim chłopaku, który potrafi zatańczyć na stole i powiedzieć jej, że ma ładne oczy. A ja? Mam Zdziśka, który jak się do mnie ostatnio odezwał, to tylko po to, żeby zapytać, czy kupiłam nowe podkłady. – No i co ci powiem? – westchnęłam. – Nikt nie obiecywał, że będzie romantycznie. Ale też nikt nie mówił, że życie zmieni się w grafik opieki długoterminowej. Gryzłam się w język Na początku było fajnie. No i najważniejsze – spokojnie Tak, że nie trzeba się było martwić, czy wystarczy do pierwszego. – Zdzisiek to złoty człowiek – mówiła jego sąsiadka, kiedy się wprowadziłam. – Tylko żeby mu pani dobry rosół gotowała, bo on ma swoje przyzwyczajenia. No właśnie. On miał przyzwyczajenia, ja miałam plan. Myślałam, że się trochę poświęcę, a potem to już tylko rozciągnięta kanapa i telewizor na ścianie większej niż całe moje dawne mieszkanie. Tylko że poświęcenie się przeciągnęło. – Kochanie, gdzie moje okulary? – dobiegło z sypialni. – Na głowie masz! – odkrzyknęłam, nie podnosząc wzroku znad sudoku. – A, rzeczywiście. – Zdzisław wystawił głowę zza framugi i się uśmiechnął. – Co ja bym bez ciebie zrobił? Chciałam coś powiedzieć, ale ugryzłam się w język. No bo co miałam powiedzieć? Że żałuję każdej sekundy? Że zamiast do galerii chodzę do apteki po czopki? Że najbardziej intymne chwile to teraz te, kiedy podaję mu gąbkę pod prysznicem? – Chyba zawróciłem ci w głowie swoim urokiem – zagadnął nagle i puścił do mnie oczko. – Oj, ty to jesteś flirciarz – rzuciłam z udawanym uśmiechem. I wtedy sobie pomyślałam, że wciąż jestem żoną Zdziśka. Jego pełnoetatową, sfrustrowaną opiekunką. Wzruszyłam ramionami – A ile on ma lat? – zapytała moja córka z pierwszego związku. – Sześćdziesiąt dziewięć miał w dniu ślubu... – odparłam z pełnym spokojem, jakby to była najbardziej naturalna różnica wieku na świecie. – A teraz? – spojrzała na mnie, mrużąc oczy. – Teraz to już nie pytaj. W dowodzie cyfra się zgadza, ale biologicznie to mu bliżej do stu. Jak nie zęby, to biodro. Jak nie biodro, to wspomnienia z wojska. – Mamo, serio... Przecież on mógłby być twoim ojcem. – No i jest. Ojcem świętego spokoju – wzruszyłam ramionami. – Wyszłaś za niego z miłości? – spytała, a ja prawie się zakrztusiłam. – Oczywiście, że nie – odparłam szczerze. – Ale miał piękny dom, ciszę, samochód z klimatyzacją i naczynia, które się same zmywają. – Czyli sprzedałaś się – powiedziała, jakby czytała mi wyrok. – Raczej „wynajęłam” – poprawiłam ją. – Tylko że bez terminu końca umowy. Zamilkła. Ja też. W kuchni cicho buczała lodówka, a gdzieś z salonu dobiegało ciche: – Aga, pielęgniarka przyszła… Wstałam, poprawiłam włosy w lustrze i rzuciłam: – Patrz i ucz się, córciu. Tak właśnie kończy się pogoń za „ustawieniem się”. Ona westchnęła ciężko. Byłam zmęczona – I jak tam Zdzisio? – zapytała Ula, moja sąsiadka z dołu, gdy spotkałyśmy się na klatce. Niosła torbę z zakupami i szczerzyła się jak zawsze, choć jej oczy wyraźnie mówiły „masz przerąbane”. – Żyje – odpowiedziałam sucho. – A to już sukces w tym wieku. – No, bo wiesz, te twoje spacery z balkonikiem to już atrakcja osiedla – zaśmiała się. – Mój mąż mówi, że jak Zdzisiek wyjdzie, to można zegarki nastawiać. – Aha, no to świetnie – burknęłam. – Zawsze marzyłam, żeby mój mąż był jak zegar ratuszowy. Ula pokiwała głową ze współczuciem. Przeszła na ton konspiracyjny: – Ale słuchaj… ty jesteś jeszcze młoda, no nie? A może byś tak… znalazła sobie jakieś hobby? – Mam hobby – odparłam. – Przepierki, podkłady higieniczne i rozpuszczanie proszku w wodzie o temperaturze 40 stopni. – Oj, nie żartuj tak. Przecież byłaś zawsze taka przebojowa… – Przebojowa to byłam wtedy, jak się z nim wiązałam. Teraz to jestem zmęczona. Zapadła cisza. Ula chrząknęła, zrobiła krok w bok. – No to… trzymaj się – powiedziała cicho i zniknęła za drzwiami. Wróciłam do mieszkania. Zdzisio siedział w fotelu i gapił się w telewizor. Nawet nie zauważył, że mnie chwilę nie było. – Żyjesz? – Co? Aha. Tak, tak. Herbatę zrobiłaś? Pokręciłam głową i westchnęłam. W tej całej stabilizacji najbardziej brakowało mi… rozmowy. Bałam się o córkę – Mamo, a co byś zrobiła, gdybyś mogła cofnąć czas? – zapytała moja córka pewnego wieczoru, gdy obie siedziałyśmy przy stole i udawałyśmy, że gramy w planszówkę. Tak naprawdę żadna z nas nie miała na to siły. – Poszłabym na psychologię, a potem na terapię – mruknęłam, przesuwając pionek. – I przemyślała jeszcze raz swój gust do facetów. – Czyli… nie wyszłabyś za Zdzisia? Zawahałam się. – Może… może bym się z nim tylko pokręciła chwilę. Tak wiesz, pokazać się znajomym, pojeździć jego samochodem. Ale ślub? Pampersy? Matko jedyna… Wtedy wydawało mi się, że stabilność to luksus. A dziś wiem, że luksus to mieć z kim pożartować przy obiedzie. Z kuchni dobiegło chrząknięcie. – Aga, to ja teraz biorę tabletkę żółtą czy niebieską? – Niebieską. Żółta jest na później – odkrzyknęłam, nawet nie wstając. Córka wybuchła śmiechem. – Gdyby mnie ktoś teraz wyrwał z tego domu, obudził w lesie i zapytał, co bierze Zdzisiek na ciśnienie – odpowiedziałabym z marszu. Z zamkniętymi oczami. I z poprawną dawką. – Czyli jak babcia mówiła, że pieniądze to nie wszystko, to miała rację? – Miała. Znowu się roześmiała, ale tym razem jakoś tak smutno. Przysunęła się do mnie i szepnęła: – Mamo… ja się nie zakocham w żadnym starszym. Obiecuję. – Tylko nie zakochuj się w całkiem pustym portfelu – dodałam ze śmiechem. Poczułam coś dziwnego Wieczorem siedziałam sama w kuchni. Zdzisio spał już od dziewiętnastej. Córka była u koleżanki. W mieszkaniu cicho. Tylko zegar w kuchni tykał, jakby mi odmierzał czas do kolejnego podania leków. Otworzyłam album ze zdjęciami. W białej sukience wyglądałam jak z katalogu, choć sukienka była szyta na ostatnią chwilę i była za ciasna w biuście. Zdzisiu stał obok mnie. Wyszczerzony, z brzuszkiem, ale wtedy to mi się wydawało urocze. A może po prostu patrzyłam na jego zegarek i auto, nie na człowieka? – Zdzisiu, pamiętasz ten dzień? – powiedziałam głośno, choć wiedziałam, że śpi. – Ty wtedy mówiłeś, że mnie będziesz nosił na rękach… – Nosiłem! – dobiegło z sypialni. Zamarłam. – No raz, jak ci się noga omsknęła na schodach – dodał po chwili. Zaśmiałam się. I wtedy poczułam coś dziwnego. Że może to nie była aż tak wielka porażka. Że może czasem warto się śmiać z tego, co zostało. Wstałam, zgasiłam światło w kuchni i ruszyłam w stronę sypialni. – Jutro masz wizytę u urologa, pamiętasz? – No jasne. Założyłem już świeże skarpetki. Z napisem „Super Dziadek”. – Tylko ty byś się cieszył z takiej pary… – ze śmiechem pokręciłam głową. Agnieszka, 46 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Wolę wynajętą klitkę z grzybem na ścianie, niż nowe mieszkanie od matki. Postawiła warunek, którego nie zaakceptuję” „Po śmierci brata związałem się z bratową. Rodzina nas znienawidziła, a sąsiedzi wytykali palcami” „W spadku po przyjaciółce dostałam jej męża. Wolałam wdowca niż swojego darmozjada na kanapie”
„Moja córka kupuje nowe sweterki, a mi oddaje swoje stare łachy. Wstyd mi przed sąsiadkami, że noszę po niej ciuchy”
„Miałam już dość tego traktowania jak ubogiej ciotki. Czułam się niewidzialna. I nawet jeśli moja córka uważa, że mam wszystko, czego potrzebuję, to może najwyższy czas, żeby jej powiedzieć, co naprawdę o tym myślę”.
Nie jestem żadną modnisią, nie łudzę się. Jak człowiek całe życie przepracował, wychował dzieci i zawsze jakoś się trzymał fasonu, to boli, kiedy własna córka traktuje cię jak kontener na ciuchy. Kiedyś to ja kupowałam jej pierwsze bluzeczki, rajstopki, sweterki na zimę. Zawsze musiało być ładnie, porządnie, a jak się dało – i trochę z fasonem. A teraz? Teraz to ona robi zakupy, a mi wciska to, co jej się już znudziło. I nie, to nie są jakieś tam rzeczy do pracy w ogródku. To są te jej „markowe” łachy – za ciasne, za młodzieżowe, bez kształtu. – Mamuś, to jeszcze dobre, weź sobie. Po co ci nowe – mówi mi bez mrugnięcia okiem. A ja potem chodzę do sklepu po chleb w jej wypchanym golfie, co wygląda, jakby go pies przeżuł, i mijam sąsiadkę Danusię w nowej kurtce z wyprzedaży. Miałam już dość tego traktowania jak ubogiej ciotki. Czułam się niewidzialna. I nawet jeśli moja córka uważa, że mam wszystko, czego potrzebuję, to może najwyższy czas, żeby jej powiedzieć, co naprawdę o tym myślę. Lepiej się nie odzywać –Znowu w tym swetrze? – Danusia z naprzeciwka aż się zatrzymała przy śmietniku, z siatką w jednej ręce i spojrzeniem wwiercającym się we mnie jak w rentgenie. – A co, nieładny? – próbowałam się zaśmiać. Wełna niby włoska, ale jakaś taka szorstka. I pachniała… nie wiem, jak to ująć… cudzym perfumami. – Taki… młodzieżowy – rzuciła Danusia, podnosząc brwi. – Moja wnuczka też takie nosiła. Jak miała siedemnaście lat. Już miałam coś powiedzieć, ale zamilkłam. Bo co miałam tłumaczyć? Że to z „dostawy” od córki? Że znowu mi przywiozła torbę rzeczy, bo jej się „przejadły”? Nie. Nic nie powiedziałam. Uśmiechnęłam się kwaśno, skinęłam głową i wróciłam do klatki. W windzie poczułam, że coś mnie w tym swetrze uwiera. Jakby nie wełna, tylko upokorzenie. W domu nie wytrzymałam. Chwyciłam telefon i zadzwoniłam. – Coś się stało, mamo? – od razu zapytała. – Tak. Stało się. Mam już po dziurki w nosie twoich znoszonych szmatek. Nie jestem twoją szafą rezerwową. – Mamo, ale… przecież sama mówiłaś, że szkoda kupować nowe rzeczy… – A ja głupia ci uwierzyłam. Powiedziałam jej prawdę – Mamo, proszę cię, nie rób afery o głupi sweter – westchnęła Monika po drugiej stronie słuchawki. – Przecież ty zawsze mówiłaś, że nie potrzebujesz dużo. Że byle było wygodnie. – Tak mówiłam, jak miałam trzydzieści pięć lat i dwójkę dzieci na głowie. Teraz mam sześćdziesiątkę i ambicję wyglądać jak człowiek, nie jak stara wersja ciebie. – No to, czemu nie pójdziesz do sklepu i sobie czegoś nie kupisz? – Bo może czekam, aż wreszcie się mnie zapytasz, czego mi potrzeba? Zamiast wrzucać mi pod drzwi reklamówkę z dopiskiem „przywiozłam ci kilka rzeczy, mamuś, coś sobie wybierz”. – Przecież chciałam dobrze – wymamrotała. – Wiesz, co mnie najbardziej boli? Że dla siebie masz zawsze nowy płaszczyk, świeżą torebeczkę, perfumy – i świetnie, cieszę się – ale jak chodzi o mnie, to wystarczy byle co. Bo mama to nie kobieta. – Oj, nie przesadzaj… – burknęła. – A może właśnie czas zacząć przesadzać? Bo sąsiadki widzą. Danusia widzi. Nawet listonosz już mi kiedyś powiedział: „Pani Grażynko, córka to chyba ma inną sylwetkę, co?”. – No bo my jesteśmy różnych rozmiarów – próbowała ratować sytuację, ale ton miała już niepewny. – Tak, ale koniec z tym. – Mamo… – Nie kończ zdania. Przynieś mi coś nowego. Albo lepiej – pójdziemy razem. A jak nie, to przynajmniej nie wciskaj mi więcej swoich łachów. Nie zadowolę się byle czym – No dobra – odezwała się Monika trzy dni później, przyjeżdżając bez zapowiedzi. – Mam chwilę. Chcesz jechać do galerii? – Chcę – odpowiedziałam. – Tylko nie wydziwiaj, mamo – mruknęła, zerkając nerwowo na zegarek. – Mam spotkanie z klientką za dwie godziny, więc nie będziemy się rozwlekać. – Spotkanie z klientką, aha – prychnęłam pod nosem. – A dla matki to pięć minut w przymierzalni to już łaska. – Daj spokój – przewróciła oczami. – Zawsze musisz wszystko wyolbrzymiać? – A ty zawsze musisz wszystko bagatelizować? W sklepie przeszłyśmy dwa działy, zanim w ogóle pozwoliła mi się zatrzymać. – Mamo, to jest dział młodzieżowy – syknęła, jakbym próbowała ukraść sukienkę. – No błagam cię, nie będziesz chodzić w bluzce z jakimś napisem. – Czemu nie? Przynajmniej sąsiadki nie pomyślą, że znów coś po tobie noszę. – Mamo, skupmy się. Tu są fajne rzeczy. Patrz, ten sweterek – wskazała coś w odcieniu szaro-beżowej melancholii. – Mdłe. Nie chcę wyglądać jak kostucha. – Co? – zbaraniała. – Chcę kolor. Coś, co sprawi, że Danusia zblednie. – Ty się naprawdę uwzięłaś na tę Danusię… – Bo Danusia przynajmniej wygląda, jakby miała jakieś marzenia. A ja? Przez ciebie wyglądam, jakbym straciła nadzieję. Czułam się jak kobieta Stanęłam przed lustrem w przymierzalni, mając na sobie sweter w kolorze malinowym. Wyciągnęłam go z półki, mimo że Monika marszczyła nos, jakby pachniał kapustą kiszoną. – I jak? – zapytałam, wychodząc do niej. – Za odważnie? – Mamo… – zaczęła tonem przedszkolanki. – No nie wiem. Trochę krzykliwy. – Dobrze. Czyli idealny – uśmiechnęłam się szeroko i zaczęłam się obracać, patrząc w lustrze na swoje odbicie. – Czuję się jak kobieta. – No ale przecież mówiłaś, że lubisz stonowane kolory… – Bo nie miałam wyboru! Bo przez ostatnie pięć lat miałam do wyboru beże albo szarości. – Oj, znowu zaczynasz – westchnęła, ale usiadła na ławeczce i, ku mojemu zdziwieniu, nie skomentowała więcej. – Ty naprawdę nie rozumiesz, co mnie w tym wszystkim tak boli – powiedziałam ciszej, zapinając guziki. – To nie o te rzeczy chodzi. Tylko o to, że ja dla ciebie znikłam. Jesteś zawsze zabiegana, wiecznie zmęczona. A jak trzeba kupić nową marynarkę dla siebie, to nagle masz czas. A dla mnie? To, co zostanie. – Mamo… nie chciałam, żebyś się tak czuła. – Ale się czuję. Bo jak człowiek dostaje tylko to, co komuś zbywa, to zaczyna myśleć, że sam też jest zbędny. Monika spuściła głowę. Przez chwilę myślałam, że się wkurzy, że znowu powie, że dramatyzuję. Tylko szepnęła: – Przepraszam. Byłam przekonana, że ty zawsze dasz sobie radę. – Nie chcę już dawać rady. Chcę żyć. Uśmiechnęłam się krzywo Wyszłyśmy ze sklepu z dwiema torbami. Jedna była jej, druga – w końcu – moja. W środku miałam malinowy sweter, dżinsy bez przetarć i apaszkę w odcieniu turkusu. Stałyśmy przed kawiarnią, a Monika patrzyła na mnie z czymś, co przypominało zmieszanie. – Wiesz… Nie wiem, jak to się stało, że przestałam o tym myśleć – odezwała się po chwili. – O tobie. Znaczy… o tym, co czujesz. – Bo mama to przecież funkcja, nie osoba, prawda? – uniosłam brew, ale tym razem bez jadu. Raczej z westchnieniem. – Nie, mamo… po prostu... Ty zawsze byłaś taka silna. Nigdy nie narzekałaś. – Bo nie miałam, kiedy – uśmiechnęłam się krzywo. – Dzieci, dom, praca. Ale to nie znaczy, że nie miałam potrzeb. Po prostu nikt nie pytał. – No to teraz pytam. Serio. Co byś chciała? – Oprócz tego, żebyś przestała mi wciskać swoje znoszone ubrania? – Oprócz tego – zaśmiała się. – I to już zapamiętałam. – Chciałabym od czasu do czasu pójść z tobą na kawę. Nie między spotkaniami, nie z telefonem przy uchu. Tak naprawdę. Żebym nie czuła się dodatkiem do twojego dnia. – Okej. To, co powiesz na cappuccino teraz, bez telefonu? – zaproponowała i wyciągnęła rękę, żeby wziąć ode mnie torbę. – Czekaj… – zatrzymałam ją. – To moja torba. Sama ją poniosę. W końcu po raz pierwszy nie czuję się jak zbieraczka resztek. Monika uśmiechnęła się ciepło. – I dobrze ci w tym swetrze. Nie wyglądasz w nim jak mama, tylko jak Grażyna. Odzyskałam nadzieję Usiadłyśmy w kawiarni przy oknie. Zamówiłam latte z syropem waniliowym, choć Monika spojrzała na mnie, jakbym właśnie ogłosiła bankructwo. – Przecież zawsze brałaś czarną. – Bo była tańsza – wzruszyłam ramionami. – Jednak dzisiaj nie mam ochoty być ekonomiczna. Mam ochotę być… aromatyczna. Zaśmiała się. Autentycznie. I dopiero wtedy poczułam, że naprawdę jesteśmy matką i córką, nie pracownicą i przełożoną relacji „pomóż mi, ale nie zawracaj głowy”. – Wiesz, czasem się gubię – przyznała, kręcąc łyżeczką w filiżance. – W tym całym bieganiu. Praca, dziecko, faceci, kredyt… Myślałam, że jak nie narzekasz, to znaczy, że wszystko gra. – Nie narzekam, bo już nie ma komu – odpowiedziałam spokojnie. – A czasem, bo sama nie wiem, jak to ująć, żeby nie brzmieć jak maruda. Tylko że to nie znaczy, że nie boli. – Obiecuję, że będę się częściej pytać. – A ja obiecuję, że jak mi coś nie będzie pasować, to powiem. Nie będę siedzieć cicho i z godnością znosić twoich porzuconych sweterków. – Ten malinowy serio ci pasuje – powiedziała nagle. – Wyglądasz jakbyś… jakbyś wreszcie była sobą. Zapadła cisza. Nie taka niezręczna. Raczej… pełna zrozumienia. I może czegoś nowego. Szacunku. Grażyna, 62 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Nasza randka w lesie zamieniła się w grzybobranie. Zamiast czułości na mchu czekało mnie szukanie prawdziwków” „Po śmierci brata związałem się z bratową. Rodzina nas znienawidziła, a sąsiedzi wytykali palcami” „Moją córkę traktują w szkole jak dziecko drugiego sortu. Najgorszy jest powód, dlaczego tak się dzieje”
„Mój zięć co tydzień chodzi do lasu na grzyby, ale wraca z pustym koszykiem. Od razu wiedziałam, że coś tu śmierdzi”
„Koszyk leżał za furtką, jakby go tam specjalnie zostawił. A zięć? Gdy wyjrzałam dalej, zobaczyłam, jak wsiada do auta. W dresie, z czapką z daszkiem. Jakby nie do lasu, tylko do klubu fitness się wybierał”.
Mój zięć raz w tygodniu wychodził do lasu niby na grzyby. A wracał z pustym koszykiem i miną, jakby wrócił z misji ratunkowej, a nie z relaksującego spacerku między sosnami. – Nic nie ma, susza – powtarzał uparcie, chociaż tydzień wcześniej sama widziałam, jak sąsiadka wróciła z wiadrem prawdziwków tak wielkich, że jednego to by na steki starczyło. Ja już swoje wiem. Głupia nie jestem. I choć córka próbowała mnie zbywać: – Mamo, daj spokój, chłop chce odpocząć – to ja swoje podejrzenia miałam. I im dłużej Tomasz wracał z pustym koszykiem, tym więcej różnych scenariuszy zaczęło mi się układać w głowie. Powiem szczerze – mam bardzo bujną wyobraźnię. Tylko że tym razem to była intuicja. A ta mnie rzadko zawodzi. Coś mi tu śmierdziało W sobotę rano Tomasz jak zwykle się zerwał, zanim kogut zapiał, złapał wiklinowy koszyk i zniknął za drzwiami. Nawet nie zdążyłam zapytać, czy śniadania nie chce. Weronika wciąż spała, a ja, jak to ja – wstałam i od razu wzięłam się za swoje poranne rytuały: kawa, okno, lornetka. Nie, nie śledzę sąsiadów. Tylko czasem lubię sobie popatrzeć. A tego dnia, pół godziny po wyjściu zięcia, zobaczyłam coś dziwnego. Koszyk leżał za furtką, jakby go tam specjalnie zostawił. A zięć? Gdy wyjrzałam dalej, zobaczyłam, jak wsiada do auta. W dresie, z czapką z daszkiem. Jakby nie do lasu, tylko do klubu fitness się wybierał. – Weronika, wstawaj! – wbiegłam do pokoju córki. – Twój mąż nie na grzyby chodzi. – Mamo, co znowu...? – Sama widziałam. Koszyk zostawił za furtką i gdzieś pojechał. To mają być grzyby?! – Może jedzie do innego lasu? – Bez koszyka? Córka tylko przewróciła oczami i naciągnęła kołdrę na głowę. Nie odpuszczałam. Bo kiedy wrócił po trzech godzinach, nie miał ani jednego podgrzybka. – A co ty tak pachniesz? – zapytałam słodko. – Co...? Aaa, pewnie jakiś dezodorant mi się rozpylił w aucie... Weronika parsknęła śmiechem, ale mi nie było do śmiechu. Od tej chwili wiedziałam jedno – coś tu naprawdę śmierdzi. Wiedziałam, że trafiłam Od następnej soboty zaczęłam działać z planem. Nie zamierzałam siedzieć z założonymi rękami, podczas gdy mój zięć, zamiast szukać grzybów, gruchał z jakąś panienką w krzakach. Powiedziałam córce, że będę go śledziła. – Mamo, błagam, nie rób scen – jęczała Weronika, jak zobaczyła mnie w samochodzie, z lornetką i termosikiem. – Kochana, nie robię scen, ja tylko obserwuję przyrodę. Może akurat ptaszki dziś zobaczę. Zięć pojechał tym razem w stronę pobliskiego miasta. Pewnie myślał, że nikt go nie widzi. Stanął przy stacji benzynowej, wysiadł, poprawił sobie fryzurkę w lusterku i... wyjął z bagażnika bukiet róż! – No, no, grzyby się poprawiają – mruknęłam pod nosem i zapisałam wszystko w notatniczku. Po dziesięciu minutach na stację podjechał drugi samochód. Czerwony, wypucowany, z błyszczącymi felgami. Z niego wysiadła jakaś lalka – wysoka, blond, w butach za kolano. I co? Mój zięć rzucił się jej na szyję, podał te róże i coś tam szeptał do ucha. Zaparowały mi okulary. Gdy wrócił tego dnia do domu z kolejnym pustym koszykiem, już nie wytrzymałam. – Mam nadzieję, że dzisiaj, chociaż ptaki obserwowałeś? – Co znowu, mamo? – zmarszczył czoło. – Bo widziałam bardzo rzadkiego ptaka. Samczyk z różami dla samiczki na stacji benzynowej. Znasz ten gatunek? Zamilkł. Wiedziałam, że trafiłam. Okłamywał mnie W niedzielę po obiedzie Tomek zniknął w garażu. Weronika zasnęła na kanapie, więc uznałam, że to doskonały moment na rozmowę sam na sam. Znalazłam go, jak siedział w aucie z zamkniętymi oczami, jakby ćwiczył techniki oddychania albo układał przemówienie obronne. – Może wyjaśnisz mi, po co ci były te róże wczoraj? Zamrugał oczami. – Czyli nie pojechałeś z bukietem do blondynki, tylko do lasu, a ona to pewnie pani leśniczyna? – To... koleżanka. Miała urodziny. Stare dzieje, wiesz... Przypadkiem się spotkaliśmy, a że miała imieniny, to... – Przypadkiem? Na stacji benzynowej? Spuścił wzrok. Cisza. A ja już wiedziałam, że muszę wytoczyć cięższe działa. – Powiem ci tak, nie urodziłam się wczoraj. Jeśli robisz coś za plecami mojej córki, lepiej, żebyś się porządnie zastanowił. Bo nie będę milczała. Spojrzał na mnie z niepokojem. – Przysięgam... To nie jest nic złego. Naprawdę. Po prostu... Ona mi pomaga. Przy pewnej sprawie. Zobaczysz, że wszystko się wyjaśni. – Mam nadzieję – prychnęłam. I trzasnęłam drzwiami garażu. Byłam w szoku W następną sobotę nie czekałam, aż zięć znowu pojedzie „do lasu”. Wsiadłam w swój stary samochód i podjechałam pod tę samą stację benzynową. Siedziałam tam pół godziny, sącząc kawę z termosu i udając, że czytam „Poradnik Działkowca”. I się pojawiła. Te same kozaki, torebka na łańcuszku, okulary większe niż oczy. Tym razem wysiadła pierwsza, z jakąś teczką pod pachą. Tomek zajechał dziesięć minut później. Róże? Były. A jakże. Tradycja to tradycja. Wysiadłam z auta, zanim zdążyli się rozsiąść na ławce. – Dzień dobry – rzuciłam słodko. – To pani jest tą słynną… koleżanką? Blondyna spojrzała na mnie zaskoczona, Tomasz zbladł. – Przepraszam, a pani to...? – Teściowa – odparłam z dumą. – Mamo... – jęknął Tomasz. – A ty cicho. Chcę poznać panią, która tak chętnie przyjmuje bukiety od mojego zięcia. Pani jest artystką? Aktorką? A może instruktorką nordic walkingu w lesie? – Właściwie... jestem florystką – odparła kobieta z lekkim uśmiechem. – A pan Tomasz prosił mnie o pomoc w doborze bukietu... dla pani córki. Na rocznicę. Zamarłam. – Co? – Tak, zamówił bukiet niespodziankę. Do tego miałam przygotować album ze zdjęciami ślubnymi, które odnowiłam. Pani córka mówiła, że marzyła o tym od lat... Zięć westchnął ciężko. – Ale kto by pomyślał, że teściowa urządzi mi śledztwo... Poczułam się jak ostatnia głupia. Było mi wstyd Wróciłam do domu jak zbity pies. Weronika siedziała w kuchni i mieszała coś w garnku. – Gdzie byłaś? – zapytała, nie podnosząc wzroku. – Na grzybach – burknęłam i odłożyłam torebkę na blat. Usiadłam ciężko przy stole. Córka spojrzała na mnie podejrzliwie. – Coś się stało? Westchnęłam. – Twój mąż to wbrew pozorom całkiem niezły chłop. Tylko że teściowa z okiem jastrzębia wzięła go za Casanovę. I się ośmieszyła. Weronika przystanęła i spojrzała na mnie z niedowierzaniem. – Mamo... powiedz mi, że go nie śledziłaś? – Nie tylko śledziłam – przyznałam z rezygnacją. – Weszłam jak FBI. A ta jego blond-widmo to... florystka. Bukiet ci szykowała. I album ze ślubu. Cisza. – Właśnie chciał mi to dziś wręczyć... – wyszeptała Weronika. – Zabrać mnie na kolację. Mówił, że wszystko dopiął. Miałam się nie domyślić. No ale gratulacje, mamo. Poczułam, jak mi się uszy czerwienią. – Zrobię ci szarlotkę – wydusiłam. – Taką, jaką lubisz. Na kruchym. – Nie zasłodzisz mi tego, mamo. – Przynajmniej się postaram. W tej chwili wszedł Tomasz z wielkim bukietem i albumem na zdjęcia. – Już chyba nie trzeba mówić, co to miało być – rzucił oschle. – Przepraszam – powiedziałam szczerze. – Naprawdę. Trochę mnie poniosło... – Trochę?! – zawołała Weronika i… zaczęła się śmiać. I jak głupio nie było, śmiałyśmy się obie. Byłam zadowolona Minął tydzień. Weronika z Tomkiem pojechali na weekend do spa, a ja… cóż, zostałam w domu. Sama, z moim poczuciem winy. W niedzielę wrócili na obiad. Weronika przyniosła ciasto, a Tomasz... nowy koszyk. – No, mamo, może tym razem ty pójdziesz do lasu – zażartowała Weronika. – Sama? Z moją wyobraźnią? Jeszcze wrócę z pięcioma kochankami – prychnęłam, ale się uśmiechnęłam. – Przynajmniej jakieś grzyby przynieś – rzucił Tomasz, puszczając do mnie oko. Usiedliśmy razem do obiadu, a ja pomyślałam, że może przesadzam z tymi swoimi podejrzeniami. Może nie wszystko w życiu trzeba rozgryzać jak serial kryminalny. I może nie każdy pusty koszyk kryje zdradę, zbrodnię albo blondynkę w butach za kolano. Jednak ja swoje wiem. I może przesadziłam, ale jak to mówią – lepiej chuchać na zimne. Maria, 78 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Myślałam, że moja rodzina jest idealna, aż odkryłam sekretną teczkę. Okazało się, że całe moje życie było iluzją” „Odkąd przeszłam na emeryturę, czułam się niewidzialna. Wymyśliłam pewien sposób, by jakoś wrócić do pełni życia” „Wolę wynajętą klitkę z grzybem na ścianie, niż nowe mieszkanie od matki. Postawiła warunek, którego nie zaakceptuję”
„Moja teściowa jest jak anioł. Nie dość, że wysprząta mi całe mieszkanie, to jeszcze obiad ugotuje i zrobi zakupy”
„Kiedy wpadła do nas po raz pierwszy, po prostu... wyciągnęła mopa spod zlewu, zakasała rękawy i zaczęła myć podłogę, jakby robiła to całe życie. Od tamtej pory minęło sześć lat. I wciąż nie wiem, czy ona naprawdę jest aniołem, czy ja po prostu coś przegapiłam. Bo to wszystko czasem aż zbyt pięknie wyglądała”.
Nigdy nie wierzyłam w cudowne teściowe. Wszyscy mówili: – Zobaczysz, teściowa to wróg numer jeden. Będziesz się z nią użerać o wszystko, od sposobu obierania ziemniaków po to, czy twoje dziecko ma odpowiednio ubrane skarpetki. Moja mama też ostrzegała – z ironią, ale jednak: – Prędzej diabeł się nawróci, niż teściowa pokocha synową. A potem poznałam mamę Marka. I zupełnie nie wiedziałam, co z tym zrobić. Bo moja teściowa nie pasowała do żadnego z tych ostrzeżeń. Kiedy wpadła do nas po raz pierwszy, po prostu... wyciągnęła mopa spod zlewu, zakasała rękawy i zaczęła myć podłogę, jakby robiła to całe życie. A ja? Stałam w kuchni jak ostatnia idiotka, nie wiedząc, czy mam się cieszyć, czy wstydzić. Od tamtej pory minęło sześć lat. I wciąż nie wiem, czy ona naprawdę jest aniołem, czy ja po prostu coś przegapiłam. Bo to wszystko czasem aż zbyt pięknie wygląda. Nie musiałam palcem kiwnąć Zerwałam się z łóżka, gdy tylko usłyszałam, jak drzwi wejściowe skrzypią. Podeszłam do kuchni i już po zapachu wiedziałam, kto przyszedł. – Rosołek już się gotuje, Edytko – powiedziała Basia, mieszając w garnku z miną babci z reklamy przypraw. – Mamo, ale przecież miała wcześniej dać znać, że wpadniesz – próbowałam nie brzmieć, jakbym była zła, choć trochę byłam. – A tam, mówiłam Markowi, żeby ci przekazał, że zajrzę. Mówił coś? – Mówił... że może, ewentualnie, jeśli nie zapomni, to przekaże. Czyli nie – westchnęłam. – Oj, ten mój syn! Jakby mu w głowie coś poza pracą było. Nie martw się, Edytko. Ja tylko na chwilkę. Tylko zrobię rosół, ogarnę łazienkę, bo widziałam, że ręczniki ktoś znowu porozrzucał, i już mnie nie ma. – Mamo, mogę to zrobić sama – rzuciłam nieśmiało. – Wiem, że możesz. Po co masz się męczyć, jak ja to lubię? – uśmiechnęła się szeroko, zupełnie szczerze. Albo dobrze udawała. Usiadłam przy stole, nieco zbita z tropu. To nie tak, że jej nie lubiłam. Jednak kiedy ktoś regularnie ogarnia ci mieszkanie lepiej niż ty sama – trudno się nie czuć... dziwnie. – A jak tam w pracy? – zapytała, nie przestając obierać marchewki. – A, wiesz... jak to w korporacji. – To dobrze, że chociaż ja mogę ci pomóc. Bo jak nie rodzina, to kto? Spojrzałam na nią. A potem na własne stopy w niepasujących skarpetkach. Miałam dość Teściowa przetarła blat i poprawiła wazonik z kwiatkami, który wcześniej postawiłam byle jak. Nie wiem, jak ona to robiła, ale nawet liście wyglądały przy niej na bardziej wypoczęte. – Masz może jeszcze jedną ściereczkę? Bo ta już mokra, a z oknem trzeba się uporać – powiedziała, zaglądając do szafki, jakby mieszkała tu od lat. – Mamo, nie musisz myć okien. Serio. Za chwilę będą deszcze, to wszystko na marne pójdzie. – Przecież teraz jest słońce! Idealne światło. Zimą to już się nie da, bo zimno, a jak czekamy do wiosny, to będą paskudne smugi. Trzeba działać teraz. Zamknęłam laptopa. Miałam ambitny plan pracy zdalnej, ale kto by się skupił, jak w tle teściowa w legginsach i fartuszku szura po kafelkach z energią trzydziestolatki. – A Marek coś mówił ostatnio, że szukacie większego mieszkania? – Mówił? – spojrzałam na nią podejrzliwie. – A to ciekawe, bo mnie nie zapytał. – Ojej, przepraszam, może coś pomyliłam… Tylko tak rzucił, że pewnie byście się chcieli przeprowadzić, bo tutaj to tak... no, skromnie. – Lubię to mieszkanie – odparłam chłodno. – A Marek nie powinien rozmawiać o takich sprawach z mamą zamiast ze mną. Basia na moment zamarła. A potem... uśmiechnęła się jeszcze cieplej niż zwykle. – Oj Edytko, nie złość się. Przecież tylko pomagam. Wszystko dla waszego dobra, kochanie. Kochanie. I w tym „kochanie” było coś, co zaczęło mnie uwierać. Spojrzałam na nią uważnie – A te przyprawy to zawsze trzymasz tak porozrzucane? – usłyszałam zza lodówki, gdzie Basia buszowała w moich szafkach jak w bibliotece. – Lubię mieć je pod ręką – odparłam, starając się brzmieć swobodnie. – No tak, oczywiście. Twój dom, twoje zasady – powiedziała, ale już przekładała słoiczki według własnego systemu, którego nie znałam i chyba nie chciałam znać. Obserwowałam ją przez chwilę. Miała w sobie coś z perfekcyjnej gospodyni, ale też... z inspektora sanitarnego. Niby robiła wszystko „dla nas”, ale coraz częściej miałam wrażenie, że po prostu mnie sprawdza. – A Marek dzisiaj będzie długo w pracy? – rzuciła mimochodem. – Mówił, że wróci koło dziewiętnastej. – Oho! Znowu przedłużyło... – mruknęła, krojąc pietruszkę. – Co to miało znaczyć? – Nic, nic... Po prostu on tak często teraz zostaje po pracy. Pewnie dużo roboty. W korporacjach to przecież norma, prawda? Spojrzałam na nią uważnie. Czy ona właśnie sugerowała, że mój mąż coś kręci? Że nie potrafię go upilnować? – Mamo, naprawdę doceniam pomoc. Może dziś... nie trzeba aż tak się wysilać? – Oj, kochanie – powiedziała słodko. – Ja nie robię tego dla siebie. Tylko dla was. Wiem, że młodym teraz ciężko. A jak mogę pomóc, to pomagam. Tylko dlaczego ta pomoc zaczynała mnie męczyć bardziej niż praca? Wzruszyłam ramionami W sobotę rano teściowa zadzwoniła, zanim zdążyłam włożyć stanik. – Kochanie, upiekłam drożdżowe. Wpadnę na herbatkę? Chciałam powiedzieć: „Nie, dziś chcę mieć dzień dla siebie, bez zapachów płynu do szyb i rozmów o tym, jak rozrzucam skarpetki”. Ale powiedziałam: – Jasne. Wpadaj. Pół godziny później siedziałyśmy przy stole. – Jesteś dziś jakaś taka... milcząca – zauważyła, zerkając na mnie znad filiżanki. – Coś się dzieje? Wzruszyłam ramionami. Nie chciałam się otwierać, ale nie mogłam się powstrzymać. – Mam wrażenie, że cały czas ktoś mnie ocenia. W pracy, w domu, wszędzie. Czasem nie wiem, czy jeszcze robię coś dla siebie, czy tylko po to, żeby ktoś inny był zadowolony. Teściowa odłożyła filiżankę. – Mówisz o mnie? – Trochę – przyznałam cicho. – Bo ja wiem, że chcesz dobrze. Czuję się, jakbym codziennie zdawała jakiś egzamin. – Naprawdę nie chcę ci robić przykrości – westchnęła głęboko. – Jednak kiedy widzę, że Marek chodzi głodny, bo ty zamawiasz jakieś wegańskie boxy z tofu, to serce mi pęka. On potrzebuje rosołu. Konkretu. – To może Marek sam powinien sobie zrobić ten rosół? – rzuciłam, zanim zdążyłam się ugryźć w język. Zapadła cisza. A potem teściowa się zaśmiała. – No, widzę, że masz pazurki. I dobrze! Tylko nie unoś się tak, dziecko. Miłość wyraża się w różnych formach. Tylko że mnie ta miłość coraz bardziej dusiła. Postawiłam się Zasnęłam dopiero po północy, a o ósmej rano drzwi wejściowe znowu wydały to znajome skrzypnięcie. – Zapomniałam ci wczoraj zostawić buraczków! – zawołała teściowa z przedpokoju. Leżałam pod kołdrą jak sparaliżowana. Marek chrapał obok. Wzięłam głęboki oddech. Czemu ona zawsze wchodzi bez pytania? Wciągnęłam na siebie szlafrok i poszłam do kuchni. – Cześć, mamo – powiedziałam spokojnie, chociaż w środku wrzałam. – Dzień dobry, kochana. Tylko na chwilkę! Zostawię buraczki i zaraz znikam. Chyba że chcesz kawę? – Nie, dziękuję. I... chciałabym chwilkę porozmawiać. Zamarła z ręką w słoiku. – Coś się stało? – Mamo, proszę, nie obraź się, ale... może warto, żebyśmy ustaliły jakieś zasady. Że najpierw dzwonisz, a potem przychodzisz. Albo pytasz, czy możemy się spotkać. Nie chcę, żeby to zabrzmiało niemiło, ale ja też mam prawo do swojej przestrzeni. Spojrzała na mnie z niedowierzaniem. – Ja tylko chciałam pomóc. Ty masz tyle na głowie. Marek mówił, że jesteś zmęczona… – I jestem. Dlatego potrzebuję domu, w którym mogę się wyciszyć. A nie zastanawiać, czy znowu ktoś mi układa ręczniki na nowo. Milczała przez chwilę. Potem odłożyła buraczki na stół. – Rozumiem – powiedziała cicho. – Przepraszam, jeśli przesadziłam. Tylko... ja już chyba nie umiem inaczej. Zawsze byłam taka. – Może czas spróbować – powiedziałam łagodnie. Uśmiechnęła się smutno. – No to... pa. Wyszła i nagle zrobiło się dziwnie pusto. Spojrzałam na niego zaskoczona Minął tydzień, odkąd teściowa przestała przychodzić. Żadnych niespodziewanych odwiedzin, żadnych radosnych telefonów o rosole. W lodówce zrobiło się jakoś pusto. A w powietrzu – cicho. – Coś się stało? – zapytał Marek, mieszając herbatę. – Mama os kilku dni do mnie nie zadzwoniła. – Do mnie też nie – przyznałam, nie patrząc mu w oczy. – Pokłóciłyście się? – Nie. Po prostu... porozmawiałyśmy. I ustaliłyśmy granice. Marek przez chwilę milczał. A potem się uśmiechnął. – No, wreszcie. Nie chciałem nic mówić, ale zaczynała być... wszędzie. Spojrzałam na niego zaskoczona. – Dlaczego mi nie powiedziałeś? – Bo widziałem, że się starasz. Że chcesz być miła. A mama... no, taka już jest. I przyznaję – tęsknię za jej pierogami. – Ja za jej ciastem drożdżowym – westchnęłam. I wtedy zadzwonił domofon. Spojrzeliśmy po sobie. – To pewnie ona – powiedział Marek i wstał. Zanim nacisnął guzik, dodał: – Chcesz, żeby weszła? Zawahałam się. A potem skinęłam głową. – Tak i najpierw ją zapytaj, czy ma ochotę na kawę. Kiedy teściowa weszła do mieszkania, trzymała w rękach blachę ciasta i... bukiet kwiatów. – Na zgodę – powiedziała, całując mnie w policzek. – I żadnego mycia okien – zaznaczyłam z uśmiechem. – Dobrze, dobrze... dzisiaj tylko jem i plotkuję. Usiadłyśmy przy stole. I po raz pierwszy od dawna było po prostu... zwyczajnie. I może właśnie tego potrzebowałam najbardziej. Edyta, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Odkąd przeszłam na emeryturę, czułam się niewidzialna. Wymyśliłam pewien sposób, by jakoś wrócić do pełni życia” „Wolę wynajętą klitkę z grzybem na ścianie, niż nowe mieszkanie od matki. Postawiła warunek, którego nie zaakceptuję” „Po śmierci brata związałem się z bratową. Rodzina nas znienawidziła, a sąsiedzi wytykali palcami”
„Moja wnuczka woli podróżować po świecie niż zostać matką. Chorwacja, Malediwy i inne Dubaje, a zegar biologiczny tyka”
„W czwartek rano zaprosiłam ją na kawę. Przyszła, bo pewnie myślała, że mam dla niej jakiś prezent na drogę. A ja wyciągnęłam zdjęcia. Z porodówek. A obok położyłam broszurkę z kliniki leczenia niepłodności”.
Nigdy nie rozumiałam, co ludzie widzą w tych Malediwach. Leżeć całymi dniami na plaży jak klops, smarować się olejkiem i gapić w błękit – to ma być życie? Moja wnusia już trzy razy tam była. A w międzyczasie Chorwacja, Portugalia, Tajlandia. A dziecka jak nie było, tak nie ma. – Czas nie stoi w miejscu – powtarzałam jej co niedzielę przy rosole. – Urodzisz mi prawnuka czy będziesz tylko po lotniskach biegać? A ona się zawsze śmiała, jakby to był jakiś dowcip, że ma 32 lata, a nadal chodzi sama spać. Tylko że zegar tyka, i to nie zegar, tylko cała bomba z opóźnionym zapłonem. Ja w jej wieku już miałam trójkę. I jakoś żyję. Przecież teraz „kariera”, „rozwój osobisty” i „self-care”. Bzdury na kiju. A prawda jest taka, że niedługo to będzie mogła co najwyżej adoptować kota. Rozmowa, którą odbyłyśmy w zeszły piątek, to było coś, czego Jagoda na długo nie zapomni… Powiedziałam, co myślę – Babciu, tylko wpadłam na chwilę, zaraz lecę na lotnisko – powiedziała, wchodząc do kuchni z tą swoją walizką na kółkach. – A gdzie tym razem? Na Księżyc? – odparłam, odkładając łyżkę od zupy. – Do Portugalii. Surfować – rzuciła, jakby mówiła „jadę po ziemniaki”. – W twoim wieku to się surfuje po porodówce, a nie po falach – mruknęłam. – Babciu, no błagam cię… – jęknęła, rozpinając kurtkę. – Jeszcze się nie zaczęła rozmowa, a ty już z tym samym. – Bo rozmowa nie zaczęła się wczoraj, tylko dziesięć lat temu. I cały czas jest taka sama: ty jeździsz, a ja się pytam, kiedy dziecko. – Babciu, ale ja mam inne priorytety. – Priorytety?! Dziecko to nie kwestia priorytetu, tylko natury. Zegar biologiczny nie czeka na bilety lotnicze w promocji! – A ja nie czekam na życie, które nie jest moje – powiedziała twardo, patrząc mi prosto w oczy. – To nie chodzi o ciebie. Chodzi o rodzinę. O ciągłość pokoleń! – Podniosłam głos. – Babciu, kocham cię, ale nie będę rodzić dziecka, żebyś mogła pochwalić się sąsiadkom! – Nie dla sąsiadek, tylko dla siebie! Bo jak ci się znudzi to twoje surfowanie, to może być za późno. I wtedy nie będzie ani fal, ani dzieci, tylko samotność. I żaden kot cię nie przytuli tak, jak dziecko. Widziałam, jak jej usta drgnęły, ale tylko westchnęła, spojrzała na zegarek i powiedziała: – Muszę jechać. Pa, babciu. Patrzyłam, jak znów ucieka. Nie przede mną. Przed sobą. Widziałam, jak zaciska zęby Od dwóch dni chodziłam zła jak osa. No bo ile można słuchać tego jej „priorytety”, „samorealizacja”, „wolność”? A gdzie odpowiedzialność, instynkt macierzyński i tradycja?! Wzięłam telefon i wykręciłam numer do synowej. – Muszę ci się wygadać. Ta twoja córka znów mi tu nawijała o falach i Portugalii. – Mamo, nie zaczynaj, proszę cię. Jagoda jest dorosła. – A ja nie jestem wieczna! I nie zamierzam umierać bez prawnuka! – To nie ty będziesz go wychowywać… – Nie filozofuj. Tylko zrób coś z nią, bo mi żyłka pęknie. Albo ja się nią zajmę. I to tak, że długo zapamięta. I zajęłam się. W czwartek rano zaprosiłam ją na kawę. Przyszła, bo pewnie myślała, że mam dla niej jakiś prezent na drogę. A ja wyciągnęłam zdjęcia. Z porodówek. A obok położyłam broszurkę z kliniki leczenia niepłodności. – Co to jest? – zapytała. – Prezentacja edukacyjna. – Ty chyba żartujesz… – Jagoda już nawet nie udawała, że ją to bawi. – Owszem, nie żartuję. Ja już sobie wybrałam imię. Dziewczynka – Antonina. Chłopiec – Staś. I nie myśl, że nie umiem obsłużyć wózka. Mam jeszcze sprawne ręce, w przeciwieństwie do twojego podejścia do życia. Wnuczka milczała. Widziałam, jak zaciska zęby. Bałam się o nią Jagoda nie wytrzymała. Przesunęła krzesło tak gwałtownie, że aż zaskrzypiało po podłodze. – Babciu, powiedz mi jedno. Czy ty w ogóle mnie znasz? Czy ty w ogóle słuchasz, co ja mówię? – Znam cię od pieluch, więc się nie wymądrzaj – odparłam ostro. – To dlaczego ciągle mówisz do mnie jak do inkubatora, a nie jak do człowieka?! – Bo człowiek to istota społeczna. A ty żyjesz jak samotny wilk! – Mam życie, które kocham! Mam pracę, przyjaciół, wolność, pasje! Nie każda kobieta marzy o dziecku, babciu! – Nie każda kobieta ma rozum – syknęłam, wstając od stołu. – I nie każda ma babcię, która się jeszcze o nią martwi. – Ty się nie martwisz. Chcesz postawić na swoim. – A ty, przepraszam bardzo, jesteś ofiarą? – Nie! Ale mam prawo do własnych decyzji. – Nawet kotletów nie robisz! Tylko te twoje wegańskie dania i inne paskudztwa! – Bo nie jestem tobą! – wrzasnęła. – I nigdy nie będę! Zrobiło się cicho. Jagoda patrzyła na mnie ze łzami w oczach, a ja… no cóż. Łatwiej krzyczeć niż powiedzieć „boję się, że zostaniesz sama”. – Chcesz dziecka? – dodała cicho. – Kup sobie lalkę. Odwróciła się na pięcie i wyszła. Zatkało mnie Przez trzy dni wnuczka nie odezwała się ani słowem. I ja też nie. Nie, żebym nie chciała. Co chwilę sięgałam po telefon, ale dumę mam. A potem wpadła synowa. – Co się znowu wydarzyło? Jagoda mówi, że ją upokorzyłaś. – Upokorzyłam?! Bo chciałam, żeby nie skończyła sama z roślinkami na parapecie?! – Proszę cię... – usiadła naprzeciwko mnie i spojrzała jak na bombę zegarową. – Jagoda jest dorosła. Może nie chce dzieci. Może nie teraz. Może nigdy. – A ja co? Mam się pogodzić, że moja jedyna wnuczka nie zostanie matką? – Nie obrażaj jej. Ona cię kocha, ale nie pozwoli, żebyś żyła za nią. – Nie żyję za nią! Czy to grzech, że chcę ją zobaczyć szczęśliwą z kimś, kto będzie mówił do niej „mama”? Bożena westchnęła i sięgnęła po herbatę. – Wiesz, że ona myśli, że jej nie akceptujesz? Zatkało mnie. Ja? Nie akceptuję? – Kocham ją, ale nie rozumiem. Jak można nie chcieć dziecka? – Tak samo, jak można chcieć – odpowiedziała łagodnie synowa. Wieczorem nie mogłam zasnąć. Leżałam i gapiłam się w sufit. Byłam szczera Jagoda przyszła w niedzielę. Bez walizki. Z czekoladą w ręku. Pewnie z poczucia winy. Położyła na stół i usiadła naprzeciwko mnie. Dobrze, że wcześniej zrobiłam ciasto. – Napisałaś do mnie list? – spytała, wyciągając z torebki złożoną kartkę. – Napisałam. Bo jak się nie umie mówić bez wrzasku, to się pisze. – Czytałam trzy razy. Nie wiedziałam, że masz w sobie tyle czułości. – Tylko dobrze ją chowam. Żeby mnie nikt nie rozmiękczył – mruknęłam, wycierając ręce o fartuch. – I co, obrażona jesteś? – Nie. Tylko że już wiem, że nie chodziło ci tylko o dziecko. Tylko o strach. Że odejdę, zniknę, będę szczęśliwa bez was. Zamilkłam. Trafiła. – Prawda? – zapytała cicho. – Prawda – przyznałam. – Bo jak ty ciągle gdzieś lecisz, to ja tu siedzę i się pytam: a kto tu zostanie, jak ja odejdę? – Babciu… – położyła rękę na mojej. – Zawsze wracam. I nie wiem, czy chcę mieć dziecko. Jak kiedyś poczuję, że chcę… to ty będziesz pierwsza, która się dowie. – Chyba wcześniej kupię ci ten wózek – odparłam z uśmiechem. Obie się zaśmiałyśmy. I nagle zrozumiałam, że choć nie wygrałam, to nie przegrałam. Bo najważniejsze nie było dziecko. Tylko to, żebyśmy były razem. Zaskoczyła mnie Tydzień później znowu usiadłyśmy przy niedzielnym rosole. Tym razem Jagoda nie miała walizki ani zegarka na nadgarstku. Miała za to luźny sweter, włosy związane w niedbały kok i minę, jakby pierwszy raz od dawna po prostu była. – To, co dziś? – zapytałam, nalewając jej zupy. – Malediwy w planach? – Nie. Dziś planuję zjeść dwie dokładki i zapytać cię o przepis na ten twój rosół. O mało nie wypuściłam łyżki z ręki. – Aż tak ci się w głowie poprzewracało? – Babciu... nie wiem, co będzie za rok. Może znowu mnie gdzieś poniesie. Teraz chcę tu być. Naprawdę. Spojrzałam na nią. I nie widziałam już tej wiecznej turystki. Widziałam kobietę, która już nie ucieka przed sobą. – To mam tylko jedną prośbę – powiedziałam, wyjmując z szuflady małą karteczkę. – Co to? – „Przysięgam, że babcię będę odwiedzać co niedzielę, przynosić ciasto i nie wspominać słowem o surfingu”. Podpisz. – Babciu! – wybuchła śmiechem. – Ty jesteś niemożliwa! – Tylko się zabezpieczam. Podpisała. A potem długo siedziałyśmy przy stole. Nie zostałam prababcią, ale odzyskałam wnuczkę. Teresa, 76 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Szukałem jędrnej gąski, ale w lesie były same oklapłe maślaki. Wróciłem rozczarowany, a jeszcze żona zmyła mi głowę” „W spadku po przyjaciółce dostałam jej męża. Wolałam wdowca niż swojego darmozjada na kanapie” „Mój mąż lubił się mną chwalić przed innymi, ale w domu przypominał mi, że dla niego jestem tylko śmieciem”
„Żałuję, że dałam się namówić na kolejne dziecko. Rodzina jest ważna, ale teraz życie przelatuje mi między palcami”
„Coraz częściej budziłam się w środku nocy z gulą w gardle, z poczuciem straty. Straty siebie. Czułam, że przegapiłam coś ważnego – nie wydarzenie, nie moment – ale całe możliwe życie”.
Jeszcze dziesięć lat wcześniej wyobrażałam sobie zupełnie inne życie. Widziałam siebie na lotnisku, z biletem do Sydney i plecakiem przewieszonym przez ramię. Uśmiechniętą, wolną, z poczuciem, że świat stoi przede mną otworem. Wierzyłam, że wszystko jest możliwe, a czas będzie po mojej stronie. A tymczasem siedziałam na kanapie w poplamionym dresie, z kubkiem zimnej kawy. Trójka dzieci. Dom, który nigdy nie był do końca ogarnięty. Lista rzeczy do zrobienia, której nie dało się zamknąć nawet w trzech dobach. Kochałam ich. Oczywiście, że kochałam. Ale coraz częściej budziłam się w środku nocy z gulą w gardle, z poczuciem straty. Straty siebie. Czułam, że przegapiłam coś ważnego – nie wydarzenie, nie moment – ale całe możliwe życie. Teściowa nas namawiała. A ja zgodziłam się na trzecie dziecko, bo było mi łatwiej przytaknąć niż postawić granicę. Bo miałam nadzieję, że potem znów przyjdzie czas na mnie. Nie przyszedł. A ja coraz częściej czułam, że życie przelatuje mi między palcami. Spojrzałam na siebie – Mamo, gdzie jest mój piórnik?! – zawołał Staś z przedpokoju. – A skąd mam wiedzieć? – odkrzyknęłam, nie odrywając wzroku od patelni. – Wczoraj zostawiłeś go przy stole! – Nie ma go tu! – jęknął. – Poszukaj w plecaku. Albo pod łóżkiem. Albo w swoim wiecznie rozbebeszonym pokoju! – podniosłam głos. Julka zaczęła płakać. Mała też się obudziła i zaczęła marudzić w łóżeczku. Zmieszane zapachy przypalonej jajecznicy i płynu do płukania przytłoczyły mnie bardziej niż poranny hałas. W kuchni panował chaos. Mąż już wyszedł do pracy. Jak zawsze, „musiał się śpieszyć”. – Mamo, a ty się dziś nie ubierasz? – zapytała Julka cicho, wycierając nos w rękaw bluzki. Spojrzałam na siebie. Stary dres, niedopite kakao, rozmazany tusz pod okiem. – Ubrałam się. – A co dziś na obiad? – dopytywał Staś, wracając z piórnikiem w dłoni. – Zupa – burknęłam. – I nie pytaj o deser, bo nie mam siły nawet pomyśleć. Wyszli. Drzwi się zatrzasnęły, a w mieszkaniu zapanowała cisza. Usiadłam przy stole i oparłam głowę na dłoniach. Miałam ochotę krzyczeć. Ale i na to brakowało mi siły. Byłam na skraju wyczerpania Zegar w kuchni tykał głośno, choć wcześniej nigdy tego nie zauważałam. Mała spała w pokoju obok, a ja wreszcie mogłam usiąść w ciszy. Wzięłam telefon. Zdjęcia znajomych. Jedna w Toskanii z kieliszkiem wina. Druga na w dresie, ale tym na egzotycznej plaży. Trzecia właśnie zaczynała kurs programowania. A ja? Zmieniłam dziś cztery pieluchy, ugotowałam zupę, zrobiłam trzy prania i wypiłam zimną kawę. Zadzwoniła mama. – No cześć, kochanie. Jak tam? – W porządku – skłamałam. – I jak dzidzia? Rośnie? – Rośnie. Płacze, je, robi w pieluchę. Jak to niemowlę. – No widzisz, szczęście! – zaśmiała się. – Ciesz się, póki takie małe! Potem dopiero zaczynają się schody! – A ja mam wrażenie, że już jestem na skraju wyczerpania – wymamrotałam. – Co mówisz? – Nic. Później zadzwonię – ucięłam szybko i się rozłączyłam. Spojrzałam na rozrzucone zabawki, butelkę z resztką mleka, która leżała na podłodze. I pomyślałam, że nie tak chciałam żyć. Powiedziałam prawdę Teściowa pojawiła się bez zapowiedzi. Jak zwykle. Weszła z reklamówką jabłek, rozejrzała się po salonie i od razu zaczęła. – A nie mówiłam, że trójka dzieci to prawdziwe błogosławieństwo? – Mówiłaś – przytaknęłam. – I ja, głupia, ci uwierzyłam. – Co ty tak mówisz, dziecko? Przecież zawsze marzyłaś o dużej rodzinie. Sama mi to mówiłaś. – Nie. To ty mi mówiłaś. Tysiąc razy. – Oj, teraz to przesadzasz – parsknęła, siadając ciężko na fotelu. – Masz zdrowe dzieci, dobrego męża, dach nad głową. Czego więcej chcieć? – Siebie – powiedziałam cicho. – Słucham? – Siebie. Chciałabym z powrotem siebie. Tę, która miała marzenia, która miała czas, żeby się rozwijać. Która miała w planie podróże, pracę, naukę języków. A nie życie między kaszką a zmywarką. Zapadła cisza. – Wiesz, że żałuję? – dodałam spokojnie. – Żałuję, że cię posłuchałam. Zostawiłam ją w salonie i poszłam do kuchni. Po raz pierwszy od lat powiedziałam na głos, co naprawdę czuję. Musiałam coś zmienić Wieczorem, kiedy dzieci spały, usiadłam obok męża. Przeglądał coś na telefonie. – Twoja mama dziś była – zaczęłam. – Tak? – Powiedziałam jej, że żałuję, że dałam się namówić na trzecie dziecko. Odłożył telefon. Patrzył na mnie zaskoczony. – Co ty wygadujesz? – To, co czuję. Że jestem zmęczona. Że czuję się, jakby ktoś podmienił moje życie. Że każdego dnia próbuję odnaleźć siebie, ale już nie wiem, gdzie mam szukać. – Przecież mówiłaś, że chcesz… – Wahałam się. A ty i twoja matka mnie przekonywaliście, że przestałam słuchać samej siebie. Milczał. – Myślisz, że jestem złą matką? Bo się przyznaję, że żałuję? – Nie… myślę, że jesteś zmęczona. I że nie potrafię ci pomóc. – Bo nie próbujesz. Jesteś obok, ale nie jesteś ze mną. To nie jest tylko moje życie, rozumiesz? Westchnął ciężko. – Co chcesz zrobić? – Nie wiem jeszcze. Ale coś musi się zmienić. Inaczej zwariuję. Skinął głową. Po raz pierwszy od dawna poczułam, że mnie wysłuchał. Odzyskałam nadzieję W poniedziałek, gdy najmłodsza spała, usiadłam przy kuchennym stole i włączyłam laptopa. Otworzyłam zakładkę z kursem, który kiedyś zapisałam do ulubionych. Kliknęłam „rozpocznij”. Po kilku minutach zadzwoniła teściowa. Nie odebrałam. Wieczorem mąż wrócił wcześniej niż zwykle. – Pomyślałem… może w weekend zabiorę dzieci do siostry? Ty byś została sama, odpoczęła, nie wiem… – Naprawdę? – Tak. Chcesz? Skinęłam głową. – Dzięki – szepnęłam. – I jeszcze jedno. Jeśli chcesz wrócić do pracy, zapisać się na coś… po prostu mi powiedz. Ogarnę dzieci. Serio. – Dobra – powiedziałam z lekkim uśmiechem. – To w weekend zamówię sobie pizzę. I obejrzę film bez przerw co pięć minut. – A może dwa filmy – mrugnął. Uśmiechnęłam się. Naprawdę. Odetchnęłam Weekend minął szybciej, niż się spodziewałam. Po raz pierwszy od bardzo dawna zostałam sama w domu. Bez dźwięku włączonej bajki, bez tupotu małych stóp, bez miliona pytań dziennie. Usiadłam z książką, którą czytałam w liceum i którą teraz znalazłam przypadkiem za szafką. Zamówiłam pizzę. Zjadłam ją gorącą, na talerzu, nie z kartonu, nie na stojąco. Włączyłam film. Cały. Bez przerwy na przewijanie, podcieranie, usypianie. W którymś momencie zdałam sobie sprawę, że płaczę. Nie z tęsknoty. Z ulgi. W niedzielę wieczorem dzieci wróciły rozwrzeszczane i umorusane, jakby wróciły z obozu przetrwania. – Mamo! A ciocia ma psa! I Staś się go bał! – pisnęła Julka, rzucając się na mnie. – Wcale się nie bałem! – oburzył się Staś i dodał cicho – Tylko był duży... – Chodźcie, przytulę was wszystkich – powiedziałam, szeroko otwierając ramiona. Zgarnęłam ich do siebie i mocno przytuliłam. Mąż podszedł powoli i spojrzał na mnie z niepewnością. – Jak było? – Dziwnie – przyznałam. – Ale dobrze. Potrzebowałam tego. – Domyślam się. – Kiwnął głową. – Zasłużyłaś. – I? – I chciałbym, żebyś miała tego więcej. Czasu dla siebie. Czasu na myślenie, na nicnierobienie, na wszystko. Nie chcę, żebyś się wypaliła. Nie chcę cię stracić. Spojrzałam na niego. W jego oczach po raz pierwszy od dawna zobaczyłam coś więcej niż zmęczenie. Zobaczyłam, że zrozumiał. – A ja nie chcę już udawać, że wszystko gra – odpowiedziałam cicho. – Bo nie grało. Ale możemy to ułożyć. Tylko razem. – Razem – powtórzył. I pierwszy raz od miesięcy poczułam, że znów mam w sobie miejsce. Na siebie. Hanna, 33 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Synowa przyniosła mi 4 worki śliwek i powiedziała, że mam zrobić powidła. Nie będę stać przy garach dla tej małolaty” „Mój mąż lubił się mną chwalić przed innymi, ale w domu przypominał mi, że dla niego jestem tylko śmieciem” „Byłam bogata, ale samotna. Wynajęłam sobie kochasia za 5 tysięcy, ale miłości nie da się kupić”
„Mój teść to fleja i stary grzyb. W domu nawet palcem nie kiwnie, ale po przyjemności to pierwszy wyciąga rączki”
„Całe dnie przesiaduje w szlafroku, gapiąc się w telewizor. Do pomocy w domu? Ani myśli. Ale jak się gdzieś szykuje kawałek ciasta albo jakaś panna mignie w telewizji, to zaraz się ożywia”.
Nigdy nie chciałam mieszkać z teściami. Jednak los ma to do siebie, że śmieje się w twarz naszym planom. Koniec końców wylądowałam w domu stetryczałego dziada w kapciach z powypychanymi palcami. Całe dnie przesiaduje w szlafroku, gapiąc się w telewizor. Do pomocy w domu? Ani myśli. Ale jak się gdzieś szykuje kawałek ciasta albo jakaś zmysłowa panna mignie w telewizji, to zaraz się ożywia. I najgorsze – jak już teściowa usiądzie z herbatą, wykończona po sprzątaniu, gotowaniu i dogadzaniu temu capowi, to on z tekstem: – Zośka, zrób mi masaż stóp... No szlag by to trafił. I wiecie co? Chyba czas coś z tym zrobić. Miałam dość – Coś ty tam znowu nagotowała? – dobiegło z salonu, gdzie teść leżał jak wyrzucony rekin na plaży. – Kapuśniaczek, Karolku, tak jak lubisz – teściowa wychyliła się z kuchni, cała w fartuchu, z rozwianym kokiem. – Znowu kapuśniak? A nie mogłaś czegoś normalnego? – burknął, nie ruszając się ani o centymetr. – To może sam coś ugotujesz, co? – wtrąciłam się z kanapy, krzyżując ręce na piersi. – Bo twoja Zośka to już chyba siódmy raz w tym tygodniu zmywa po twoich „obiadowych fanaberiach”. – Oho ho, widzę, że synowa znowu ma okres – teść westchnął teatralnie. – Mam oczy. I jak patrzę, jak leżysz na tym fotelu całymi dniami i nawet palcem nie kiwniesz. – Jowita... – teściowa spojrzała na mnie z wyrzutem. – A ty się, mamo, ogarnij – powiedziałam szczerze. – Przepraszam, ale mam dość. Teść nie potrafi nawet po sobie szklanki od herbaty wynieść, a ty mu jeszcze paznokcie obcinasz jak małemu chłopcu. Może byś zaczęła żyć jak kobieta, a nie służąca? – On już taki jest... – wymamrotała teściowa, spuszczając wzrok. – A właśnie, że czas najwyższy, żeby przestał być – rzuciłam i wstałam. – Bo jak nie, to ja mu zrobię rewolucję. A zaczniemy od dzisiaj. – Rewolucję? A ty kto, żeby się tak panoszyć? – zaśmiał się teść. – Od dzisiaj twoja zmora. Coś we mnie pękło –Może byś mi jeszcze tę skarpetę zszyła? Ta prawa się zaczęła pruć przy palcu – zawołał teść, nadal nie ruszając się z fotela. – To może jeszcze mu wyhaftujesz inicjały złotą nitką? – burknęłam pod nosem, ale wystarczająco głośno, żeby usłyszał. – Coś mówiłaś? – zapytał z udawaną uprzejmością. – Mówię do mamy, żeby się ogarnęła – odparłam. – Bo nie wiem, jak długo jeszcze zamierza cię obsługiwać. – Nie mieszaj się… – próbowała mnie uciszyć teściowa, ale machnęłam ręką. – Mamo, powiedz mi jedno. Ty go kochasz, czy tylko tak z przyzwyczajenia? – Co za pytanie... Przecież to mój mąż – wymamrotała, zerkając nerwowo w stronę teścia. – A on ciebie kocha? – zapytałam wprost. Zapadła cisza. Teść odchrząknął, jakby chciał coś powiedzieć, ale zamiast tego po prostu... pierdnął. – No właśnie – uniosłam brew. – Romantyk roku. – On ma swoje lata... – A ty co, nie masz? Za to masz dwie ręce, głowę na karku i ostatnią szansę, żeby nie skończyć życia jako cień samej siebie. Posłuchaj mnie, mamo, choć raz. Zrobimy tak. Od jutra przestajesz mu gotować. Niech sobie sam coś ugotuje. Przeżyje. – On się wścieknie... – To niech się wścieka. A jak zacznie za bardzo, to zrobię mu taką awanturę, że zacznie po domu chodzić na baczność. – Ty naprawdę tak myślisz? – Już nie myślę. Działam. Nie żartowałam Następnego dnia rano weszłam do kuchni, a tam… cud. Teściowa siedziała przy stole z kubkiem kawy i gazetą. Bez fartucha, bez chochli w ręku. Teścia nigdzie nie było słychać. – No i? Jak się czujesz jako wolna kobieta? – zapytałam z uśmiechem. – Dziwnie. Trochę jakbym coś zaniedbała... – przyznała, spoglądając nerwowo na zegar. W tym momencie drzwi do kuchni się otworzyły i wlazł teść. – Gdzie jest śniadanie? Od pół godziny czekam w salonie na jajka z cebulką! – Nie będzie jajek – odparła cicho, ledwo dosłyszalnie. – Co? – zmarszczył brwi. – Nie słyszałem. – Dzisiaj robisz sobie śniadanie sam. Teść stanął jak wryty. Popatrzył na mnie, potem z powrotem na teściową. – To jakieś żarty? – zaśmiał się nerwowo. – Dobra, dobra, gdzie ta patelnia? – Tam, gdzie zawsze – odparła spokojnie teściowa, wracając do czytania. Teść wyciągnął patelnię, obejrzał ją z każdej strony, potem wziął jajko, stuknął w blat i... rozlał na podłogę. – Jak się to robi?! – A skąd mam wiedzieć? – wzruszyła ramionami. – To tak teraz będzie?! – warknął. – Kobieta w tym domu nic nie robi?! – Robi. Dba o siebie – wtrąciłam się. Uśmiechnęłam się do siebie Teść cały dzień chodził po domu jak zbity pies. Zajrzał nawet do łazienki, gdzie Zośka malowała sobie paznokcie. – Zośka, a może byśmy tak... razem coś obejrzeli, co? – zagadnął niby słodko. – Idź sobie obejrzeć – odparła, zdmuchując lakier z paznokcia. – Co się z tobą dzieje? Ty kiedyś byłaś... no, inna. – Inna, bo głupsza – mruknęłam, przechodząc obok z praniem. Teść spojrzał na mnie, jakbym właśnie opluła mu do talerza, ale nie odezwał się ani słowem. Miałam wrażenie, że coś w nim pęka. A ja? Tylko uśmiechnęłam się do siebie. Wieczorem usłyszałam, jak krząta się po kuchni. Wreszcie zawołał: – Dziewczyny! Chodźcie, zrobiłem kolację! Spojrzałyśmy na siebie z Zośką. – Chodźmy, zobaczymy, czy nas nie otruł – szepnęłam jej do ucha. W kuchni czekał na nas talerz... chleba z masłem i herbata z cytryną. Teść siedział dumny jak paw. – Smacznego! – oznajmił. – A gdzie kiełbasa? – zapytała teściowa. – No... zapomniałem wyjąć z lodówki – podrapał się po głowie. – I tak jest postęp – stwierdziłam. – Kiedyś potrafił wyjąć tylko palec z nosa. – No dobra – westchnął – a może byśmy tak... podzielili się obowiązkami? Zośka spojrzała na mnie z nadzieją. – Chyba mu się coś poprzestawiało. – Albo się wreszcie przestawiło. Z trybu pasożyta na tryb człowieka. Zaczęłam się śmiać Minęły dwa tygodnie, odkąd Zośka odmówiła gotowania. Teść próbował wszystkiego. Raz nawet mył podłogę. – Naprawdę już nie będziesz mi szykować obiadu? – zapytał pewnego dnia. – Nie. – Nawet schabowego nie? – jęknął. – Usmaż, jak cię stać na mięso – odparła sucho. Patrzyłam na nią z dumą. Wreszcie. Wreszcie. – A może... może byśmy poszli razem do kina? – wypalił nagle teść. Obie z Zośką spojrzałyśmy na niego jak na UFO. Zośka zakaszlała z zaskoczenia. – Co takiego? – No... dawno nie byliśmy. Może jakiś film? Komedia romantyczna? Ty lubisz takie... – Ty nienawidzisz – przypomniała mu. – Ale ty lubisz – uśmiechnął się nieśmiało. – A może potem lody? Zamilkłyśmy. Teść pierwszy raz od lat patrzył na nią jak na kobietę. – Co ty na to, mamo? – szepnęłam, trącając ją łokciem. – No dobra... – westchnęła. – Ale od dziś wynosisz po sobie talerz. – Umowa! – krzyknął teść i zerwał się z krzesła jak nastolatek. Zaczęłam się śmiać. Bo może i to był tylko mały krok. Ale jak na teścia to prawie maraton. Zyskałam przyjaciółkę Teść nie przeszedł jakiejś wielkiej transformacji duchowej. To nie jest historia o cudownej przemianie starego piernika w czułego partnera. Ale... przynajmniej przestał zachowywać się jak święta krowa w bamboszach. Teraz po sobie sprząta. A teściowa odkąd się zbuntowała, wygląda młodziej. Nawet zaczęła chodzić na zajęcia zumby i odświeżyła sobie fryzurę. Złapała wiatr w żagle – i to nie w kuchennym fartuchu, tylko w porządnym, czerwonym płaszczu, który kupiłyśmy razem w galerii. – Wiesz, otworzyłaś oczy – powiedziała mi kiedyś cicho, popijając kawę. – Całe życie tylko dawałam, a on... no cóż... tylko brał. – Ja ci to mówiłam od trzech lat. Tylko wtedy wolałaś robić mu kanapki, zamiast słuchać – prychnęłam. Teść też się trochę ogarnął. Ostatnio widziałam, jak szoruje umywalkę. – Nie wierzę – powiedziałam do teściowej. – On to robi naprawdę? – No. Powiedziałam, że jak jeszcze raz znajdę jego włosy w zlewie, to następnym razem wylądują w jego kawie. – I co powiedział? – Że jestem straszna. – A ty? – Że dopiero się rozkręcam – zaśmiała się. Jowita, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Wolę wynajętą klitkę z grzybem na ścianie niż nowe mieszkanie od matki. Postawiła warunek, którego nie zaakceptuję” „Odkąd przeszłam na emeryturę, czułam się niewidzialna. Wymyśliłam pewien sposób, by jakoś wrócić do pełni życia” „Po śmierci brata związałem się z bratową. Rodzina nas znienawidziła, a sąsiedzi wytykali palcami”