Dramatyczny problem młodych w pracy. Są na to szczególnie narażeni i często nieświadomi
Ponad połowa młodych Polaków doświadczyła w swoim miejscu pracy zachowań noszących znamiona mobbingu. Taki wniosek płynie z badania „Młodzi Polacy w szponach mobbingu” UCE Research i platformy ePsycholodzy.pl. Najwięcej osób mówiło o krzyku, przekleństwach i wyzwiskach w miejscu pracy.
Zdaniem autorów badania młodzi często nie zdają sobie sprawy lub nie chcą mówić o mobbingu. Spis treści: Czego doświadczają młodzi w pracy Młodzi często nieświadomi mobbingu Definicja mobbingu Czego doświadczają młodzi w pracy Autorzy raportu „Młodzi Polacy w szponach mobbingu” przygotowali listę 19 sytuacji i problemów kojarzonych z mobbingiem. W badaniu wzięły osoby w wieku od 18 do 35 roku życia. Badani mieli za zadanie zaznaczyć, czy w ciągu ostatnich z sześciu miesięcy doświadczyli jednej ze wskazanych kwestii. 22,2 proc. badanych temu zaprzeczyło, 8,1 proc. badanych nie potrafiło określić, a 6,1 proc. nie pamiętało, czy doświadczyło takich zjawisk. Jak podano, 53,1 proc. uczestników doświadczyło sytuacji lub problemów z podanej listy. Najczęściej badani wskazywali na krzyki, przekleństwa i wyzwiska – 21,4 proc. respondentów. 15,5 proc. badanych było obmawianych w pracy, 14,9 proc. doświadczyło obrażania słownego, a 13,7 proc. badanych wskazało na bezsensowne zadania. Młodzi często nieświadomi mobbingu Ekspert z platformy ePsycholodzy odniósł się do liczby osób, które nie potrafiły określić, czy w ich miejscu pracy jest mobbing. Jego zdaniem młodzi mogą nie zdawać sobie sprawy problemu. – mówi psycholog Michał Murgrabia, jeden ze współautorów badania z platformy ePsycholodzy.pl. Raport powstał na podstawie badania przeprowadzonego metodą CAWI (Computer Assisted Web Interview) wśród ponad 800 Polaków w wieku 18-35 lat. Definicja mobbingu Szczegółowa definicja mobbingu została uwzględniona w art.94 [3] Kodeksu Pracy. Zgodnie z nią mobbing oznacza: Mobbing może być jawny lub ukryty. Do jawnych przejawów należą m.in. otwarte krytykowanie pracownika, fizyczne zastraszanie, czy publiczne kwestionowanie kompetencji pracownika bez konstruktywnej krytyki. Z kolei ukryty mobbing to m.in. rozpowszechnianie fałszywych plotek na temat danej osoby, zmienianie harmonogramu pracy bez powiadomienia pracownika czy ukrywanie informacji niezbędnych do wykonania zadania. Czytaj także: „Oskarżyłam przełożonego o mobbing. On śmieje mi się w twarz, a ja wylądowałam na bruku bez środków do życia” „Mój eks był moim szefem. Karał mnie za to, że od niego odeszłam. Uprawiał mobbing, wykańczał mnie psychicznie” Polskie Zetki są leniwe i roszczeniowe? Cała prawda o pokoleniu Z
„Codziennie słuchałam, że jestem beznadziejna. Byłam szmatą, w którą ona wycierała nogi. To największa trauma mojego życia”
Już prawie zapomniałam, jak to jest normalnie żyć. Teraz biorę leki i leczę się z największej traumy mojego życia...
„Szybko nauczyłam się rozróżniać jej kroki. Ze ściśniętym żołądkiem, nie odrywając oczu od ekranu komputera, nasłuchiwałam, czy zmierza w moją stronę. Jeśli miałam szczęście i dobry dzień, nie zatrzymywała się przy moim biurku”. Częściej jednak musiałam zmierzyć się z falą złośliwej krytyki na dowolny temat, niekoniecznie związany z pracą. Ewa była w tej dziedzinie starą wyjadaczką, potrafiła wymierzać celne ciosy, osłabiające moją i tak już nadwątloną wiarę w siebie. Stanęła za krzesłem, patrząc mi na ręce. Minuty ciągnęły się w nieskończoność, milczenie się przedłużało. Wyrafinowana tortura. Jak w tych warunkach pracować? Nie wytrzymałam i odwróciłam się do niej. Oczy Ewy były pełne satysfakcji, wszystko szło zgodnie z jej oczekiwaniami. – To się do niczego nie nadaje – powiedziała jadowicie, patrząc na mój projekt. – Tak jak ty, ale o tym chyba już wiesz. Dziwię się, że jeszcze cię tu trzymam. Jesteś bezużyteczna. Wiedziałam, że to dopiero początek. Ewa się rozkręcała, potrafiła dużo więcej. Wybierała sobie ofiarę i wyżywała się na niej, podburzając zespół przeciwko nieszczęsnej. Od kilku miesięcy byłam na tapecie. Wciskała mnie obcasami w podłogę, czerpiąc z tego sadystyczną przyjemność. Nie pierwszy raz dowiadywałam się, że wszystko, co robię, to zwykły chłam, do niczego się nie nadaję, jestem głupia i beznadziejna. Mimo to wykorzystywała moje projekty, nigdy żadnego nie odrzuciła. Próbowałam wyjaśnić sytuację, ale tylko pogorszyłam swoje położenie. Ewa nie znosiła sprzeciwu. Powinnam już dawno porzucić firmę, trzaskając drzwiami, ale przerażała mnie sytuacja w branży. Gdziekolwiek się obrócić – redukcje i zwolnienia. Dobra praca była na wagę złota, może warto było trochę pocierpieć, żeby ją utrzymać? O Ewie różnie się mówiło w środowisku. Miała wyrobione nazwisko i kilka dużych sukcesów na koncie, zarząd jej ufał, bo wielkie marki chętnie powierzały jej budowę wizerunku, a to oznaczało pieniądze. Mobbing - cena kariery? Słyszało się tu i ówdzie szeptane wiadomości o złym charakterze Ewy. Opinie były krótkie i dosadne: „wredna suka”, „sadystka”, „psychopatka”. Nie wierzyłam w nie, bo ich źródłem byli ludzie zwolnieni przez Ewę, nierzadko chorzy na nerwicę. Nie wiedziałam jeszcze, że wkrótce podzielę ich los… Praca z nią to był awans do pierwszej ligi, dlatego cieszyłam się jak głupia, kiedy mnie przyjęła. Z początku nie mogła się beze mnie obejść, do tego stopnia, że musiałam poświęcać jej swój prywatny czas. Ewa nie miała dzieci, męża ani nawet kota, siedziała w pracy do późna i wymagała tego samego od zespołu. – Już wychodzisz? Tak wcześnie? – zatrzymała mnie kilka razy o 18. Szybko zrozumiałam, że jeśli chcę z nią pracować, muszę się wykazać większym zaangażowaniem i zapomnieć o zegarku. Oraz o dziecku i mężu, którzy z niedowierzaniem przyjęli do wiadomości, że z pracy wolno mi wyjść dopiero w nocy. – Boisz się jej? Ty, dorosła kobieta ze sporym dorobkiem zawodowym? – podpuszczał mnie Jarek. Dobrze mu było mówić, nie przechodził codziennie tego co ja, a przede mną Marta. Tylko że ona uciekła na długie zwolnienie, które wystawił psychiatra, i nie zamierzała wracać. Ewa znęcała się tylko nad jedną osobą w danym momencie, dla lepszego efektu przeciwstawiając ją zespołowi. Zastraszeni pracownicy dobrze wiedzieli, co mają robić, żeby nie podpaść szalonej szefowej. Chór pochlebców kwitował usłużnymi chichotami co celniejsze odzywki Ewy, tylko najprzyzwoitsze osoby zdobywały się na milczenie. Wiedziały jednak, że zostanie to odnotowane. Ewa miała oko jak jastrząb. I nie zapominała uraz. Nikt nie stanął w mojej obronie, tak jak przedtem Marta nie doczekała się od nas jednego życzliwego słowa. Nie miałam się nawet komu wyżalić, bo koleżanki unikały mnie jak morowej zarazy. Nie chciały podpaść Ewie. „Daj spokój, ona tak zawsze”, „po prostu ma zły humor”, mówiły, uciekając wzrokiem. Gdy szef łamie prawo Utrzymanie pracy było ważniejsze niż przyzwoitość, a na szóstym piętrze naszego biurowca standardy wytyczała Ewa. Stała na piedestale, niedosiężna dla śmiertelników. Nie obchodziły jej przepisy kodeksu pracy, jej było wolno więcej. – Zapuściłaś się – kwitowała Ewa z obrzydzeniem moją trochę zaokrągloną sylwetkę. – Odstraszasz naszych klientów, nic dziwnego, że mamy gorsze wyniki – dodawała, obarczając mnie winą za własne niepowodzenia w negocjacjach. Pod uważnym spojrzeniem szefowej zamieniałam się w niezdolną, brzydką i głupią kobietę, której zaczynały trząść się ręce, kiedy musiała powiedzieć dwa słowa. Nauczyłam się milczeć, żeby nie prowokować ataków, chować głowę w ramiona i przemykać korytarzem. Chciałam stać się niewidzialna. Zaczęłam wierzyć, że jestem beznadziejna, zapomniałam o poprzednich sukcesach, pewności siebie i zwykłej ludzkiej godności. Byłam szmatą, w którą Ewa codziennie wycierała nogi, mnąc ją i targając, zapewne po to, by ją podrzeć. Nie zdawałam sobie sprawy, że chce mnie zniszczyć, nie bacząc na konsekwencje. Z nikim o tym nie rozmawiałam. Wstydziłam się. Codziennie przeżywałam dramat, zmuszając się, żeby pójść do pracy. Mdłości i ból brzucha stały się moimi nieodłącznymi towarzyszami. Kto by pomyślał, że pozwolę doprowadzić się do takiego stanu! Mój upadek postępował stopniowo i niezauważalnie. Nie wiem, kiedy przekroczyłam próg, za którym była emocjonalna pustka. Stałam się ofiarą przemocy, pozwalającą katowi na coraz więcej i więcej. – Masz, to ci pomoże – powiedziała kiedyś Anka, kładąc na moim biurku dwie tabletki. – Skąd to masz? – spytałam zdziwiona, że ktokolwiek zwrócił uwagę na mój godny pożałowania wygląd. Od dłuższego czasu nie mogłam spać, moje sińce pod oczami sięgały brody. – Od lekarza, nie bój się, nie kupiłam na czarnym rynku – Anka wyciągnęła z torebki opakowanie. – Dzięki nim można tu przetrwać i nie zwariować. Zapisz nazwę, przydadzą ci się. – To nic nie da – nie ruszyłam się z miejsca. Anka litościwie wsunęła mi do ręki kartkę z nazwą specyfiku. Tabletki schowałam do szuflady i zapomniałam o nich aż do kolejnego zebrania zespołu. „Przez nią zemdlałam w pracy” Ewa urządzała regularnie takie burze mózgów. Domagała się od pracowników nowych pomysłów, mieszając jednocześnie z błotem dotychczasowe, co nie przeszkadzało jej z nich korzystać. Lubiła czuć, że rozdaje karty, upajała się władzą nad nami. Spotkania odbywały się wieczorem, żeby nie przerywać pracy, jak lubiła podkreślać, i ciągnęły się długo w noc. – Jesteście beznadziejni. Czy ja muszę pracować z nieudacznikami? – Ewa torpedowała każdy pomysł. Wymęczeni ludzie wbijali wzrok w podłogę, bojąc się odezwać. Źle się czułam. Do tego stopnia, że nie byłam w stanie przejmować się szaleństwem szefowej. Już nawet nie marzyłam, żeby pójść do domu, po prostu siedziałam i starałam się nie spaść z krzesła. – A ty co?! Spójrzcie na nią – Ewa mi nie popuściła. – Czy tak wygląda kreatywny pracownik? Zawiesiła głos, czekając na aplauz. Tym razem nikt się nie roześmiał. Ludzie mieli wszystkiego dość. – Muszę wyjść, źle się czuję – powiedziałam niespodziewanie. Nie wiem, skąd miałam śmiałość, żeby się odezwać. Chyba było mi już wszystko jedno. – Widzę. Wyglądasz jak nienormalna – głos Ewy ociekał nienawiścią. – Jeżeli teraz wyjdziesz z pracy, możesz nie wracać. Nikogo tu siłą nie trzymam, jasne? – zwróciła się do wszystkich. – Na wasze miejsca czekają dziesiątki młodych i zdolnych. Nie podoba wam się? To jazda! Nikt nie kwapił się do wyjścia. Ja także siedziałam jak sparaliżowana. Zebranie trwało prawie do północy. Dotrwałam do końca, a potem wstałam z krzesła i film mi się urwał. Zemdlałam. Anka wezwała pogotowie, zanim Ewa jej tego zabroniła. Szefowa nie chciała, by po firmie się rozniosło, że podwładna nie wytrzymała jej metod zarządzania ludźmi. Trzy dni później połknęłam ukryte w szufladzie tabletki. Zadziałały. Pierwszy raz od niepamiętnych czasów się odprężyłam, przestał mnie boleć żołądek, zawroty głowy nie utrudniały życia. „Tak się czułam, zanim zaczęłam pracować z Ewą” – pomyślałam. Już prawie zapomniałam, jak to jest normalnie żyć, teraz na nowo odkryłam komfort dobrego samopoczucia. To jasne, że chciałam je utrzymać. Praca na psychotropach – Ma pani nasilone objawy stresu pourazowego – powiedział lekarz. – Leki pomogą doraźnie, ale najlepsza będzie terapia. I proszę pomyśleć nad zmianami w życiu. Zaczął wypisywać receptę, ale zastanowił się i popatrzył z uwagą. – Co się tam u was dzieje? Nie jest pani pierwszą pacjentką, która przychodzi z takimi dolegliwościami. Pani firma wykupiła abonament w lecznicy, więc widzę, że coś jest nie tak. Z mobbingiem można walczyć w sądzie – powiedział lekarz. – Nie czuję się na siłach o tym rozmawiać – odpowiedziałam. Od dwóch miesięcy jestem na zwolnieniu. Słyszałam, że najnowszą ofiarą szefowej stała się Anka, która bardzo źle to znosi. Dziewczyna nie ma w nikim oparcia, a zespół nadal milczy, bo tak jest najbezpieczniej. Na szczęście mnie to już nie dotyczy. Nie mam zamiaru tam wracać… Więcej prawdziwych historii: „Pomóżcie mi wyleczyć żonę z kompleksów! Od narodzin syna nie widziałem jej ud, brzucha ani pośladków” Mój mąż pije - prawdziwa historia Aleksandry
Mobbing w pracy - czym jest (definicja prawna) i jak się bronić
Mobbing to długotrwałe, nękające działania skierowane przeciwko pracownikowi, które mają na celu poniżyć go, zastraszyć czy ośmieszyć. Mobbingiem jest obrażanie pracownika, wyzywanie go, izolowanie, upokarzanie, grożenie mu.
Mobbing to molestowanie psychiczne, którego celem jest podporządkowanie sobie ofiary. To rodzaj przemocy, który dziś szczególnie związany jest z relacjami w pracy. Najczęściej mobbingującymi są pracodawcy i osoby postawione nieco wyżej w hierarchii. Spis treści: Czym jest mobbing? Jak rozpoznać mobbing w pracy? Mobbing w pracy - kim jest ofiara, a kim dręczyciel? Jak walczyć z mobbingiem w pracy? Czym jest mobbing? Słowo mobbing pochodzi od anielskiego zwrotu „mobb” i oznacza linczowanie kogoś. Międzynarodowa Organizacja Pracy za mobbing uznaje upokarzające zachowania pracownika, którego celem jest zaszkodzenie drugiej osobie. Chociaż mobbing jest zjawiskiem znanym już od dawna, to niestety niewiele osób wie, jak sobie z nim poradzić. Nieustanne komentarze, fala krytyki, hejt, plotkowanie, wyśmiewanie i szykanowanie na oczach innych pracowników to tylko niektóre sytuacje, które można zaliczyć do mobbingu. Jak rozpoznać mobbing w pracy? Mobbing może mieć wiele różnych form. Oto 10 najczęściej powtarzanych zachowań, które są zaliczane do przemocy psychicznej w pracy: ciągłe prześladowanie, nękanie, obgadywanie, krytyka pracy bez powodu, wkraczanie w życie prywatne ofiary i krytyka, groźby ustne, zastraszanie zwolnieniem, zabranianie innym kolegom z pracy rozmów z osobą nękaną, publiczne szykanowanie, zlecanie zadań służbowych, które godzą w kompetencję i godność pracownika. Mobbing charakteryzuje się też: celową agresją, która świadomie wymierzona jest w konkretną osobę, zależnością ofiary od prześladowcy - wysoko postawiony pracownik lub szef czuje się bezkarny, dlatego pozwala sobie na atakowanie innych, bo wie, że nic nie zagraża jego pozycji, specyficzną komunikacją lub jej brakiem - osoba mobbingująca unika rozmów z ofiarą, gdyż uważa się za przedstawiciela wyższej klasy. Często przysłowiowy kat komunikuje się z poniżanym pracownikiem jedynie za pomocą rozkazów, perfidią - złośliwe uwagi, dziwny wzrok, aluzje czy niemiłe żarty wymierzone w jedną osobę to działanie mające na celu skuteczne zaszkodzenie innemu pracownikowi. Ma też odsunąć go od kolegów i sprawić, że będzie odosobniony i nielubiany. Mobbing w pracy - kim jest ofiara, a kim dręczyciel? Ofiarą mobbingu padają najczęściej osoby nieśmiałe, niezintegrowane jeszcze z innymi pracownikami, często nowi w danej firmie. Są to też ludzie zależni, na niższym stanowisku, niemające komu się poskarżyć i z kim porozmawiać o swoim problemie (jak nie zostać ofiarą mobbingu w pracy). Mobber, czyli prześladowca zawsze jest silniejszy, zarówno pod względem psychicznym, jak i pod względem swojej pozycji w firmie. Często bywa to szef, manager, lider zespołu albo ktoś wysoko postawiony. To też osoba ogólnie lubiana w grupie, która ma poparcie i aby poprawić swoje samopoczucie czy własne ego, szuka kozła ofiarnego. Jak walczyć z mobbingiem w pracy? Mobbing jest przemocą psychiczną i stanowi przestępstwo. Jeśli uważasz, że twój kolega z pracy cię mobbinguje, pamiętaj, że możesz i powinnaś z tym walczyć. Co możesz zrobić? Opowiedz o męczącej cię sytuacji pracodawcy i poproś o pomoc (jak udowodnić mobbing w pracy). Dokumentuj przypadki mobbingu i zbieraj świadków oraz dowody. Skorzystaj z pomocy psychologa lub coacha firmowego. Pamiętaj, że pracodawca ma obowiązek zapewnić wsparcie psychiczne pracownikom. Możesz zgłosić skargę do Państwowej Inspekcji Pracy (można to zrobić anonimowo). Ostatecznym krokiem jest skierowanie sprawy do sądu. Zgodnie z Kodeksem Pracy pracodawca powinien przeciwdziałać mobbingowi, a pracownik może żądać od pracodawcy zadośćuczynienia za mobbing. Pracownik - ofiara mobbingu - ma też prawo domagać się odszkodowania za poniesione straty psychiczne. Więcej o mobbingu:Jak radzić sobie z mobbingiem - 9 sposobówZ życia wzięte - sadystyczna szefowa doprowadziła do nieszczęścia! Historia mobbinguMobbing w Polsce. Niektórzy ludzie, gdy dostaną trochę władzy, zamieniają się w potwory. Dlaczego?
Mobbing w Polsce. Niektórzy ludzie, gdy dostaną trochę władzy nad innymi zamieniają się w potwory. Dlaczego?
Nie widziałam się z Kaśką ponad rok, od kiedy zaczęła nową pracę. Dziś nie poznałam jej siedzącej w kawiarni przy stoliku. Z fajnej, energicznej, uśmiechniętej dziewczyny, którą pamiętam, została kupka nieszczęścia. „Tak, wiem jak wyglądam” - powiedziała, napotykając mój przerażony wzrok. „Dokładnie tak się czuję. Ta podła kobieta zniszczyła mi związek, zdrowie, poczucie bezpieczeństwa”. Patrząc na Kaśkę pomyślałam, że akcja podobna do #metoo przydałaby się także wśród ofiar mobbingu.
„To był najgorszy rok mojego życia” - powiedziała Kaśka. Wyglądała źle. Bardzo źle. Szara twarz, przerzedzone włosy, obgryzione paznokcie. Rok temu była przebojową i pewną siebie, zadbaną dziewczyną. Dostała się do wymarzonej firmy na wymarzone stanowisko. Kupiła mieszkanie na kredyt, zaczęła spotykać się z fajnym facetem i wyglądało to bardzo obiecująco. Teraz nie ma pracy, mieszkanie wynajmuje, żeby spłacać kredyt, a sama pomieszkuje u rodziców. Facet odszedł po kilku miesiącach. A ona boryka się z poważnymi problemami ze zdrowiem. Opowiedziałam córce o molestowaniu. Odważyłam się dzięki akcji #metoo „Już po tygodniu wiedziałam, że nie będzie łatwo. Nie wiedzieć, czemu moja nowa szefowa uznała, że jej pokazy siły w zespole będą odbywać się z głównie z moim udziałem. Miałam pecha, zostałam kozłem ofiarnym” - głos Kaśki drżał, gdy to opowiadała. „Byłam publicznie besztana za trzyminutowe spóźnienia, oskarżana o błędy, których nie popełniłam, dostawałam więcej zadań niż reszta ludzi, musiałam pracować do późna, żeby się wyrobić. Sytuacja trwała i trwała. Po jakimś czasie doszły wyzwiska i wycieczki do mojego wyglądu i sytuacji rodzinnej, np. że nic dziwnego, że nie założyłam rodziny i nie mam dzieci, bo kto chciałby mieć w rodzinie takiego nieudacznika. Zastanawiałam się, dlaczego mnie nie zwolni, skoro jestem taka beznadziejna. Po kilku miesiącach pracy złapałam się na tym, że... życzę jej jak najgorzej. W myślach i po pracy mówilam o niej: „wredna jędza, niech ginie w męczarniach, będę tańczyć na jej grobie”. Mądre kobiety nie dźwigają ciężkich laptopów, tylko wybierają ultrabooki HUAWEI Sprawdź! Skala molestowania jest przerażająca! Ale wiele kobiet nadal boi się mówić prawdę... Ten fajny facet, którego poznała i nawet zamieszkali razem miał już dość wiecznej nieobecności Kaśki. Po prostu się wyprowadził i zostawił kartkę - że podczas 75 samotnej kolacji zdecydował, że ich związek to fikcja, bo Kaśka jest związana z pracą i toksyczną szefową. „Jakoś nie miałam siły, żeby o to powalczyć” - tłumaczyła Kaśka. „Byłam tak wykończona, zdołowana i rozstrojona, że po powrocie do domu marzyłam tylko, żeby iść spać. Czasami znieczulałam się drinkami” Gdy Kaśka była o krok od złożenia wypowiedzenia, szefowa nagle ją pochwaliła. Co ciekawe za pomysł, który miesiąc wcześniej ostro skrytykowała. A przez kolejne dni czepiała się kogoś innego. Ale niestety miesiąc miodowy nie trwał za długo, a szykanowanie i mobbing szybko powróciły. Kaśka po 9 miesiącach w nowej pracy podupadła na zdrowiu, zaczęła mieć problemy z jelitami, trafiła nawet do szpitala. Potem na zwolnienie, a następnie za namową rodziców do psychoterapeuty. A że między zwolnieniami ze szpitala i od psychiatry był dzień przerwy - to w tym czasie szefowa ją zwolniła. Po wyczerpaniu się oszczędności wynajęła swoje mieszkanie i pomagają jej rodzice. Nadal jest w słabej formie, ale powoli wraca do zdrowia. Zaczyna nawet przeglądać ogłoszenia o pracę. Niestety odbudowanie poczucia własnej wartości i wiary we własne siły to robota na długie dłuuuugie miesiące. 9 sposobów, jak walczyć z mobbingiem Podobnych historii jest wiele. Takich maltretowanych psychicznie ludzi jak Kaśka są dziesiątki tysięcy. Nie tylko w biurach i korporacjach, ale także w sklepie za rogiem (oglądałyście znakomity film Marii Sadowskiej „Dzień kobiet”?), urzędach, małych firmach. Tam, gdzie władzę ma jeden człowiek i za bardzo nie musi się przed nikim tłumaczyć, albo tłumaczy się jedynie z wyników zespołu, którym zarządza. Okazja czyni z człowieka potwora. Szczególnie z człowieka słabego, z kompleksami, niedowartościowanego. Znacie na pewno słynny eksperyment więzienny Philippe’a Zimbardo? Polegał na podzieleniu badanych studentów na więźniów i strażników. Strażnicy dostali pełnię władzy nad więźniami. Eksperyment przerwano szóstego dnia, bo studenci za bardzo się wczuli w rolę. Zaczęli dopuszczać się coraz bardziej gorszących praktyk, m.in. zmuszając więźniów do symulowania aktów homoseksualnych. Upodlić drugiego człowieka można na wiele sposobów. Szczególnie gdy ma się wpływ na jego życie na co dzień… Ja też miałam kiedyś mobbującą szefową. Nowy zarząd ją nam podrzucił po zwolnieniu poprzedniej. Gdy się wydzierała na ludzi, słyszano ją na całym naszym piętrze. Przeklinała tak, jak by była na budowie, a nie w biurze, była złośliwa i mściwa. Niektórzy zwolnili się po już miesiącu od jej nastania. Ale niestety nie każdy mógł sobie pozwolić na zostanie bez pracy z dnia na dzień. Redaktorki przez nią płakały, nocowały w pracy, bo przecież poprawiały swoje materiały w nieskończoność. A ona odsyłała tekst do zmian np. 30 razy, a potem akceptowała pierwszą lub drugą jego wersję. Pamiętam jeden z jej uroczych komentarzy przy moim projekcie - cytuję: „To jest dno! Rynsztok! Nadaje się do spuszczenia w kiblu”. Konstruktywne uwagi i profesjonalne zachowanie - jak na szefa, mentora, lidera, prawda? Na szczęście po pół roku miałam już nową pracę. Gdy po latach dotarły do mnie wieści, że została zwolniona (niestety nie za maltretowanie ludzi, tylko przestała się firmie opłacać) szczerze się ucieszyłam. I życzę jej z całego serca, żeby w następnej pracy miała za szefa takiego potwora, jakim sama jest. Ciekawe, ile potworów ujawniłaby akcja przeprowadzona przez ofiary mobbingu podobna do #metoo… Więcej komentarzy - polecamy! Macie podobne doświadczenia z szefami? A może znacie ofiary mobbingu? Piszcie! Opublikujemy najciekawsze listy - waszehistorie@polki.pl
Bardziej niż niskie płace, martwią nas ciągła niepewność, brak stabilności i poczucia ważności. O lęku i antypatii do pracy słów kilka.
"W końcu środa. Do weekendu jeszcze tylko 2 dni! 2 dni!!!" Tak, wielu z nas żyje od weekendu do weekendu. Niedzielne wieczory spędzają nam sen z powiek. Obawiamy się poniedziałku, stresu, konfrontacji z szefem i pracy. I nie chodzi o to, że jesteśmy narodem leniwych imbecyli. Wręcz odwrotnie. Pracujemy ponad normę, poświęcamy się, bierzemy nadgodziny. Ale praca wywołuje w nas dziwny lęk. Czego więc się boimy? Dlaczego nie lubimy swoje pracy? Kim są i czego boją się polscy millenialsi? Jak nie wiadomo o co chodzi, to chodzi o kasę! Polacy za swoją pracą nie przepadają. Nie chodzi jedynie o pieniądze, chociaż na to narzekamy najczęściej. Wciąż zarabiamy za mało, czujemy się wykorzystywani i niedoceniani finansowo. Dodatkowo paraliżujący okazuje się strach przed tym, czy starczy nam do 1., czy spłacimy kredyt, czy opłacimy mieszkanie i czy będziemy mieli na podstawowe wydatki. Czkawką odbijają się nam umowy śmieciowe, które nie dają żadnej, ale to żadnej pewności i stałości zatrudnienia. Konkurencja czyha za rogiem Dodatkowo nie czujemy się pewni swojej pracy. Wiemy, że czasy PRL-u, w których dorastali nasi rodzice, dawno się skończyły. Dziś niewielu z nas może pochwalić się, że w jednej firmie przepracowało ponad 10 lat. Jeśli pracujesz gdzieś 5, to i tak można uznać to za ogromy sukces. Wielu z nas dodatkowo przeraża konkurencja. Co roku uczelnie wyższe wypuszczają setki specjalistów, którzy zdobywają nowe kompetencje. Od kandydata na dane stanowisko pracy wymaga się studiów, doświadczenia, znajomości kilku języków obcych. A nasi szefowie? Wcale nie pocieszają. Nie jeden Polak usłyszał już pewnie od swojego pracodawcy, że na jego miejsce znajdzie się ktoś inny - ktoś dużo lepszy. Żyjemy w dobie smutnej świadomości, utwierdzając się, że nie ma ludzi niezastąpionych, bo przecież chętnych nie brakuje. Czy ukończenie studiów gwarantuje znalezienie pracy? Odpowiedź brzmi: "nie!" Zarządzanie strachem Polacy obawiają się też swojego pracodawcy. Reakcji, próśb, narastających obowiązków i żądań. W Polce wiele firm stosuje metodę zarządzania strachem. Coraz częściej dochodzi też do mobbingu. Brak zasad, niepisane reguły, układy i układziki sprawiają, że dla wielu Polaków poranny budzik jest czymś w rodzaju wyroku sądu – znowu praca. Oprócz tego niedocenienie i niepewność jutra sprawiają, że nawet lekka praca za przysłowiowym biurkiem staje się cięższa niż ta w kamieniołomach. Cięższa, bo obarcza psychikę i wpływa na inne sfery życia prywatnego. Dezinformacja i problemy w komunikacji Nie ma nic gorszego, jak pracownik, który w zasadzie nic nie wie. Nie do końca zna swoje obowiązki, o wielu kwestiach dowiaduje się drogą pantoflową, żyje w ciągłej niepewności i niewiedzy. To idealny przykład braku stabilności, który ciąży Polakom bardziej niż nieodpowiednie zarobki. Czy jesteś dzieckiem bumerangiem? Jesteśmy troszeczkę tchórzami... Ponad połowa młodych Polaków najchętniej zmieniłaby swoją pracę na lepszą. Zmieniłaby, ale właśnie strach przed niestabilnym rynkiem pracy oraz niepewność powodują, że decyzję o zmianie odkładamy na później. Bo zmian boimy się tak samo mocno, co zwolnienia. Wolimy ciepłą posadkę, na która narzekamy co wieczór, bo brak nam odwagi, by odejść i poszukać czegoś innego.
Jeśli twój szef nie przestrzega przepisów prawa, możesz się na niego poskarżyć. Podpowiadamy, jak napisać skargę na pracodawcę! Sprawdź!
Każdy pracodawca ma określone obowiązki wobec swoich pracowników. Jeżeli je lekceważy, przez co naraża na szwank twoje dobro, możesz temu przeciwdziałać, prosząc o pomoc odpowiednie instytucje. Podpowiadamy, jakie informacje powinna zawierać skarga na pracodawcę, i do kogo należy ją złożyć. Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi? Skarga na pracodawcę do inspekcji Najpierw spróbuj porozmawiać ze swoim szefem. Jeśli ten nie chce cię wysłuchać, ignoruje składane przez ciebie zastrzeżenia, możesz złożyć skargę na pracodawcę do Państwowej Inspekcji Pracy, a konkretnie do okręgowego inspektoratu (adres znajdziesz na stronie www.pip.gov.pl). Warto wiedzieć. Skargę do PIP może zgłosić nie tylko obecny, ale i były pracownik zakładu, związki zawodowe albo osoba postronna. Pismo do PIP-u musi zawierać następujące informacje: miejscowość i datę sporządzenia skargi, adres okręgowego inspektoratu, do którego je kierujesz (wraz z kodem pocztowym), dane osoby wnoszącej skargę, czyli twoje imię, nazwisko oraz adres, treść skargi – z podaniem dokładnej nazwy i adresu pracodawcy oraz krótki opis sytuacji, która miała lub ma miejsce. Im więcej informacji podasz, tym większa szansa na pozytywne załatwienie sprawy. Inspekcja pracy musi mieć bowiem podstawy do przeprowadzenia kontroli w firmie. Każda skarga na pracodawcę musi być podpisana imieniem i nazwiskiem, bo, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, anonimowe skargi nie są rozpatrywane. Uwaga! Jeśli nie chcesz, żeby pracodawca dowiedział się, że to ty złożyłaś skargę, możesz to zaznaczyć w swoim piśmie. Warto wiedzieć. Skarga na pracodawcę może zostać skierowana także do innych instytucji: urzędu skarbowego, Sanepidu, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wszystko zależy od tego, do jakich konkretnie naruszeń prawa doszło. Jakie są korzyści umowy o pracę? Kontrola w zakładzie Inspektorat powinien w ciągu 30 dni od otrzymania skargi na pracodawcę podjąć odpowiednie działania. Może on bez uprzedzenia przeprowadzić kontrolę w firmie w godzinach pracy, ma prawo przejrzeć dokumenty pracodawcy, wzywać i przesłuchiwać pracodawcę oraz pracowników, żądać próbek surowców i materiałów wytwarzanych w danej firmie. Pracodawca ma obowiązek udostępnić inspektorowi dokumenty i udzielić wszelkich niezbędnych informacji. Jeśli będzie utrudniał mu pracę, popełni przestępstwo i może zostać ukarany grzywną lub karą pozbawienia wolności do 3 lat. Gdyby np. powodem skargi były problemy z wypłatą i ta informacja w wyniku kontroli by się potwierdziła, inspektor ma prawo wydać pracodawcy nakaz zapłaty (nałoży także na niego mandat w wysokości 1000 zł). Dalsza zwłoka w wypłacie wynagrodzenia grozi grzywną w wysokości 5000 zł. Uwaga! Zasadniczo inspekcja pracy może interweniować tylko w przypadku osób zatrudnionych na umowie o pracę. Jednak ma prawo skontrolować także firmę, która zatrudnia wyłącznie na umowy cywilno-prawne (o dzieło lub zlecenie) i sprawdzić, czy praca w ramach tych umów nie jest wykonywana w warunkach, które zobowiązują pracodawcę do zawarcia umowy o pracę. Pozew do sądu pracy Jeśli rozmowa z pracodawcą i kontrola PIP nie pomoże, pozostaje wystąpienie na drogę sądową. Pozew przeciwko pracodawcy składa się w rejonowym sądzie pracy właściwym z uwagi na siedzibę firmy. Gdy masz kłopoty z ustaleniem jej adresu, może to być sąd pracy, w którego okręgu praca jest, była lub miała być wykonywana. Uwaga! Jeśli sprawa dotyczy kwoty wyższej niż 75 000 zł – rozpatrzy ją sąd okręgowy. Na wniesienie pozwu masz 3 lata od dnia, w którym dowiedziałaś się o naruszeniu prawa, czyli np. od dnia, w którym pracodawca nie wypłacił ci pensji. Właściwie napisany pozew powinien zawierać: określenie stron sporu (pracownika i pracodawcy) lub ich pełnomocników, ich adresy zamieszkania (lub siedziby), wartość przedmiotu sporu (czyli twoje żądanie). opis sporu z podaniem dowodów, uzasadnienie, podpis osoby składającej pozew, listę załączników. Brak którejś z tych informacji spowoduje, że pismo nie zostanie przyjęte ze względu na błędy formalne (wtedy sąd wezwie cię do jego uzupełnienia). Składając pozew, jesteś zwolniona z kosztów sądowych. Jednakże, jeżeli kwota, której się domagasz, przekracza 50 000 zł, trzeba będzie zapłacić tzw. wpis stosunkowy, który wynosi 5 proc. żądanej sumy. Licz się z tym, że gdy przegrasz proces, będziesz musiała ponieść pewne koszty, np. zapłacić za opinię biegłego. Uwaga! Jeśli żądanie dotyczy kwoty do 10 000 zł, należy wypełnić specjalny druk (dostaniesz go w sądzie lub znajdziesz na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości www.ms.gov.pl). Sąd rozpatrzy sprawę w tzw. postępowaniu uproszczonym. Problemy w pracy? Idź do sądu
Roszczenia pracownicy związane z mobbingiem
Mobbing jest zagrożeniem współczesnego miejsca pracy. Pojawia się wszędzie tam, gdzie brak jest dobrze wyszkolonej kadry zarządzającej, która radziłaby sobie z rozwiązywaniem konfliktów. Mobbing to zjawisko wielopostaciowe i dlatego trudne do udowodnienia przed sądem.
Pracodawca ponosi absolutną odpowiedzialność za mobbing, niezależnie od tego czy sam się dopuścił tego czynu, czy też jego podwładni, a nawet gdy o tym nie wiedział. Spoczywa na nim obowiązek przeciwdziałania temu zjawisku. Ważne jest jednak, że to na poszkodowanym ciąży obowiązek udowodnienia, że był ofiarą prześladowań. Czym jest mobbing W Kodeksie pracy mobbing został zdefiniowany jako działanie lub zachowanie skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie, ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Chodzi tu o pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru i spółdzielczej umowy o pracę. Zachowania sprawcy mogą polegać na słowach, gestach, wysyłaniu pism. Jednak muszą one mieć postać nękania i być długotrwałe. Nie ma mowy o mobbingu w przypadku jednorazowego incydentu. Zobacz także:Kobieta ofiarą mobbingu Uporczywość oznacza działanie rozciągnięte w czasie, stale powtarzane i nieuchronnie następujące z punktu widzenia ofiary. Natomiast dla oceny długotrwałości istotny jest moment wystąpienia skutków nękania lub zastraszania pracownika oraz uporczywość i stopień nasilenia tego rodzaju działań. Przede wszystkim należy rozważyć, czy okres ten był na tyle długi, aby mógł spowodować u pracownika skutki w postaci zaniżonej oceny przydatności zawodowej, poniżenia lub ośmieszenia pracownika, izolacji lub wyeliminowania go z zespołu współpracowników. Zobacz także: Warunki pracy kobiet Jak dochodzić roszczeń Pracownik dochodzący roszczeń z tytułu stosowania mobbingu powinien wykazać wszystkie okoliczności, z których wywodzi skutki prawne. Tak więc ciężar przytoczenia faktów spoczywa wyłącznie na pracowniku. To on musi przedstawić wszelkie możliwe dowody, które pozwolą jednoznacznie stwierdzić, że był on ofiarą terroru. Szczególne pomocne są dowody w postaci zeznań świadków (niestety często odmawiają pod wpływem presji przełożonych), wiadomości elektronicznych, listów, notatek o obraźliwej treści, zdjęć, nagrań, zaświadczeń lekarza o stanie zdrowia, prowadzenie dziennika, w którym prześladowany będzie odnotowywać wszelkie przypadki zachowań mobbingowych z dokładnym podaniem ich miejsca i czasu. Jeśli zatem pracownik dochodzi roszczeń z tytułu mobbingu musi wykazać przed sądem istnienie dwóch okoliczności: po pierwsze, że w ogóle miał miejsce mobbing, po drugie, że spowodował rozstrój zdrowia. Ponadto należy udowodnić bezpośredni związek między działaniami mobbingowymi i ich następstwami w postaci rozstroju zdrowia. Pomocna w tym zakresie będzie opinia biegłego, najczęściej psychiatry lub psychologa. Jakich roszczeń można dochodzić Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Chodzi tutaj o wyrównanie szkody niemajątkowej, czyli krzywdy, która dotknęła ofiarę: cierpienie fizyczne, psychiczne, dolegliwości bólowe. Nie jest możliwe precyzyjne przeliczenie cierpień na wartości pieniężne. Jednak przy ustalaniu wysokości takiego zadośćuczynienia uwzględnia się ciężar i konsekwencje zdrowotne w tym psychiczne poszkodowanego, jego stan majątkowy, osobisty, wiek prognozy na przyszłość. Taka kompensata krzywdy może obejmować koszty leczenia, a w przypadku spowodowanej rozstrojem zdrowia utraty zatrudnienia, nawet koszty przekwalifikowania do innego zawodu lub przyznanie renty w przypadku utraty zdolności do pracy. Należy podkreślić, iż musi być ona utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Pracownik, który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Takie oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę powinno nastąpić na piśmie z podaniem mobbingu jako przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. Niewskazanie przez pracownika mobbingu jako przyczyny rozwiązania umowy o pracę nie spowoduje jednak nieważności tej umowy. Dla skutecznego rozwiązania stosunku pracy przez pracownika nie ma też znaczenia to, czy pracodawca zgadza się z podaną przez pracownika przyczyną. Jeśli jednak umowa zostanie rozwiązana za porozumieniem stron to wówczas roszczenie odszkodowawcze jest wykluczone. W przypadku, gdy mobbing był prawdziwą przyczyną rozwiązania stosunku pracy, pracownik ma prawo domagać się od pracodawcy odszkodowania, musi jednak dojść do ciężkiego naruszenia obowiązków pracodawcy. Kodeks pracy nie określa kryteriów ustalania takiego odszkodowania. Wskazuje jedynie, że nie może być ono niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę (obecnie 1.386 zł). Jeśli pracownik udowodni, że w związku ze stosowaniem mobbingu przez pracodawcę poniósł wyższą szkodę, będzie mógł domagać się od pracodawcy jej pełnego wyrównania. Roszczenia pracownika ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne. Chodzi tutaj o ten dzień, w którym pracownik powziął wiadomość o rozstroju zdrowia spowodowanego mobbingiem np. otrzymał opinię lekarską, w której stwierdzono jego chorobę. Natomiast w przypadku odszkodowania bieg terminu przedawnienia należy liczyć od dnia rozwiązania umowy o pracę. Skarga do inspekcji pracy Ofiara mobbingu może złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy, która interweniuje u pracodawcy. Spowoduje to, że zauważy on problem w swoim zakładzie i postara się go rozwiązać. Ponadto sojusznikiem prześladowanych pozostają związki zawodowe, które wymuszają przestrzeganie przez pracodawcę przepisów. Obecnie pojawia się również coraz więcej organizacji antymobbingowych, które niosą pomoc poszkodowanym np.
Mobbing - 9 sposobów, jak sobie z tym radzić
Co robić, kiedy szef się na tobie wyżywa?
Od dłuższego czasu czujesz, że atmosfera w pracy staje się nie do zniesienia. Masz dosyć szefa i jego niekończących się uwag. Jesteś świadoma tego, że czegokolwiek byś nie zrobiła i tak czeka cię jedynie skrzywione spojrzenie niezadowolonego przełożonego. Nie lekceważ tego, mobbing w pracy to bardzo poważna sprawa. Jak sobie z tym radzić? 1. Nie zamiataj sprawy pod dywan Nie możesz udawać, że nic się nie dzieje i siedzieć cicho jak mysz pod miotłą. Takie zachowanie jedynie może pogorszyć sprawę i wzmocnić napastliwość szefa. Musisz zacząć stawiać granice. Jeżeli do tej pory sprawiałaś wrażenie, że nic nie przeszkadza ci w zachowaniu przełożonego, nie dziw się, że on bezkarnie nadal pozwala sobie na niemiłe uwagi pod twoim adresem. 2. Mów jasno, że nie życzysz sobie obraźliwych uwag Owszem, jesteś osoba podwładną wobec szefa, ale nie znaczy to, że masz w milczeniu przyjmować wszystko, co on mówi. Relacje między wami powinny opierać się wyłącznie na sprawach służbowych i merytorycznych. Jeżeli szef zaczyna robić uwagi skierowane bezpośrednio w twoją osobę i nie dotyczą one pełnionych przez ciebie obowiązków, nie zgadzaj się na to. Nie bój się, że ktoś usłyszy twoje nieporozumienia z szefem. To on powinien się wstydzić, jeśli jego zachowanie jest niestosowne. 3. Uświadom szefa, że masz za dużo obowiązków Nie pozwalaj na to, by szef zarzucał cię coraz to nowymi obowiązkami. Jeśli już ledwo wyrabiasz się z zadaniami, powiedz, że potrzebujesz pomocy. Jeśli szef faktycznie się na ciebie uwziął, może specjalnie obarczać cię zbyt wieloma rzeczami naraz. 4. Nie daj się wykorzystywać Twój szef wydaje ci polecenia, żebyś załatwiała jego prywatne sprawy? Pora z tym skończyć. Ty też masz swoje prywatne życie i nie możesz wyręczać go w jego obowiązkach, a po pracy jeszcze zamiast do domu jechać do szkoły odebrać jego dzieci. Nie daj sobie wmówić, że powinnaś spełniać wszystkie polecenia szefa. Jeżeli wykraczają one poza twoje obowiązki, spokojnie, ale stanowczo odmów ich wypełnienia. 5. Wzmocnij swoją samoocenę Jeżeli w oczach szefa jesteś osobą niepewną i zahukaną, możesz być łatwym celem do wyładowania swoich frustracji. Szef musi czuć respekt i szacunek do ciebie, wtedy nie pozwoli sobie na zbyt wiele. Zadbaj zatem o swoją samoocenę. Po pierwsze nie zapominaj o mnóstwie zalet, które posiadasz, a po drugie dbaj o dobre samopoczucie i wygląd. Po pracy rób rzeczy, które uwielbiasz i są dla ciebie radością. Uśmiech na twarzy i pozytywne patrzenie na świat pozostanie aż do kolejnego dnia w pracy. Pewna siebie z łatwością odeprzesz każdy atak. Zobacz też: Wymówki, dlaczego spóźniłaś się do pracyJak zmotywować pracownika?Jak przygotować się na rozmowę o podwyżce?6 rad na stres w pracy 6. Weź przykład z asertywnych współpracowników Nie wiesz, jak reagować na docinki szefa? Ucz się tego od kolegów z pracy. Możesz obracać słowa w szefa w żart lub odbijać piłeczkę. Zobacz, że osoby, które mają tzw. cięty język, nie borykają się zazwyczaj z mobbingiem. 7. Zajrzyj do kodeksu pracy Ważne jest, by twoje argumenty były słuszne i trudne do zbicia, jeśli będziesz konfrontować się z szefem. Poradź się zatem znajomej prawniczki, jak możesz walczyć z mobbingiem lub zajrzyj do kodeksu pracy. Jest mnóstwo przepisów mówiących o tym, jakie konsekwencje czekają szefa, który stosuje mobbing wobec pracowników. 8. Poradź się Krajowego Stowarzyszenia Antymobbingowego Na szczęście istnieją instytucje odpowiedzialne za zwalczanie mobbingu w pracy. Należy do nich np. Krajowe Stowarzyszenie Antymobbingowe. Napisz do nich list, opisz swoją sytuację, a na pewno pomogą ci we właściwy sposób. 9. Odejdź z firmy Niestety, jeśli szef nie wykazuje chęci zmiany i nic nie powstrzymuje go przed stosowaniem mobbingu, lepiej odejdź z pracy. Pozwalanie na długotrwałe dręczenie i wyżywanie się na tobie niesie za sobą zagrożenie dla twojego zdrowia psychicznego. Nie pozwól na to, by praca cię wyniszczała. Odejdź od szefa tyrana. Na pewno prędzej czy później znajdziesz pracę marzeń. Zobacz też: Wymówki, dlaczego spóźniłaś się do pracy Jak zmotywować pracownika? Jak przygotować się na rozmowę o podwyżce? 6 rad na stres w pracy
Zaczyna się niewinnie: koleżanka prosi cię byś pomogła jej w pracy, została za nią po godzinach, napisała sprawozdanie... i nie wiadomo kiedy zdajesz sobie sprawę z tego, że ktoś tobą sprytnie manipuluje!
Zaczyna się niewinnie: koleżanka prosi cię byś pomogła jej w pracy, została za nią po godzinach, napisała sprawozdanie... i nie wiadomo kiedy zdajesz sobie sprawę z tego, że ktoś tobą sprytnie manipuluje! Fot. Fotolia Choć jednoosobowe firmy nie należą w Polsce do rzadkości, większość z nas pracuje w zespole. Natrafiamy tam na różnych ludzi: jedni podchodzą do swoich obowiązków profesjonalnie, starając się wypełnić swoje zadania samodzielnie, inni... lawirują sprytnie wyręczając się innymi. Oczywiście każdy z nas jest tylko człowiekiem i każdy ma czasami prawo do poproszenia o pomoc, wcześniejszego zwolnienia się z pracy czy przyznania się do pomyłki i braku wiedzy podpowiadającej jak wyjść z danego problemu. Wzajemna pomoc buduje dobrą atmosferę w zespole. Jednak chyba każdy z nas spotkał na swej zawodowej drodze kogoś, kto ciągle wysługuje się innymi. Bez względu na to, czy taka sytuacja wynika z wyrafinowania czy jest następstwem losowych zdarzeń, takich jak np. powracające infekcje u małego dziecka, czy problemy osobiste, ważne, by pomagać, ale... z umiarem. Jeśli twoja koleżanka wciąż prosi cię o pomoc, a ty nie jesteś w stanie powiedzieć: "nie", prędzej czy później dopadnie cię frustracja, uczucie złości i poczucie wykorzystywania. A takie emocje z pewnością nie odbiją się na twojej psychice korzystnie. Dlatego warto zawalczyć o siebie i włączyć asertywność! Dlaczego warto sobie pomagać? Każdy z nas może kiedyś znaleźć się w trudnej sytuacji i prosić o pomoc. Wtedy przydać się może ktoś, kto ma wobec nas dług wdzięczności, ktoś kto z ochotą przyjdzie nam z pomocą. Jednak najczęściej bywa tak, że osoba, która nagminnie prosi nas o pomoc i zruca na nasze barki własne obowiązki, nie dostrzega naszych potrzeb, lub zwyczajnie je bagatelizuje. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź jest prosta: bo sami staramy się wytłumić nasze potrzeby! Jeśli koleżanka po raz kolejny opowiada o chorym dziecku, którym nikt z rodziny nie może się zaopiekować, ze słodką minką prosi nas o zastępstwo i nawet nie pyta o nasze plany i pozostałe obowiązki, czas najwyższy głośno o nich wspomnieć! Zwykle nie odmawiamy współpracownikom również dlatego, że boimy się, co o nas pomyślą inni. Nikt przecież nie chce uchodzić za osobę niekoleżeńską. Prawda jednak jest taka, że o wiele mniej szacunku budzą w nas osoby, które przez swą nieasertywność wykonują pracę nie tylko za siebie, lecz również za innych. Dlatego jeśli czujesz się wykorzystywana, powiedz, że na pierwszym miejscu stawiasz własne zadania i obowiązki, którym nie sprostasz, gdy wciąż będziesz brać na swe barki dodatkowe zadania! Dlaczego warto odmawiać? Nie każdemu słowo "nie" przychodzi z łatwością. Zwłaszcza, jeśli spodziewamy się, że koleżanka może być nie tylko zaskoczona naszą odmową, lecz także urażona. Złe emocje, które wkraczają wtedy do rozmowy mogą nieoczekiwanie popsuć wasze stosunki, albo nawet atmosferę w całym zespole. Jak uniknąć rozhisteryzowanego tonu? Zadbaj o swój komfort i spokojnie zakomunikuj, że tym razem nie możesz wyręczyć koleżanki. Nie tłumacz się, nie przytaczaj jako argumentu statystyk mówiących ile razy wyręczałaś kogoś w obowiązkach. Pamiętaj, że tłumaczy się nie tylko winny, ale też i ten, który czuje się zobowiązany wobec rozmówcy. A to ty powinnaś w tej sytuacji rozdawać karty, czy mówiąc inaczej, przerwać rozgrywkę, w której byłaś na czyjeś skinienie. Taka strategia naprawdę popłaca! Nie pozwól zatem wciągnąć się w utarczki i emocjonalne przepychanki. Jeśli czujesz, że rozmowa zmierza w niekorzystnym dla ciebie kierunku, po prostu ją przerwij zaznaczając, że wrócicie do tematu później. Nie zapomnij dodać, że zdania już nie zmienisz. Warto przemyśleć również inną kwestię: czy nie zastosować wobec sprytnej koleżanki reguły wzajemności! Jak to zrobić? Nieroszczeniowym tonem zacznij prosić o pomoc, zastępstwo. Jeśli współpracownica się zgodzi- twoje poczucie frustracji znacząco spadnie. A jeśli koleżanka wymiga się i tym razem? Wówczas możesz być pewna, że więcej o pomoc cię nie poprosi! Nie warto... kłamać Wstyd przed odmową i urażeniem innych często prowadzi nas do kłamstwa. Zdarza się bowiem, że łatwiej zmyślić na poczekaniu historyjkę np. o zarezerwowanych biletach do teatru czy wizycie w poradni, by lepiej i skuteczniej umotywować swoją odmowę. Taka strategia jest jednak dobra na krótki dystans. Pamięć ludzka najlepiej rejestruje fakty, a nie wymyślone opowieści. Szybko może więc wyjść na jaw, że nie pamiętasz tytułu sztuki, na której byłaś poprzedniego wieczora, albo nazwy przypadłości, na którą leczysz się u specjalisty. Poza tym, podawanie długich wyjaśnień odmowy niesienia pomocy spotkać się może z zarzutami nieszczerości. Dlatego lepiej nie tłumaczyć się zbytnio i poprzestać na bardziej ogólnikowych stwierdzeniach. Informacja o tym, że masz już inne ważne plany powinna dać sprytnej koleżance do myślenia, zanim znów poprosi cię o pomoc. Odmowa osobie, która wciąż się nami wyręcza nie jest rzeczą łatwą. Na pewno jednak jest korzystniejsza dla nas niż ciągłe zgadzanie się na zastępowanie innych w obowiązkach, które powinni przecież wykonywać sami. Tekst: Joanna Bielas / MW Media
Mój szef mnie prześladuje, czyli mobbing w pracy
Mobbing jest systematycznym i długotrwałym nękaniem psychicznym ofiary. Najczęściej ma na celu poniżyć, ośmieszyć lub odizolować daną osobę od reszty grupy. Jak rozpoznać mobbing i do kogo zwrócić się o pomoc w przypadku jego pojawienia się w miejscu pracy?
Czym jest mobbing? „Mobbing” to słowo wywodzące się z języka angielskiego. Pochodzi od wyrazu „mob”, czyli natłok, tłum, obleganie czy napastowanie. Termin ten oznacza systematyczne, długotrwałe prześladowanie psychiczne jednostki lub grupy osób przez innych współpracowników: przełożonych, kolegów lub podwładnych. Osoba prześladująca, czyli mobber, ma często wyższy status w grupie niż ofiara. W mobbingu agresja i znęcanie psychiczne najczęściej są utajone i nie mają otwartego charakteru. Pozornie relacja między prześladowcą a ofiarą jest formalna i poprawna, pozostali pracownicy mogą nie zauważyć niepokojących sygnałów lub pozostać na nie obojętni. Po czym rozpoznać mobbing? Jedną z najważniejszych cech mobbingu jest manipulacja uczuciami ofiary. Mobber dąży do wzbudzania w osobie prześladowanej poczucia lęku, upokorzenia, a nawet chce go zniszczyć psychicznie. Długotrwałe nękanie ofiary może doprowadzić ją do poważnych problemów zdrowotnych. Ofiara mobbingu jest zastraszana. Dostaje bezpośrednie lub pośrednie komunikaty na temat zagrożenia pozycji zawodowej i bezpieczeństwa. Wzbudzanie lęku może być wywołane także przez nadmierne kontrolowanie pracy oraz izolowanie ofiary od reszty pracowników. Polecenia służbowe mobbera mogą celowo przekraczać zakres kompetencji osoby prześladowanej lub przeciwnie, być zbyt proste do wykonania. Głównym celem takiego zachowania jest wzbudzania poczucia winy u ofiary. Mobbing jest czymś więcej niż wymaganiem od pracownika pełnego zaangażowania w pracę zawodową. Jeśli zostały wytyczone jasne zasady powierzonego zadania, pracodawca ma prawo pociągnąć do odpowiedzialności za jego niewykonanie. W przypadku mobbingu pracownik jest karany za coś, czego nie zrobił. Relacje interpersonalne są zaburzone i rozmyte. Poniżanie ofiary jest najczęściej spotykaną formą mobbingu. W takiej sytuacji osiągnięcia zawodowe i kompetencje pracownika są podważane przez prześladowcę, który nie waha się przed użyciem obraźliwych gestów i sarkazmu wobec swojej ofiary, wyśmiewania go czy publicznego komentowania jej wyglądu. Kryteria mobbingu Jeżeli pracownik zauważy wcześniej wymienione zachowania pracodawcy, przed wkroczeniem na drogę prawną powinien zastanowić się i odpowiedzieć sobie na następujące pytania: czy nękanie jest uporczywe i długotrwałe ( minimum 6 miesięcy)? Sędzia będzie musiał ustalić, czy odczucia ofiary miały charakter subiektywny czy obiektywny. Czy jest w stanie wypowiedzieć pisemnie umowę o pracę (jest to konieczne w walce o odszkodowanie)? Czy sprzeciwiał się działaniom mobbingu i jego skutkom? Czy wystąpił u niego uszczerbek na zdrowiu (stwierdzony przez lekarza)? Czy posiada dowody mobbingu? Zobacz też: Jak pokonać stres w pracy? Mobbing a prawo Osoba prześladowana może zaczerpnąć porady prawnej w Państwowej Inspekcji Pracy. Według art. 943 § 2. Kodeksu pracy mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Osobą dopuszczającą się mobbingu nie musi być pracodawca, lecz może to być przełożony lub współpracownik. Pracodawca jest zobowiązany przeciwdziałać mobbingowi (art. 943 § 1. K.p.). Art. 943 §3 K.p. jest podstawą odpowiedzialności pracodawcy, daje pracownikowi możliwość dochodzenia zadośćuczynienia pieniężnego od pracodawcy za utratę zdrowia spowodowaną mobbingiem. Przedstawione zadośćuczynienie nie zostało określone w Kodeksie pracy dlatego na podstawie art. 300 K.p. stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego (art. 445 K.c. oraz art. 444 K.c.). Dodatkowo jeżeli mobbing był przyczyną rozwiązania umowy o pracę, pracownikowi przysługuje prawo dochodzenia od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 943 §4. K.p.). Kiedy pracownik zacznie podejrzewać, że wobec niego stosowany jest mobbing, powinien powiedzieć o tym rodzinie lub bliskiej osobie i wspólnie zaplanować postępowanie. Nigdy nie należy lekceważyć zachowania, które wskazuje na mobbing w miejscu pracy. Zobacz też: Skąd się bierze wypalenie zawodowe?