Neutral – Hipoalergiczne kapsułki do prania tkanin kolorowych
Zmagasz się z alergią, a może masz małe dziecko? Jeśli tak, to doskonale wiesz, jak ważny jest dobór odpowiedniego produktu do prania - takiego, który nie uczuli, będzie delikatny, a przy tym odpowiednio zadba o czystość twoich ubrań, pościeli czy ręczników. Zapomnij o tradycyjnych proszkach, żelach czy kapsułkach! Wymień swój dotychczasowy środek do prania na Neutral – Hipoalergiczne kapsułki do prania tkanin kolorowych. To nowość, która sprawi, że twoje ubrania będą czyste, a wrażliwa skóra (zarówno twoja, jak i twojego maluszka) nie będzie narażona na reakcje alergiczne. Co najlepsze - kapsułki nie zawierają sztucznych barwników i kompozycji zapachowych, a także posiadają certyfikat Astma-Allergi Danmark i Allergy Certified! Sprawdź! Marka: Unilever Cena rekomendowana: 39,99 zł
Czy istnieje taki płyn do płukania, który idealnie zmiękczy tkaniny i przy okazji nie podrażni skóry? Jak się okazuje - tak! Z pomocą przychodzi Neutral Hipoalergiczny płyn do płukania, który zadba jednocześnie o ciebie i twoje ubrania. Produkt jest bezpieczny dla skóry wrażliwej i skłonnej do alergii. Został przetestowany i przebadany dermatologicznie - posiada też certyfikat Astma-Allergi Danmark, Allergy UK i Allergy Certified! Neutral Hipoalergiczny płyn do płukania cudownie zmiękcza ubrania, nie posiada barwników i jest bezzapachowy, dlatego świetnie sprawdzi się w przypadku skóry wrażliwej lub dziecięcych ubranek! Marka: Unilever Cena rekomendowana: 22,90 zł
800 plus i Dobry Start już nie dla każdego dziecka. Zmiany od lipca, jest oficjalna decyzja prezydenta
800 plus co do zasady przysługuje każdemu niepełnoletniemu dziecku. To się jednak za jakiś czas zmieni i pojawi się jeden nowy warunek otrzymania świadczenia. Chodzi o obowiązek nauki w szkole należącej do polskiego systemu edukacji. Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę nowelizującą 800 plus i Dobry Start.
Przepisy wejdą w życie już 1 lipca 2024 roku, ale rzeczywista zmiana przyznawania świadczeń nastąpi od kolejnego okresu rozliczeniowego. Spis treści: Świadczenie 800 plus Istotne kryterium otrzymania 800 plus Kiedy wejdą w życie przepisy? Świadczenie 800 plus Do tej pory świadczenie 800 plus przysługiwało na każde dziecko do 18. roku życia, niezależnie od dochodu rodziców. Rodzice lub opiekunowie prawni musieli jedynie składać wnioski do ZUS na nowe okresy rozliczeniowe. Jak podaje infor.pl, 7 czerwca 2024 roku prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. Podpisana ustawa wprowadza pewną zmianę w możliwości uzyskiwania 800 plus i Dobry Start. Istotne kryterium otrzymania 800 plus Pojawi się istotne kryterium. Wypłata świadczeń 800 plus i Dobry Start będzie uzależniona od tego, czy dziecko realizuje: Obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego Obowiązek szkolny Obowiązek nauki w przedszkolu lub szkole należącej do polskiego systemu edukacji Zmiana dotknie więc obywateli Ukrainy mieszkających w Polsce. Jeśli będą chcieli otrzymywać te świadczenia, będą musieli zapisać swoje dzieci do placówki edukacyjnej w Polsce. Kiedy wejdą w życie przepisy? Choć przepisy wejdą w życie już w lipcu, to rozwiązanie będzie dotyczyć okresu od 1 czerwca 2025 roku oraz roku szkolnego 2025/2026. Skąd to opóźnienie? Otóż przyznanie świadczenia 800 plus wiąże się z okresem rozliczeniowym trwającym od 1 czerwca do 31 maja następnego roku. Świadczenie na obecny okres zostały już przyznane, a ustawa nie działa wstecz. Czytaj także: 1500 zł dla rodziców. Już od października rusza nowy program Nie masz pomysłu na szybki obiad dla dziecka? Te dania zrobisz nawet w 30 minut! Szybki obiad na słodko i słono „Mąż ma pretensje, że odkładam kasę z 800 plus na przyszłość córki. Wolałby mieć ją w portfelu i trochę poszaleć”
1500 zł dla rodziców. Już od października rusza nowy program
Od października 2024 rusza program Aktywny Rodzic. Prezydent podpisał ustawę o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka. Rodzicom dzieci będą przysługiwać trzy formy wsparcia – Aktywni Rodzice w Pracy, Aktywnie w żłobku lub Aktywnie w domu. Istotnym kryterium będzie aktywność zawodowa rodziców.
Pogodzenie roli matki i pracowniczki jest sporym wyzwaniem. Zadaniem programu Aktywny Rodzic jest wsparcie rodziców w łączeniu ról zawodowych z rolami rodzicielskimi. Po uwzględnieniu 800 plus rodzice najmłodszych dzieci będą mogli liczyć nawet na 2300 zł wsparcia co miesiąc. Spis treści: Świadczenia dla rodziców najmłodszych dzieci Czy rodzice dziecka muszą być aktywni zawodowo? Kiedy wnioski do Aktywny Rodzic? Świadczenia dla rodziców najmłodszych dzieci Program aktywny rodzic wprowadzi trzy formy wsparcia dla rodziców małych dzieci w aktywności zawodowej, aktywni rodzice w pracy, aktywnie w żłobku, aktywnie w domu. Aktywni rodzice w pracy – chodzi o zapowiadane już wcześniej „babciowe”. Świadczenie to będzie przysługiwało rodzicom aktywnym zawodowo w wieku od 12 do 35 miesięcy życia. Wyniesie 1500 zł. Rodzice będą mogli przeznaczyć te pieniądze na dowolny cel. Aktywnie w żłobku – świadczenie to ma zastąpić obecne dofinansowanie w wysokości 400 zł do opłaty za pobyt dziecka np. w żłobku do lat 3. Wsparcie to wyniesie do 1500 zł miesięcznie na dziecko lub do 1900 zł na dziecko z niepełnosprawnością. Aktywnie w domu – będzie ono przysługiwało pozostałym rodzicom np. nieaktywnym zawodowo lub takim, którzy nie będą uprawnieni bądź nie zdecydują się na wymienione wyżej formy pomocy. Warunkiem będzie rezygnacja z rodzinnego kapitału opiekuńczego. Wsparcie to będzie działało podobnie jak obecny rodzinny kapitał opiekuńczy, z tą różnicą, że będzie możliwość uzyskania środków na każde – w tym pierwsze i jedyne dziecko – w wieku od 12. do 35. miesiąca życia. Wyniesie ono 500 zł na 24 miesiące. Na jedno dziecko będzie mogło być pobierane wyłącznie jedno z tych świadczeń. Rodzice będą mieli jednak możliwość zmiany jednego świadczenia na inne, w zależności od swojej sytuacji i potrzeb. Czy rodzice dziecka muszą być aktywni zawodowo? W obecnym projekcie ustawy znalazł się warunek aktywności zawodowej. Co do zasady ma on dotyczyć zarówno matki, jak i ojca dziecka. Wymóg ten będzie dotyczył tylko jednego rodzica w przypadku deklarowania przez niego samotnego wychowywania dziecka. Aktywność zawodowa jest rozumiana jako: Praca zawodowa (podlegająca obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, np. osoby na umowie o pracę, zlecenie, przedsiębiorcy i osoby współpracujące) Pobieranie zasiłku macierzyńskiego, chorobowego, opiekuńczego, wyrównawczego lub świadczenia rehabilitacyjnego Podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu Podleganie ubezpieczeniu w KRUS przez okres co najmniej 12 miesięcy Kiedy wnioski do Aktywny Rodzic? Jak czytamy w projekcie ustawy, wypłatą i prowadzeniem spraw związanych z programem „Aktywny rodzic” będzie się zajmował ZUS. Rodzice będą mogli skorzystać z programu od 1 października 2024 roku. Więcej szczegółów dotyczących wniosków pojawi się prawdopodobnie bliżej startu programu. Czytaj także: Formalności po urodzeniu dziecka 2023 10 przepisów na zupy dla dzieci w każdym wieku Zawody dla kobiet – które są najlepiej opłacalne?
Marzanna to symbol końca zimy i początku wiosny. Jak ją zrobić na kilka sposobów i o co chodzi z jej topieniem?
Marzanna to niewątpliwy symbol wiosny, szczególnie uwielbiany przez dzieci. Zwyczaj topienia lub palenia marzanny (kukły wykonanej ze słomy i owiniętej białym płótnem) jest zakorzeniony w pogańskich obrzędach ofiarnych, miał zapewnić urodzaj w nadchodzącym roku. Jak zrobić marzannę z bibuły?
Marzanna to bogini słowiańska, symbol zimy i śmierci, którą niszczono (palono lub zatapiano) w celu odżegnania nieurodzajnej pory roku. To od niej pochodzi nazwa kukły, którą współcześnie już tylko dzieci topią w Pierwszy Dzień Wiosny: by pożegnać dawną porę roku i przywitać nową. Spis treści: Jak zrobić marzannę? Jak zrobić marzannę z bibuły? Co symbolizuje marzanna? Kiedy topi się marzannę? Jak zrobić Marzannę DIY? Marzannę - w zależności od wieku dziecka - można wykonać z papieru i bibuły, namalować lub przyozdobić włóczką i materiałami drewnianą, kuchenną łyżkę. Jeśli zależy ci na topieniu Marzanny, pamiętaj, że musi być wykonana z materiałów przyjaznych dla środowiska - słomy, siana, sznurka, trocin. Możesz także jedynie zanurzyć ją w wodzie, a następnie wyjąć i wyrzucić zgodnie z zasadami segregacji śmieci. Do zrobienia marzanny potrzebujesz: starych gazet, niepotrzebnych ubrań, sznurka, bibuły, makaronu, dwóch kijków (jeden o długości około 1,5 metra i drugi o długości 0,5 metra). Jak zrobić marzannę krok p​o kroku: Zacznij od połączenia ze sobą kijków przy pomocy sznurka w kształt krzyża. Słomę lub gazetę wykorzystaj do owinięcia rąk marzanny - całość przymocuj w prosty sposób przy użyciu sznurka. Głowę wykonaj z owiniętych w bibułę trocin (lub gazety zgniecionej w kulę) i zamocuj na wierzchołku kijka. Bibułę potnij w paski i przymocuj klejem do głowy marzanny, tworząc włosy. Ubranie marzanny wykonaj z kolorowej bibuły lub pociętej koszulki (na przykład w kwiatowe wzory). Zdobne korale wykonaj z makaronu nawleczonego na sznurek. ​ Jak zrobić marzannę z bibuły? Prostą, a jednocześnie kolorową marzannę możesz wykonać też w całości z bibuły. Może być ona mała i symboliczna lub mieć rozmiary tradycyjnej marzanny. Najpierw spory kawałek jasnej bibuły zwiń w kulkę, tworząc głowę. Możesz narysować minę przy pomocy cienkiego markera. Następnie przygotuj tułów, gniotąc kolejny kawałek bibuły i przyklejając do głowy. Tak samo przygotuj ręce. Następnie udekoruj marzannę przy pomocy pociętych kawałków bibuły. Baw się kolorami i kształtami, a efekt będzie naprawdę niezwykły. Marzanna: co symbolizuje? Morena, Mora, Śmierć - tak nazywano Marzannę, słowiańską bogini, w dawnych czasach symbol zimy oraz utraty życia. Jej palenie lub topienie miało swoje uzasadnienie w czasach pogańskich: tworzona przez ludzi kukła była symbolem tego trudnego okresu i aby przegonić zimę, a także zapewnić ciepłą, rodzącą życie urodzajną wiosnę, niszczono jej podobiznę. Topienie Marzanny nie było niewinną zabawą, a swego rodzaju rytuałem. Dawało nadzieję na przyjście wiosny, ale podczas tego procederu zdarzały się wypadki i tzw. złe wróżby: jeśli dotknęło się pływającej Marzanny, miała tej osobie uschnąć ręka lub jeśli człowiek obejrzy się za siebie po dokonanym obrządku - zachoruje. Potknięcie się podczas topienia marzanny, zwiastowało śmierć w nadchodzącym roku. Kiedy topi się Marzannę? Zwyczaj topienia Marzanny w XXI nie ma wydźwięku negatywnego, jest jedynie często atrakcją dla dzieci, które w ten sposób żegnają zimę. W dzisiejszych czasach zwyczaj topienia Marzanny przypada na 21 marca i wciąż obchodzona jest w wielu miejscach w Polsce, również przez chrześcijan. Na początku XV wieku duchowni pragnęli zakazać tego zwyczaju. Topienie Marzanny starano się zastąpić innymi wydarzeniami, takimi jak tworzenie kukły Judasza i zrzucanie jej z kościoła. Marzannę można także spalić, ale jest to rzadki proceder z uwagi na niebezpieczeństwo - zazwyczaj w pożegnaniu zimy uczestniczą dzieci, więc zasadne jest bardziej jej topienie, aniżeli palenie. Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 08.03.2021. Czytaj także: Pierwsze oznaki wiosny Pierwsze wiosenne kwiaty Wiosenne porządki w ogrodzie
Ferie zimowe z dzieckiem w Polsce. 5 pomysłów na rodzinny wyjazd
Ferie zimowe kojarzą się przede wszystkim z ośnieżonymi stokami i aktywnym wypoczynkiem. To właśnie w tym czasie narciarskie kurorty przeżywają największe oblężenie. Polskie góry to doskonały wybór, ale dobrze bawić się można także w mniej oczywistych miejscach. Gdzie najlepiej wyjechać na ferie z dzieckiem? Przedstawiam kilka propozycji.
Ferie zimowe w 2023 roku rozpoczną się 16 stycznia, a zakończą 26 lutego. Ministerstwo Edukacji przedstawiło następujące terminy dla poszczególnych województw: 16 – 29 stycznia 2023 r. – woj. lubelskie, łódzkie, podkarpackie, pomorskie, śląskie 23 stycznia – 5 lutego 2023 r. – woj. podlaskie, warmińsko – mazurskie 30 stycznia – 12 lutego 2023 r. – woj. kujawsko-pomorskie, lubuskie, małopolskie, świętokrzyskie, wielkopolskie 13 – 26 lutego 2023 r. – woj. dolnośląskie, mazowieckie, opolskie, zachodniopomorskie Gdzie najlepiej wybrać się z dzieckiem na ferie? Oto mój wybór. Spis treści: Karpacz Białka Tatrzańska Sandomierz Wieliczka Lidzbark Warmiński Ferie zimowe z dzieckiem w Karpaczu Karpacz to niewielkie malownicze miasteczko położone w samym sercu Karkonoszy, które zarówno latem, jak i zimą wprost tętni życiem. Turyści pokochali je za piękne położenie, znakomite trasy narciarskie oraz moc atrakcji dla małych i dużych. Ci, dla których ferie oznaczają przede wszystkim szaleństwo na stoku muszą koniecznie odwiedzić stację narciarską Winterpol Karpacz Biały Jar z kolejką linową. To aż 3 oświetlane i dośnieżane trasy o dł. 600 m, 800 m i 1 100 m, a dla najmłodszych przedszkole narciarskie z wyciągiem dywanowym o dł. 50 m. Jeśli nie mamy własnego sprzętu, bez problemu wypożyczymy tu narty i deski snowboardowe. Na miejscu znajduje się też szkoła jazdy. Dla początkujących przygotowano bogatą ofertę zajęć indywidualnych i grupowych. Jeśli nie mamy ochoty na narty, możemy też pojeździć na sankach w Centrum Rekreacji i Sportu „Kolorowa”. Dwuosobowe sanki pomieszczą dziecko i rodzica, a odpowiedni profil toru saneczkowego zapewni bezpieczeństwo i uniemożliwi wypadnięcie sanek z rynny. Ci, którzy od sportów zimowych wolą spokojniejsze atrakcje, również znajdą tu coś dla siebie. Dzieci z pewnością będą zachwycone podziemną multimedialną ekspozycją „Karkonoskie tajemnice”, Miejskim Muzeum Zabawek, czy Parkiem Bajek, gdzie przy specjalnych budkach można wysłuchać najpopularniejszych baśni i legend. Najmłodsi będą mogli nacieszyć oko wystawą klocków lego, ci nieco starsi zaś słynną świątynią Wang, czyli obowiązkowym punktem wycieczki do Karpacza. Ferie zimowe w Białce Tatrzańskiej Niekwestionowanym liderem jeśli chodzi zimowe kurorty, jest oczywiście Zakopane. W czasie ferii jest tam jednak dość tłoczno, a nie każdy lubi przeciskać się z dzieckiem w tłumie. Zamiast do Zakopanego możemy więc wybrać się z rodziną do pobliskiej Białki Tatrzańskiej. Ta niewielka miejscowość podhalańska położona w sąsiedztwie równie kameralnej Bukowiny Tatrzańskiej to idealne miejsce dla miłośników nart. Znajduje się tutaj kilka ośrodków narciarskich i wyciągi takie jak Zebra, Kaniówka czy Wierch Horników. Białka to także znakomite miejsce, by rozpocząć swoją przygodę z narciarstwem biegowym. Na górskiej grani pomiędzy Jankulowskim Wierchem a Koletnicą Białczańską wytyczono pięć łagodnych pętli. Ich długość wynosi od 1250 do 4380 metrów (łącznie blisko 14 km), a różnica poziomów mieści się w przedziale 30-62 m. Po aktywnym wypoczynku warto dać sobie czas na relaks. Termy Bania, z których słynie Białka Tatrzańska to miejsce, którym będą zachwycone zarówno dzieci, jak i dorośli. Gdy na dworze mróz da nam się we znaki, z przyjemnością zanurzymy się w wodzie o temperaturze od 34°C do 38°C. W strefie Zabawy na najmłodszych czekają całoroczne zjeżdżalnie, karuzele wodne, armatki i kaskady, basen ze sztuczną falą, a także grota z gejzerem i najprawdziwszy wodospad. Ci starsi powinni odwiedzić Ruską banię, saunę fińską, łaźnię parową oraz groty solne. Ferie zimowe w Sandomierzu Ciekawą alternatywą dla wyjazdu w góry jest Sandomierz, czyli miasteczko dobrze wszystkim znane z serialu „Ojciec Mateusz”. Znajdziemy tu zresztą muzeum poświęcone słynnemu księdzu- detektywowi, liczne pamiątki dla fanów produkcji, a nawet Dworek Ojca Mateusza, czyli hotel z restauracją znajdujący się w bliskim sąsiedztwie malowniczej Winnicy Dominikańskiej. Tuż obok znajduje się Zamek Królewski z Muzeum Okręgowym i piękna sandomierska starówka z prostokątnym rynkiem. Starsze dzieciaki zaciekawi na pewno Podziemna Trasa Turystyczna, czyli rozciągający się pod staromiejskimi kamienicami system piwnic i tuneli, gdzie wysłuchać można ciekawych legend sięgających czasów najazdów Tatarskich z XIII w. Ci młodsi niezapomniane chwile przeżyją w JuraParku w Bałtowie, który znajduje się ok. 50 km na północ od Sandomierza. Główną atrakcją parku są naturalnej wielkości rekonstrukcje dinozaurów, które podziwiać można, wybierając się na spacer po kompleksie. Na miejscu odwiedzimy także Muzeum Dinozaurów, Zwierzyniec Bałtowski, Park Miniatur oraz wesołe miasteczko. Jeśli nie wyobrażamy sobie ferii bez nart, to na terenie JuraParku znajdziemy też… stok narciarski. Będąc w Sandomierzu, warto odwiedzić znajdujący się w okolicy zamek Krzyżtopór w Ujeździe, a w zasadzie jego ruiny. To niesamowite miejsce będące niegdyś jedną z największych tego typu budowli w Europie, robi ogromne wrażenie. Jest tu mnóstwo miejsca do biegania i odkrywania tajemniczych przejść i tuneli, a to z pewnością spodoba się najmłodszym. Ferie zimowe w Wieliczce Wieliczka to przede wszystkim Kopalnia soli, czyli ekscytująca wyprawa pod ziemię. Można tu zobaczyć wykute w soli komory, w tym najpiękniejszą z nich kaplicę św. Kingi, a także podziemne jeziora i solne rzeźby. Zwiedzanie kopalni może być ciekawą przygodą dla całej rodziny, jednak najlepiej wybrać się tam ze starszymi dziećmi. Trasa z przewodnikiem ma bowiem długość 3 kilometrów i trwa blisko 3 godziny. Dodatkowo po drodze zwiedzający pokonują aż 800 schodów, co dla młodszych dzieci może być zbyt męczące. Polecam wybrać program zwiedzania przeznaczony dla rodzin, np. Śladami Legend. Na miejscu można zjeść obiad lub napić się kawy w znajdującej się 125 m pod ziemią Karczmie Górniczej lub w Bistro Posolone. Z młodszymi dziećmi śmiało można wybrać się za to do Tężni Solankowej. Wizyta w tym miejscu przynosi relaks i odprężenie, a przede wszystkim pomaga oczyścić drogi oddechowe, w tężni powstaje bowiem naturalny aerozol solny, przypominający ten znad morza. To idealne miejsce dla alergików i mieszkańców wielkich miast, gdzie trudno o czyste powietrze. Ciekawym jego elementem jest wieża widokowa o wysokości 22 metrów, z której można podziwiać panoramę parku. Z Wieliczki warto zrobić sobie wycieczkę do pobliskiego Krakowa. W dawnej stolicy Polski znajdziemy wiele ekscytujących atrakcji dla dzieci, m.in. Zoo w Lesie Wolskiego, czy History Land, gdzie obejrzymy ogromne interaktywne makiety zbudowane w całości z klocków Lego i przedstawiające najważniejsze wydarzenia z historii naszego kraju. Trafimy tu na rekonstrukcję bitwy pod Grunwaldem, obrony Jasnej Góry, zobrazowanie osady w Biskupinie i wiele innych. Miejsce to z pewnością rozbudzi wyobraźnię i przekaże dzieciakom solidną dawkę wiedzy. Ferie zimowe w Lidzbarku Warmińskim Na ferie zimowe warto także pojechać na Warmię. To region o bogatej historii, pełen zamków i –podobnie jak pobliskie Mazury – jezior. W odległości zaledwie kilkunastu kilometrów od Lidzbarka Warmińskiego znajdują się dwa zbiorniki – jezioro Wielochowskie i jezioro Symsar, gdzie przy odpowiedniej pogodzie można spróbować wędkarstwa podlodowego. Ogromną atrakcją Lidzbarka Warmińskiego jest gotycki Zamek Biskupów Warmińskich, w którym niegdyś rezydował sam Ignacy Krasicki. Dziś znajduje się tutaj muzeum oraz hotel z restauracją i spa, gdzie warto zajrzeć na relaksacyjny masaż czy zabieg na twarz i ciało. Dzieciom natomiast polecam otwarte kilka lat temu Termy Warmińskie, czyli jedno z nielicznych miejsc w północnej Polsce, które wykorzystuje zdrowotne właściwości wód termalnych. Dla najmłodszych przygotowano brodzik z fontanną, armatkami wodnymi i statkiem do zabawy, dla nieco starszych dzieci zaś basen uniwersalny z wodospadem oraz grotą i oczywiście zjeżdżalnie. Niedaleko Term można również pojeździć na nartach. Ośrodek Sportów Zimowych Krzyżowa Góra wyposażony jest w dwa wyciągi, kilka tras narciarskich o różnym stopniu trudności (w tym trasę narciarstwa biegowego), a także liczący 450 m tor saneczkowy. Po szaleństwie na stoku dobrym pomysłem będzie udać się do pobliskiej Tężni solankowej, a stamtąd na spacer po malowniczym parku w dolinie Symsarny. Jeśli mamy ochotę na wycieczki po okolicy ciekawe miejsca dla dzieci to także: Obserwatorium Astronomiczne w Olsztynie, Warmiolandia, a także zamek w Reszlu. Czytaj także: Dokąd na narty z dzieckiem? Jak zaplanować zimowy wyjazd z dzieckiem Pomysły na ferie zimowe w mieście
„Mąż zostawił mnie dla kochanki, bo zatraciłam się w macierzyństwie. Zapomniałam, że on też potrzebuje miłości i czułości”
„Przeniosłam się do pokoju małego, żeby przez cały czas był pod moją czujną opieką. Marian nakłaniał mnie do powrotu do małżeńskiej sypialni, ale tylko go ofuknęłam. On zupełnie nic nie rozumiał. Dziecko wymaga stałej troski i opieki matki. Jego pomysły, żebyśmy zajmowali się Piotrusiem na zmianę, tylko mnie rozśmieszyły”.
Moja mama zawsze uważała, że jestem stworzona do życia w luksusie i obracania się w wysokich sferach. Uwielbiała snuć opowieści o wspaniałym życiu, jakie wiodła w dworku na Kresach. Zaszczepiła we mnie przekonanie, że pochodzenie predestynuje nas do zajmowania eksponowanego miejsca w świecie. Miałam zaplanowane życie w każdym szczególe Bogaty mąż, piękny dom z ogrodem, eleganckie przyjęcia i dwójka idealnych dzieci. Kiedy skończyłam liceum, mama uznała, że powinnam iść na dobre studia. Myślałam o jakimś uniwersyteckim kierunku humanistycznym, ale moja zapobiegliwa rodzicielka od razu wybiła mi to z głowy. – Oszalałaś – oburzyła się. – Tam są same baby. Znajdę ci coś odpowiedniego – zapowiedziała i zakończyła rozmowę. Dwa dni później oznajmiła, że zacznę studiować na SGGW na wydziale związanym z żywieniem. Uznała, że to bardziej praktyczny kierunek, łatwiej po nim będzie o pracę. – No i będziesz miała kontakty z młodymi ludźmi z innych wydziałów, tych bardziej męskich – mrugnęła porozumiewawczo. Studiowanie raczej mnie nudziło, ale życie studenckie okazało się bardzo ekscytujące. Imprezy w klubach i prywatki zajmowały mi większość czasu. Na jednej z takich zabaw poznałam Mariana. Był średnio przystojny, za to zabawny i miły. Studiował coś związanego z technologią drewna, był na ostatnim roku. Nad ranem odprowadził mnie do domu. Następnego dnia zadzwonił i zaprosił mnie na spacer. Niech będzie – pomyślałam, chociaż raczej wolałabym kino albo klub. Zawiózł mnie do ogrodu botanicznego w Powsinie. Nigdy tam nie byłam i nie miałam pojęcia, że to takie piękne miejsce. Marian opowiadał o roślinach, które tam rosną, i nawet nie zauważyłam, kiedy upłynęło nam całe popołudnie. Umówiliśmy się na kolejne spotkanie i zaczęliśmy się regularnie spotykać. Mama zrobiła Marianowi test Przygotowała elegancką kolację i ruszyła do ataku. Trochę mi było głupio, kiedy niczym wytrawny śledczy wypytywała Mariana o pochodzenie, status majątkowy i plany na przyszłość. Mój chłopak przeszedł test, ale bez rewelacji – nie był dostatecznie bogaty i nie miał arystokratycznych przodków – ale został zaakceptowany. Jak powiedziała mama po jego wyjściu – „dobrze rokował”. Jak było do przewidzenia moje umiarkowane zainteresowanie nauką zaowocowało oblaniem egzaminów i zakończyło moją wątpliwą karierę studentki. – Nie masz co się martwić – zbagatelizowała to mama. – Marian się oświadczył, więc reszta jest bez znaczenia. Okazało się, że co do rokowań na przyszłość mego męża mama była wręcz jasnowidzem. Od razu po studiach Marian zatrudnił się w prywatnej fabryce mebli, której właścicielem był Szwed. Rzadko bywał w Polsce, więc potrzebował kogoś, kto odpowiednio poprowadzi mu biznes. Marian szybko awansował. Właściciel bardzo go cenił i nawet zaczął traktować jak przyjaciela. Na urlop zaprosił nas do siebie do Vesterviku. W tym urokliwym miasteczku jest najwięcej słonecznych dni w roku. My też trafiliśmy na piękną pogodę. Spędziliśmy tam wspaniały tydzień, zwiedzając okolice i bawiąc się na przyjęciach w domu naszego gospodarza i jego przyjaciół. Tamta wycieczka do Szwecji okazała się brzemienna w skutkach, i to dosłownie. Dziewięć miesięcy później urodził się nasz syn. Piotruś zawojował mnie i babcię całkowicie. Mąż próbował wcisnąć się między naszą trójkę, ale co on mógł wiedzieć o wychowaniu dzieci? Przeniosłam się do pokoju małego, żeby przez cały czas był pod moją czujną opieką. Marian nakłaniał mnie do powrotu do małżeńskiej sypialni, ale tylko go ofuknęłam. On zupełnie nic nie rozumiał. Dziecko wymaga stałej troski i opieki matki. Jego pomysły, żebyśmy zajmowali się Piotrusiem na zmianę, tylko mnie rozśmieszyły. Piotruś skończył 4 lata, kiedy mój mąż odszedł Zamurowało mnie. – Masz piękny dom, idealną żonę, wspaniałe dziecko, masz codziennie ugotowany obiad, wszystko wyprane i wyprasowane – zaczęłam wyliczać, kiedy już odzyskałam głos. – Czego ci brakuje? – krzyknęłam dramatycznie. – Miłości, ciepła i odrobiny zainteresowania – zaczął. – Kiedy urodził się Piotruś, odstawiłaś mnie na boczny tor. Nie kochamy się, bo naszą sypialnię zamieniłaś na dziecięcy pokój. Ilekroć próbowałem zbliżyć się do synka, zawsze mnie odsuwałaś. W kółko słyszałem, że nie umiem się nim zajmować... Nawet nie zauważyłaś, że do domu wracam coraz później. Do niczego ci nie jestem potrzebny. To, że mnie nie ma, zauważyłabyś dopiero wtedy, gdy na koncie przestałyby pojawiać się zarobione przeze mnie pieniądze – skończył z goryczą. I tak zakończył się mój związek. – On po prostu na ciebie nie zasługiwał, córeczko – podsumowała decyzję Mariana mama. – Jestem pewna, że znajdziesz sobie kogoś lepszego. Skupiłyśmy się na wychowaniu Piotrusia. Na początku było dość łatwo, bo nasz złoty chłopiec robił wszystko, czego od niego wymagałyśmy. Nawet spotkania z ojcem nie naruszały tego porządku. Z czasem było coraz trudniej. Jako nastolatek coraz częściej miał swoje zdanie i próbował się buntować. Nie rozumiał, że kierując jego życiem, chcę tylko jego dobra. – Zdecydowałeś już, jakie studia wybierzesz? – zapytałam tuż przed maturą. – Tak, wybieram się na studia rolnicze – powiedział spokojnie. O mało nie dostałam zawału. W marzeniach widziałam go w lekarskim kitlu albo sędziowskiej todze. – Myślałam, że w przyszłości będziesz chodzić w lakierkach, a ty wolisz ubłocone gumiaki? Zastanów się jeszcze i wybierz studia, które zapewnią ci odpowiedni status w społeczeństwie. Nie powinieneś podejmować takiej decyzji sam. Zawsze lepiej porozmawiać z kimś dorosłym, doświadczonym. – Rozmawiałem z tatą i on mnie wspiera... – zaczął Piotr, ale mu przerwałam. – No tak, jasne. Dobrze, że nie chcesz zostać stolarzem jak twój niewydarzony ojciec. – Mamo, tata jest prezesem największej giełdowej spółki meblarskiej – przypomniał mi syn, lecz machnęłam ręką niecierpliwie. Szlag mnie trafiał za każdym razem, kiedy widywałam Mariana w telewizji, zwykle z żoneczką u boku. Żeby sobie jeszcze wybrał młodszą ode mnie, to bym zrozumiała. Ale ten babol jest o rok starszy ode mnie. – Może właśnie dlatego tata odniósł sukces... – Piotrek przerwał moje rozmyślania – że całe życie robił to, co lubi najbardziej. Ja też chcę, żeby praca była moją pasją. Ta rozmowa do niczego nie prowadziła. Żadne argumenty nie docierały do mojego syna. Nawet pozorowany atak serca nie zrobił na nim specjalnego wrażenia (może za często stosowałam ten trik i się uodpornił). Ostatecznie Piotr zaczął studia rolnicze. Żonę to już mu wybiorę odpowiednią – pomyślałam Robiłam, co mogłam, starając się przedstawiać Piotrowi córki i siostrzenice moich przyjaciółek. Uprzejmie, lecz stanowczo kończył te wszystkie obiecujące znajomości, a na ostatnim roku studiów oznajmił, że ma dziewczynę i zamierza się żenić. W moim sercu zatliła się iskierka nadziei. Jeżeli to jakaś rozsądna kobieta, to będzie wolała zostać w Warszawie i nie pozwoli wywieźć się na wieś. Zaproszę ich na kolację i na pewno uda mi się ją urobić... Od razu mi się nie spodobała. Jakaś taka zbyt pewna siebie, a Piotrek zapatrzony w nią jak w obraz. No i gwóźdź do trumny – studiuje razem z Piotrusiem na jednym roku i w dodatku pochodzi ze wsi. Nie mogłam doczekać się końca tej wizyty. Muszę porozmawiać z synem. Czy już nie ma warszawianek, że musiał sobie znaleźć taką prowincjuszkę? Pewnie po ślubie jej rodzinka będzie zwalać się nam na głowę, robiąc sobie wycieczki do Warszawy. Niestety, moje próby przekonania syna, żeby wycofał się z tego niefortunnego związku, zakończyły się fiaskiem. Próbowałam odwołać się do naszych rodzinnych tradycji. – Proszę cię, daj spokój – odpowiadał z irytacją. – Te opowieści z roku na rok są coraz bardziej fantastyczne. Dworek w końcu urośnie do rangi pałacu, a zubożała szlachta zagrodowa zyska rangę arystokracji. A poza tym, jakie to ma znaczenie. To było za czasów dzieciństwa babci. Dla mnie to prehistoria, z której nic nie wynika. Nadzieja na jakąkolwiek zmianę postawy Piotrusia umarła, kiedy oznajmił, że jedzie do rodziców tej panny, żeby się oświadczyć. – Mamo, na niedzielę jesteśmy zaproszeni na obiad do rodziców Marty – powiedział któregoś dnia. – To jak ja mam się ubrać na te wycieczkę na wieś? – zapytałam z przekąsem. – Jak na normalny proszony obiad – powiedział spokojnie, lecz widziałam, że zacisnął szczęki ze złości. Po drodze wyobrażałam sobie wiejską chatę i prostych ludzi, którzy nas mają gościć. O czym ja z nimi będę rozmawiać? Pochłonięta niewesołymi myślami nie zauważyłam, że minęliśmy bramę wjazdową i zatrzymaliśmy się przed okazałym budynkiem otoczonym kwiatami. Rodzice Marty powitali nas w drzwiach. – O, tu są dywany – wyrwało mi się. Może nie spodziewałam się klepiska, ale tak luksusowo urządzony dom zaskoczył mnie. Rodzice Marty starali się, żeby atmosfera była jak najlepsza. Okazało się, że oboje są po studiach rolniczych i prowadzą duże gospodarstwo ogrodnicze. Z ukosa spojrzałam na ręce pani domu i zdziwiłam się, że dłonie rolniczki nie są zniszczone. Jakby w odpowiedzi na moje zainteresowanie gospodarze zaproponowali obejrzenie szklarni. – To musi być ciężka praca – zaczęłam. – Szczególnie logistycznie – zaśmiał się gospodarz. – Trzeba dobrze zorganizować pracę i dopilnować wszystkich pracowników. Pięć osób mamy zatrudnionych na stałe, a reszta to sezonowi, i to właśnie z nimi najczęściej są kłopoty – dodał. Po ślubie i hucznym weselu w stylu ludowym, Piotr oświadczył, że rodzice Marty przekazali im kawałek ziemi. Młodzi postanowili więc przeprowadzić się na wieś i zorganizować nowoczesną hodowlę krów. Tego już było dla mnie za wiele Mój syn oszalał. Mając mieszkanie w centrum Warszawy, wybrał jakąś zapyziałą wieś. Marzyłam o tym, że będzie obracać się w środowisku na odpowiednim poziomie, a on... Ech. Na nic zdały się moje prośby i błagania. Przenieśli się na wieś. Zostałam sama, bo zajęci pracą nad rozkręcaniem tej swojej hodowli rzadko mnie odwiedzają. Rodzice Marty kilka razy byli w Warszawie. Za pierwszym razem niechętnie, ale zaproponowałam im zatrzymanie się u mnie. Uprzejmie odmówili, zaznaczając, że nie chcą mi robić kłopotu, a poza tym mają swój ulubiony pensjonat, w którym zawsze się zatrzymują. Też coś. Piotr czasami mnie odwiedza. Próbowałam z nim rozmawiać o powrocie do Warszawy. Nawet nie chce o tym słyszeć. – Mamo, tam jest mój dom i tam jest moja rodzina – tłumaczył. – Za miesiąc urodzi się nasze dziecko. Gospodarstwo rozwija się znakomicie i nie ma powodu, żeby coś w naszym życiu zmieniać. Wybacz. Jestem rozgoryczona. Nie wyszłam drugi raz za mąż, żeby poświęcić się wychowywaniu dziecka. A syn kiedyś w złości powiedział, że nie wyszłam za mąż, bo związek z każdym kolejnym kandydatem zaczynałam od tresury. To oszczerstwo. Trochę próbowałam oszlifować zainteresowanych mną mężczyzn, ale co w tym złego, że nie chciałam brać byle czego. Mama też była tego zdania, że lepiej poczekać na coś ekstra. Ale nikt nie był dla niej dość dobry. Kiedy umarła, zdałam sobie sprawę, że już za późno na układanie sobie życia, i skupiłam wszystkie swoje uczucia na Piotrusiu. I co z tego mam? Poświęciłam mu wszystko, a on teraz tak mi się odpłaca. Żadnej wdzięczności za moje starania. Nie tracę jednak nadziei. Myślę, że mój synek się opamięta. Jak rozwiedzie się z tą wieśniaczką, na pewno wróci do Warszawy. A wtedy ja mu pomogę urządzić życie na właściwym poziomie. Chcesz podzielić się z innymi swoją historią? Napisz na redakcja@polki.pl. Czytaj także:„W wieku 16 lat oddałam córkę do adopcji. Teraz uratowałam życie wnuczce, która była ciężko chora”„Mój narzeczony pochodził z majętnej rodziny z koneksjami, a ja nie śmierdziałam groszem. To nie mogło się udać”„W wieku 45 lat zostanę po raz drugi mamą i po raz pierwszy babcią. Nie planowałam tego, ale tak w życiu bywa”
Pomoc Ukrainie. Darmowe materiały, książki i karty pracy dla dzieci z Ukrainy. 10 źródeł dla nauczycieli i wolontariuszy
Jesteś nauczycielem lub wolontariuszem i masz kontakt z dziećmi z Ukrainy? Zadbaj o ich rozwój przez naukę i zabawę. Zebrałyśmy materiały edukacyjne w języku ukraińskim (i nie tylko), które pomogą ci w planowaniu i prowadzeniu zajęć dla dzieci z Ukrainy. Znajdziesz tu kolorowanki, darmowe książki i karty pracy w języku ukraińskim do pobrania.
Od początku wojny na Ukrainie do Polski przyjechało już ponad milion uchodźców. Większość przybywających do Polski osób to kobiety z dziećmi. Gdy znajdą już oni stabilne miejsce zamieszkania, rozpoczynają względnie normalne życie w nowej codzienności: dorośli Ukraińcy szukają pracy, dzieci dołączają do lokalnych szkół i przedszkoli. Jeśli jesteś nauczycielem, organizatorem zajęć pozalekcyjnych, wolontariuszem lub gościsz rodzinę uchodźców, będziesz mieć w najbliższym czasie stały kontakt z dziećmi z Ukrainy. Bardzo ważne jest, by zapewnić dzieciom szybki powrót do różnych zajęć edukacyjnych. Wiele organizacji (ale też prywatnych osób!) podjęło wyzwanie i udostępniło darmowe materiały edukacyjne dla dzieci w różnym wieku. Pobierz je, śmiało z nich korzystaj i przekaż informacje o takim zbiorze wszystkim osobom, które mogą być tym zainteresowane. Spis treści: Książeczki z kolorowankami o aktualnych wydarzeniach Tablice szybkich komunikatów ułatwiające porozumiewanie się z dziećmi Książki dla dzieci z Ukrainy Książki angielsko-ukraińskie Karty pracy „Chcemy Was poznać" Audiobooki dla dzieci z Ukrainy Kolorowanki z prostym słownictwem po polsku Krakowskie legendy z kolorowankami w języku ukraińskim Kolorowanki dla starszych dzieci od Wydawnictwa Dwie Siostry Tematyczne karty pracy dla dzieci w języku ukraińskim Wielojęzyczne książeczki z kolorowankami o aktualnych wydarzeniach Alicja Safarzyńska-Płatos stworzyła i udostępniła za darmo książeczki z kolorowankami dla dzieci: polskich, ukraińskich i nie tylko. To bajki dla dzieci napisane przez psychologów i terapeutów, które przybliżają dzieciom aktualne wydarzenia. Powstały dwie części bajki: „Bohaterowie też płaczą” i „Spotkanie z bohaterem”. Książeczka „Bohaterowie też płaczą” opowiada historię Małej Myszki i Mamy, które opuszczają swój las, z uwagi na panujące niebezpieczeństwo. Książeczka dostępna jest w języku ukraińskim, polskim i rosyjskim. Trwają prace nad tłumaczeniami na język angielski, niemiecki i kilka innych języków. Druga część pt. „Spotkanie z bohaterem” jest udostępniona w języku polskim, trwają intensywne prace nad tłumaczeniami. To piękna historia o spotkaniu Myszy leśnych i Ryjówek, które wyglądają i zachowują się podobnie, ale dostrzegają też między sobą wiele różnic. Nie przeszkadza im to we wzajemnym wspieraniu się i współżyciu. Tablice szybkich komunikatów ułatwiające porozumiewanie się z dziećmi Jeśli nie mówisz po ukraińsku, a spędzasz czasz dziećmi z Ukrainy, przydatne mogą okazać się te plansze szybkich komunikatów autorstwa Weroniki Firlejczyk. Warto wydrukować je i umieścić w widocznym miejscu w szkołach. Książki dla dzieci z Ukrainy Dzięki Stowarzyszeniu Ostrovia, na stronie lustrobiblioteki.pl udostępniono za darmo aż 70 książek dla dzieci w języku ukraińskim. Książki udostępniono w porozumieniu z ukraińskimi wydawcami. E-booki można pobrać za darmo w formacie PDF. Książkę dla dzieci Afryka Kazika w języku ukraińskim udostępnił za darmo autor: Łukasz Wierzbicki. Książki angielsko-ukraińskie Program nauczania dla ukraińskich dzieci, które przybyły do Polski nie jest jeszcze dokładnie znany i ustalony. W pierwszych dniach i tygodniach wiele zależy od inwencji nauczycieli i wolontariuszy. Jednym z lepszych pomysłów jest nauka języka angielskiego, którego wiele dzieci już się uczyło w Ukrainie. Pomocne mogą okazać się książeczki ukraińsko-angielskie udostępnione za darmo do pobrania na stronie Kids Kiddos Books. Karteczki-kolorowanki z pomocnymi zwrotami w języku polskim i ukraińskim Zbiór przyjaznych powitalnych kolorowanek z napisami w języku ukraińskim i polskim. Proste ilustracje zawierają pozytywny przekaz ułatwiający powitanie uchodźców w naszym kraju: „Witajcie w Polsce”, „Czekaliśmy na Ciebie”, „Czujcie się u nas dobrze”, „Stoję po twojej stronie". Karteczki mogą posłużyć jako laurki od dzieci polskich dla nowych gości z Ukrainy. Wspólne kolorowanie laurek może być też dobrą zabawą integracyjną. Karty pracy „Chcemy Was poznać" Kreatywne integracyjne karty pracy dla dzieci z Ukrainy przygotowane przez kolektyw Mamy Projekt pozwalają lepiej poznać dzieci, z którymi masz kontakt. Wśród ćwiczeń znajdziesz krzyżówki, zadanie narysowania portretów rodzinnych i inne kreatywne prace. Karty przygotowano w dwóch wersjach wiekowych: dla dzieci młodszych 3+, dla dzieci 6+. Audiobooki dla dzieci z Ukrainy Jeśli chcesz zorganizować słuchowisko, lub masz trudności w komunikacji, a chcesz zająć czymś dziecko, skorzystaj z bezpłatnie udostępnionych audiobooków dla dzieci w języku ukraińskim. Znajdziesz tu nie tylko bajki, ale też książki dla starszych dzieci. Alternatywą dla klasycznych książeczek może okazać się kanał YouTube z opowieściami audio w języku ukraińskim ilustrowanymi obrazkami. To dobra odmiana dla klasycznej, czytanej książki, jeśli nie znasz języka dziecka, z którym spędzasz czas. Kolorowanki z prostym słownictwem po polsku Bogna Karpińska przygotowała zestaw kolorowanek z prostym słownictwem w języku polskim i ukraińskim, które pomogą dzieciom zaznajomić się z prostymi słowami. Kolorowanki zostały podzielone na kategorie tematyczne: łazienka, jedzenie i picie, kuchnia, warzywa, ubrania, owoce, szkoła. Krakowskie legendy z kolorowankami w języku ukraińskim Nauczyciele i wolontariusze mogą pobrać też darmowo legendy i kolorowanki w języku ukraińskim, które wprowadzają w historię Krakowa. Dostępne są: opowieść o Lajkoniku, legenda o Panu Twardowskim, legenda o Smoku Wawelskim, legenda o krakowskich gołębiach i nie tylko. Mogą posłużyć jako pomoce dydaktyczne, ale też rekwizyty do domowej zabawy z małymi uchodźcami. Kolorowanki dla starszych dzieci od Wydawnictwa Dwie Siostry Kolorowanki przygotowane przez ilustratorów wydawnictwa Dwie Siostry mogą posłużyć jako zabawa dla starszych i młodszych. Kolorowanki są bardziej szczegółowe i skomplikowane. Wśród udostępnionych online materiałów znajdziesz np. kolorowanki stworzone na podstawie ilustracji Wojciecha Pawlińskiego z książki „Zwierzęta w godłach” Przemysława Barszcza. Tematyczne karty pracy dla dzieci w języku ukraińskim Bardzo zróżnicowane tematycznie karty pracy dla dzieci w języku ukraińskim i rosyjskim są też dostępne na stronie childdevelop.com.ua. Karty pracy można podzielić na kategorie tematyczne i wiekowe. To ponad 8 tysięcy różnorodnych zadań w kolorowej i atrakcyjnej oprawie graficznej. Przykładowe kategorie tematyczne kart pracy to: bezpieczeństwo, inteligencja emocjonalna, ludzkie zdrowe, komunikacja, wyobrażenia i fantazja. Na stronie można znaleźć zadania z matematyki, geografii, języka angielskiego i nie tylko. Wystarczy posortować materiały według kategorii po lewej stronie. Karty pracy przydadzą się na pewno nauczycielom, terapeutom i psychologom, ale mogą służyć też wolontariuszom lub wszystkim osobom organizującym wolny czas dzieciom z Ukrainy. Czytaj także: Pomoc Ukrainie. Poradnik dla osób, które chcą pomóc w transporcie uchodźców z granicy w głąb kraju Jak pomóc Ukrainie? „Potrzebujemy lekarzy z zagranicy. Udostępniajcie wideo z frontu, aby cały świat poznał prawdę” Jak realnie pomóc Ukrainie? Wspomóż ukraińskich uchodźców najefektywniej Pomoc Ukrainie. Co włożyć do paczki żywnościowej? Trwała żywność, która faktycznie zregeneruje organizm uchodźców
„Tych świąt nigdy nie zapomnę. Lekarze w ostatniej chwili uratowali moją córeczkę. Mogła umrzeć”
„Myśleliśmy, że to świąteczne przejedzenie, a o mały włos Ania był umarła. Nigdy nie należy usypiać swojej czujności”.
Był 26 grudnia. Ania przyszła do naszej sypialni tuż przed północą. Żona już spała, ja kończyłem czytać książkę. – Tato, boli mnie brzuch – wyjęczała. Nasza jedenastoletnia córka raz na jakiś czas miała kłopoty żołądkowe. Wystarczyło, że zjadła coś cięższego – burgera, kebab czy pizzę – a już trzeba było zaparzać jej miętę lub zrobić gorzką herbatę. Dwa lata temu zrobiliśmy jej pod tym kątem kompleksowe badania. Na szczęście wyniki wyszły dobre. Nawet nie budziłem żony, tylko zrobiłem Ani gorzką herbatę, sam zaparzyłem sobie taką samą, wypiliśmy i poszliśmy spać. Też nie czułem się najlepiej - to pewnie ze świątecznego przejedzenia. Ból brzucha nie zapowiadał tragedii Rano o wszystkim opowiedziałem żonie. – Ostatnio trochę za często boli ją ten brzuszek – skomentowała. Uznaliśmy, że trzeba będzie powtórzyć badania. Wspólnie oglądaliśmy wieczorny film, było lepiej. Ania rzuciła nawet pomysł, żeby zamówić pizzę, ale skończyło się na owocowym koktajlu. Dość późno położyliśmy się spać. Usnęliśmy błyskawicznie, ale z błogiego snu wyrwała nas Ania. – Boli, bardzo boli – stała w drzwiach naszej sypialni, trzymając się za brzuch. Ból musiał być duży, bo miała łzy w oczach. Zerwaliśmy się na równe nogi. Nie ma wyjścia, trzeba jechać na pogotowie. Szybka akcja lekarzy Dyżurujący lekarz sprawę załatwił błyskawicznie: – Nie ma się nad czym zastanawiać, to może być wyrostek. Dam wam skierowanie do szpitala, jedźcie tam natychmiast. Na izbę przyjęć wpadłem rozdygotany z Anią na rękach. – Od kiedy dziecko narzeka na bóle? – spytał mnie chirurg, choć chyba chwilę wcześniej odpowiedź usłyszał od mojej córki. – Od wczorajszego wieczora, ale trochę jej przeszło… – próbowałem wyjaśnić sytuację. – Oszalał pan? Czy pan wie, na co naraża swoją córkę? Przecież ona mówi, że boli ją co jakiś czas! – lekarz coraz bardziej podnosił głos. – Natychmiast na oddział! – zarządził. Pielęgniarki zabrały Anię, ale mnie powstrzymał jeszcze lekarz. – Nie chciałem robić panu więcej wstydu przy córce. Jak pan mógł przyjechać dopiero teraz? Przecież to może być ostry atak wyrostka robaczkowego – stwierdził tonem nie znoszącym sprzeciwu. Ania trafiła do szpitalnej sali, ale szybko poinformowano mnie, że do rana wiele się nie zmieni. Córka dostała lekarstwa, ale najważniejsze badania będzie można odczytać dopiero rano. Bidulka zasnęła od razu i trochę nam ulżyło, gdy około 7 rano powiedziała nam, że czuje się lepiej. Chirurg poprosił nas jednak na rozmowę. – Mamy już wszystkie wyniki. Tak jak myślałem to ostre zapalenie wyrostka robaczkowego. Państwa córka od razu musi trafić na stół operacyjny. Stan jest poważny. Czeka ją operacja w pełnej narkozie. Jeśli podpiszecie zgodę, zaczniemy ją jak najszybciej, poza kolejnością – wyjaśnił sytuację. To, co przeżyliśmy przez kolejne dwie godziny, zapamiętamy do końca życia. Siedzieliśmy przed wejściem na blok operacyjny, zrywając się przy każdym otwarciu drzwi. Próbowaliśmy się czegoś dowiedzieć, ale słyszeliśmy tylko, że operacja trwa. Wreszcie w drzwiach stanął chirurg, z którym kilka godzin temu rozmawialiśmy. Wyglądał na bardzo zmęczonego. – Wszystko w porządku, zdążyliśmy w ostatniej chwili. Na szczęście obyło się bez komplikacji – powiedział. Wytłumaczył, że czas odgrywał tu kluczową rolę. – Zrobiliśmy to laparoskopowo, nie trzeba było ciąć dziecka. Gdyby wyrostek się wylał, nie byłoby to możliwe – podkreślił. Kamień spadł nam z serca. Za mniej więcej półtorej godziny Ania wróciła do szpitalnej sali. Zaspana, mizerna, ale uśmiechnięta. Próbowaliśmy powstrzymać łzy, ale to było silniejsze. Złapaliśmy tylko córkę za rękę. Widać było, że błyskawicznie wraca do zdrowia, bo na sali zabawiała towarzystwo. Czyli tak jak w domu. Po trzech dniach na oddziale spotkaliśmy chirurga, który operował Anię. – Jeśli nic się nie zmieni, jutro będziecie państwo mogli zabrać córkę do domu – zapowiedział. Na te słowa czekaliśmy. – I proszę więcej nie ryzykować – szepnął nam tak, by Ania tego nie słyszała. Polecamy także: Karałam moje dziecko za kapryszenie i histerię. Żałuję, bo okazało się, że to objawy choroby „Sprzątałam po nim i pilnowałam, by się nie zadławił wymiocinami” - historia żony alkoholika Chciałam schudnąć, łykając tabletki. Pomogły? Tyle, że zgubiłam kilogramy podczepiona do kroplówki
„Usłyszałam, że seks za pieniądze to nie zdrada. Zdrada to jest z kochanką, a faceci to rozdzielają”
„Wiesz, faceci traktują to zupełnie inaczej niż kobiety. Płatny seks to nie zdrada. Zdradzał to by żonę z kochanką. A to… to jest odreagowanie. Czynność fizjologiczna”.
Dzisiaj opowiem Ci historię bez puenty. A może Ty ją dopiszesz? Ostatnio często jeżdżę podwarszawską trasą w kierunku północno-wschodnim. Podczas jednej z takich podróży zatrzymałam się na stacji benzynowej, żeby zatankować. Przy dystrybutorze obok auto wraz z właścicielem. Zwróciłam na nie uwagę, bo miało ładny burgundowy kolor. I było takie czyste – w środku też, mimo że na tylnych siedzeniach stały dwa foteliki dziecięce. Spojrzałam na swój samochód z książkami, pluszakami, plecakiem i butami do piłki… Właściciel lśniącego auta płacił za paliwo przede mną. Też był taki zadbany; miło wyglądający czterdziestokilkulatek, z obrączką na palcu, a w portfelu zdjęcia dzieci i żony. Obrazek sielanka. Zapłaciłam, poszłam do toalety, po drodze obiecując sobie podjechać na myjnię i odgruzować tył z dobytku dzieci. I jak zawsze się zastanawiałam, jak to jest, że jedni są tacy zorganizowani, schludni i poukładani, a inni – tacy jak ja. Jadę do domu; to ładna trasa, prawie cały czas przez las, czasem bujny, mieszany, czasem sosnowe zagajniki, polany, łąki, mokradła. Oznaki życia rzadko; ze dwa małe parkingi, budka z kiełbasą z rożna i bigosem. Oraz panie świadczące usługi erotyczne. Już wiem, gdzie stoją, czekając na klientów. Za którym zakrętem parasol w paski, krzesło obrotowe lub drewniana skrzynka. Przy wąskiej dróżce dostrzegam samochód. Ten burgundowy, ze stacji benzynowej. Dziewczyna wsiada, dobili targu. W lusterku wstecznym widzę, że auto znika w gęstwinie lasu. Zrobiło mi się przedziwnie. Zawsze, gdy mijam te dziewczyny zza wschodniej granicy: w obcisłych legginsach, bardzo krótkich spódnicach, z wyeksponowanymi biustami i na niebotycznie wysokich obcasach, czuję się nieswojo. Zastanawiam się, czy są tu z własnej woli, dlaczego wybrały taki sposób zarabiania na życie, jak się z tym czują. I kto się przy nich zatrzymuje, żeby przez klika, kilkanaście minut w ich towarzystwie poczuć się lepiej i zrzucić z siebie napięcie. Zestawienie obrazka ze stacji: foteliki dziecięce, obrączka, zdjęcie żony w portfelu z szybkim płatnym seksem za drzewem wprawiło mnie w smutny nastrój. Skoro w domu czeka ta jedyna, z którą dzieci, śniadania, wakacje, dobre i złe, to czy nie może z nią znaleźć tego, po co tu przyjechał? Opowiedziałam o tym znajomemu. Spojrzał na to całkiem odmiennie. „Wiesz”, powiedział, „faceci traktują to zupełnie inaczej niż wy, kobiety. Płatny seks to nie zdrada. Zdradzał to by żonę z kochanką. A to… to jest odreagowanie. Czynność fizjologiczna. Może tu dostaje to, czego w domu nie ma? Bo na przykład żona nie lubi seksu oralnego. A w ogóle to nie znaczy, że żony nie kocha. Co to ma wspólnego? Jedno to jedno, a drugie to drugie. Faceci to rozdzielają”. Kiedy pisałam książkę o dwudziestoleciu międzywojennym, czytałam dużo prasy z tego okresu. Pamiętam list czytelniczki do redakcji pisma kobiecego – z 1935 roku. Pani skarżyła się na „przygody męża”. Redakcja odpisała, że jak świat światem mężowie chadzają na boki, bo taka jest ich popędliwa natura. Siły w takich chwilach musi dodawać kobiecie myśl, że to jednak ona jest tą prawowicie tkwiącą przy boku żoną. To ją uwzniośla i powinno czynić silną wobec „trudnych do uniknięcia kolei losu”. Lata płyną, rewolucje się dzieją, międzypłciowe - nomem omen – stosunki ewoluują. A te historie wciąż na tapecie, wciąż powtarzalne? Nie wiem. Nie wierzę w taki determinizm losu. To raczej: nieumiejętność rozmowy, wstyd, zahamowania, niedogadanie, niedbanie o związek, niewsłuchiwanie się w partnera, chodzenie na skróty, różne, siedzące głęboko problemy. Sprawy trudne, czasem bardzo, ale do przejścia – razem. Lub do rozejścia się – by żyć prawdziwie, a nie na niby. Inaczej niż nieznający innych dróg los. Więcej listów do redakcji:„Powiedziałem żonie: »Sorry skarbie, ale nasz czas minął« i odszedłem do młodej kochanki. Chciałem poczuć, że żyję”„Wybaczyłam mężowi seks ze stażystką, bo każda zdrada ma swoją przyczynę. Ja też byłam winna, że poszedł do innej”„Nie odeszła do kochanka, ale dlatego, że coś się skończyło... To bardziej boli niż zdrada”