Miał być podział 50/50, a wyszło jak zwykle? „Taki jest los kobiety. My nie prosimy o pomoc”
Podział obowiązków domowych nadal pozostaje nierówny, a kobiety wciąż robią więcej. Czy jednak każdej to przeszkadza? Zobacz, jak wygląda to w praktyce. Nasze bohaterki mają bowiem różne zdanie na ten temat.
Miał być partner, jest pomocnik. Ona pracuje, ogarnia dzieci, pamięta o wszystkim i jeszcze tłumaczy, co trzeba zrobić. On „pomaga”. W teorii żyjemy w nowoczesnych związkach, w praktyce wiele kobiet wciąż funkcjonuje na dwóch etatach. Dlaczego równość kończy się na deklaracjach i co się dzieje, gdy role naprawdę się odwracają? "Zajmowanie się dziećmi to nie praca" Alicja już na studiach przysięgła sobie, że nigdy nie zmieni się w „kurę domową”. Nie chciała żyć jak jej mama: wstawać o piątej, robić śniadanie dla wszystkich, pędzić do pracy, a po ośmiu godzinach w biurze jeszcze gotować i sprzątać. Dziś ma 43 lata, troje dzieci (najmłodszy syn ma 3 lata, najstarszy 17, a córka niedawno świętowała 15. urodziny) i absolutną pewność, że małżeństwo ma szansę przetrwać wtedy, gdy dwoje ludzi dzieli się obowiązkami i na bieżąco renegocjuje swoje ustalenia. – A to wcale nie jest łatwe, nawet jeśli ma się fajnego partnera – podkreśla. Jej zdaniem kulturowe przyzwyczajenia wciąż są bardzo silne. – Dziś może coś się zmienia, ale kiedy urodziłam Wiktora, wszyscy oczekiwali, że to ja będę się nim zajmować i ogarniać dom. W końcu byłam na urlopie macierzyńskim, a mąż pracował – wspomina. Pierwsza wizyta teściowej zaraz po urodzeniu Wiktora. „Nie przeszkadza ci ten bałagan?” - rzuciła, przekraczając próg mieszkania. Alicja rozejrzała się. Było czysto, panował tylko lekki rozgardiasz, normalny po urodzeniu dziecka. Miała problemy z laktacją, była zmęczona, niewyspana i rozdrażniona. Kilka rzeczy na dywanie czy dwa nieumyte talerze były jej najmniejszym problemem. „Wróci Maciek, to posprząta” - odpowiedziała spokojnie. Teściowa spojrzała na nią jak na kosmitkę. „Przecież Maciek pracuje” - jęknęła. - „A ja urodziłam dziecko i ledwo żyję” - odpowiedziała Alicja. Usłyszała, że poród to nic takiego. Teściowa urodziła czworo dzieci i tydzień po porodzie gotowała i sprzątała. - „Taki jest los kobiety. My nie prosimy o pomoc” - podsumowała. – Myślałam, że to tylko staroświeckie poglądy kobiety starszej ode mnie o trzy dekady, wychowanej w małym mieście. Ale nie. Potem takie sytuacje się powtarzały - wspomina Alicja. - Maciek chętnie zajmował się synem. Sam miał trudne doświadczenia z ojcem i nie chciał, żeby Wiktor czuł to samo. Chodził z nim na spacery, przewijał, później wychodził na plac zabaw i do parku. Jednak inni – często kobiety – byli tym zdziwieni. „A gdzie jest mama chłopca?” – pytali. A ja w tym czasie zostawałam z naszą córką. Nawet koleżanki Alicji były zaskoczone, gdy na plaży leżała, zamiast bawić się z dziećmi. Dziwiły się też, gdy Maciek robił kolację, chodził na zakupy albo wyjeżdżał z dziećmi na weekend. – Był moment, że czułam się egoistką. Jednocześnie wcale nie uważałam, że Maciek robi aż tak dużo. Bo co z tego, że zajmował się dziećmi, skoro ja cały czas miałam poczucie, że on mi pomaga, a nie jest współodpowiedzialny. Po urodzeniu dzieci Alicja szybko wróciła do pracy, a z dziećmi została niania. – Kto ją znalazł? Kto wszystko ustalał? Ja. Kto pilnował szczepień, wizyt, posiłków, ubrań? Ja. Kto musiał zdążyć z pracy, żeby zwolnić nianię, a potem odebrać dzieci? Również ja. W pewnym momencie dobrnęliśmy do ściany. Czułam, że już nie daję rady, Maciek z kolei czuł się niezrozumiany. „Przecież zawsze możesz na mnie liczyć” – mówił. A ja nie chciałam prosić o pomoc. Chciałam, żeby było po równo. Anna Niziołek, psychoterapeutka rodzinna i psycholożka z poradni Me Well, uważa, że historia Alicji i Maćka przypomina doświadczenia wielu par: Psychoterapeutka tłumaczy, że w psychologii mówimy o tzw. „obciążeniu mentalnym”. W codzienności wygląda to często tak: kobieta zagląda do lodówki i widzi, że czegoś brakuje, robi listę zakupów i przekazuje ją partnerowi. On może te zakupy zrobić, ale to ona pamięta o wszystkim; także o lekarzach, szczepieniach, szczegółach wizyt, organizacji dnia. Anna Niziołek przywołuje sytuację z własnego życia. Jej mąż planował wyjazd z kolegami, gdy ich dziecko się rozchorowało. – Nie przyszło mu do głowy, żeby ten wyjazd odwołać. Pomyślałam wtedy, że gdybym to ja planowała wyjazd i zachorowałoby dziecko, od razu bym z niego zrezygnowała. Nawet wiedząc, że syn może zostać z drugim rodzicem. U mężczyzn często nie ma takiego automatycznego odruchu. To głęboko zapisane schematy i potrzeba czasu, żeby je zmienić. Druga kwestia to silnie zakorzeniony w kobietach skrypt „Matki Polki” – przekonanie, że wszystko zrobią najlepiej. – Bardzo trudno jest nam zaakceptować, że coś może być zrobione inaczej niż my byśmy chciały – i że to też może być dobre. A przynajmniej wystarczająco dobre. "Przecież nasze matki dawały radę" Psychoterapeutka zwraca uwagę, że młodzi rodzice często zapominają o jednej rzeczy: oboje mają pierwsze dziecko. Startują z tego samego poziomu niewiedzy. – A mimo to kobiety często mają poczucie, że zrobią wszystko lepiej. I nawet kiedy mężczyzna bardzo się stara, słyszy: „źle to robisz”. Skala codziennych nierówności dobrze widoczna jest w badaniach CBOS z 2018 roku. Z raportu „Kobiety i mężczyźni w domu” wynika, że to kobiety wciąż najczęściej wykonują podstawowe prace domowe: około 80 proc. z nich deklaruje, że zajmuje się praniem i prasowaniem a 65 proc codziennym gotowaniem. Większość kobiet odpowiada także za sprzątanie i bieżące funkcjonowanie domu, nawet jeśli pracują zawodowo w takim samym wymiarze jak ich partnerzy. – Warto pamiętać, że kiedyś podział ról, niezależnie od tego, czy się z nim zgadzaliśmy, czy nie, dawał pewne poczucie bezpieczeństwa – tłumaczy Anna Niziołek. – W pewien sposób też ludzi chronił. Po wojnie kobiety zaczęły masowo pracować zawodowo. Problem polegał na tym, że poszły do pracy, a to, co było w domu, w dużej mierze nadal pozostało po ich stronie. Według Anny Niziołek dziś nie jest lepiej: godziny pracy się wydłużają, a oczekiwania wobec rodziców – jak świadomie i intensywnie mają zajmować się dziećmi - rosną. Kiedyś życie wyglądało inaczej. Dziecko wychodziło na podwórko, wracało na obiad. A dziś? – Sama mam dwóch synów. Każdy z nich trenuje. Cztery treningi tygodniowo razy dwa – robi się osiem. Każdego trzeba zawieźć, odebrać, zaplanować. A do tego jeszcze wcisnąć lekarza, tak żeby nie kolidowało ze szkołą i treningiem – opowiada. I dodaje: – Tego jest po prostu za dużo. Nasze układy nerwowe nie są do tego stworzone. A od mężczyzn słyszymy: „ale przecież nasze matki dawały radę”. Tak, tylko miały cztery razy mniej. A doba wciąż ma tyle samo godzin. Nie da się wszystkiego robić na sto procent. W pewnym momencie trzeba podejmować decyzje. Jeśli chcę być bardzo zaangażowana w prowadzenie domu, to prawdopodobnie nie będę w pełni rozwijać kariery zawodowej. Jeśli zależy mi na pracy, to odpuszczam w innych obszarach albo dzielę się nimi z partnerem. Sytuacja, w której obie osoby robią karierę, są idealnymi rodzicami i mają perfekcyjnie ogarnięty dom, jest w praktyce niewykonalna. A mimo to bardzo trudno jest nam to zobaczyć i zaakceptować. Trudno przyjąć, że w życiu zawsze coś wybieramy – i z czegoś rezygnujemy. Ta rezygnacja jest bolesna, bo gdzieś mamy w głowie przekonanie, że można mieć wszystko. A to po prostu nieprawda. Gdy role się odwracają Daria też przekonała się, jak wielką siłę mają stereotypy i kulturowe przyzwyczajenia, nawet te, do których nie chcemy się przed sobą przyznać. Miała przecież wrażenie, że wybrała. Kuba, jej mąż, też wybrał. Podczas pandemii stracił pracę, Daria była wtedy w ciąży. Po urodzeniu córki zdecydowali, że to ona wraca do pracy, a on zostaje z dzieckiem. – Na początku było idealnie, bo częściowo pracowałam zdalnie. Nie umiałam się jednak do końca wyłączyć: robiłam obiad w trakcie pracy, pranie, bawiłam się z Zosią, a potem nadrabiałam obowiązki po godzinach. Ale dawaliśmy radę. Kiedy Zosia miała rok, Daria dostała duży projekt. – To, że córka zostanie z tatą, dawało mi poczucie bezpieczeństwa. Nie mogliśmy sobie pozwolić na przerwę w zarabianiu, mieliśmy duży kredyt i oszczędności najwyżej na trzy miesiące. Wydawało się, że wszystko jest poukładane. Kochają się, są nowocześni, więc naturalne, że z dzieckiem zostaje ten, kto ma gorszą sytuację zawodową. A jednak w pewnym momencie coś zaczęło zgrzytać. – Jestem perfekcjonistką, mam potrzebę kontroli. Kubę irytowało, że dzwonię co chwilę: „nakarmiłeś?”, „założyłeś czapkę?”, „wychodzicie na spacer?”. On burczał: „skoro jesteś taka mądra, sama się nią zajmij”. Ja krzyczałam, że może bym i chciała, ale ktoś musi zarabiać. Raniliśmy się. Daria przyznaje, że bolały ją też komentarze otoczenia: „Mąż z dzieckiem, to nie jest dziwne?”, „Masz ochotę na seks z bezrobotnym facetem?”, „Naprawdę wybierasz karierę? Współczuję Zosi”. – W pewnym momencie miałam wrażenie, że wszyscy patrzą na mnie jak na wyrodną matkę. To odbiło się też na ich relacji. – Oboje przestaliśmy mieć ochotę na seks. Mąż powiedział kiedyś, że czuje się mało męsko, jak „kura domowa”, do tego niedoceniana, bo wszystko robił źle. Ja byłam wściekła, że w ogóle myśli o jakichś wyjazdach czy treningach. „Nie pracuje i jeszcze chce mieć czas wolny” – złościłam się. Nie wiem, czy bez terapii nasze małżeństwo by przetrwało. Obowiązki domowe to pierwszy filar konfliktu Podział opieki nad dziećmi i obowiązków domowych bardzo często staje się jednym z pierwszych filarów konfliktu. Ludzie kłócą się o to, kto zmywa, kto robi pranie, kto sprząta, kto bardziej zajmuje się dziećmi, kto jest jakim rodzicem. – To są tematy, które w terapii nazywamy „z wierzchu”. Bo nigdy tak naprawdę nie chodzi tylko o to – tłumaczy Anna Niziołek. – Jeśli czuję, że mam za dużo, mogę wejść w narzekanie: że znowu wszystko jest na mojej głowie. Ale mogę też powiedzieć coś głębszego: że czuję się niewidziana. Że zastanawiam się, czy mój partner ma świadomość, ile biorę na siebie. Że jestem zmęczona i potrzebuję, żebyś naprawdę coś ze mnie zdjął. Natomiast bardzo trudno jest nam usiąść i powiedzieć to wprost. – Wiem, że reagowałam złością i frustracją – przyznaje Alicja. – Maciek się nakręcał. Nie słyszał już tego, co naprawdę chciałam powiedzieć, tylko zaczynał odbijać piłeczkę. Taki ping-pong: ja robię to, to i to, a ty robisz tamto i tamto. Albo przepychanka o to, czyje zmęczenie jest większe. „Jestem zmęczona” – mówiłam, a w odpowiedzi słyszałam: „Ty jesteś zmęczona? Pomyśl, jak ja mogę być zmęczony” – wspomina. Zdaniem Anny Niziołek problem w tym, że siebie nie słyszymy. Na terapii mężczyzna często mówi do partnerki: „przecież wystarczy, żebyś powiedziała”. Czyli znowu odpowiedzialność jest trochę przerzucona na kobietę, bo to ona ma cały czas mówić, pokazywać, organizować. Tymczasem sztuką jest, żeby mężczyzna nie tylko wykonywał to, co kobieta zaplanuje, ale przejął całe zadanie. Żeby ona nie musiała już o tym myśleć. Ale wtedy ona musi odpuścić kontrolę – nie dopytywać: czy na pewno dobry lekarz, czy wszystko powiedziałeś, czy o to zapytałeś. – Kobiety często same przyznają: „próbuję oddać odpowiedzialność, ale potem i tak poprawiam”. I wracamy do punktu wyjścia. Mężczyzna mówi: „skoro i tak mówisz mi, co mam zrobić i jak, to po co mam to brać na siebie?”. I tu pojawia się temat kontroli. A kontrola bardzo często jest objawem lęku. To moment, do którego w terapii zawsze się dochodzi. Bo kiedy ktoś naprawdę ma coś przejąć, pojawia się pytanie: czy druga strona będzie w stanie to puścić? I to często okazuje się jeszcze większym tematem do pracy – tłumaczy Anna Niziołek. Podział 50 na 50 – czy to możliwe? – Co to właściwie znaczy 50 na 50? – zastanawia się Anna Niziołek. – W pewnym momencie pojawiła się wizja partnerstwa i ludzie zaczęli ją różnie rozumieć. Czasem dochodziło do absurdów: ja zmywam po sobie, ty zmywasz po sobie. Mamy po równo. Spotykałam się z tak skrajnie rozumianą sprawiedliwością, że każdy ma robić tylko „swoje”. A jeśli mówimy psychologicznie o zdrowiu, to jego objawem jest elastyczność. Im większa sztywność, tym większy problem. Dlatego podstawą zawsze jest rozmowa. Kiedy wchodzimy w związek, warto rozmawiać o tym, z jakich pochodzimy domów, jakie były podziały obowiązków, czy nam odpowiadały, czego chcemy dziś. Czy stawiamy bardziej na pracę, więc odpuszczamy gotowanie i jemy na mieście? Kto bierze na siebie opłaty, kto organizuje inne rzeczy? Ale jeśli widzę, że druga osoba jest przeciążona, a pranie się wysypuje, choć to „jej działka”, to nie muszę pilnować, kiedy wstawi pralkę. Mogę sama to zrobić. I to jest właśnie elastyczność. Zdaniem Anny Niziołek w relacjach chodzi więc o obserwowanie zasobów. Bo one bardzo rzadko są równe. – Czasem jedno z nas ma więcej siły, więcej przestrzeni, większą wydolność, i wtedy bierze trochę więcej. Potem to się może odwrócić. A ty w domu? Jaśmina ma 34 lata, pięcioletnie bliźniaczki i nie pracuje. – Moi rodzice byli lekarzami. Najbardziej pamiętam z domu samotność. Mieliśmy pieniądze, ale rodziców nigdy nie było. - Kiedy poznała Marcina, przyszłego męża, powiedziała wprost: „chcę zająć się dziećmi i domem”. Jemu to pasowało – jego mama też nie pracowała. „To się nie uda. Mężczyźni nie szanują kobiet, które nie mają własnych pieniędzy” – ostrzegała matka Jaśminy. Podobnie reagowały koleżanki, które nie mogły uwierzyć, że ambitna dziewczyna po prawie nie chce rozwijać kariery. – Ale ja miałam plan: nie pracuję do momentu, kiedy dziewczyny nie pójdą do szkoły. Jaśmina przyznaje, że też przeżyli z mężem kryzys. – Nigdy nie rozliczał mnie z pieniędzy, mam dostęp do konta, ale w pewnym momencie zaczęły się jego późne powroty i argumenty, że „musi zarobić na swoje kobiety, bo budujemy dom”. - Nie zamierzała się na to godzić. – Powiedziałam wprost: nie potrzebuję domu, potrzebuję ciebie i twojego czasu. My cię potrzebujemy. Na szczęście Marcin to zrozumiał i zaczął naprawdę być z nami. Od początku też stawiałam granice. Jego mama gotowała, a on z ojcem nawet nie wkładali rzeczy do zlewu. Tłumaczyłam, że nie jestem służącą, a zmywarkę potrafi obsłużyć każdy. Tak samo jak wywiesić pranie, gdy robię coś innego. Nauczyliśmy się siebie. Podoba nam się ten tradycyjny układ, ale nie trzymamy się go sztywno. – Związek, w którym ona zajmuje się domem, a on pracuje, nie musi być problematyczny – tłumaczy Anna Niziołek. – Trzeba tylko pamiętać, dlaczego kobiety z tego modelu wychodziły. Bo generował dużo nierówności i przemocy. Ale jednocześnie zobaczmy, co dzieje się dziś. Na przykład w Stanach silnie widać trend „trad wives” – kobiet, które zostają w domu, a mężczyzna zarabia. Anna Niziołek podkreśla, że nie ma jednego słusznego modelu. Jest taki, na który para się umawia i oboje czują, że to jest w porządku. Tradycyjny układ wymaga jednak ogromnego szacunku. Bo jeśli kobieta ma być „trad wife”, to niech on będzie „trad husband”. Czyli kimś, kto naprawdę bierze odpowiedzialność, daje bezpieczeństwo i nie wykorzystuje tego, że ona nie ma własnych pieniędzy. Wtedy zakładamy, że zarobione pieniądze są wspólne. U Darii i Kuby nie sprawdził się układ: on w domu, ona w pracy. – Wciąż zarabiam więcej, ale Kuba prowadzi działalność, a ja nie biorę projektów, które wyciągają mnie z domu na kilka dni. - Z kolei Alicja podczas terapii zrozumiała, że są rzeczy, w których Maciek się nie zmieni. – Ale to on lepiej gotuje i sprząta. Z drugiej strony ja nie myślę o przeglądach naszych aut, wymianach oleju czy opon. Maciek o tym pamięta, a ja jadę to załatwić, bo mam czas. Nie wiedziałabym tego, gdyby podczas terapii nie powiedział mi dokładnie, co i kiedy robi. Chyba zawsze jest tak, że lepiej widzimy to, co robimy sami. I też stąd bierze się mnóstwo konfliktów. Bo liczy się tylko nasze „ja”. Dlatego tak ważna jest elastyczność. Bo kobieta może chcieć na początku być z dziećmi, a potem zacząć marzyć o zmianie. I wtedy trzeba wrócić do rozmowy. Czytaj także: Kobiety wychowano, żeby się poświęcały. Dlaczego dbanie o siebie wciąż wywołuje poczucie winy? "Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną? Algorytm karmi twoje kompleksy, a ty scrollujesz iluzję szczęścia. Czas przerwać ten teatr
10 dobrych nawyków na co dzień, za które planeta ci podziękuje
Wielu myśli, że od ratowania planety są ekolodzy i naukowcy. Owszem, ale my też możemy przyczynić się do poprawy dobrostanu Ziemi. Jak? Wystarczy przyjrzeć się swoim codziennym nawykom i delikatnie je zmodyfikować. Zobaczysz – środowisko naturalne będzie ci wdzięczne.
Nadmierne eksploatowanie zasobów Ziemi sprawia, że mierzymy się z poważnymi konsekwencjami. Zmniejsza się ilość tlenu, wód i roślinności. Zwiększa za to emisja CO2 i innych szkodliwych gazów. Ekolodzy grzmią, że jeśli nic się nie zmieni, to grożą nam nieodwracalne zmiany klimatu. Na szczęście każdy z nas może przyczynić się do poprawy kondycji planety. Oto 10 podstawowych i niesamowicie prostych sposobów. 1. Zmywarka jako centrum kuchni Pewnie zdarza ci się czasem umyć coś ręcznie, żeby było szybciej? Myślisz, że to ekonomiczny sposób? Nic bardziej mylnego. Jak się okazuje, korzystanie ze zmywarki jest dużo lepszym wyjściem. Dodatkowo możesz oszczędzić 40% energii i ponad 30% wody, używając programu eco zamiast intensywnego[1]. Obawiasz się, że twoje naczynia nie będą czyste lub zaschnięte plamy nie zostaną usunięte? Wybierz takie produkty do zmywarki, które poradzą sobie z każdym wyzwaniem. Dobrym przykładem z pewnością będą kapsułki czy tabletki Somat. 2. A może odżywka bez spłukiwania? Zastanawiałaś się kiedyś, ile wody zużywasz podczas mycia włosów? Najpierw jedna porcja szamponu i spłukanie produktu. Potem druga. Na koniec zapewne nakładasz maseczkę lub odżywkę i spłukujesz? Oznacza to, że podczas jednego mycia włosów, płuczesz je aż trzy razy! A co, gdybyś wybierała odżywkę bez spłukiwania? Jak się okazuje, możesz tym samym oszczędzić nawet do 12 litrów wody na minutę. Ale to nie koniec. Wybierając odżywkę bez spłukiwania i skracając pobyt pod prysznicem, oszczędzasz nie tylko energię, lecz także czas! Świetnym produktem, który doskonale sprawdzi się do pielęgnacji włosów, są odżywki marki Gliss. 3. Zimna woda jest OK Kochasz gorące kąpiele? Rozumiemy to i uważamy, że każdy zasługuje na relaks na własnych zasadach. Ale szybki prysznic w letniej lub chłodniejszej wodzie to również dobry wybór. Nie tylko planeta będzie ci wdzięczna. Podziękują ci też twoja skóra i włosy. A także twój portfel, bo przecież nie od dziś wiadomo, że podgrzewanie wody jest droższe. Podobnie jest z praniem. Wcale nie musisz wybierać programów z ciepłą wodą. Wręcz przeciwnie – często chłodna woda jest lepsza dla tkanin. Zaoszczędź nawet do 60% energii elektrycznej, piorąc w 20°C[2]. Obawiasz się, że twój detergent lub kapsułki się nie rozpuszczą? Wybieraj takie, które poradzą sobie nawet z niską temperaturą. Żel do prania Persil będzie świetnym rozwiązaniem. 4. Zwracaj uwagę na opakowania Pewnie nieraz słyszałaś o tym, jak szkodliwy dla naszej planety jest plastik. Rozkłada się nawet od 100 do 1000 lat, do tego może przyczynić się do chorób i śmierci wielu zwierząt. I chociaż wielkie korporacje wycofują plastik, próbując zastąpić go papierem, to niestety nadal mamy go całkiem sporo. Czy kiedykolwiek uda się całkowicie wyeliminować ten rodzaj tworzywa sztucznego? Tego nie wiemy. Jedno jest pewne – możemy przyczynić się do zminimalizowania produkcji plastiku, wybierając opakowania z ponownego przetworzenia. Na kosmetykach czy detergentach szukaj informacji lub symbolu recyklingu. Wśród produktów należących do firmy Henkel (m.in. Somat, Perwoll, Syoss czy Persil) znajdziesz te, których opakowania powstały z recyklingu i nadają się do ponownego przetworzenia. 5. Bądź bliżej natury Po myciu włosów suszysz je suszarką? A co, gdybyś zamiast tego pozwoliła im wyschnąć w naturalny sposób? Tym samym nie tylko zaoszczędzisz energię, lecz także dasz włosom możliwość odpoczynku od ciepła i wysokich temperatur, generowanych przez urządzenia do stylizacji. 6. Dawaj ubraniom drugie życie Czy czasem wyrzucasz niektóre ubrania, bo ich kolor uległ zmianie? A może tkanina nie jest już taka, jak na początku? Doskonale wiemy, jak to jest gdy musisz rozstać się z ulubionym czerwonym swetrem, bo jego kolor nie jest już intensywny. Na szczęście nie musi tak być. Używając odpowiednich detergentów do prania, możesz dać swoim ubraniom drugie życie i nosić je dłużej. Przykład? Płyn do prania Perwoll Color. To detergent, który dba o kolorowe ubrania już od pierwszego prania. Produkt chroni tkaniny przed utratą intensywności i blasku, które często są efektem noszenia i prania tkanin. 7. Wyłączaj światło I nie tylko. Wychodzisz z pokoju i zostawiasz włączoną lampkę? Idziesz spać lub przestajesz oglądać telewizję, ale zapominasz o tym, żeby go wyłączyć? Skończyłaś pracę, ale nie zamykasz laptopa? To błąd. Twoje urządzenia nadal pobierają prąd. Efekt? Ty otrzymujesz kolejny wysoki rachunek, a planeta na tym traci. To dlatego warto wyłączać światło oraz wszystkie sprzęty AGD lub RTV, z których nie korzystamy. 8. Zero waste w kuchni Jabłka, które już trochę leżą, a może zbyt dojrzałe banany? Ziemniaki z obiadu, a może kilkudniowe ciasto? Warzywa z rosołu lub marchewka, która zalega gdzieś w lodówce? Jeśli kiedykolwiek wyrzuciłaś cokolwiek z tej listy, to warto zmienić przyzwyczajenia. Nie wyrzucaj, wykorzystaj! Z jabłek możesz zrobić dżem, z bananów chlebek lub placki. Marchewki – zrób z nich frytki! Zobaczysz, ile zaoszczędzisz i jak bardzo planeta będzie ci wdzięczna. 9. Zamiast samochodu… Wybierz rower, komunikację miejską lub spacer. To nie tylko poprawia kondycję, lecz także sprawia, że nie generujesz niepotrzebnych i szkodliwych spalin, co w konsekwencji sprzyja naszej planecie. 10. Dbaj o przyrodę Segreguj śmieci i zawsze wyrzucaj je do kosza. To absolutna podstawa, o której doskonale wie niejeden przedszkolak, ale sądząc po ilości śmieci, można mieć wrażenie, że jest to wiedza tajemna. Dbanie o środowisko, w którym żyjemy, to nasz obowiązek. Firma Henkel pokazuje, jak minimalizować ślad węglowy Jak widzisz, wystarczy zmiana codziennych nawyków, by tym samym świat był czystszy i piękniejszy. Doskonale wie o tym firma Henkel. Wybierając odpowiednie produkty do prania, sprzątania lub pielęgnacji, możesz realnie wesprzeć środowisko. W ramach edukacyjnej kampanii „Czystszy, piękniejszy świat zaczyna się od nas” firma Henkel organizuje różne akcje, dedykowane dla poszczególnych klientów. Jedną z nich jest zakończona już akcja w Carrefour, w której Henkel przekazał dotację Fundacji One More Tree Foundation, co pozwoli na zasadzenie 3500 drzew w przyszłości. Aktualnie firma Henkel realizuje działania w Auchan (szczegóły na stronie Ask Team Clean.) Teraz firma Henkel razem z Auchan nawiązała eko-współpracę w ramach akcji „Czystszy, Piękniejszy Świat”. Tym razem przygotowany został wyjątkowy konkurs, który skupia się na pomocy ptakom. Materiał promocyjny firmy Henkel [1] Na podstawie europejskiego badania produktów do zmywarek przeprowadzonego przez prof. Rainera Stammingera, zainicjowanego przez firmę Henkel. [2] Wyliczone oszczędności na podstawie danych z www.klimaschutz-hannover.de
Woda w kranie za darmo? Ministerstwo pracuje nad rewolucyjnym projektem
Dostęp do wody za darmo? Jest taki plan. Jak przekazał w Sejmie wiceminister infrastruktury Przemysław Koperski, resort pracuje nad takim rozwiązaniem. W założeniu za darmo lub za 1 zł miałoby być dostępne pierwsze 1000 litrów wody miesięcznie. Później o stawkach decydowałyby samorządy.
Ministerstwo Infrastruktury planuje zmiany w rachunkach za wodę. Spis treści: Woda za darmo? 1000 litrów wody za złotówkę albo za darmo Ile wody zużywa przeciętne gospodarstwo domowe? Woda za darmo? – powiedział w czwartek w Sejmie wiceminister infrastruktury Przemysław Koperski. - doprecyzował wiceminister. Jak dodał, trwają prace nad takim rozwiązaniem w Ministerstwie Infrastruktury. 1000 litrów wody za złotówkę albo za darmo Wiceminister podał też, że darmowe byłoby 1000 litrów wody miesięcznie. - wyjaśniał Koperski. Miałaby to być „cena rodzinna”, a później samorząd będzie mógł „ustawić taryfy w sposób elastyczny”. Wiceminister zasugerował, by samorządy miały możliwość elastycznego ustalania stawek za wodę. Dzień wcześniej minister infrastruktury Dariusz Klimczak mówił o możliwości wprowadzenia stawki rodzinnej za wodę. Z założeń projektu nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków wynika, że nowe przepisy ponownie przypiszą radzie gminy wyłączne kompetencje do zatwierdzania taryf za wodę i ścieki. Wody Polskie będą miały kompetencje do ingerencji w proces zatwierdzania taryf tylko w przypadku gdyby były one znacznie wyższe od średniego poziomu cen za wodę w regionie. Zaznaczył jednak, że wciąż trwają konsultacje odnośnie do dokładnych założeń projektu, informuje PAP. Ile wody zużywa przeciętne gospodarstwo domowe? Szacuje się, że jedna osoba jest w stanie zużyć średnio od 1000 do 3000 litrów wody na miesiąc, w zależności od tego, do czego ją wykorzystuje. Z kolei 1000 litrów to 1 m3 wody, czyli 1 kubik wody. Średnia cena za 1 kubik to około 10 zł (woda zimna). Spis treści: Woda z kranu. Jak poprawić jej smak i żyć bardziej eko? Mętna woda w basenie - jakie są przyczyny? Domowe sposoby na zlikwidowanie mlecznej wody w basenie Żabka oferuje wodę za 15 groszy, wystarczy ten 1 warunek. W ten sposób sieć chce nauczyć klientów ekologii
Tak wygląda najdroższy dom na świecie. Jego cena zwala z nóg
Willę zbudował deweloper i producent filmowy. Dlaczego posiadłość nie może trafić na rynek nieruchomości?
Czasami trafia się prawdziwa okazja i za ogromną posiadłość w świetnym stanie możemy zapłacić grosze. Tak jak w przypadku pięknego domu za 3300 zł w Detroit. Inne kosztują małą fortunę, tak jak ten najdroższy dom w Polsce, który kosztuje 105 milionów zł. Tym razem skupimy się jednak na naprawdę luksusowej posiadłości. Jej cena zwala z nóg. Najdroższy dom na świecie Mowa o „The One”, domu o powierzchni 9 tys. metrów kwadratowych, który znajduje się w Bel Air w Kalifornii. Zbudował go deweloper i producent filmowy Nile Niami. Planował sprzedać go za 500 milionów dolarów, jednak posiadłość nie została wypuszczona na rynek. To przysporzyło Niamiemu ogromnych problemów. Deweloper na budowę domu zaciągnął pożyczkę, licząc, że spłaci ją z pieniędzy ze sprzedaży. Jak podaje „Rzeczpospolita”, sytuacja na rynku nieruchomości w USA zweryfikowała jego plany. Jako że mężczyzna ma 110 mln dolarów długu, hipoteka nieruchomości jest obciążona i nie może trafić na rynek. Obecnie cena wywoławcza domu to 340 milionów dolarów. View oEmbed on the source website Inwestorzy domagają się zwrotu pieniędzy wraz z odsetkami. Niami znalazł się więc w impasie. Jest właścicielem najdroższej posiadłości na świecie, z którą w tej chwili nie może zbyt wiele zrobić. W „The One” znajdziemy kilkanaście sypialni, łazienek, ale też własny bar i klub nocny. Czytaj także: Osiedle tylko dla dorosłych powstaje na Śląsku? „Inwestor nie przewiduje obecności dzieci” Nikt nie chciał kupić tego domu, choć cena była naprawdę okazyjna. Wszystko przez okrutną zbrodnię Tą olbrzymią posiadłość kupisz za 3300 złotych. Co sprawiło, że luksusowa willa jest tak tania?
Domy naznaczone tragicznymi zbrodniami są tańsze? Eksperci obliczyli o ile
Marzysz o mieszkaniu w nawiedzonym domu? Kupisz go taniej niż „zwykłą” posiadłość.
Niedawno pisaliśmy o domu w Rakowiskach, którego nikt nie chciał kupić. Powodem była straszliwa zbrodnia, której dokonał tam syn mordujący własnych rodziców. Nie dziwi nas fakt, że po takim zajściu wartość nieruchomości spada, a chętnych na mieszkaniu w domu naznaczonym tragedią nie ma zbyt wielu. Wartość nawiedzonych domów Autorzy pracy naukowej „Spillovers in Prices: The Curious Case of Haunted Houses”: Utpal Bhattacharya, Daisy Huang oraz Kasper Meisner Nielsen sprawdzili dokładnie, o ile spada wartość domów, w których doszło do zbrodni lub które uchodzą za nawiedzone. Z ich danych wynika, że w latach 2000 - 2015 aż 1032 lokale w USA zaklasyfikowano jako posesje „nawiedzone”. Po analizie cen sprzedaży tych nieruchomości naukowcy wyciągnęli wniosek, że takie miejsca są tańsze średnio o 19,9 proc. od podobnych nieruchomości, które nie są stygmatyzowane. To jednak nie koniec. Kiedy w grę wchodzi nawiedzone miejsce w budynku wielorodzinnym, ceny pozostałych lokali również ulegają degradacji. Z badania analityków wynika, że mieszkania znajdujące się na tym samym piętrze były tańsze średnio o 9,7 proc., lokale pod i nad nawiedzonym mieszkaniem również taniały o 8,9 proc., a reszta mieszkań w bloku, w którym dokonano zbrodni, taniały o 7,1 proc. Nawiedzonych miejsc w Polsce i na świecie nie brakuje. Tutaj możecie zobaczyć listę najbardziej przerażających posesji w Polsce i najbardziej nawiedzonych domów z całego świata. Przebywanie w nich mrozi krew w żyłach i może zaskoczyć nie jednego niedowiarka. Czytaj także: Tą olbrzymią posiadłość kupisz za 3300 złotych. Co sprawiło, że luksusowa willa jest tak tania? Poczuła strumień zimnego powietrza zza łazienkowego lustra. To odkrycie mrozi krew w żyłach... Skarb wart 2,5 mld złotych ukryty w zabytkowym pałacu na Opolszczyźnie? Badacze trafili na niezwykły trop
Nie masz skrzynki na listy? Może ci grozić wysoka grzywna
Lepiej o tym pamiętać, w innym wypadku nasz budżet mocno ucierpi.
Wydawać by się mogło, że będąc właścicielem nieruchomości, większość kwestii związanych z jej wyglądem i otoczeniem należy do naszej decyzji. Nic bardziej mylnego! Wiele elementów obejścia naszego domu i samego budynku podlega bardzo restrykcyjnym normom. Jedna z nich dotyczy... skrzynki na listy. Kara za brak skrzynki na listy Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że brak skrzynki na listy należącej do naszego adresu jest karalne. Grzywną w wysokości nawet 10 tys. złotych. W końcu to do skrzynki trafiają wszelkie pisma urzędowe i państwowe. Regulacje dotyczące tej kary zostały ustanowione na nowo 10 kwietnia 2021 roku. Co ciekawe, karany mandatem jest także brak numeru domu na budynku. Władze mogą za ignorowanie tej regulacji zażądać 250 zł. Wiele osób o tym zapomina lub uważa za niezbyt ważną kwestię. Niestety, może ich to słono kosztować. Naszym obowiązkiem jest także utrzymanie obejścia domu w porządku, uregulowanie kwestii wywozu śmieci, a zimą odśnieżanie chodnika przylegającego do posesji. Jeśli zapomnimy o tych rzeczach, grozi nam nawet 1500 zł grzywny. A co w kwestii właścicieli mieszkań? Tutaj za część kwestii związanych z obejściem odpowiada spółdzielnia, co jest znacznym odciążeniem. Restrykcje dotyczą głównie wyrzucania śmieci oraz zachowania na balkonie. Za grillowanie na balkonie grozi np. kara w wysokości 1500 zł. Czytaj także: Właściciel domu oddał najemcy 3-miesięczny czynsz. 74-latek wszystkie pieniądze przeznacza na leczenie żony Dom „człowieka-kreta” z Hockney sprzedany. Wykopał pod nim wiele metrów tuneli Przez własną chciwość nie chciała sprzedać działki miastu. Dziś jej dom stoi... na środku autostrady
Wybudowali swój dom sami w zaledwie rok. Kosztował ich mniej niż kupno mieszkania w mieście
To małżeństwo pokazało, że można wybudować piękny dom nie tylko szybko, ale i całkiem tanio.
Wiele osób marzy o własnym domu. Nie ma co ukrywać, że często jest ono niemal niemożliwe do spełnienia ze względu na wysokie koszty i ogrom biurokracji. Okazuje się jednak, że mając głowę na karku i sprytnie dzieląc prace nad wymarzonym domem, możliwe jest wybudowanie go nie tylko szybko, ale i stosunkowo tanio. Udowodnili to Monika i Mariusz Wereda, którzy swoją pracę opisali na blogu „U siebie w domu”. Samodzielnie wybudowali dom tańszy niż mieszkanie Monika i Mariusz Wereda w kolejnych wpisach pokazywali, jak postępuje budowa ich wymarzonego domu. Małżeństwo zdecydowało się na dom o powierzchni 80 metrów kwadratowych, który zbudowali i wykończyli w zaledwie rok. Piętrowy budynek ma aż 10 funkcjonalnych pomieszczeń. Jak opisuje portal „Domiporta”, na parterze znajduje się salon, kuchnia, pokój, WC, kotłownia, trzy sypialnie i łazienka. Okazuje się, że koszt budowy wyniósł mniej niż zakup mieszkania w większości polskich miast. Jak właścicielom udało się ograniczyć wydatki? Wiele prac wykończeniowych i budowlanych wzięli na siebie, dzięki czemu zaoszczędzili na robociźnie. W ostatnim czasie usługi firm budowlanych znacznie podrożały, więc rezygnacja z nich to naprawdę duże kwoty, które mogą zostać w naszej kieszeni. Inwestycja Weredów, kosztowała w sumie 225 tys. złotych. Zdradzili, że gdyby nie zrezygnowali z usług budowlańców, koszty byłyby wyższe nawet o 40%. Mimo to małżeństwo przyznało, że na początku nie byli przekonani do budowy i to z tak dużym zaangażowaniem własnym. Ich domek wygląda naprawdę pięknie i wciąż przechodzi kolejne usprawnienia. Ostatnio zmieniono mu elewację i zadbano o przestrzeń przydomową. Pojawił się tam piękny ogród i basen. Czytaj także: Właściciel domu oddał najemcy 3-miesięczny czynsz. 74-latek wszystkie pieniądze przeznacza na leczenie żony Dom „człowieka-kreta” z Hockney sprzedany. Wykopał pod nim wiele metrów tuneli Przez własną chciwość nie chciała sprzedać działki miastu. Dziś jej dom stoi... na środku autostrady
Dom za 1700 zł i 32 tysiące na remont? Właściciele sprzedają je tak tanio, bo boją się... pecha
W całym kraju znajduje się około 8 milionów takich nieruchomości.
W większości miejsc na świecie znajdą się porzucone domy, w których nikt nie mieszka od lat, a mimo to nie zostają sprzedane. Najczęściej powodem są nieuregulowane kwestie prawne dotyczące własności, jednak nie w Japonii. Domy „akiya” w Japonii W Kraju Kwitnącej Wiśni opuszczone domy noszą nazwę „akiya”. Szacuje się, że w całym kraju jest ich około 8 milionów, ale co roku liczba ta wzrasta. Skąd biorą się „samotne domy”? Zwykle powodem jest przeprowadzka młodych ludzi z rodzinnych wiosek do miejsc bardziej rozwiniętych i gwarantujących rozwój zawodowy. Część „akiya” jest jednak porzucanych... z obawy przed pechem. Japończycy wierzą, że mieszkanie w miejscu, gdzie zmarło wielu członków rodziny obciąży ich swego rodzaju fatum. Dlatego wolą kupić nowy dom i porzucić ten „napiętnowany”. W związku z tym porzucone nieruchomości trafiają często na sprzedaż za symboliczną cenę. Duży dom „akiya” można kupić już za równowartość 1700-2000 zł. Mało tego, niektóre miejscowości oferują dofinansowanie do remontów domu w wysokości ok. 32 tysięcy złotych. Jedynym minusem tych nieruchomości jest to, że znajdują się zwykle na wsi, albo w małych miasteczkach. Czasami jednak zdarzają się także „akiya” w większych aglomeracjach, gdzie łatwiej o pracę i rozwój. Podobne praktyki coraz częściej stosowane. są także we Włoszech, gdzie można np. kupić dom za 1 euro lub wprowadzić się do miasteczka, które zapłaci nam za zamieszkanie w nim. Małe miejscowości starają się radzić sobie w ten sposób ze starzejącym się społeczeństwem i migracją młodych ludzi. Czytaj także: Właściciel domu oddał najemcy 3-miesięczny czynsz. 74-latek wszystkie pieniądze przeznacza na leczenie żony Dom „człowieka-kreta” z Hockney sprzedany. Wykopał pod nim wiele metrów tuneli Przez własną chciwość nie chciała sprzedać działki miastu. Dziś jej dom stoi... na środku autostrady
Wiecie, gdzie naprawdę znajduje się dworek Lucy z „Rancza”? Cena za taką nieruchomość może powalić na kolana
Jeśli chcecie zakupić podobną nieruchomość, musicie przygotować się na wydatek rzędu kilku milionów złotych.
Serial komediowy „Ranczo” to jedna z najbardziej lubianych przez Polaków produkcji. Opowiada o perypetiach mieszkańców wsi Wilkowyje, w tym powracającej z USA Lucy, która wprowadza się do bajkowego dworku z ogromnym ogrodem. Kobieta szybko wywraca życie wsi do góry nogami, a finalnie zostaje wójtem gminy i zaprowadza swoje porządki. Jednocześnie znajduje miłość i wiąże się z lokalnym artystą Kusym. Gdzie znajduje się dworek z „Rancza”? Większość nagrań do serialu miała miejsce w Jeruzalu, wsi w okolicy Mińska Mazowieckiego. Tam znajduje się chociażby słynny sklep spożywczy, pod którym okoliczni „dżentelmeni” pili swoją dzienną porcję Mamrota. Bajeczny dworek serialowej Lucy znajduje się jednak gdzie indziej. Nieruchomość stoi we wsi Sokule w powiecie żyrardowskim. Budynek pochodzi z XVIII wieku i wykorzystywany był również w słynnych „Nocach i Dniach”. Dworek to parterowa budowla z cegły, wzniesiona na planie prostokąta, z mieszkalnym poddaszem, pokryta wysokim dachem czterospadowym z symetrycznie rozmieszczonymi oknami. Utrzymany jest w stylu klasycznym z elementami stylu zakopiańskiego. Do dworu wiedzie stara aleja kasztanowa, która jest niezwykłym miejscem. Obecnie dworek jest własnością prywatną, a w sieci na próżno szukać informacji o mieszkańcach, którzy chronią swoje dane. Budynek nie jest również udostępniany do zwiedzania fanom serialu. Chociaż dom nie jest na sprzedaż, z czystej ciekawości sprawdziliśmy, ile kosztuje tego typu dworek. Z informacji zawartych na różnych portalach aukcyjnych dowiadujemy się, że za dom podobny do tego z „Rancza” zapłacimy od 2 do nawet 15 milionów złotych. Ta kwota nie jest co prawda tak zawrotna jak cena najdroższego domu w Polsce, który kosztuje aż 105 milionów złotych, ale i tak robi wrażenie. Nieco taniej można kupić np. domek z bali, dokładnie taki jak dom Judyty z „Nigdy w życiu”. Jest równie piękny, a nie zrujnuje finansowo tak bardzo, jak historyczny dworek. Czytaj też: Małgorzata Rozenek-Majdan trenuje w zaciszu swojego salonu. Nasz wzrok przykuł modny fotel Julia Wieniawa pokazała nową sypialnię. Toaletka przepiękna, ale ten fotel. Wiemy, gdzie go kupić i ile kosztuje Zobacz kuchnie gwiazd. U Przetakiewicz biel i czerń, u Siwiec minimalizm, a u Szelągowskiej nietypowe połączenia
Dom „człowieka-kreta” z Hockney sprzedany. Wykopał pod nim wiele metrów tuneli
To się nazywa kreatywne poszerzanie przestrzeni piwnicy.
William Lyttle, bo tak nazywał się londyński „człowiek-kret”, mieszkał w piętrowym domu w dzielnicy Hockney. Zamieszkał tam w latach 60. i już wtedy rozpoczął swoją żmudną pracę nad siecią tuneli, które zaczął kopać w piwnicy. Remont domu „człowieka-kreta” w Hockney Lyttle zmarł w 2010 roku i nie zdążył ponieść konsekwencji za swoje działanie. Jakich? Mężczyzna miał zapłacić ponad 400 tys. funtów za utylizację odpadów, które składował w swoich tunelach. Poza tym, jego „hobby” narobiło w okolicy poważnych szkód i za to również miał uiścić grzywnę. Sprawa „człowieka-kreta” ujrzała światło dzienne dopiero w 2001 roku, kiedy niedaleko budynku zawalił się chodnik. To wtedy władze miasta odkryły, że od ponad 40 lat mężczyzna drążył pod domem tunele, które rozciągały się na najbliższą okolicę. Przez to, że stanowiły one zagrożenie dla mieszkańców i przechodniów, Lyttle został wyeksmitowany. Po dokładnym zbadaniu mieszkania „człowieka-kreta”, odkryto w sumie 10 tuneli o długości do 18 m i głębokości do 6 m. Były wypełnione śmieciami, głównie złomem, który gromadził Lyttle. Jego zbiory ważyły aż 33 tony. View oEmbed on the source website Teraz dom w Hockney znalazł nowych właścicieli. Budynek został sprzedany za 1,2 mln funtów parze brytyjskich artystów, Sue Webster i Tom Noble. Zdecydowali się urządzić tam dom z pracownią. I chociaż wiele osób sugerowało im, żeby zburzyć dom i wybudować go od nowa, oni postanowili zachować jego niezwykły charakter. W rozmowie z „The Guardian” podkreślili, że podziwiają dorobek „człowieka-kreta” i nie zamierzają pozbyć się jego charakteru ze swojej posiadłości. Zobacz też: Co mówi o tobie twój numer domu lub mieszkania? Może wiele zdradzić Kupili starą szopę, ale tego się nie spodziewali. Pod podłogą czaił się koszmar Poczuła strumień zimnego powietrza zza łazienkowego lustra. To odkrycie mrozi krew w żyłach...