„W tajemnicy wziąłem ogromny kredyt na córkę. Przez kryzys i długi straciłem wszystko - nie zdałem egzaminu z ojcostwa”
„Tydzień po podpisaniu umowy i podjęciu przeze mnie pieniędzy do Julity przyszło pismo z harmonogramem rat do spłacenia. Była w szoku. Jakie raty? Jaki kredyt? Skąd aż taki dług? Spanikowana zadzwoniła do mnie natychmiast. Przyznałem się, nie miałem wyjścia. Rozpłakała się. Odłożyła słuchawkę. Napisała tylko SMS-a, że nie chce mnie znać”.
Zawsze miałem dobre relacje z córką. Ale po tym, co zrobiłem, Julita nie chce mnie znać. Od trzech miesięcy milczy, traktuje mnie jak powietrze. Dla niej jestem nikim. Trudno się dziwić. Rana, jaką jej zadałem, będzie się długo goić. Córka ma prawo czuć się oszukana, zdradzona. Tak nie postępuje ojciec. Dobry ojciec chroni swoje dziecko, od ust sobie odejmuje, byle tylko zapewnić mu najlepsze życie. Niestety ją zawiodłem. Przez całe życie starałem się być dobry i troskliwy, ale ten jeden błąd przekreślił wszystko, co udało mi się wcześniej zrobić dobrego dla Julity. Przez 15 lat prowadziłem własny biznes Nic wielkiego – produkcja szaf wnękowych. Na początku szło świetnie. Zatrudniałem ludzi, ledwo wyrabiałem się z zamówieniami. Po epoce meblościanek ludzie oszaleli na punkcie nowoczesnych szaf, dużych od podłogi do sufitu, z przesuwnymi drzwiami, wielkim lustrem pośrodku. Wszyscy, którzy urządzali mieszkania jeszcze kilka lat temu, obowiązkowo zamawiali takie szafy do przedpokoju, sypialni. Zamówienia szły jedno za drugim, pieniędzy na koncie przybywało, czułem się bezpiecznie. Takie bezpieczeństwo chciałem też zapewnić rodzinie. Gdy interes dobrze szedł, Julita z matką ubierały się w najlepszych sklepach, wyjeżdżały dwa razy do roku na zagraniczne wakacje. Zwykle same, bo ja musiałem pilnować interesu. Tyle się wtedy działo. Jednak one korzystały. Nie miałem im tego za złe. Mężczyzna powinien zarabiać na rodzinę, starać się zapewnić jej komfort, wykształcenie dzieciom. Julita dostawała naprawdę dużo. Od najmłodszych lat fundowałem jej obozy językowe za granicą, później opłacałem prywatne liceum, drogie studia. Dopóki finansowo świetnie sobie radziłem, moja rodzina żyła w zgodzie. Jak przyszły kłopoty w pracy, posypało się wszystko. Pierwsze oznaki kryzysu zacząłem odczuwać już trzy lata temu. Zalew chińskimi podróbkami i oferty supermarketów budowlanych, z którymi ja nie miałem szans konkurować, szybko sprowadziły mnie na ziemię. Czasy raju finansowego dla małych przedsiębiorców się skończyły. Ale nie chciałem zwijać interesu. Próbowałem się ratować. Zwolniłem część załogi, by zaoszczędzić sam pracowałem dwa razy tyle, szukałem tańszych komponentów. Ale na niewiele to się zdało. Z miesiąca na miesiąc przychody malały. Doszło nawet do tego, że przez kilka miesięcy biznes przynosił straty. Poczułem, że grunt pali mi się pod nogami. Nie wiedziałem, co robić. W głowie powstawały coraz czarniejsze scenariusze: że stanę się bezrobotny, że popadniemy w nędzę. Bolało mnie to tym bardziej, że zawsze uważałem się za człowieka sukcesu, biznesmena, który do czegoś w życiu doszedł, któremu ludzie zazdroszczą. I nagle we własnych oczach stawałem się zupełnie nikim. Do tego jeszcze postawa żony. Zamiast mnie wspierać, zaczęła atakować, buntować córkę przeciwko mnie. Nazywała mnie nieudacznikiem, który nawet na własną rodzinę nie potrafi zarobić. Do szału doprowadzały mnie porównania z mężami jej przyjaciółek, którzy mieli lepsze pomysły na biznes, są mądrzejsi, sprytniejsi, prawdziwi z nich mężczyźni. Nie to co ja. To mnie dobiło. Nie dość, że sam przeżywałem porażkę, bałem się o rodzinę, o to, czy zapewnię im dalej godziwe życie, bezpieczeństwo, to jeszcze najbliższa osoba wbija mi nóż w serce. Załamałem się. Z dnia na dzień czułem się gorzej, brakowało mi sił. Jakbym popadał w depresję. Wtedy żona zagroziła rozwodem. – Dopóki się nie ogarniesz, nie zrobisz czegoś ze sobą, będę mieszkać u matki – pewnego dnia, jak gdyby nigdy nic, zapakowała dwie walizki do samochodu i wyprowadziła się. W tym czasie Julita już od kilku lat nie mieszkała z nami. Wyjechała na studia do Warszawy. Oczywiście prywatne i rzecz jasna to ja na nie łożyłem. Ale dzięki temu, że nie było jej w domu w tym czasie, nie nasiąkła żółcią matki i wydawało mi się, że nie ocenia mnie tak źle jak żona. Byliśmy z córką w stałym kontakcie. Julita dzwoniła do mnie kilka razy w tygodniu, pytała jak się czuję, jak sprawy zawodowe, czy może jakoś pomóc. Ale jak ona mogła mi pomóc? Dziecko, które powinno się skupić na nauce, skończeniu studiów nie może sobie zatruwać głowy niezaradnym ojcem. Ukrywałem prawdę, mówiłem, że nie jest aż tak źle Nadal wysyłałem jej pieniądze, choć nie zarabiałem już nic. To, że udało mi się przeżyć i płacić zobowiązania wobec rodziny zawdzięczałem tylko oszczędnościom. Ale i one topniały w zastraszającym tempie. W takim zawieszeniu żyłem przez pół roku. W końcu wydawało mi się, że psychicznie staję na nogi, poczułem się silniejszy, pewniejszy. Pogodziłem się z tym, że trzeba zamknąć firmę, pożegnać tamten etap w życiu i zacząć nowy. Trudno. Własny biznes to nie wszystko. „Zawsze mogę popracować u kogoś, a jak się odbiję, może jeszcze coś swojego kiedyś otworzę” – myślałem. Rozpytywałem wśród kolegów, czy nie słyszeli gdzieś o pracy, rozważałem nawet wyjazd za granicę. Udało się. Kolega załatwił mi bardzo dobry kontrakt w Szwecji przy budowie i wykańczaniu domów. Robota stolarska. znałem ją jeszcze z dawnych lat. Praca fizyczna dla biznesmena z takimi dochodami i pozycją, jak dawniej, wydawała się upokarzająca. Znajomi kiwali głowami, robili dziwne miny, czasem nieprzyjemnie komentowali, gdy wspomniałem o swoich planach. Ale ja miałem to gdzieś. Chciałem stanąć na nogi, przestać się użalać nad sobą i zacząć nowe życie. To stało się na niecały tydzień przed wyjazdem Najpierw telefon, później wezwanie z urzędu skarbowego. Wszystko potoczyło się błyskawicznie. Ogromny dług do spłacenia, nieścisłości w papierach, natychmiastowe wezwanie do zapłaty, sprawa w sądzie. Mój księgowy okazał się oszustem. Ale nie miałem już szans mu tego udowodnić. Nie odprowadzał wszystkich podatków z firmy, część ulg odpisywał na lewe faktury. Po roku sprawa wypłynęła. Miałem prosty wybór. Albo szybko oddam pieniądze skarbówce, albo gigantyczne odsetki mnie zniszczą, a może nawet trafię do więzienia za przestępstwo podatkowe. Do oddania miałem ponad 150 tysięcy złotych. „Skąd mam je, do cholery, wziąć?” – zadawałem sobie to pytanie chyba tysiąc razy podczas kilku bezsennych nocy. Oszczędności zostało mi niewiele ponad 40 tysięcy. Do legalnej pracy nie mogłem już wyjechać – wszystko i tak zająłby urząd. „Co robić? Skąd pożyczyć?” – zastanawiałem się gorączkowo. Koledzy od razu odmówili, od rodziców udało mi się pożyczyć 30 tysięcy. Mieliśmy z żoną wprawdzie dom, ale nie mogłem go sprzedać. Formalnie był on bowiem tylko jej własnością. Zapisaliśmy go na nią, mieliśmy ustanowioną rozdzielność majątkową. Wszystko dla bezpieczeństwa. Właśnie na wypadek, gdyby kiedyś interesy przestały iść dobrze. Teraz odwróciło się to przeciwko mnie. Żona nie chciała sprzedawać domu i pomóc mi w uregulowaniu długów. Zażądała separacji. Za chwilę mogło się okazać, że każe mi się wyprowadzać z tego domu, że zostanę zupełnie na lodzie. Nie wiem, czy to z tego stresu i przerażenia odebrało mi rozum. Co mnie podkusiło, jak mogłem wpaść na tak idiotyczny pomysł? To chyba był spontaniczny odruch. Zobaczyłem jej dowód osobisty na toaletce. Zostawiła go przez nieuwagę z całą kosmetyczką, gdy odwiedziła mnie w weekend. Miała po niego przyjechać w następną sobotę. Postąpiłem jak drań. Za plecami córki zaciągnąłem kredyt na jej nazwisko. Błyskawiczny, na dowód – jak reklamują. Decyzja w piętnaście minut, żadnych szczegółowych pytań, formalności faktycznie – jak na lekarstwo. Za to duże odsetki. Pożyczyłem 80 tysięcy. Do oddania miałem ponad dwa razy tyle, a jeśli spóźnię się z terminem rat, odsetki zwiększają dług kilkakrotnie. Ale zamierzałem wszystko oddać w terminie. Wyjawić Julicie całą prawdę, wyjechać za granicę, pracować i regularnie przesyłać jej pieniądze na każdą ratę. Wierzyłem, że zrozumie, że nie miałem wyjścia. „Poza tym dla niej to i tak żaden kłopot” – usprawiedliwiałem się. „Pieniądze będzie miała na koncie, wszystko będę regulował na bieżąco, jedyne, co musi zrobić, to przelać sumę do banku”. Nie pomyślałem jednak o utraconym zaufaniu... Nie zdążyłem przyznać się Julicie. I to był gwóźdź do trumny. Zupełnie nie pomyślałem o tym, że bank wyśle na jej adres jakieś dodatkowe dokumenty. Tydzień po podpisaniu umowy i podjęciu przeze mnie pieniędzy do Julity przyszło pismo z harmonogramem rat do spłacenia. Była w szoku. Jakie raty? Jaki kredyt? Skąd aż taki dług? Spanikowana zadzwoniła do mnie natychmiast. Przyznałem się, nie miałem wyjścia. Rozpłakała się. Odłożyła słuchawkę. Napisała tylko SMS-a, że nie chce mnie znać. Przyjechała do mnie następnego dnia Miała ze sobą pieniądze. Nie wiem, skąd wzięła aż 80 tysięcy. Powiedziała tylko chłodno, nie patrząc na mnie, że pożyczyła od znajomych. Miała bogatego chłopaka, być może to pożyczka od jego rodziców. Była dla mnie okrutnie szorstka, nie chciała ze mną rozmawiać. Kazała mi wsiąść do samochodu, pojechaliśmy razem do banku. Spłaciła całe moje, a formalnie jej zobowiązanie. Zmusiła mnie do otworzenia konta w Biurze Informacji Kredytowej. Chciała kontrolować, czy przypadkiem jeszcze nie zadłużę się kiedyś na jej konto. Nie oponowałem. Czułem się potwornie upokorzony. Siedziałem obok niej jak dziecko, niegrzeczny uczeń, za którego matka musi się wstydzić przed dyrektorem szkoły, gdy zrobił coś głupiego. Załatwiliśmy wszystko. Nie pytała mnie, dlaczego to zrobiłem. Na odchodne powiedziała tylko, żebym poszedł do pracy, wyjechał, zaczął zarabiać i oddał jej kiedyś ten dług. Od tamtej pory Julita nie odzywa się do mnie. Nie odbiera telefonów, nie daje się przeprosić. Uważa, że nie tylko popełniłem przestępstwo, ale w jej oczach przestałem być ojcem. – Ojciec nie robi takich rzeczy własnemu dziecku – powiedziała. – Ojciec, gdy ma kłopoty, przychodzi, mówi jak jest, prosi o pomoc. Nie naraża swojego dziecka na takie kłopoty. Ma rację. Teraz pracuję w Norwegii. Nieźle zarabiam jak na polskie realia. Dostałem już dwie pensje. Dwa razy wysłałem Julicie po trzy tysiące. Będę uczciwie spłacał swój dług. Być może kiedyś spłacę ten największy – dług ojcowski. Czytaj także: „Byłam alkoholiczką, wylądowałam na dnie. Ale dopiero, gdy wytrzeźwiałam, zaczęły się problemy w moim małżeństwie” „W szkole kłamię, że jestem bogata, ale moi rodzice żałują nawet 15 złotych na bluzkę. Zastanawiam się nad znalezieniem sponsora” „Córka sąsiadki oskarżyła mojego męża o molestowanie. Nikt nie spodziewał się, jaka była prawda...”
Rodzice nie płacili czynszu, odziedziczyły go dzieci. Wyjaśnienia sprawy podjął się sam Rzecznik Praw Obywatelskich
Jedna z dłużniczek miała 4 lata, a drugi ledwie wkroczył w pełnoletniość.
Dziedziczenie długu to jedna z wielu kwestii prawnych, które mogą wywołać w naszym życiu prawdziwy dramat. Zwłaszcza, kiedy z pierwotnymi dłużnikami nie mamy już od dawna kontaktu, a po wielu latach nagle otrzymujemy pismo z obowiązkiem zapłaty lub pozew sądowy. Dziedziczenie długu za czynsz w spółdzielni Oprócz kredytów, chwilówek i rat, dziedziczymy też długi wynikające z zalegania z czynszem w spółdzielni, do której przynależy nasze mieszkanie. Wystarczy chwila naszej nieuwagi i możemy wpędzić się w kłopoty finansowe na długi czas. Tak było w przypadku tych dwóch nietypowych spraw, które opisuje na swojej stronie Rzecznik Praw Obywatelskich. Adam Bodnar podjął bowiem dwie interwencje w sprawie osób, które zostały zobowiązane do spłaty długów swoich rodziców. W obu przypadkach sytuacja jest naprawdę zawiła. Pierwsza z nich dotyczy kobiety, która otrzymała nakaz zapłaty 30 tys. zł za mieszkanie. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że mieszkała w nim jako małe dziecko, a konkretnie do czwartego roku życia. Kobieta została odebrana rodzicom i umieszczona w rodzinie zastępczej. Jej rodzina nie płaciła czynszu, a do grona lokatorów wpisała również córkę, która automatycznie stała się dłużniczką. W drugiej sprawie pokrzywdzony również był dzieckiem, kiedy doszło do nieścisłości prawnych. Mężczyzna był nastolatkiem, kiedy okazało się, że jego ojciec nie opłaca czynszu. Chłopak nie zajął się odpowiednio odwołaniem od wyroku dot. długu i sprawa wróciła do niego po prawie 20 latach. Teraz musi zapłacić ponad 10 tys. złotych za nieprawidłowe odwołanie się. Warto pamiętać, że dziedziczonego długu, jak i innego spadku możemy się zrzec w. stosownym terminie. Na naszej stronie znajdziecie przydatne informacje dotyczące dziedziczenia. Również odrzucania spadku i długów. Czytaj także: Właściciel domu oddał najemcy 3-miesięczny czynsz. 74-latek wszystkie pieniądze przeznacza na leczenie żony Dom „człowieka-kreta” z Hockney sprzedany. Wykopał pod nim wiele metrów tuneli Przez własną chciwość nie chciała sprzedać działki miastu. Dziś jej dom stoi... na środku autostrady
„Komornik odbierze nam dom, bo zadłużyłam się na 300 tys. zł, by mieć na leczenie dzieci. Miałam kraść albo się sprzedawać?”
Niedawno odbyła się pierwsza licytacja komornicza ich domu. Chętnych na nieruchomość nie było, ale wkrótce odbędą się kolejne. Prędzej czy później stracą wszystko.
Pierwszą pożyczkę, 3 tysiące, wzięłam 16 lat temu na wyprawkę dla adoptowanego dziecka. Potem były kolejne, bo córeczka wymagała leczenia. I tak wpadłam w spiralę długu. Dziś mam do oddania ponad 300 tysięcy złotych, a odsetki wciąż rosną... – Mamo, czy adoptowane dzieci też mogą mieć marzenia? – kilka dni temu spytała ją 16-letnia Martynka. Katarzyna spojrzała na nią zdziwiona. – Oczywiście, córeczko. Może je mieć każdy – odparła. – A jakie jest twoje?? – Chciałabym mieć... przyjaciółkę. Zrobiło się jej wtedy bardzo żal. Bo zdała sobie sprawę, że to marzenie może się nigdy nie spełnić. Martynka z powodu głębokiej niepełnosprawności i częstych ataków epilepsji wychodzi z domu tylko na zabiegi rehabilitacyjne, uczy się indywidualnie. Mogłaby poznać inne nastolatki przez internet, ale… Katarzyna już do końca życia będzie figurować na liście dłużników, zawsze też będzie tropiona przez windykatorów i komorników. Takim ludziom nikt nie podłączy komputera do sieci, nie sprzeda abonamentu. Tacy ludzie są po prostu wykluczeni. – Onieśmielał mnie – wspomina 38-letnia Katarzyna Zaręba z Pabianic. – Początkowo więc go unikałam. Ale on się nie poddawał. Był cierpliwy. Pobrali się w 1993 roku. Oboje mieli już wtedy pracę i dach nad głową (mieszkanie po teściowej). Do szczęścia brakowało im tylko jednego – dzieci.? – I tu pojawił się problem – wzdycha Katarzyna. – Staraliśmy się rok, dwa lata, trzy... W końcu zdiagnozowano u mnie schorzenie wywołujące poważne zaburzenia hormonalne, a w konsekwencji często niepłodność. Katarzyna pracowała wtedy w szpitalu jako salowa. Pewnego dnia podeszła do niej koleżanka, mówiąc: „A wiesz, na porodówce jedna z matek porzuciła dziecko”. – Pobiegłam tam natychmiast i już po chwili trzymałam w ramionach śliczną maleńką dziewczynkę – wspomina Katarzyna. – Zakochałam się w niej od pierwszego przytulenia… Przez następne miesiące Katarzyna i Janusz załatwiali formalności adopcyjne i urządzali dziecięcy pokój. – To na wyprawkę dla małej Martynki wzięliśmy pierwszy kredyt – mówi Katarzyna. – Trzy tysiące złotych. Ze spłatą nie mieli kłopotów Janusz, jako ślusarz, zarabiał dobrze, ona do wspólnego budżetu dorzucała swoją pensję. Tyle, że gdy Martynka miała 10 miesięcy… – Wykryto u niej dziecięce porażenie mózgowe – mówi Katarzyna. – Istniało zagrożenie, że do końca życia będzie przykuta do łóżka. Trzeba było ją natychmiast leczyć i rehabilitować. W ramach ubezpieczenia zdrowotnego przysługiwała jedna wizyta u fizykoterapeuty tygodniowo. Tymczasem Martynka wymagała codziennych kilkugodzinnych ćwiczeń! Potrzebowaliśmy na to pieniędzy. Wzięliśmy więc kolejny kredyt – 5 tysięcy. Pożyczki spłacali regularnie, ale zaczęło brakować na czynsz. Sprzedali więc mieszkanie, które mieli po teściowej, i na spółkę z rodzicami Katarzyny kupili połowę zaniedbanego przedwojennego domku. Przypadł im w nim 40-metrowy lokal na piętrze. Liczyli, że małym kosztem zrobią szybki remont i wolni od opłat za czynsz odżyją finansowo. – Niestety, czego się w tym domu nie tknęliśmy, zaraz się rozpadało – mówi Katarzyna. – Okna były wypaczone, dach przeciekał, podłoga się zarywała. W mury wchodził grzyb. Martynka zaczęła chorować. Postanowili więc wziąć kredyt hipoteczny i dom porządnie wyremontować. Dostali 60 tysięcy złotych. – Nowe okna i podłogi, ocieplony dach, piec… – wylicza Katarzyna. – W domu zrobiło się zacisznie, córka przestała chorować. Dzięki codziennej fizykoterapii zrobiła ogromne postępy. ani neurolog powiedziała nawet ostatnio, że patrząc na historię choroby, spodziewałaby się leżącego, obłożnie chorego dziecka, a nie utykającej wprawdzie, ale poruszającej się samodzielnie dziewczynki. Leczenie trzeba było jednak kontynuować. Janusz dwoił się i troił, brał zlecenia, nadgodziny. Dzięki temu spłacali raty kredytu, ale przestało wystarczać na bieżące potrzeby. Zaczęli więc zaciągać mniejsze pożyczki, żeby łatać domowy budżet. – W 2006 roku stał się cud – mówi Katarzyna. – Ku zaskoczeniu lekarzy… zaszłam w ciążę! Szaleliśmy z mężem ze szczęścia. Postanowili uregulować swoje sprawy finansowe. Połączyli wszystkie długi w jeden kredyt konsolidacyjny. Wyszło tego 116 tysięcy. Raty, 800 zł miesięcznie, były dla nich sporym obciążeniem, ale spłacali je regularnie. Szymon przyszedł na świat w 2007 roku. I wtedy… okazało się, że w czasie ciąży był źle ułożony. Urodził się z przykurczami, które trzeba było natychmiast rehabilitować. Oczywiście za ciężkie pieniądze. – To właśnie wówczas straciliśmy kontrolę nad zadłużeniem – wzdycha Katarzyna. – Ciągle brakowało nam pieniędzy. A dzieci musiały jeść! I trzeba było kontynuować ich leczenie! Pożyczaliśmy więc najpierw w kolejnych bankach, a potem w firmach parabankowych. – Zapamiętałam szczególnie jeden taki telefon – wspomina Katarzyna. – Nie było nas akurat z Januszem w domu. Słuchawkę podniosła 11-letnia wówczas Martynka. Ktoś najpierw na nią nakrzyczał, a potem zagroził, że jeśli rodzice natychmiast się nie odnajdą, to przyjedzie zaraz z policją, która zabierze ją do domu dziecka. Nie muszę chyba mówić, jakim psychicznym wstrząsem była dla dziecka, które wie że zostało adoptowane, groźba umieszczenia w sierocińcu. Po powrocie zastaliśmy Martynkę skuloną pod łóżkiem, trzęsącą się z przerażenia, zapłakaną… Dług Katarzyny i Janusza przekroczył już 300 tys. zł. Niedawno odbyła się pierwsza licytacja komornicza ich domu. Chętnych na nieruchomość nie było, ale wkrótce odbędą się kolejne. Prędzej czy później stracą wszystko, a nowy właściciel wykwateruje ich do lokalu zastępczego – mniejszego, zaniedbanego, położonego gdzieś na odludziu. Nikt im nie zwróci pieniędzy wydanych na remont. Katarzyna będzie musiała zapisać Martynkę do innej szkoły, załatwić dla niej indywidualne nauczanie, leczenie i rehabilitację. Szymek trafi do nowego przedszkola. Zaczną wszystko od nowa. Prawie wszystko… Bo dług, choć nieco mniejszy, pozostanie z nimi na zawsze. Zbyt duży, by mogli go spłacić. Od czasu licytacji każde auto parkujące pod bramą, dzwonek do drzwi czy dźwięk telefonu powoduje, że serca skaczą im do gardeł. Czy to windykator? Prywatny detektyw? Nowy właściciel Janusz nie wytrzymał napięcia i popadł w depresję. – Paradoksalnie, to właśnie jego choroba spowodowała u mnie przełom – mówi Katarzyna. – Uświadomiłam sobie, że jeśli i ja się załamię, ucierpią na tym dzieci. Dlatego postanowiłam żyć jak najnormalniej się da. Wbrew czającemu się we mnie lękowi o przyszłość, wbrew ponurej rzeczywistości. Wyrzucą nas stąd? Trudno. Urządzimy się jakoś gdzie indziej. Najważniejsze, żeby dzieci czuły się kochane i akceptowane. Tylko wtedy nasza rodzina przetrwa. Więcej listów do redakcji: „2 lata po ślubie mój ukochany mąż zginął w wypadku. Teściowa chce odebrać mi mieszkanie, bo było jej syna” „Odszedłem od żony, bo… mi się znudziła. Zamiast nudnej żony miałem teraz w łóżku o 20 lat młodsze dziewczyny” „Zrobiłem dziecko dziewczynie, do której nic nie czułem. Syn miał 2 lata, gdy zginęła w wypadku. Zostałem z nim sam”
Krajowy Rejestr Długów – jak można do niego trafić?
Zalegasz z czynszem, opłatami za media? Uważaj, bo możesz trafić do Krajowego Rejestru Długów. Sprawdź, kiedy możesz zostać tam wpisana i jakie są tego konsekwencje.
Krajowy Rejestru Długów istnieje od 2003 roku. Jest jednym z pięciu Biur Informacji Gospodarczej działających w naszym kraju. Gromadzi dane na temat podmiotów gospodarczych (firm) jak też osób fizycznych, czyli konsumentów. Co ciekawe, ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych, która jest podstawą działania KRD, pozwala też na wpis do rejestru gminy i tzw. wtórnych wierzycieli, czyli tych, którzy wykupili dług od wierzyciela pierwotnego). Obecnie w bazie Krajowego Rejestru Długów jest ok. 2,71 mln dłużników. Kiedy można trafić do KRD? Gdy masz niespłacone zobowiązania. Możesz się znaleźć w rejestrze m.in. za: • niespłacane pożyczki i kredyty, • faktury niezapłacone w wyznaczonym terminie, • zaległości w płatnościach za: czynsz, gaz, prąd, wodę, media, telefon, ubezpieczenie auta • opóźnienia w spłacie alimentów, • niezapłacony mandat, • nieuregulowane opłaty urzędowe, np. w Urzędzie Skarbowym, ZUS. Kiedy można cię wpisać? Wierzyciel (czyli osoba lub instytucja wobec której mamy zobowiązanie finansowe) ma prawo umieścić dłużnika w rejestrze, gdy: łączna kwota zobowiązań wobec niego wynosi minimum 200 złotych i może obejmować także odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego i sądowego; zobowiązanie jest wymagalne od co najmniej 30 dni; upłynął co najmniej miesiąc od przesłania ci listem poleconym albo doręczenia osobiście ostrzeżenia o zamiarze przekazania danych do KRD nie upłynęło 6 lat od dnia wymagalności zobowiązania, a w przypadku roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczeń stwierdzonych ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd – 6 lat od dnia stwierdzenia roszczenia. Warto wiedzieć. Masz prawo zgłosić sprzeciw wierzycielowi, wobec zamiaru wpisania twoich danych do rejestru dłużników. Jest to bezpłatne. Uwaga! W przypadku przedsiębiorców wpis do rejestru jest możliwy, gdy kwota zaległości przekracza 500 zł. Gdy jest prawomocny wyrok sądu Wierzyciel, który posiada tytuł wykonawczy, może przekazać do KRD informacje o zobowiązaniu dłużnika, gdy są spełnione łącznie następujące warunki: zobowiązanie zostało stwierdzone tytułem wykonawczym, upłynęło co najmniej 14 dni od wysłania przez wierzyciela listem poleconym albo doręczenia do rąk własnych dłużnika pisma z ostrzeżeniem o zamiarze przekazania danych do rejestru, wierzyciel przekazał do KRD dane organu orzekającego – datę wydania i sygnaturę tytułu wykonawczego stwierdzającego to zobowiązanie. Jak sprawdzić, czy jesteś w KRD? Wejdź na stronę www.krd.pl i wypełnij formularz rejestracyjny. Po dokonaniu rejestracji konieczne będzie jeszcze sprawdzenie Twojej tożsamości. W tym celu zostaniesz poproszona o dokonanie przelewu weryfikacyjnego lub przesłanie zeskanowanego dokumentu tożsamości na wskazany adres mailowy. Raz na pół roku możesz bezpłatnie pobrać raport na swój temat. Warto wiedzieć. W KRD możesz też sprawdzić wiarygodność firmy, np. biura podróży. Wystarczy w tym celu podać NIP przedsiębiorstwa. Co ci grozi za wpis do KRD? Obecność na liście dłużników może łączyć się z poważnymi konsekwencjami. Do rejestrów dłużników (KRD i pozostałych) zaglądają instytucje finansowe, a także firmy i osoby prywatne, które chcą sprawdzić wiarygodność potencjalnego kontrahenta. Dlatego możesz mieć problem m.in. z: uzyskaniem kredytu w banku, podpisaniem umowy z operatorem telefonii komórkowej lub dostawcą internetu, wynajęciem mieszkania, zawarciem transakcji biznesowej. Jak zniknąć z listy dłużników KRD? Najkrócej rzecz ujmując – spłacając długi. Wykreślenie z rejestru może nastąpić m.in.: na wniosek wierzyciela. Krajowy Rejestr Długów usunie dłużnika z listy po upływie maksymalnie 7 dni od otrzymania zgłoszenia; po upływie 3 lat od ostatniej aktualizacji danych, nie później niż po upływie 10 lat od dnia ich przekazania przez wierzyciela; po upływie 6 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne; w przypadku roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu, sądu polubownego, lub ugodą – nie później niż po upływie 6 lat od dnia stwierdzenia roszczenia. Warto wiedzieć. Wierzyciel powinien poinformować KRD nawet o częściowej spłacie długu przez dłużnika. Baza danych jest aktualizowana na bieżąco. Przeczytaj: Firma zostanie skreślona z rejestru przez brak PESEL? Jest wyjaśnienie ministerstwa Co powinnaś wiedzieć o kredycie i pożyczce
Czy trzeba spłacać długi za syna lub rodziców? A co ze zobowiązaniami, jakie zaciągnęło rodzeństwo? Czy jeżeli nie są w stanie spłacać kredytu, zalegają z opłatami za czynsz lub prąd, rodzina musi spłacać zadłużenie?
Konsultacja: Bożena Matuszewska, prawnik Generalnie za długi odpowiada ten, kto je zaciągnął, więc długi rodziców nie przechodzą na dzieci, zobowiązania finansowe dzieci na rodziców itd. Są jednak od tej zasady liczne wyjątki. DŁUGI RODZICÓW Jeżeli rodzice lub jedno z nich ma długi, dzieci odpowiadają za nie w trzech przypadkach. - Jeżeli któreś z dzieci poręczyło za zobowiązania swego ojca lub matki, żyrując pożyczkę, podpisując weksel lub oświadczenie o poręczeniu. Jeżeli dzieci nie poręczały pożyczek, nie muszą się martwić, choćby ojciec lub matka wzięli kilka pożyczek, np. w banku. - Jeśli rodzic zmarł pozostawiając długi. Po jego śmierci zadłużenie przechodzi na spadkobierców. Oczywiście tylko wtedy, kiedy przyjmą oni spadek, przyjmując bowiem spadek, przyjmują też odpowiedzialność za ewentualne długi, które miał spadkodawca. Można tego uniknąć, odrzucając spadek. Trzeba to zrobić w ciągu 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy (wtedy dług przechodzi na następnych spadkobierców, np. wnuki). - Jeżeli rodzice nie płacą czynszu za mieszkanie, a dorosłe dzieci mieszkają razem z nimi. Również właściciel lokalu może dochodzić spłaty czynszu nie tylko od najemcy, ale i od wszystkich dorosłych domowników. Będą też oni odpowiadać za spłatę ewentualnych zaległości po śmierci najemcy. Żądanie zapłaty należności przedawnia się po upływie 3 lat od dnia, kiedy czynsz powinien być zapłacony. DŁUGI DZIECI Identycznie jest w przypadku długów zaciągniętych przez dzieci. Rodzice nie są za nie odpowiedzialni, chyba że podżyrowali pożyczkę syna czy córki. I nie ma znaczenia, że np. dorosły syn, który wziął kredyt w banku, jest zameldowany u rodziców, choć z nimi nie mieszka. Bank nie ma prawa żądać spłaty zadłużenia od rodziców. Można się jednak doczekać wizyty komornika, który będzie domagał się informacji od rodziców, gdzie znajduje się dłużnik, jaki ma majątek i czy nie należą do niego przedmioty znajdujące się w domu. W razie śmierci dziecka, jeżeli miało ono jakiś majątek, narobiło długów, a spadkobiercami są rodzice, muszą oni spłacać zobowiązania pieniężne córki lub syna. DŁUGI RODZEŃSTWA Nie odpowiada się również za długi siostry lub brata, chyba że dochodzi do dziedziczenia. Jeżeli to my jesteśmy w gronie spadkobierców, musimy odrzucić spadek, by nie przejąć długów. Mamy na to 6 miesięcy od chwili otrzymania informacji o śmierci siostry lub brata. Pamiętajmy też o tym, że jeżeli zrzekniemy się spadku, to prawo dziedziczenia przejdzie na nasze dzieci i współmałżonka. Także oni, podobnie jak i my, powinni zrzec się spadku w ciągu 6 miesięcy od uzyskania informacji, że odrzuciliśmy spadek. DŁUGI WSPÓŁMAŁŻONKA Z chwilą zawarcia małżeństwa między mężem a żoną powstaje wspólność majątkowa. I tym wspólnym majątkiem odpowiadają wzajemnie za swe zobowiązania, ale tylko w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny, na przykład zakupów żywności itp. Jeśli więc małżonek weźmie kredyt, którego nie spłaca, ale pieniądze przeznacza na własne potrzeby, współmałżonek nie odpowiada za zaciągnięte długi. Jeżeli mąż bez zgody żony podżyrował pożyczkę, której dłużnik nie spłaca, pożyczył pieniądze od znajomego lub wziął kredyt, sam odpowiada za długi. Komornik nie ma prawa ściągać długów ani z majątku osobistego żony, ani z jej udziału w majątku wspólnym. Może jedynie zająć pensję i dobra osobiste dłużnika, np. samochód. Za długi podatkowe obydwoje odpowiadają solidarnie. Inaczej jest w przypadku, gdy współmałżonek wyraził zgodę na zaciągnięcie długu. Wówczas musi go solidarnie spłacać, ale tylko z majątku wspólnego. Komornik nie może na przykład zająć jego wynagrodzenia. Współmałżonek nie odpowiada także za długi zaciągnięte przez drugą stronę przed ślubem. W przypadku dziedziczenia mąż albo żona odpowiada za długi współmałżonka - nawet te zaciągnięte przed ślubem - chyba że odrzuci on spadek. DŁUGI EKSMAŁŻONKA Jeżeli są to długi podatkowe, które powstały, kiedy byli małżeństwem, to była żona (lub mąż) odpowiada solidarnie z byłym małżonkiem za długi, ale tylko do wysokości swego udziału w majątku wspólnym. Komornik może ściągać dług z majątku rozwiedzionego małżonka, tylko wtedy, kiedy winny zaciągnięcia długów nie jest w stanie ich spłacić. Natomiast jeśli chodzi o inne długi, rozwiedziony małżonek odpowiada tylko za te, które powstały przed dniem rozwodu, chyba że mieli rozdzielność majątkową. SKARGA PAULIAŃSKA Jeżeli sprytny dłużnik nie chcąc, by komornik zajął jego majątek, przepisuje składniki majątku - np. samochód, mieszkanie - na członków rodziny (np. dzieci), wierzyciel (np. bank) może jednak ściągnąć dług z tego przepisanego majątku. Korzysta on z tzw. skargi pauliańskiej, czyli szczególnego rodzaju pozwu. Musi się jednak spieszyć, bo ze skargi można skorzystać w ciągu 5 lat od dokonania danej czynności.
Coraz częściej bierzemy kredyty w bankach i firmach pożyczkowych. Jak zaciągnąć kredyt lub pożyczkę, by nie wpaść w pułapkę? Na co zwrócić uwagę, wybierając firmę, w której chcemy pożyczyć lub ulokować pieniądze?
Najpierw zastanówmy się, czy rzeczywiście pożyczka jest nam potrzebna. A może rzeczy, które za pożyczone pieniądze chcemy kupić, nie są wcale niezbędne? Kupujemy często pod wpływem emocji, dodatkowo kuszeni reklamami. I to nie tylko różnych towarów, ale także ofertami łatwego otrzymania gotówki. Kuszące oferty: „Kredyt w 15 minut”, „Kredyt bez BIK”, „Szybka pożyczka”, „Kredyt dla zadłużonych” zachęcają do podjęcia szybkiej i nie do końca przemyślanej decyzji. Zastanówmy się choćby nad tym, czy będziemy mogli spłacać kolejne raty, kiedy np. ktoś z rodziny lub my sami stracimy pracę. Nie bagatelizujmy nieprzewidzianych okoliczności, sytuacja może się zmienić niezależnie od nas. BANKI POD KONTROLĄ Zanim zdecydujemy się na kredyt w jakiejkolwiek instytucji, sprawdźmy, czy i kto sprawuje nad nią kontrolę. Wiarygodne są przede wszystkim te instytucje, nad którymi sprawuje nadzór Komisja Nadzoru Finansowego (KNF). Sprawdza ona ich kondycję finansową, czuwa nad legalnością, bezpieczeństwem, prawidłowym funkcjonowaniem, np. bezpieczeństwem depozytów, zasadami pożyczania pieniędzy (m.in. sprawdza, czy dana instytucja udziela kredytów odpowiedzialnie) itd. Instytucje te muszą się stosować do wytycznych Komisji. Do firm, nad którymi sprawuje kontrolę KNF, należą banki i SKOK-i. Dodatkowo środki finansowe lokowane w bankach są zabezpieczone przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny, który w przypadku plajty banku i jego niewypłacalności zwraca klientom pieniądze (do 100 tys. euro). W przypadku SKOK-ów działa fundusz stabilizacyjny oraz Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych: to zbiorowe ubezpieczenie kredytów, które gwarantuje wypłatę oszczędności w 100 proc. do wysokości 100 tys. euro. TUW SKOK także jest pod nadzorem KNF. CO TO SĄ PARABANKI To instytucje świadczące usługi podobne do usług bankowych, które jednak nie są objęte nadzorem KNF. W przypadku niewypłacalności parabanku nie ma gwarancji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, a więc klient nie otrzyma pieniędzy z BFG. Parabanki często nie posiadają żadnych zabezpieczeń, by móc zwrócić pieniądze klientom. Niektóre parabanki, by się wydawać bardziej wiarygodnymi, proponują różne ubezpieczenia lub zakładają pozabankowe fundusze gwarancyjne. Niestety, są na nich ulokowane tak niskie kwoty, że w przypadku niewypłacalności nie ma możliwości otrzymania zwrotu zainwestowanych środków. Nie ma więc buforu bezpieczeństwa i gwarancji stabilności firmy. KNF nie może też nałożyć na parabanki żadnej kary za naruszanie przepisów. To podstawowe różnice między bankami i parabankami. Jak więc sprawdzić, która z instytucji jest bankiem, a która parabankiem? JAK SPRAWDZIĆ WIARYGODNOŚĆ Zajrzyjmy przede wszystkim na stronę Komisji Nadzoru Finansowego: www.knf.gov.pl. Znajdziemy tam informacje, czy firma, w której chcemy pożyczyć pieniądze, jest objęta nadzorem KNF, czy ma zezwolenie na prowadzenie działalności. A co najważniejsze: jest tam lista podejrzanych firm, które prowadzą działalność parabankową bez zezwoleń lub np. nie składają obowiązujących rocznych sprawozdań finansowych, a więc ich wiarygodność jest wątpliwa. Na 5. miejscu listy tzw. ostrzeżeń publicznych w dziale „wykonywanie czynności bankowych bez zezwoleń” znajduje się Amber Gold, a na pierwszym inna niesławna firma, Finroyal. Gdyby więc osoby, które tak ochoczo lokowały pieniądze w tych parabankach, licząc na gigantyczne zyski, zajrzały wcześniej do internetu, nie przeżywałyby później olbrzymiego stresu. Można też na stronie KNF sprawdzić listę firm prowadzących bez zezwoleń działalność maklerską, oferujących akcje itd. Drugim źródłem weryfikacji jest strona Bankowego Funduszu Gwarancyjnego: www.bfg.pl. Znajduje się tam lista firm objętych zabezpieczeniami - nie tylko wielkich banków komercyjnych, ale także niewielkich banków spółdzielczych. SYGNAŁY OSTRZEGAWCZE Nawet jeśli nie znajdziemy instytucji oferującej pożyczki na którejś z czarnych list, zawsze podchodźmy z nieufnością do firm, które wymagają uiszczenia opłat przed zawarciem umowy lub żądają podpisania skomplikowanych umów przedwstępnych. Istnieją bowiem nieuczciwe firmy, które żyją z opłat przygotowawczych. I kiedy już zapłacimy opłatę wstępną (niekiedy pobierają też wynagrodzenie za cały okres kredytowania z góry), odmawiają nam udzielenia kredytu pod pretekstem braku zdolności kredytowej lub nieprzedstawienia odpowiednich zabezpieczeń. Umowa może przewidywać zabezpieczenie kredytu np. w wys. 250 proc. wartości pożyczki. Jeśli tego nie spełnimy, firma odmawia udzielenia kredytu, zatrzymując opłaty. Sprawdźmy też, czy w umowie nie ma np. wysokich opłat za to, że przedstawiciel firmy odwiedza nas w domu. DUŻY ZYSK, DUŻE RYZYKO Uważajmy na firmy, które gwarantują określony zysk, znacznie wyższy niż na lokacie bankowej, np. kilkanaście procent rocznie. Wizja szybkich, wysokich zarobków, w dodatku bez żadnego lub z minimalnym ryzykiem od razu powinna wzmóc naszą czujność. Pamiętajmy o złotej zasadzie: im większe potencjalne zyski ma przynieść inwestycja, tym większe musi być ryzyko z nią związane, a więc także ewentualne straty. TU SZUKAJ POMOCY - infolinia konsumencka 800 007 707 - miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów - ich listę można znaleźć na stronie internetowej: uokik.gov.pl - e-mail: porady@dlakonsumentow.pl - federacja-konsumentow.org.pl
Nie stać cię na terminowe spłaty rat. Pożyczyłaś od kogoś pieniądze i nie możesz ich oddać. Musisz spłacać długi zaciągnięte przez inną osobę. Jak sobie poradzić w tych sytuacjach?
Przede wszystkim nie powinniśmy myśleć, że wszystko samo się ułoży. Musimy aktywnie działać, bo może się zdarzyć, że zostaniemy bez zaplecza finansowego, stracimy nasze dobra, np. samochód, działkę lub mieszkanie. Oto, jak się zachować w przypadku konieczności spłacenia różnych długów. Może się zdarzyć, że wpadliśmy w pułapkę kredytową i nie możemy spłacać rat, bo np. straciliśmy pracę. Najgorsze, co możemy zrobić, to nie odbierać wezwań i telefonów z banku, bo nasz dług będzie rósł i doczekamy się windykatora lub komornika. Gdy tylko zorientujemy się, że nie możemy spłacać rat w terminie, wybierzmy się do banku na rozmowę. Jeżeli solidnie do tej pory spłacaliśmy raty, bank na pewno zaproponuje nam rozwiązanie, np. wakacje kredytowe, wydłużenie okresu spłaty, zamianę rat na malejące. Zawsze też lepiej spłacać choć częściowo raty, niż zaniechać tego zupełnie. O ile mamy kilka pożyczek, możemy poszukać ratunku w innym banku, zaciągając tzw. kredyt konsolidacyjny i płacąc jedną ratę zamiast kilku. Jeżeli otrzymamy list z firmy windykacyjnej, nie unikajmy spotkania, bo wierzyciel chce jeszcze polubownie załatwić sprawę. Zadzwońmy pod podany telefon i umówmy się na spotkanie, podczas którego można będzie ustalić sposoby i terminy spłacania długu. Firma windykacyjna, której zależy przecież, by ściągnąć od nas pieniądze, bo z tego żyje, może dopasować spłatę długu do naszych możliwości finansowych. Na etapie polubownego działania firma nie obciąży nas dodatkowymi opłatami. Jeżeli będziemy unikali kontaktu, to firma uzna to za celowe działanie i skieruje sprawę do sądu i komornika. I to dla nas będzie najgorsze rozwiązanie, bo jeżeli nie zwrócimy pieniędzy, komornik zajmie nasze dochody. Może też zająć ruchomości (np. sprzęt AGD i RTV, meble, samochód) i nieruchomości (np. mieszkanie, działkę). Może je sprzedać i zwrócić dług wierzycielowi. WOBEC OSOBY PRYWATNEJ: Nasz wierzyciel nie ma tylu prawnych możliwości, co bank, ale nie jest bezradny. Osoba, która pożyczyła nam pieniądze, może napisać do nas pismo żądające zwrotu długu (listem poleconym). Na ogół w piśmie takim zawarte jest ostrzeżenie, że w razie nieuregulowania długu skieruje ona sprawę do firmy windykacyjnej - ściągającej długi - lub sądu. Jeżeli pismo nie zadziała, może zwrócić się o wyegzekwowanie zwrotu należności do firmy windykacyjnej. Jej postępowanie jest ściśle określone. Najpierw do dłużnika wysyłane jest pismo informujące o wysokości opłat. Podany jest tam numer konta, na które należy wpłacić pieniądze. Jeżeli nie zareagujemy i nie podejmiemy oferty dobrowolnego polubownego załatwienia sprawy, windykatorzy po kolejnych ponagleniach i np. rozmowie w cztery oczy skierują sprawę do sądu. Oprócz długu będzie- my musieli zapłacić koszty sądowe i koszty postępowania egzekucyjnego, czyli pracy komornika ściągającego dług. Nasz wierzyciel może zwrócić się do świadków lub wykorzystać nagrania rozmów telefonicznych lub e-maili, które przedstawi w sądzie jako dowody świadczące o zaciągnięciu długu. Jeżeli sąd uzna, że rzeczywiście nie oddaliśmy pożyczonych pieniędzy, wyda wyrok zasądzający, a wierzyciel składa do komornika wniosek o tzw. egzekucję, czyli uzyskanie od nas określonej sumy pieniędzy i oddanie jej wierzycielowi. MAŁŻONKA: Długi zaciągnięte przez niego musimy solidarnie spłacać. Także wtedy, gdy wyraziliśmy zgodę, by małżonek wziął pożyczkę lub kredyt. Zgoda musi być wyrażona na piśmie. Nie jesteśmy odpowiedzialni jedynie za te długi współmałżonka, które powstały przed zawarciem małżeństwa, czyli przed powstaniem wspólności majątkowej lub kiedy pobierając się, podpisaliśmy intercyzę, ustanawiającą rozdzielność majątkową. Nie będziemy też spłacali zobowiązań, jeżeli długi zaciągnięto już po rozwodzie, separacji lub unieważnieniu małżeństwa. ODZIEDZICZONE: Długi, podobnie jak dobra zmarłego, możemy odziedziczyć. I nie jest ważne, czy dziedziczymy ustawowo, czy też z mocy testamentu. Gdy dowiadujemy się, że dziedziczymy spadek, warto dowiedzieć się, czy spadkodawca nie pozostawił po sobie długów. Jeżeli długi są, i to duże, a pozostały majątek nie przedstawia wielkiej wartości, to spadek najlepiej jest odrzucić. Mamy na to 6 miesięcy od momentu dowiedzenia się o tytule do spadku, czyli śmierci spadkodawcy. Jeżeli nie mamy jasnej sytuacji, jak duże są długi i jaka jest wartość majątku, to powinniśmy przyjąć spadek z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Odpowiadamy wówczas przed dłużnikami do wysokości długów osoby zmarłej. I wtedy np. gdy odziedziczyliśmy dom wart 350 tysięcy, a okaże się, że długi sięgają 400 tysięcy, to będziemy spłacać dług tylko do wartości domu. Może się też okazać, że majątek jest większy niż dług, ale wówczas odpowiadamy za dług w całości. Podstawa prawna: kodeks cywilny oraz kodeks postępowania cywilnego
Wierzytelność - kto może być wierzycielem, jakie są rodzaje wierzytelności
Wierzytelność – to prawo do żądania przez wierzyciela, by dłużnik spełnił określone świadczenie. Dowiedz się jakie są rodzaje wierzytelności a także, czy można ją przekazać innej osobie.
Wierzytelność to prawo osoby udostępniającej określone dobro (np. pieniądze) do żądania spełnienia świadczenia ze strony drugiej osoby, która to dobro otrzymuje (w tym przypadku zwrotu gotówki). Osobę, która ma wierzytelność określamy mianem wierzyciela, tę, na której ciąży obowiązek spełnienia świadczenia – dłużnikiem. Wierzycielem może być np.: bank, który udziela pożyczki lub kredytu; operator komórkowy lub telewizji kablowej, z którym mamy podpisaną umowę; firma, która wykonuje na twoje zlecenie jakąś usługę; osoba prywatna, od której pożyczyłaś pieniądze. Kwestie związane z wierzytelnością znajdziemy w Księdze III ("Zobowiązania") Kodeksu cywilnego. Rodzaje wierzytelności Wierzytelności można dzielić na różne sposoby. związane z rodzajem działalności, np. wierzytelność bankowa, ubezpieczeniowa, itp; punktu widzenia podatkowego – na niewymagalne i wymagalne. Wierzytelność niewymagalna to taka, która co prawda już powstała, ale której nie musisz jeszcze spłacać. Na przykład pożyczka, której termin zapłaty upływa za miesiąc. W przypadku wierzytelności wymagalnej termin zapłaty już upłynął.Jeżeli jej nie uregulowałaś, wierzyciel ma prawo podjąć kroki w celu odzyskania należności. To tego rodzaju wierzytelności są potocznie określane jako długi; wierzytelności pieniężne i niepieniężne – zależy co jest przedmiotem zobowiązania; zabezpieczone i niezabezpieczone. Typowymi formami zabezpieczenia są hipoteka, zastaw oraz zastaw rejestrowy, poręczenie oraz gwarancja. Inne podziały Wierzytelności można też podzielić na: z kwotą zdefiniowaną lub niezdefiniowaną; istniejące (wynikająca z danego stosunku zobowiązaniowego) oraz przyszłe, czyli takie, które nie istnieją w momencie podpisywania umowy, ale powstanie w przyszłości. Przykładem tej ostatniej jest prawo kupującego mieszkanie w budowanym jeszcze bloku do przeniesienia na niego prawa własności lokalu po zakończeniu budowy. Cesja wierzytelności Wierzytelność można zwykle sprzedać, np. kiedy nie możemy wyegzekwować długu, albo kiedy ktoś inny chce zapłacić szybciej niż dłużnik. Nosi to nazwę cesji wierzytelności. Na przykład bank może sprzedać wierzytelność kredytową np. firmie windykacyjnej. W umowie cesji należy dokładnie określić wysokość sprzedawanej wierzytelności, na jakiej podstawie przysługuje sprzedającemu ta wierzytelność, cenę sprzedaży i oznaczenie momentu, od którego wierzytelność przysługuje nowemu wierzycielowi (np. moment podpisania umowy). Uwaga: Na cesję nie jest wymagana zgoda dłużnika. Natomiast po zawarciu umowy sprzedaży wierzytelności trzeba go o tym poinformować. Warto wiedzieć. Istnieje grupa wierzytelności, których nie można zbyć. Chodzi o prawa niezbywalne, do których należą: prawo dożywocia, prawo odkupu, prawo pierwokupu, użytkowanie i służebności osobiste. Przedawnienie wierzytelności W przypadku wierzytelności istotne jest ustalenie momentu, od kiedy staje się wymagalna. Z tą chwilą rozpoczyna bieg termin przedawnienia roszczeń składających się na wierzytelność. Jeśli dłużnik nie odda w terminie długu (czyli dopuszcza się zwłoki), wierzyciel ma prawo żądać od niego nie tylko zwrotu należności, ale też naprawienia szkody wynikłej z tej sytuacji. W przypadku opóźnienia wierzyciel może żądać od dłużnika odsetek za czas opóźnienia, nawet jeśli nie poniósł żadnej szkody a opóźnienie było spowodowane okolicznościami, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Po upływie terminu przedawnienia dłużnik ma prawo uchylić się od żądania wierzyciela. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której dłużnik zrzekł się korzystania z zarzutu przedawnienia. Przeczytaj również: Jak unikać długów spadkowych? Kiedy spłacamy długi bliskich?
Spadek nie zawsze jest miłą niespodzianką. Czasami są to po prostu długi po zmarłym... Jak ich uniknąć?
Często pojawiającym się problemem jest to, że nasi bliscy nie informują nas dokładnie o swojej sytuacji finansowej i w chwili otwarcia spadku (w prawie polskim za otwarcie spadku uznaje się moment śmierci spadkodawcy) nie zdajemy sobie sprawy, że spadek jest obarczony długami i jakiej wysokości są to zobowiązania. Długi spadkowe nie muszą jednak przejść na spadkobierców. Kiedy spadek staje się długiem? Niestety zdarza się dość często, że pasywa przewyższają aktywa zmarłego np.: otrzymujemy w spadku mieszkanie wartości 200.000 złotych, ale mieszkanie było zakupione na kredyt i pozostało do spłacenia 100.000 złotych, dodatkowo zmarły prowadził działalność gospodarczą, w związku z którą zaciągnął kredyty na kwotę 150.000zł. W takim wypadku realna wartość spadku to dług wysokości 50.000 zł. W jaki sposób dziedziczymy spadek? Odziedziczyć spadek możemy albo zgodnie z wolą zmarłego wyrażoną w testamencie lub - w przypadku braku testamentu - z mocy ustawy. W obu tych przypadkach spadkobierców może być kilku i mogą dziedziczyć w różnych częściach (tzw. udział spadkowy). Na odpowiedzialność za długi spadkowe ma wpływ udział spadkowy, jaki przypadł danemu spadkobiercy. Spadkobiercy odpowiadają za długi spadkowe proporcjonalnie do swojego udziału spadkowego. Co spadkobiercy mogą zatem uczynić, żeby nie narazić się na odpowiedzialność za długi zmarłego spadkodawcy? Jak uniknąć długów spadkowych? Ustawodawca daje nam możliwość ograniczenia tej odpowiedzialności, jednak ochrona ta nie działa automatycznie. Mamy pół roku od otwarcia spadku na skorzystanie z tej ochrony. W tym czasie odpowiadamy za długi spadkowe tylko i wyłącznie do wysokości aktywów spadkowych, czyli biorąc pod uwagę nasz przykład, odpowiedzialność jest ograniczona do 200.000 złotych. W tym czasie zgodnie z art.1012 kodeksu cywilnego możemy: przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste) przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza) spadek odrzucić Czym jest przyjęcie proste spadku? Przyjęcie proste oznacza, że spadkobierca będzie odpowiadał za długi spadkowe nie tylko tym co uzyskał w spadku ale i swoim majątkiem prywatnym, wierzyciele będą mogli prowadzić egzekucję z jego majątku osobistego, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw. Na czym polega przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza? Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność za długi spadkowe do wysokości aktywów spadku, czyli w naszym przykładzie do wartości odziedziczonego mieszkania. Czym skutkuje odrzucenie spadku? Jeżeli zdecydujemy się spadek odrzucić, to odrzucamy go w całości i nie jesteśmy obarczani żadną odpowiedzialnością. Jednak wtedy spadek przechodzi na kolejnych spadkobierców. Oznacza to, że jeżeli np.: odrzucimy spadek po naszym rodzicu, to przechodzi on na nasze dzieci, czyli pozbywamy się problemu tylko pozornie. Twoja decyzja wpłynie na to, czy unikniesz długów spadkowych Jeżeli nie zadeklarujemy żadnej z tych opcji (przed sądem lub notariuszem) ustawa przyjmuje, że przyjmujemy spadek wprost, czyli z pełną odpowiedzialnością. Dlatego też, jeżeli nie mamy pewności co do stanu majątku zmarłej osoby najlepszym wyjściem jest zadeklarowanie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Wtedy, nawet jeżeli spadek jest obarczony długami, odpowiemy za nie tylko do wysokości spadku, nasz osobisty majątek będzie bezpieczny i nie przekażemy tego problemu bliskiej nam osobie. Inne porady prawne i finansowe znajdziesz na naszym forum. Zobacz też: Co zrobić, gdy w spadku są długi? Spadek męża... z długami Czy długi są dziedziczone?
Kredyt i pożyczka - o czym musisz wiedzieć, gdy chcesz się zapożyczyć
Ślub, wakacje, wymarzone własne M. Aby to sfinansować zwykle musimy się zapożyczyć. Jeśli rodzina nam nie pomoże, pozostaje bank, firma pożyczkowa lub szukanie osoby z wolną gotówką. Warto jednak dobrze przemyśleć taką decyzję, by potem nie okazało się, że nie jesteśmy w stanie spłacić zadłużenia. A taka sytuacja grozi nieprzyjemnymi konsekwencjami. Dowiedz się, jak wziąć kredyt lub pożyczkę a także co zrobić, gdy masz problemy w spłacie kredytu.
Kredyt możesz wziąć tylko w banku, pożyczkę – w instytucji finansowej, tzw. parabanku, lub od osoby prywatnej. Oto, co warto o nich wiedzieć? Kredyt z banku Banki chętnie udzielają kredytów. Oferują nie tylko kredyty mieszkaniowe, ale też pożyczki konsumpcyjne, linie debetowe, kredyt odnawialny czy karty kredytowe. Współpracują ze sklepami, proponując sprzedaż na raty, W ten sposób pozwalają nam na zakup np. wymarzonego sprzętu, na który często nie stać nas w danym momencie. Łatwość otrzymania kredytu, najróżniejsze promocje, powodują, że chętnie bierzemy kolejne, by spełnić marzenia. Zdarza się, że decyzję o tym podejmujemy pod wpływem nagłego impulsu, nie zastanawiając się na konsekwencjami takiego działania. Rodzaje kredytów Różnią się między sobą maksymalną kwotą kredytu, okresem spłaty, oraz wymaganymi przez banki zabezpieczeniami spłaty kredytu. Można je podzielić ogólnie na kredyty celowe i bez określonego celu. Celowe, to takie, które są udzielane na zakup konkretnego dobra (np. mieszkania, samochodu). Są zwykle zabezpieczone wartością np. mieszkania. Natomiast kredyty bez określonego celu to np. kredyty gotówkowe, karty kredytowe. Rozróżniamy kredyt: Ratalny, który umożliwia sfinansowanie zakupu towarów (np. sprzęt komputerowy AGD) i usług. Umowy kredytowe możemy podpisać już w niemal każdym większym sklepie i firmie usługowej. Konsumencki nazywany również kredytem gotówkowym. Na ogół jego suma jest niewielka, a kredyt nie wymaga dodatkowego zabezpieczenia. Pieniądze z kredytu muszą być przeznaczone na określony i sprecyzowany cel. Samochodowy. Najczęściej jest zaciągany w banku powiązanym z dealerem. Można nim sfinansować zakup zarówno nowego jak i używanego pojazdu. Zabezpieczeniem kredytu jest zakupiony samochód. Hipoteczny – na zakup mieszkania. Kredyt ten może być przekazany w całości lub w częściach zwanych transzami. Te ostatnie są bardziej korzystne, ponieważ odsetki bank nalicza względem wypłaconej kwoty, a nie całości kredytowanej sumy. Odnawialny. Jest powiązany z twoim rachunkiem rozliczeniowo-oszczednościowym. Możesz z niego skorzystać pod warunkiem, że masz regularne wpływy na konto. Kredyt uruchamiany jest na określony w umowie okres, zazwyczaj na 1 rok i spłata zadłużenia powinna nastąpić w tym terminie. Kredyt w karcie kredytowej. W zależności od wysokości twoich zarobków, bank ustala tzw. limit kredytowy – czyli maksymalną kwotę zadłużenia, do wysokości której możesz dokonywać transakcji kartą. Spłata zadłużenia odbywa się co miesiąc. Odsetki od wykorzystanego limitu kredytowego naliczane są w momencie, w którym nie spłacisz całego zadłużenia w tzw. okresie bezodsetkowym. Wynosi on w przybliżeniu ok. 50 dni. Ważne. Dostaniesz kredyt tylko wtedy, gdy bank uzna, że masz tzw. zdolność kredytową, czyli dajesz gwarancję spłaty zadłużenia. Dlatego, zanim podejmie decyzję w twojej sprawie sprawdzi, nie tylko twoje dochody, ale i wydatki. Weźmie pod uwagę to, il;e zarabiasz, ile osób masz na utrzymaniu, jakie kwoty pochłaniają co miesięczne świadczenia. Bank będzie też chciał wiedzieć, czy jesteś rzetelną klientką – przejrzy twoją historię w Biurze Informacji Kredytowej i dowie się, czy i jak terminowo spłacałaś ewentualne inne zadłużenia. Dopiero wtedy przyzna (lub nie) kredyt. Prywatna pożyczka Gdy nie chcemy brać kredytu, a jesteśmy w potrzebie, zwykle zwracamy się o pomoc finansową do rodziny lub znajomych. Z reguły pożyczamy na słowo, mało kto zawiera umowę choć w przypadku pożyczki, której wartość przekracza 500 zł, forma pisemna jest konieczna. Zasady dotyczące pożyczki reguluje kodeks cywilny w art.720 i kolejnych. Nie ma problemu, gdy osoba, która pożyczyła pieniądze, oddaje je w terminie. Gorzej, gdy unika zwrotu długu. Nie mając dowodu pożyczki, trudno ci będzie dochodzić swoich racji. Dlatego warto spisać umowę, nawet gdy chodzi o niewielką kwotę. Uwaga! Prawo nie wymaga określenia w umowie terminu, w jakim przedmiot pożyczki ma zostać wydany, a w jakim zwrócony. To w waszym interesie leży ich sprecyzowanie. Warto wiedzieć! Jeżeli termin zwrotu nie został wskazany, dłużnik powinien zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni od wypowiedzenia umowy przez pożyczkodawcę. Podatek od pożyczki Umowa pożyczki jest opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2 proc. pożyczanej kwoty. Przepisy przewidują jednak pewne wyjątki od tej zasady. Zwolnione z podatku są pożyczki do kwoty 9637 zł między członkami bliskiej rodziny, zaliczanej go I grupy podatkowej. Stanowią ją małżonek, zstępni (np. dzieci), wstępni (np. rodzice), zięć, synowa, rodzeństwo, teściowie, pasierb, ojczym i macocha. Faktu pożyczki nie trzeba nawet zgłaszać. Jeśli kwota pożyczki przekracza 9637 zł, możesz skorzystać z ulgi podatkowej, o ile: złożysz deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC-3) w urzędzie skarbowym, w terminie 14 dni od zawarcia umowy, udokumentujesz otrzymanie pożyczki na rachunek bankowy, lub prowadzony przez SKOK albo przekazem pocztowym. Jeżeli pożyczasz pieniądze od dalszego krewnego lub osoby obcej (np. koleżanki), będziesz musiała podatek zapłacić, jeśli kwota pożyczki przekracza określone przepisami limity. Wynoszą one: 5 000 zł (od jednej osoby) i 25 000 zł (od kilku osób). Te limity dotyczą okresów trzyletnich, liczonych od 1 stycznia 2009 r. 10 rzeczy, które musisz sprawdzić, zanim weźmiesz pożyczkę na święta Pożyczka z parabanku i dla zadłużonych Jeśli masz kredyt w banku i spodziewasz się, że nie udzieli ci kolejnego a potrzebne ci pieniądze, możesz starać się o uzyskanie tzw. pożyczki dla zadłużonych, czy pożyczki bez BIK oferowanych przez prywatne firmy pożyczkowe. Podobnie, gdy masz złą historię kredytową, bo np. nie płaciłaś poprzednich rat kredytowych terminowo. Jeśli decydujesz się na taką pożyczkę, pamiętaj, że: Oprocentowanie nominalne pożyczek nie może w stosunku rocznym przekroczyć dwukrotności sumy stopy referencyjnej NBP (obecnie 1,5 proc.) oraz 3,5 proc. A zatem maksymalne oprocentowanie wynosi aktualnie 10 proc. w skali roku. Obowiązuje limit na tzw. koszty pozaodsetkowe. W ich zakres wchodzą m.in. prowizja za udzielenie kredytu,opłaty manipulacyjne, prowizja za przedłużenie terminu spłaty czy koszty usług dodatkowych, jak obsługa domowa pożyczki czy jej ubezpieczenie. Maksymalne koszty pozaodsetkowe nie mogą przekroczyć 25 proc. pożyczonej sumy plus 30 proc. kwoty pożyczki w skali roku. Podobnie z kosztami z tytułu zaległości w spłacie (monity, wezwania do zapłaty, odsetki karne). Pożyczkodawca nie może naliczać ich dowolnie – limit stanowi dwukrotność stopy referencyjnej (obecnie 1,5 proc.) i stałej marży 5,5 proc. Koszty nie mogą zatem być wyższe niż 14 proc. rocznie. W przypadku tzw. rolowania, czyli prolongowania terminu spłaty, pożyczkodawca przez okres 120 dni od udzielenia pożyczki, nie może obciążyć cię opłatami przekraczającymi limit kosztów pozaodsetkowych naliczanych od kwoty pożyczki, która jest prolongowana. Jeśli firma, obiecując pożyczkę, zażądała od ciebie jakiejkolwiek opłaty, a potem do zawarcia umowy nie doszło, ma obowiązek niezwłocznie ją zwrócić. Uwaga! Zawsze masz prawo do odstąpienia od umowy, bez podawania przyczyny i bez konsekwencji kosztowych w ciągu 14 dni od zawarcia umowy. Koniecznie sprawdź firmę To ważne, jeśli nie chcesz trafić na naciągacza. Poszukaj o niej opinii na forach internetowych. Zajrzyj, czy nie ma jej w rejestrze podmiotów podejrzanych o prowadzenie nielegalnej działalności – www.knf.gov.pl/ostrzezenia/htlm. Sprawdź, czy na firmę nie było skarg do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Na stronie www.uokik.gov.pl/rejestr jest dostępny rejestr klauzul niedozwolonych. Jeśli ta firma w nim figuruje, to znaczy, że w umowach stosowała niedozwolone zapisy. Firma pożyczkowa powinna przed podpisaniem umowy przedstawić ci formularz informacyjny zawierający najważniejsze parametry pożyczki, w tym. m.in. całkowitą kwotę do zapłaty, wszystkie koszty, czy tzw.roczną rzeczywistą stopą oprocentowania (RRSO), obrazującą całkowity koszt kredytu w ujęciu procentowym w skali roku (obok oprocentowania uwzględnia wszystkie inne koszty pożyczki, jak prowizje i opłaty). Restrukturyzacja – sposób na problemy spłatą rat Kłopoty ze spłatą bankowych zobowiązań mogą przydarzyć się każdemu. Jeśli i ty zaczniesz mieć z tym problemy, nie wpadaj w panikę. Idź do banku i porozmawiaj. Chowanie głowy w piasek to najgorsze rozwiązanie. Bank i tak dowie się o twoich kłopotach. A im później, tym będzie gorzej.Bank powinien, na twój wniosek, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu. Zgromadź wszystkie dokumenty świadczące o pogorszeniu twojej sytuacji finansowej. Oblicz wysokość raty, którą jesteś w stanie płacić (możesz spotkać się z takim pytaniem). Tak przygotowana, umów się na spotkanie w banku. Możliwości restrukturyzacji kredytu jest kilka: Wakacje kredytowe czyli zawieszenie spłaty rat na jakiś czas. To dobre rozwiązanie dla osób, które wiedzą, że ich problemy problemy są przejściowe i wkrótce się skończą. Przez określony czas nie płacisz długu, albo spłacasz same odsetki, i tym samym rata będzie niższa. Nie zapłacone raty zostaną doliczone do kredytu, co w efekcie oznacza wydłużenie okresu kredytowania. Pamiętaj, że wniosek o zawieszenie spłat musisz złożyć w terminie spłaty kolejnej raty. Obniżenie rat przez wydłużenie okresu spłaty kredytu. Przy takiej opcji, rata będzie zauważalnie niższa. Licz się jednak z tym, że wówczas całkowity koszt kredytu wzrośnie, bo za dodatkowe lata będziesz musiała zapłacić odsetki. Przewalutowanie kredytu. Możesz np. zamienić kredyt w euro na złotówkowy lub odwrotnie. Taka zamiana może być jednak ryzykowna, bo nie jesteś w stanie przewidzieć, kiedy i jak zmieni się kurs walut. Zamiana starego kredytu na nowy na korzystniejszych warunkach. Dotyczy osób, które brały kredyty, gdy marże i oprocentowanie były wyższe. Ten tzw. kredyt refinansowy jest zwykle przyznawany na spłatę kredytu hipotecznego. Kredyt konsolidacyjny. Jeśli masz kilka pożyczek różnie oprocentowanych do spłacania (np. kredyt samochodowy, na kartach kredytowych, hipoteczny) możesz je zamienić na jedną w postaci kredytu konsolidacyjnego. Pozwala on odciążyć domowy budżet, bo jego rata miesięczna jest niższa niż suma wcześniejszych. Dzieje się tak, bo oprocentowanie kredytu konsolidacyjnego jest z reguły niższe od tych tradycyjnych. Drugim plusem tej pożyczki jest to, że można ją wziąć na wiele, wiele lat (np. 30 lat). Uwaga! Ponieważ oferty bankowe różnią się kwotą, wysokością oprocentowania, długością okresu spłat, warto przed ostateczną decyzją starannie je porównać. Można też skorzystać z pomocy doradcy finansowego Dla niepłacących – Krajowy Rejestr Długów Masz kłopoty finansowe? Przestałaś spłacać zadłużenie, zalegasz z opłatami za media? Jeśli nie spróbujesz uregulować należności, możesz trafić na "czarną listę" dłużników. W Polsce dane o dłużnikach gromadzą biura informacji gospodarczej. jednym z nich jest Krajowy Rejestr Długów – KRD (pozostałe to BIG InfoMonitor, Rejestr Dłużników ERIF BIG, Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej (KBIG)). Kto może wpisać dług? Informacje o dłużnikach mają prawo zamieszczać firmy, które podpisały z rejestrem specjalną umowę – banki, towarzystwa ubezpieczeniowe, spółdzielnie mieszkaniowe, zakłady energetyczne, firmy telekomunikacyjne, windykacyjne i osoby fizyczne. Do rejestru np. KRD wpisywany jest dług, który: wynosi co najmniej 200 zł brutto (500 zł, gdy dłużnikiem jest firma) nie został uregulowany przez 60 dni od daty płatności. Aby umieścić w rejestrze niesolidnego dłużnika czy pracodawcę, który nie wypłaca pensji, wierzyciel musi mieć tytuł wykonawczy - nakaz zapłaty lub wyrok sądu mający klauzulę natychmiastowej wykonalności. Ponadto ma obowiązek powiadomić dłużnika o swoim zamiarze i wyznaczyć termin do spłaty długu. Dopiero wtedy może wpisać na czarną listę osobę, która nie wywiązuje się ze zobowiązań finansowych. Jak długo będziesz w rejestrze Do czasu spłacenia należności. Jeśli to zrobisz, ten, kto był twoim wierzycielem jest zobowiązany w ciągu 14 dni do usunięcia zapisu z rejestru. W tym celu powinna wysłać wniosek do KRD o wykreślenie twoich danych z ewidencji. Ten ma 7 dni na usunięcie twoich danych. Warto samej tego dopilnować, powiadamiając firmę o spłacie i domagając się wysłania odpowiedniego zawiadomienia do rejestru. Możesz też sama napisać do Krajowego Rejestru Długów podanie o usunięciu twoich danych. Musisz w nim podać nazwę i adres firmy, która zgłosiła cię do rejestru oraz nazwę długu (np. faktura za telewizję kablową). Musisz też dołączyć dowód, że dług rzeczywiście został spłacony (np. dowód wpłaty na konto firmy). W najgorszym wypadku, będziesz w rejestrze przez 3 lata, licząc od momentu, kiedy twoje dane trafiły do bazy. Inne rejestry Biuro Informacji Kredytowej (www.bik.pl) - zostało utworzone przez banki, które przekazują do niego informacje kredytowe o wszystkich swoich klientach. Jeżeli weźmiesz kredyt, twoje dane znajdą się w BIKu. To nie oznacza, że zostałaś wpisana na czarna listę. Dopóki spłacasz kredyt regularnie, nie powinnaś się niczego obawiać. Jeżeli jednak nie będziesz płaciła rat, bank przekaże tę informację do BIK-u i gdybyś chciała ubiegać się o kolejny kredyt, z pewnością napotkasz na trudności. Raz na 6 miesięcy masz prawo zwrócić się do BIK-u o raport na twój temat. Bankowy Rejestr Dłużników - zarządza nim Związek Banków Polskich. Znajdują się w nim dane tych osób, które zalegają ze spłatą kredytów co najmniej 3 lata i to zarówno w bankach detalicznych jak i spółdzielczych. Gdybyś znalazła się w tym rejestrze, masz gwarancję, że żaden bank nie udzieli ci kredytu. Twoje nazwisko pozostanie w rejestrze jeszcze dwa lata po spłaceniu zobowiązania. Po tym czasie dane są automatycznie kasowane. Rejestr dłużników niewypłacalnych został utworzony w ramach Krajowego Rejestru Sadowego (jego wydziały znajdują się przy sądach rejonowych). Informacje do tego rejestru trafiają z"urzędu" (na polecenie sądu) lub na wniosek wierzycieli. Z urzędu mogą być wpisane osoby prowadzące działalność gospodarczą, jeżeli ogłoszono ich upadłość; Na czym polega skup długów? Jeśli nie płacisz długu, ten, komu jesteś winna pieniądze, czyli wierzyciel, może sprzedać twój dług firmie, firmie zajmującej się profesjonalnym ściąganiem należności. W prawie cywilnym obowiązuje bowiem zasada, że istnieje możliwość zmiany wierzyciela bez zgody dłużnika (art. 509 kodeksu cywilnego). Można to zrobić w formie cesji wierzytelności bez twojej zgody – ale musisz zostać o tym powiadomiona. Po przekazaniu takiej informacji, jesteś zobowiązana do spłaty zobowiązania na rzecz nabywcy wierzytelności. Sprzedaż długów sprawia, że nowy wierzyciel nabywa wszelkie związane z nimi prawa, w tym roszczenia o zaległe odsetki Uwaga! Przedmiotem cesji mogą być również zobowiązania, które nie są jeszcze wymagalne – termin ich zapłaty czy realizacji jeszcze nie minął. Alternatywą dla cesji wierzytelności jest giełda długów (giełda wierzytelności), która jest rodzajem rejestru informacji gospodarczych, które dotyczą ofert wierzytelności do wykupienia. Mogą z niej korzystać wierzyciele wystawiający dług na sprzedaż, firmy windykacyjne zainteresowane kupnem długu. Przykładem giełdy długów jest Internetowa Giełda Długów. Na taką giełdę mogą być wystawione także przedawnione długi. Uwaga! Na internetowej giełdzie długów podaje się dane dłużnika. Pełne dane można upubliczniać jedynie w przypadku kiedy dłużnikiem jest przedsiębiorca (osoba fizyczna prowadząca działalność, osoba prawna czyli wszelkiego rodzaju podmioty i spółki). Natomiast, gdy jest to osoba fizyczna, można publikować jej dane z pominięciem jedynie numeru posesji. Przedawnienie długu Jeśli masz dług o który wierzyciel się nie upomina, możesz uniknąć jego zapłaty. Musi jednak minąć odpowiednio długi okres prowadzący do tzw. przedawnienia długu. Pamiętaj jednak, że nawet przedawnione zobowiązanie ciągle istnieje. Co się zmieniło w przepisach o przedawnieniu Od lipca tego roku zmieniły się terminy przedawnienia roszczeń. Zgodnie z kodeksem cywilnym, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, podstawowy termin dla roszczeń majątkowych wynosi obecnie 6 lat (uprzednio – 10 lat). Natomiast roszczenia o świadczenia okresowe oraz związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się bez zmian po upływie 3 lat. Skrócony został także okres umożliwiający dochodzenie roszczeń na podstawie tytułu wykonawczego, zapłaty orzeczenia opatrzonego klauzulą wykonalności – wierzyciel po wygraniu sprawy w sądzie będzie miał maksymalnie trzy lata, zamiast 10 lat, na odzyskanie pieniędzy. Ostatnia ważna zmiana polega na tym, że to sąd, z urzędu, będzie musiał ustalić, czy wierzytelność nie jest przedawniona. Poprzednio to dłużnik, kiedy został pozwany do sądu, mógł uchylić się od płacenia przez wykazania, że nastąpiło przedawnienie. Często dochodziło do sytuacji, że z powodu niewiedzy, musiał płacić przedawniony dług. Terminy przedawnienia Terminy przedawnienia są różne w zależności od rodzaju roszczenia. Oto przykładowe terminy przedawnienia: długi z umów cywilnoprawnych (np. umowy zlecenia lub o dzieło) przedawnia się po 2 latach od momentu wykonania zlecenia (lub dzieła); z umowy o pracę (na przykład gdy pracodawca nie zapłacił pracownikowi pensji) – po 3 latach; wynikające z umowy przewozu (np. niezapłacony mandat za jazdę bez biletu) – po roku; z tytułu niezapłaconego mandatu karnego (za przekroczenie prędkości lub złe parkowanie) – po 3 latach; z tytułu umowy ubezpieczenia – po 3 latach; długi z tytułu świadczeń okresowych (czynsz, gaz, prąd) – po 3 latach długi na karcie kredytowej – po 3 latach; niezapłacony podatek od nieruchomości – po 3 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy; niezapłacony podatek dochodowy – po 5 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku; składki ZUS – po 5 latach. Okres, w którym rozpoczyna się czas liczony do przedawnienia długu liczy się od momentu, w którym wierzyciel może zacząć domagać się od Ciebie jego spłaty. Będzie to więc np. kolejny dzień po terminie płatności danego rachunku, terminie spłaty karty kredytowej czy pożyczki. Fakt, że nie spłacasz zaległego zobowiązania nie oznacza, że okres do przedawnienia biegnie od chwili, gdy powinnaś była to zrobić, czyli zapłacić należność. Wystarczy bowiem, że wierzyciel wykona jakąkolwiek czynność związaną z tym długiem (np. złoży pozew w sądzie), żeby nastąpiło przerwanie początkowego okresu biegu przedawnienia. Dziedziczenie długów Są zobowiązania, które nie "umierają" wraz z odejściem osoby, na której ciążą. Pożyczki, kredyty i inne długi wchodzą w skład spadku. Od ciebie zależy, czy będziesz je spłacać, czy nie. Możesz: przyjąć spadek z długami (tzw. przyjęcie proste). Co za tym idzie, będziesz musiała spłacić wszystkie zobowiązania spadkodawcy, nawet, gdy przekraczają one wartość posiadanego majątku, a więc także tego, który jest twoją własnością. przyjąć go bez odpowiedzialności za długi (tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza). W tym przypadku pozostawione przez spadkodawcę należności do spłaty będą pokryte tylko z majątku który pozostawił. odrzucić spadek w całości. W takiej sytuacji, zostaniesz wyłączona z dziedziczenia, jakbyś nie dożyła otwarcia spadku a prawo do spadku przejdzie na twoje dzieci (wnuki). Oświadczenie o odrzuceniu spadku lub przyjęciu wprost powinnaś złożyć w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałaś się o powołaniu do spadku (nie można go odwołać). Możesz to zrobić w sądzie podczas rozprawy o nabycie spadku lub u notariusza (koszt – 50 zł). Brak oświadczenia oznacza, że przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza Zobacz też! Jak odmówić komuś pożyczki? Czym jest kredyt konsolidacyjny? Czy Polacy chętnie biorą kredyty?