7 najpiękniejszych miejsc na majówkę w Polsce. Jestem pewna, że będziesz pod wrażeniem
Dokąd wybrać się na majówkę, żeby się zrelaksować i zobaczyć coś ciekawego, a jednocześnie nie wydać zbyt wiele? Sprawdź, jakie miejsca proponujemy na długi majowy weekend.
Gdzie na majówkę? W tym roku majowy weekend zamienia się w tydzień, bo wystarczy wziąć 3 dni urlopu, żeby mieć aż 9 dni wolnego. To już miniwakacje, przedsmak letniego urlopu. Warto ten czas wykorzystać i ruszyć się z domu. Nie trzeba wyjeżdżać za granicę, bo Polska oferuje wiele atrakcyjnych miejsc zarówno dla miłośników leniuchowania, jak i zwolenników aktywnego wypoczynku. Polecamy parki narodowe. Jest ich w całym kraju 23. Wybraliśmy te, naszym zdaniem, najbardziej ciekawe. Nie polecamy Tatr, które w tym okresie są wyjątkowo zatłoczone. Oto nasze propozycje nie tylko na długi majowy weekend, ale również na wakacje. 1. Rozlewiska Narwi – Narwiański Park Narodowy Jedno z najpiękniejszych miejsc w Polsce, zwłaszcza na odcinku od Suraża do Rzędzian, gdzie powstał Narwiański Park Narodowy (z siedzibą w Kurowie). Narew, a dokładnie jej środkowa część, która płynie siecią rozgałęziających i łączących się koryt, nazywana jest polską Amazonką. Tworzy labirynt większych i mniejszych strumieni, które przeplatają się ze sobą albo niespodziewanie nikną w trzcinach. W wielu miejscach znajdują się mokradła i bagniska. Dlatego Narwiański Park Narodowy najlepiej poznawać z wody, podczas spływów kajakowych lub wycieczek łodziami pychówkami (nazwa wzięła się stąd, że zamiast wiosła używa się drąga, którym odpycha się od dna). Miejsca biwakowe pozwalają na odpoczynek i rozpalenie ogniska, aby upiec własnoręcznie złowionego szczupaka lub suma. Rozlewiska można również podziwiać z licznych wież widokowych (np. w Surażu, Uhowie, Topilcu, Waniewie, Kurowie), jak i z unikatowej trasy ekologicznej Waniewo – Śliwno. Atrakcje turystyczne Nad Narwią znajdują się także czyste kąpieliska i szlaki rowerowe. Warto wybrać się na wycieczkę rowerową lub samochodową wzdłuż obwodnicy parku (ok. 90 km). Przebiega ona m.in.: przez Choroszcz (muzeum i pałac Branickich), Suraż (cmentarz żydowski), Waniewo (kładka ekologiczna przez rozlewiska Narwi), Kurowo (siedziba Narwiańskiego Parku Narodowego, ścieżki ekologiczne), Kruszewo (zerwany most i słynne kiszone ogórki), Tykocin (synagoga i Muzeum Kultury Żydowskiej). 2. Bory Tucholskie Ich atut to przyroda, spokój, czyste powietrze i piękne krajobrazy. Bory Tucholskie to drugi pod względem wielkości po Puszczy Białowieskiej las w Polsce, rośnie on na piaszczystych wyżynach w dorzeczu Brdy i Wdy. Można tu odpocząć na wiele sposobów - na rowerze, w kajaku lub wędrując leśnymi szlakami. Do zobaczenia jest wiele: Park Narodowy Borów Tucholskich (znajdują się tutaj punkty widokowe, z których rozpościera się widok na okolicę - głównie lasy i tamtejsze zbiorniki wodne), Jezioro Charzykowskie i krzyżacka warownia w Człuchowie czy też malownicze, otoczone lasami jezioro Wdzydze, zwane Kaszubskim Morzem. Nie można także pominąć Muzeum Borów Tucholskich w Tucholi czy najstarszego w Polsce skansenu we Wdzydzach. Bory Tucholskie to także jeziora i rzeki ukryte w gęstwinie drzew. Brda - zwana Królową Borowiackich Rzek i Wda, zwana Czarną Wodą, tworzą popularne szlaki kajakowe, zaliczane do najpiękniejszych w kraju. Atrakcje turystyczne Punkt widokowy w Wieżycy Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku Kamienne Kręgi w Węsiorach Muzeum Kolejnictwa w Kościerzynie Muzeum Kaszubskie im. F. Tredera w Kartuzach Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich 3. Roztocze Gęste lasy, wzniesienia i głębokie doliny rzek oraz szchownica pól, wśród których leżą zagubione wsie i miasteczka, rozsiane po lasach i polnych drogach kapliczki i krzyże przydrożne to właśnie Roztocze. Przestrzeń, natura i cisza. To wszystko oferuje malownicza kraina na wschodzie Polski, która wciąż jest mało znana, a to świetne miejsce zarówno na weekendowy wypad, jak i dłuższy wypoczynek przez cały rok. Tu można jeszcze zobaczyć wsie z tradycyjną, drewnianą w większości zabudową, trafiają się również pojedyncze chaty kryte strzechą. Trzeba się jednak śpieszyć, bo stare chałupy giną w oczach. Na Roztoczu, z uwagi na jego wyjątkowe walory przyrodnicze, utworzono Roztoczański Park Narodowy, parki krajobrazowe (np. Lasy Janowskie) i rezerwaty (m.in. Piekiełko, Nad Tanwią czy też Czartowe Pole). Zobaczymy tam bory jodłowo-bukowe, unikalne wodospady (tzw. szumy), a jeśli dopisze nam szczęście – będące pod ochroną bociany czarne i orliki krzykliwe. Koniecznie trzeba zobaczyć słynne (progi skalne) Szumy na Tanwi i rzece Sopot. Atrakcje turystyczne Guciów – skansen Zwierzyniec – Stawy Echo i koniki polskie, kościół na wodzie Szczebrzeszyn – pomnik chrząszcza, kirkut Krasnobród – kapliczka ze źródełkiem, którego woda ma cudowną moc Zamość – rynek, fort 4. Jura Krakowsko-Częstochowska i Ojcowski Park Narodowy Dla miłośników aktywnego wypoczynku dobrym pomysłem będzie wypad na Jurę Krakowsko-Częstochowską. Ten region oferuje wiele atrakcji turystycznych – można zwiedzać zamki, wybrać się na wycieczkę rowerową lub wspinaczkę na okolicznych skałkach. Najbardziej charakterystyczne dla Jury Krakowsko-Częstochowskiej są ruiny zamków. Najpopularniejsze to m.in. Zamek Ogrodzieniec, Zamek Mirów i Bobolice oraz Zamek na Pieskowej Skale. Wyżyna Krakowsko-Częstochowska słynie z białych wapiennych ostańców skalnych, które przyciągają zarówno wspinaczy, jak i turystów. Najbardziej popularne to: Podlesice, Rzędkowice, Podzamcze, Góra Zborów, Dolina Bolechowicka. Bardzo malowniczy ciąg ostańców skalnych znajduje się pomiędzy zamkami w Mirowie i Bobolicach, wzdłuż którego prowadzi fragment Szlaku Orlich Gniazd. Na Jurze znajduje się wiele szlaków turystycznych, zarówno pieszych, rowerowych, jak i konnych. Najpopularniejsze to: czerwony Szlak Orlich Gniazd niebieski Szlak Warowni Jurajskich czerwony Szlak Rowerowy Orlich Gniazd pomarańczowy Transjurajski Szlak Konny żółty Szlak Dolinek Jurajskich Atrakcje turystyczne Kraków z Wawelem Częstochowa z Jasną Górą Olkusz - muzeum afrykanistyczne Pustynia Błędowska Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu 5. Biebrzański Park Narodowy Dla turystów przygotowano szlaki kajakowe, rowerowe i piesze. Z wysokich wież obserwacyjnych i kładek ułatwiających przejście nad grząskim terenem można wygodnie podpatrywać toczące się w dolinie życie. Każda pora roku w Biebrzańskim Parku Narodowym oferuje turyście inny zestaw atrakcji. Szczyt sezonu przypada jednak właśnie wiosną, kiedy Biebrza rozlewa się po horyzont. Można wtedy obserwować m.in. brodzące w wodze łosie, a także migrujące ptaki. Organizowane są przeprawy przez bagna i wodne survivale. Warto również odwiedzić króla Biebrzy, Krzysztofa Kawenczyńskiego, który ponad 20 lat temu przeniósł się z Warszawy nad Biebrzę i z czasem stał się legendą biebrzańskich bagien. Najłatwiej go spotkać w w zaprzyjaźnionym Dworze Dobarz. W swoim gospodarstwie w Budach stworzył skansen, hoduje koniki polskie i opiekuje się bezpańskimi psami. W dwóch chatach zgromadził ludowe świątki, tkaniny, obrazy, naczynia ludowe, dawne narzędzia rolnicze. Atrakcje turystyczne Jagłowo nad Biebrzą – żywa wieś skansen Osowiec – twierdza i Muzeum Biebrzańskiego Parku Narodowego 6. Słowiński Park Narodowy Znajdują się tutaj ruchome wydmy, które osiągają wysokość ponad 30 m n.p.m. W miesiącach wiosennych i letnich przypominają Saharę, a w zimie, kiedy spadnie śnieg Arktykę. Góry piasku są fantastyczne, na dodatek można po nich chodzić. Warto wspiąć się na największe wzniesienie, którym jest Wydma Łęcka (ok. 40 m n.p.m.), skąd rozciaga się piękna panorama na wszystkie wydmy, jezioro Łebsko i Bałtyk. Atrakcje turystyczne Kluki – Muzeum Wsi Słowińskiej Czołpin – latarnia morska jeziora: Łebsko, Gardno, Dołgie 7. Góry Stołowe Na zachód od Kłodzka, w rejonie Sudetów Środkowych leży Park Narodowy Gór Stołowych ( niewielkie pasmo górskie o charakterystycznej rzeźbie - strome stoki, płaskie jak blat stołu szczyty). Piaskowcowe labirynty, ciasne przejścia, skalne baszty i grzyby, wysokie na kilkadziesiąt metrów pionowe skały i niesamowite widoki z nich się roztaczające - wszystko to powoduje, że turyści chętnie odwiedzają ten zakątek Ziemi Kłodzkiej. Najważniejsze atrakcje to dwa szlaki turystyczne: Błędne Skały i Szczeliniec Wielki (919 m n.p.m.). Ten ostatni stanowi jedną z największych atrakcji przyrodniczych i turystycznych Gór Stołowych. Od XVIII w. można na niego wejść po schodach, podziwiając po drodze potężne bloki wietrzejącego piaskowca, które w wyniku erozji przybrały fantastyczne skalne formy (m.in.: Wielbłąd, Słoń, Kwoka, Sowa). Błędne Skały to labirynt skalny, pełen wąskich przejść, szczelin i tuneli, między którymi biegną nawet 10-metrowe korytarze. Kształty skałek w rezerwacie są niesamowite. Można dostrzec wśród nich głowy, grzyby, wysokie baszty, bramy, kamienne postacie z piaskowca. Niektóre olbrzymie głazy stoją tu na cienkich stopkach i zdają się igrać z prawami fizyki. Mają zabawne nazwy, jak np. Kurza Stopka. Atrakcje turystyczne Szosa Stu Zakrętów z Kudowy-Zdrój do Radkowa, Wambierzyce zwane śląską Jerozolimą Czermna koło Kudowy-Zdroju – kaplica czaszek Pstrążna – skansen budownictwa sudeckiego Karłowo – Fort Karola na górze Ptak Duszniki-Zdrój – dworek Chopina i muzeum papiernictwa Teplicko-Adrspachskie Skały, zwane Skalnym Miastem Tekst opublikowany pierwotnie 24 kwietnia 2018 roku. Czytaj także: Polki eksplorują: Wybrałyśmy 7 miejsc, które warto odwiedzić w weekend Wybrałam się na glamping i już wiem, skąd ta popularność. Czy warto? W tych 3 miejscach Książulo zostawił swoje "Muala". Sprawdzam! Czy faktycznie jest tak smacznie?
W Tatrach, poniżej Rusinowej Polany, przy Sanktuarium Matki Bożej Królowej Tatr na Wiktorówkach na skalnym murze, po obu stronach cudownego źródełka, wiszą pamiątkowe tablice poświęcone ludziom gór. Tym, którzy w nich zginęli, i tym, którym Tatry wypełniały życie.
Wiktorówki to miejsce wyjątkowe. Podobnie jak na Symbolicznym Cmentarzu pod Osterwą na Słowacji, tutaj poniżej Rusinowej Polany, koło kaplicy Matki Bożej Królowej Tatr, rodziny i przyjaciele upamiętniają swoich bliskich. I to zarówno tych, którzy zginęli w górach, jak i tych, którzy - choć zmarli naturalnie - byli bardzo blisko z nimi związani. Tych, którzy je nadzwyczaj ukochali. Tradycyjnie w pierwszą niedzielę listopada o godz. 11.00 z inicjatywy ratowników TOPR i o.o. dominikanów na Wiktorówkach jest odprawiona w Kaplicy Matki Bożej Jaworzyńskiej msza święta, w intencji tych, co zginęli w Tatrach w ostatnim roku oraz za tych, którzy zostali upamiętnieni tablicami na kamiennym murze. Pamiętam – Tęsknię – Czekam To motto Miejsca Pamięci przy Kaplicy Matki Bożej Jaworzyńskiej na Wiktorówkach. Na dwupoziomowym murze jest już ponad 100 tablic, które upamiętniają osoby, dla których góry były miejscem szczególnym w ich życiu. Wielu z nich realizując swoje górskie pasje, zginęło w Tatrach (jak taternik, ratowniki i przewodnik tatrzański Władysław Cywiński w Dolinie Złomiska) i innych górach (jak Zygmunt Andrzej Heinrich w lawinie pod Mount Everestem czy Maciej Berbeka po zejściu po zdobyciu szczytu Broad Peak). Są tam również tablice osób, którzy zmarli śmiercią naturalną, ale ponieważ Tatry były dla nich wyjątkowym miejscem, wiele dla nich zrobili – zasłużyli, aby o nich pamiętać (m.in. Janusz Chmielewski, taternik, autor pierwszego polskiego przewodnika tatrzańskiego dla taterników, Andrzej Zawada, himalaista, lider polskich wypraw w Himalaje, Tadeusz Augustyniak, pilot, twórca górskiego ratownictwa śmigłowcowego). Pierwsza tablica na niskim murze z granitowych głazów pojawiła się w 1992 roku. Upamiętniała Władysława Klamerusa, zakopiańskiego artystę i taternika, który wspinał się, mimo tego, że poruszał się o kulach (w dzieciństwie przeszedł chorobę Heinego-Medina. Z czasem umieszczono tam kolejne. Upamiętniały one Jerzego Hajdukiewicza, wybitnego taternika i alpinistę oraz naczelnego lekarza GOPR, słynną „Babkę” Anielę Kobylarczykową, ostatnią gaździnę na Rusinowej Polanie, u której każdy mógł się u niej napić herbaty, i która już za życia stała się legendarną postacią, oraz ratowników TOPR i pilotów śmigłowca „Sokół”, który uległ katastrofie w Dolinie Olczyskiej w sierpniu 1994 roku. Zginęli wówczas ratownicy: Janusz Kubica i Stanisław Mateja oraz piloci Bogusław Arendarczyk i Janusz Rybicki. Gałązka kosodrzewiny W następnych latach tablic zaczęło przybywać, a mur powiększono. Wydzielono na nim miejsce dla ratowników tatrzańskich. Widnieją tam pierwsze słowa przyrzeczenia ratowniczego: „Dobrowolnie przyrzekam pod słowem honoru....”. A obok znajdują się tablice poświęcone pamięci ratowników, m.in.: Marka Łabunowicza i Bartka Olszańskiego, którzy zginęli w czasie akcji ratunkowej pod Szpiglasową Przełęczą. W ścianę został również wkomponowany głaz granitowy, na którym umieszczane są małe tabliczki upamiętniające zmarłych przewodników wysokogórskich IVBV. Przy niektórych tablicach karabinki z kawałkiem liny, symbolem wspinania, i gałązki kosodrzewiny, którą tradycyjnie żegna się tych, którzy zostali na zawsze w górach. Polecamy! Lubisz podróżować? Tutaj przeczytasz o ciekawych miejscach, które warto zobaczyć Symboliczny cmentarz pod Osterwą
Cenisz sobie ciszę i brak ludzi? Lubisz spokojne rzeki, bez zwalonych drzew i zatorów, ale w malowniczej scenerii? To spływ Krzną na Podlasiu będzie idealnym pomysłem na weekendowy wypad, zwłaszcza że można go połaczyć ze zwiedzaniem ciekawych miejsc.
Krzna to lewy dopływ Bugu o długości 120 kilometrów. Bierze początek (a właściwie jej dwa strumienie Krzna Południowa i Krzna Północna, które się później łączą) na bagnach na terenie rezerwatu Jata w pobliżu Łukowa i płynie dalej przez południowe Podlasie i Nizinę Południowopodlaską, aż w okolicy Nepli wpada do Bugu. Nazway Krzna jest trudna do wyjaśnienia. Prawdopodobnie wiąże się z przekształceniem pierwotnej nazwy Trzna, która miała oznaczać czystą rzekę. Dawniej rozlewała się na łąki i pola, tworząc labirynt starorzeczy, wysp i wysepek, i dopiero w okolicy Nepli tworzyła jedno koryto. W latach 30. XX w. postanowiono ją ujarzmić i za pomoca wojska i więźniów uregulowano jej bieg. Od tego czasu Krzna płynie korytem o stałej szerokości, nie wylewa, ale niestety nie jest już tak malownicza, jak kiedyś. Mimo to warto nią popłynąć, bo gwarantuje przyjemny spływ bez zwalonych drzew i zatorów, z bujną roslinnością: strzałką wodną, grążelami, oczeretami, pałkami wodnymi. I najważniejsze bez tłumów jak na Krutyni, Czarnej Hańczy czy Białej i Czarnej Nidzie. Leniwy nurt, czysta woda i piaszczyste dno zachęcają do kąpieli. Czasami udaje się zaobserwować wydry i bobry. Od Białej Podlaskiej do Nepli Kajakiem można płynąć od Międzyrzecza Podlaskiego do ujścia Krzny w Neplach (2–3 dni), ale najciekawszy odcinek ciagnie się od Kijowca przez Malową Górę do Nepli. Zajmie to jeden dzień. Jeśli chcemy przeznaczyć na spływ Krzną weekend, to najlepiej wyruszyć z Białej Podlaskiej do Nepli (ten odcinek również można pokonać w dzień, ale wiosłując ok. 9–10 godzin). Na tym szlaku będziemy mieć cztery śluzy i w zależności od stanu wody, trzeba będzie lub nie przenieść kajak. Początkowo płyniemy prostym korytem o leniwym nurcie, dopiero za Malową Górą Krzna zaczyna pięknie meandrować, wcinając się w łaki. Spływ kończymy w Neplach za mostem po lewej stronie, chyba że chcemy płynąć dalej Bugiem. Przepływając pod mostem przy niskim stanie wody, należy uważać na bale po poprzednim moście. Jeśli decydujemy się na spływ dwudniowy, to najlepiej przenocować w namiocie. Można też zatrzymać się w Gospodarstwie Agroturystycznym w Zalesiu, koło Malowej Góry (300 m od rzeki). Atrakcyjne miejsca Warto połączyć spływ ze zwiedzeniem okolicy, zwłaszcza że nie brak tutaj ciekawych miejsc. Biała Podlaska Zespół zamkowy Radziwiłłów z XVII w. Austeria z 1777, najstarszy dom zajezdny w mieście. Muzeum Południowego Podlasia – znajduje się tutaj jeden z największych zbiorów ikon rosyjskich z XVII–XIX w. (ponad 1400 obiektów), a także kolekcja malarstwa polskiego "Konie, jeźdźcy, zaprzęgi w malarstwie polskim XIX i XX wieku" oraz poświęcone koniom czystej krwi arabskiej, jak również bogate zbiory materialnej Kultury Ludowej Południowego Podlasia. Neple Pozostałości zespołu pałacowo-parkowego z XIX w., należącego pierwotnie do rodziny Niemcewiczów, m.in. do stryja poety Juliana Ursyn Niemcewicza, adiutanta Tadeusza Kościuszki. Biwak, pawilon mieszkalny z potężną fasadą i niewielkim balkonem, wzniesiony ok. 1820 r. na skraju parku specjalnie dla cara Aleksandra I. Rezerwat przyrody "Szwajcaria Podlaska", w którym zostały objęte ochroną cenne drzewostany, porastające strome zbocza koryta Bugu (tworzą go m.in. dęby szypułkowe w wieku 100–140 lat, lipa drobnolistna, osika i klon zwyczajny). Prowadzi do niego ścieżka dydaktyczna, zaczynająca się przy pomniku czołgu z II wojny światowej, który jako pierwszy miał przejechać Bug. Rezerwat Czapli Stóg – obejmuje starodrzew z panującym drzewostanem sosnowym z licznymi stanowiskami lęgowymi czapli siwej. Kamienna baba – olbrzymi głaz w kształcie krzyża z XV w.. Prawdopodobnie miejsce kultu dawnych Słowian. Punkt widokowy na Bug i jego zakole na skraju skarpy, przy słupku granicznym numer 1287. Krzyczew Zespół dworski z pierwszej poł. XIX w. na krawędzi skarpy wznoszącej się nad starorzeczem Bugu. Zachowały się stare okazy lip, klonów i modrzewi. Niewielka drewniana świątynia nad Bugiem, na wysokiej skarpie porośniętej starymi drzewami. Zbudowana w 1683 r. jako cerkiew unicka, od roku 1875 r., po kasacie unii, służyła prawosławnym, a od 1919 r. jest kościołem katolickim. Pratulin Późnoklasycystyczny kościół św. Piotra i św. Pawła z 1838 r. Znajduje się w nim cenna ikona Matki Boskiej z XVII w. wykonana na blasze. To jednocześnie sanktuarium poświęcone zamordowanym w 1874 r. unitom. "Ścieżka Historii Unii". Lubisz podróżować i aktywnie spędzać czas? Tutaj przeczytasz o ciekawych miejscach, które warto zobaczyć.
Jaskinia Niedźwiedzia – niezwykła atrakcja Sudetów
Lubisz przygodę i odkrywanie nowego? Jeśli tak, to ekstremalna trasa turystyczna w Jaskini Niedźwiedziej koło Kletna będzie dla ciebie świetnym wyzwaniem.
Jaskinia Niedźwiedzia znajdująca się w Masywie Śnieżnika została przypadkowo odkryta podczas wydobywania marmuru w latach sześćdziesiątych XX wieku w kamieniołomie w okolicach Kletna. Nazwę zawdzięcza swym dawnym mieszkańcom. Znaleziono tam ok. 20 tys. szkieletów niedźwiedzi jaskiniowych, które żyły na tych terenach mniej więcej 300 tysięcy lat temu. Były największymi niedźwiedziami żyjącymi na Ziemi. W jaskini odkryto również kości lwa jaskiniowego, hieny jaskiniowej, wilka, żubra, kuny, nietoperzy, bobra i innych zwierząt, które chroniły się w jaskini czy padły ofiarą drapieżników albo ich kości zostały naniesione tu przez wodę. Draperie i perły jaskiniowe Jaskinia Niedźwiedzia składa się z trzech ułożonych horyzontalnie systemów korytarzy - górnego, środkowego i dolnego. Znana długość sal i korytarzy wynosi ponad 5 km, natomiast głębokość to ponad 100 m. Unikalny klimat pozwala na tworzenie się tam fantastycznych form naciekowych. Stalaktyty zwisające ze stropu wraz z cieniutkimi makaronami, stojące przysadziste stalagmity, kolumny... Krople wody płynące po nierównościach ścian jaskini tworzą imponujące draperie, zasłony, kaskady, żebra. Na powierzchni korytarzy znajdują się misy martwicowe wypełnione wodą, na których dnie tworzą się jeżyki i kwiaty kalcytowe, formy podobne do rafy koralowej, pól ryżowych czy kalafiorów. Na dnie jaskini dostrzec można również rzadko spotykane perły jaskiniowe - pizoidy. Trasa turystyczna dla wszystkich Atrakcyjnie oświetlona w trasa turystyczna (360 m) przebiega poziomem środkowym. Zwiedzanie ułatwiają wygodne chodniki i schody. Rozpoczynamy je w korytarzach z namuliskami i kośćmi zwierząt, aby po chwili podziwiać szatę naciekową. Szczególnie piękna jest Sala Pałacowa z przebogatą szatą naciekową - powstałą w białych marmurach, jednak nacieki mają wiele barw w spektrum od bieli do brązu podkreślone dodatkowo oświetleniem urzeka pięknem. Ze względu na ochronę unikalnego mikroklimatu jaskini liczba wejść jest ograniczona, a każda wchodząca grupa nie może liczyć więcej niż 15 osób, dlatego najlepiej wcześniej zarezerwować bilety. Zwiedzanie trwa 40 minut. W jaskini panuje stała temperatura ok. 6 st. C i wysoka wilgotność powietrza. Trasa ekstremalna nie dla każdego W Jaskini Niedźwiedziej przygotowano specjalną trasę dla osób, które chcą zobaczyć więcej i w inny sposób. Nie jest to propozycja dla wszystkich. Trasa zwiedzania przebiega w korytarzach starych dolnych partii jaskini, a pokonuje się ją w trzech czwartych na brzuchu i plecach pod opieką członków Sekcji Speleologicznej "NIEDŹWIEDZIE" z Kletna. Ubrani w kombinezony, w kaskach i z czołówkami możemy poczuć się jak prawdziwy odkrywcy i grotołazi. Przeciskamy się przez wąskie korytarze, szczeliny i zaciski. Trzy godziny niezapomnianych wrażeń. Wejścia w grupach maksymalnie do 6 osób. Więcej informacji na stronie internetowej jaskini. Nadal zaskakuje Do dziś prowadzone są tu badania naukowe: geologiczne, hydrologiczne i geomorfologiczne i paleontologiczne. Podczas praktycznie każdego wejścia speleolodzy znajdują w jaskini nowe korytarze. Przypuszcza się, że może się ona ciągnąć pod Śnieżnikiem aż na stronę czeską do Doliny Morawy. Woda w jaskini ciągle dokonuje dzieła tworzenia, rzeźbiąc nowe fantastyczne formy naciekowe, choć dla człowieka są to zmiany niezauważalne. Przyrost kalcytu oceniany jest mniej więcej milimetr sześcienny na 10 lat. Kiedy odwiedzić Jaskinię Niedźwiedzią Ze względu na ochronę specyficznego mikroklimatu jaskinia na dwa miesiące w roku zostaje zamknięta, a liczba wejść w pozostałym okresie jest ograniczona, codziennie wejść może tylko 450 osób. Podczas wakacji cieszy się niezwykłą popularnością wśród turystów, dlatego wprowadzono rezerwację biletów. Jaskinia Niedźwiedzia jako jedyna jaskinia w Polsce jest udostępniana dla osób niepełnosprawnych. Polecamy! Szukasz podróżniczych inspiracji? Najciekawsze propozycje na weekendowy wypad lub dłuższą wyprawę znajdziesz na polki.pl Tutaj przeczytasz o Jaskini Bielskiej na Słowacji
Wieś Pentowo nad Narwią stała się sławna dzięki bocianom. Na terenie jednego, ale dużego gospodarstwa znajduje się blisko 40 stale zasiedlonych gniazd bociana białego. Niektóre są oddalone od siebie o zaledwie kilka metrów. Taka kolonia to wielka rzadkość i atrakcja zarówno dla ornitologów, jak i turystów.
Pentowo koło Tykocina na Podlasiu. Blisko stąd nad rozlewiska Narwi i Biebrzy. Nic dziwnego, że to miejsce upodobały sobie bociany, zakładając liczne gniazda. Pobyt tutaj daje niepowtarzalną możliwość obserwowania i fotografowania tych pięknych ptaków. Trąba powietrzna przywiała bociany W 1992 roku nad Pentowem przeszedł huragan, który w okolicy powalił wiele drzew. Połamane w połowie pnie okazały się idealne dla bocianów, które zbudowały tutaj swoje lęgowiska. Przez kilka dni na przestrzeni mniej więcej 200 metrów powstało ponad 30 gniazd na budynkach gospodarczych oraz na pobliskich olchach, brzozach i sosnach. Co prawda ptaki te najchętniej budują gniazda w odosobnieniu, aby z innymi bocianami nie konkurować o pożywienie, tym razem jednak stało się inaczej. Rozlewiska Narwi, w pobliżu których znajduje się Pentowo, wydają się być idealnym miejscem dla żerowisk bocianich. Nic więc dziwnego, że co roku pojawiają się tutaj kolejne gniazda. Tak licznej kolonii bocianiej z czasem zaczęło pomagać Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, gdyż uwite lęgowiska okazały się mieć zbyt słabe mocowania i zaczęły się rozpadać. Od tamtej pory rozpoczęto budowę specjalnych platform pod bocianie gniazda. Obecnie w Pentowie funkcjonuje blisko 40 zasiedlonych gniazd i nadal ich przybywa Tym bardziej fakt istnienia tak dużej kolonii bocianiej, na tak niewielkim obszarze, zdaje się być niezwykły. Pentowo – Europejska Wieś Bociania Tytuł bocianiej wioski uzyskuje tylko jedna miejscowość w każdym z krajów europejskich, w której podjęto wyjątkowe działania na rzecz ochrony miejsc lęgowych bociana białego. Wśród wielu miejsc w Polsce, w których osiedlają się te ptaki, wybrano właśnie Pentowo i Tykocin w województwie podlaskim. I w 2001 r. Europejska Fundacja Ochrony Dziedzictwa Przyrodniczego – Euronatur przyznała im statut Europejskiej Wsi Bocianiej. Dwór szlachecki w Pentowie W Pentowie słynącym z kolonii bocianów znajduje się tylko jedno gospodarstwo, a w nim wybudowany w 1904 roku szlachecki dwór z dębowego drewna. Od samego początku jest on w posiadaniu rodziny Toczyłowskich herbu Samson. Można tutaj przenocować czy zwiedzić galerię ze zdjęciami znanych przyrodników, fotografów i badaczy bociana białego. Nie brakuje tu również obrazów malowanych przez lokalnych artystów, a także książek i albumów poświęconych tym ptakom. Przede wszystkim jednak można tutaj podpatrywać bocianie zwyczaje. W tym celu właściciele gospodarstwa przygotowali dwie drewniane wieże obserwacyjne. Jedna znajduje się tuż za stajnią, dobrze widoczne są z niej wszystkie gniazda w bezpośredniej bliskości dworu. Druga natomiast jest na terenie starorzecza, w obrębie bocianich żerowisk, pozwala obserwować ptaki na rozległych podmokłych łąkach i okolicznych polach uprawnych. Do podglądania ptaków przyda się lornetka, którą można wypożyczyć u gospodarzy (w cenie biletu wstępu). Koncerty przy zachodzie słońca Dodatkową atrakcją Pentowa są plenerowe koncerty muzyki klasycznej. Odbywają się zwykle w każdą ostatnią sobotę miesiąca od maja do września, na łąkach majątku, przy zachodzie słońca. Wstęp na koncert i do bocianiej wioski jest wówczas bezpłatny. Można również przejechać się staropolską bryczką lub tramwajem konnym przez dolinę rzeki Narew oraz okoliczne lasy i łąki. Atrakcje turystyczne koło Pentowa Tykocin – barokowy Kościół Świętej Trójcy i zespół klasztorny po misjonarski fundacji J. K. Branickiego (1742–1749), synagoga z 1642 r. i Muzeum Kultury Żydowskiej Białystok –Muzeum Historyczne w Białymstoku, Pałac Branickich i ogrody Supraśl – muzeum ikon Kruszyniany – meczet Kiermusy – zagroda żubra Narwiański Park Narodowy Biebrzański Park Narodowy Tutaj przeczytasz więcej o ciekawych miejscach, które warto zobaczyć.
Roztocze – niezwykła kraina wchodniej Polski
Roztocze – łagodne pagórki, czyste rzeki i gęste lasy. Przestrzeń, natura i cisza. To wszystko oferuje wyjątkowo malownicza kraina na wschodzie Polski, która wciąż jest mało znana, a to świetne miejsce zarówno na weekendowy wypad, jak i dłuższy wypoczynek przez cały rok. Sprawdź, jakie miejsca trzeba tutaj koniecznie zobaczyć.
Wzniesienia i głębokie doliny rzek oraz szchownica pól, wśród których leżą zagubione wsie i miasteczka, rozsiane po lasach i polnych drogach kapliczki i krzyże przydrożne to właśnie Roztocze. Tu można jeszcze zobaczyć wsie z tradycyjną, drewnianą w większości zabudową, trafiają się również pojedyńcze chaty kryte strzechą. Trzeba się jednak śpieszyć, bo stare chałupy giną w oczach. Nazwa tej krainy najprawdopodobniej związana jest z pochodzącymi z gwary słowami: "roztocz" czy "roztoka", co oznacza miejsce, w którym rozchodzą się potoki. Charakterystyczne dla Roztocza są rozsiane po polach i lasach kapliczki i krzyże przydrożne. Czy drewniane, czy kamienne, wszystkie mają niepowtarzalny urok. Większość z nich powstała po 1905 roku, kiedy wydano carski ukaz zezwalający na swobodne praktyki kościoła rzymskokatolickiego. Na Roztoczu, z uwagi na jego wyjątkowe walory przyrodnicze, utworzono Roztoczański Park Narodowy, parki krajobrazowe (np. Lasy Janowskie) i rezerwaty (m.in. Piekiełko, Nad Tanwią czy też Czartowe Pole). Zobaczymy tam bory jadłowo-bukowe, unikalne wodospady (tzw. szumy), a jeśli dopisze nam szczęście – będące pod ochroną bociany czarne i orliki krzykliwe. Jesienią koniecznie trzeba przyjechać tutaj na grzybobranie. Bory sosnowe i jodłowe pełne są borowików, podgrzybków, jak również popularnych kurek czy opieniek. Roztocze, oprócz naturalnego piękna, kryje w sobie także miejsca pełne ważnych zabytków, np.: Zamość, Zwierzyniec, Szczebrzeszyn, Krasnobród. Warto tam pojechać i... wracać, bo to kraina fascynująca o każdej porze roku. Liczne szlaki turystyczne i kajakowe oraz trasy rowerowy dają również możliwość aktywnego wypoczynku. Polecamy! Magiczne Szumy Nad Tanwią Ciekawe miejsca w Polsce i na świecie
Co roku, tydzień przed Wielkanocą, w Lipnicy Murowanej koło Bochni odbywają się konkursy na najdłuższą i najpiekniejszą palmę. Ta niewielka wieś nad rzeką Uszwicą, w kotlinie między wzgórzami Pogórza Wiśnickiego i Beskidu, przyciąga w tym czasie turystów z całego świata.
Niedziela Palmowa w Lipnicy Murowanej każdego roku przyciaga tłumy turystów nie tylko z Polski. Tego dnia na rynku, wokół figury św. Szymona, wyrasta las kolorowych palm sięgających nawet powyżej 30 m (rekordowa mierzyła 36,4! i była wykonana przez Zbigniewa Urbańskiego). Zrobione z wiklinowych gałązek, ozdobione barwnymi kwiatami i powiewającymi na wietrze wstążkami słyną od lat nie tylko w Polsce. Niedziela Palmowa Jak głosi legenda, mieszkańcy Lipnicy Murowanej prześcigają się na palmy od niepamiętnych czasów. Kiedyś gospodarz musiał zrobić tak dużą, jak duże było jego gospodarstwo – ile morgów, tyle palma musiała miec metrów. Dzisiaj to nie ma znaczenia, a jaka będzie wysoka, zależy wyłącznie od fantazji twórców. Jeśli jednak chcą oni wystartować w lipnickim konkursie palm (został zainicjowany w 1958 r. przez Józefa Piotrowskiego, sołtysa z Lipnicy Murowanej), muszą ją zrobić z wikliny, ozdobić kwiatami z bibuły lub suszkami i postawić siłą rąk, co przy wysokich jest nie lada wyzwaniem. Często przy wykonaniu palmy wielkanocnej pracuje cała rodzina, a trwa to nawet miesiąc. Wykorzystuje się kilogramy wikliny, tysiące gałązek wierzby i cisów, bazie, bukszpan, borówki oraz widłaki. Jury oprócz wysokości ocenia także ich zdobienie. Konkursowi palm wielkanocnych zawsze towarzyszą występy zespołów folklorystycznych, degustacje regionalnych potraw oraz wystawy i kiermasze prac twórców ludowych. W grodzie Łokietka Po podziwianiu palm, warto zwiedzić samą Lipnicę Murowaną założoną przez króla Władysława Łokietka w 1326 r. Zachował się się tu prawie w niezmienionej postaci układ urbanistyczny średniowiecznego miasta. Turystów zachwyca rynek i domy z podcieniami wspartymi na słupach, a przede wszystkim zabytkowy kościół św. Leonarda (od 2003 r. na liście na liście światowego dziedzictwa UNESCO), który leży na Małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej. Należy do najcenniejszych drewnianych gotyckich światyń w Polsce. Został uratowany podczas powodzi w 1997 r. przez mieszkańców wsi, którzy przywiązali go linami do potężnych drzew. W kościele znajdują się repliki trzech trójdzielnych gotyckich ołtarzy (oryginały są w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie). Warto także zwrócić uwagę na belkę podtrzymującą od tyłu główny ołtarz, która ma być rzekomo dawną rzeźbą Światowida. Nie mniej atrakcyjny jest krajobraz przyrodniczy, miejscowość bowiem znajduje się na terenie Wiśnicko-Lipnickiego Parku Krajobrazowego, oferującego kilkanaście szlaków turystycznych ukazujących piękno okolicy. Położona jest malowniczo wśród zalesionych wzgórz Pogórza Wiśnickiego. Atrakcje turystyczne w okolicy Lipnicy Murowanej Nowy Wiśnicz – znajduje się ok. 10 km od Lipnicy Murowanej. Można tu zwiedzić potężny zamek z wieżami z XIV w. i Koryznówkę, muzeum poświęcone Janowi Matejce, które chętnie tutaj przyjeżdżał i szkicował malowniczą okolicę. Niepołomice – ok. 30 km od Lipnicy Murowanej. Słynną m.in. z królewskiego zamku, nazywanego małym Wawelem, i renesansowych ogrodów królowej Bony. Tutaj przeczytasz o innych ciekawych miejscach w Polsce i na świecie.
Szumy nad Tanwią – fantastyczna atrakcja Roztocza
To jedna z ciekawszych atrakcji turystycznych Roztocza. Warto tam pojechać i wracać, bo Szumy nad Tanwią są fascynujace o każdej porze roku. Tanew ciągle sie zmienia, daje orzeźwienie upalnym latem, zachwyca kolorami jesienią. A szum wody koi zmysły i odpręża.
Szumy nad Tanwią to niewielkie malownicze wodospady. Nazywane są również szypotami, sopotami lub porohami. Nazwa pochodzi od charakterystycznego dźwięku, jaki wydaje przepływająca przez skalne progi woda. Ich historia sięga trzeciorzędu, kiedy to w wyniku ruchów tektonicznych w trakcie fałdowania Karpat nastąpiło wydźwigniecie wyżynnego obszaru Roztocza, przy jednoczesnym opadnięciu Kotliny Sandomierskiej. Wówczas to na granicy obu krain powstała linia pęknięć tektonicznych w postaci kilkudziesięciu skalnych uskoków. Wysokość tych progów wynosi od kilkudziesięciu centymetrów do półtora metra. To są właśnie dzisiejsze szumy. Szlak "Szumów" Szumy nad Tanwią to jedna z najpiękniejszych tras turystycznych na Roztoczu. Ten okrężny szlak pieszy o długości 17 km (znaki niebieskie) rozpoczyna się w Suścu na stacji PKP i tam się kończy. Trasa prowadzi przez: Susiec PKP – Kościółek (Zamczysko) – Huta Szumy (dawniej Rebizanty, rezerwat "Nad Tanwią") – Rybnica (Sikliwce) – Susiec PKP. Wędrując szlakiem możemy zobaczyć słynne szumy na Tanwi, a także najwyższy wodospad (ok. 1,5 m) na potoku Jeleń oraz tajemnicze śródleśne wzgórze, zwanego Zamczyskiem lub Kościółkiem, kryjące relikty grodziska i późniejszego klasztoru bazylianów. Kierunek przejścia szlaku jest dowolny, jednak dla mniej zaawansowanych turystów polecana jest wędrówka na zachód. Istnieje wówczas możliwość skrócenia trasy do 12 kilometrów przy jednoczesnym obejrzeniu najciekawszych miejsc. Rezerwat Nad Tanwią Po kilku kilometrach marszu dochodzimy do rezerwatu Nad Tanwią, jednego z trzech rezerwatów krajobrazowych Roztocza (obok Czartowego Pola i Szumu). Chroni on najpiękniejsze fragmenty dolin rzeki Jeleń i Tanew wraz z ciągiem małych wodospadów, zwanych szumami. Na zakolu rzeki Tanew w miejscowości Huta Szumy (dawniej Rebizanty) na odcinku 400 metrów znajduje się ich aż 24. Podmokłe rzeczne doliny porośnięte są olszowo-jesionowymi łęgami i śródleśnymi łąkami, a położone wyżej zbocza mieszanymi borami z jodłą i świerkiem i sosną. Rezerwat znajduje się na wysokości ok. 235 m, a najwyższe wzniesienie Kościółek (zwane też Zamczyskiem), osiąga 246 m n.p.m. Na szczyt Kościółka (Zamczyska) doprowadza krótki niebieski szlak dojściowy. Wzgórze Kościółek Zwane również Zamczyskiem to wzniesienie położone w widłach dolin Tanwi i Jelenia. Porośnięte jest lasem i otoczone wałem ziemnym grodziska, które pochodzi z XII–XIII w. Prawdopodobnie miejsce to nie było stale zamieszkiwane, a służyło jedynie za schronienie w czasie najazdów. Według legendy miał tam stać potężny zamek zbudowany przez rycerza o imieniu Gołdap, który miał pięką córkę Tanewę. Podczas nieobecności Gołdapa zamek został podstępnie zdobyty przez Tatarów, a Dumna Tanewa skoczyła z wysokiej wieży, wybierając śmierć niż tatarskie zniewolenie. Zrozpaczony Gołdap zburzył zamek, a resztę życia spędził w samotni. Jak by nie było, wzgórze kiedyś nazywano Gołdą, a pobliską rzekę Tanwią. Na początku XVII w. na wzgórzu powstała cerkiew unicka z klasztorem bazylianów, którą zamieniono na kościół. Z powodu odległego miejsca nie cieszył się dużą frekwencją i w 1796r. został rozebrany. Podczas powstania styczniowego oraz ostatniej wojny na wzgórzu ukrywali się powstańcy i partyzanci. Wydarzenia te upamiętnia krzyż i pomnik, znajdujące się na szczycie Kościółka. Tu znajdziesz więcej artykułów o ciekawych miejscach.
Kruszyniany. Tatarska wioska na Podlasiu
Tatarzy w Polsce? Jak najbardziej! W Kruszynianach znajduje się najstarszy meczet w Polsce, a także restauracja, w której potomkowie Tatarów serwują przysmaki tatarskiej kuchni.
Puszcza Knyszyńska. Kruszyniany. Niewielka wieś na Podlasiu, a dokładnie na Białostocczyźnie. Pięć kilometrów od wschodniej granicy z Białorusią. Mieszka tutaj zaledwie 30 rodzin, wśród nich trzy tatarskie. – Było nas dużo więcej, około 300 osób, ale wyjechali do miasta za pracą – mówi Dżemil Gembicki, który oprowadza turystów po meczecie. – Coraz więcej osób stawia w tej okolicy domki letniskowe i powoli Tatarzy tu wracają. W całej Polsce jest ich 3000. Większość na Podlasiu, kilkuset w Białymstoku. Skąd w Polsce Tatarzy? Legenda głosi, iż Kruszyniany zostały nadane Tatarom przez Jana III Sobieskiego ponad 300 lat temu za uratowanie mu życia w bitwie pod Parkanami w 1683 roku. Źródła historyczne podają, że w Kruszynianach i kilku pobliskich osadach Tatarzy osiedli na mocy przywileju z 1679 r. Ziemia miała być rekompensatą za zaległy żołd. Zezwolono im również żenić się z miejscowymi pannami i dzieci wychowywać w islamie. Wkrótce założono tu mizar i wybudowano meczet. – We wsi wszyscy żyjemy w zgodzie, nie ma żadnych konfliktów – podkreśla Dżemil Gembicki, który jest polskim Tatarem i opiekuje się meczetem w Kruszynianach. – Między sobą żartujemy, że we wsi mamy jeden duży problem, bo jak się zapraszamy na święta, to nie ma kiedy pracować. Wszyscy się szanujemy, więc jak jest święto u sąsiada, to nie wypada rąbać drzewa czy kosić trawy. Święta katolickie też nie są nam obce. Dżemil Gembicki podkreśla, że Tatarzy żyjący od 300 lat na Podlasiu nie czują się Polakami, tylko nimi są. Są polskimi Tatarami. O wspólnej historii świadczą też zapożyczone słowa. Na południu polski na grykę mówi się kasza tatarska, w hymnie polskim bijemy w tarabany, z języka tatarskiego pochodzi też słowo ułan, który oznacza młodzieńca. Meczet w Kruszynianach Niewielki (10 m x 13 m). Drewniany. Pomalowany na zielony kolor. Przypomina raczej wiejski kościółek z dwuwieżową fasadą, jednak zamiast krzyży wieńczą je błyszczące w słońcu półksiężyce. Jest najstarszym do dziś zachowanym meczetem tatarskim w Polsce. Otwarty tylko, gdy muzułmanie się modlą. Obok budynku na tablicy telefon do opiekuna meczetu, który jest jednocześnie przewodnikiem. – Oczywiście, można go zwiedzić. Będę za 15 minut – słyszę odpowiedź. Nasz meczet powstał pod koniec XIX wieku – opowiada Dżemil Gembicki. – Fundamenty stoją od 200 lat. Tatarom zbudowali meczet miejscowi, tak jak potrafili. Został wykończony według zwyczaju polskiego, a dwa lata temu, razem z cmentarzem uzyskał status pomnika historii, bo jest częścią kultury polskiej. Do meczetu prowadzą dwa oddzielne wejścia, jedno do sali męskiej z mihrabem, mimbarem (kazalnicą) i galeryjką, a drugie do babińca. Wchodzimy tym pierwszym. Zostawiamy buty w przedsionku. Wnętrze wyłożone kolorowymi dywanami, podzielone jest na część dla mężczyzn i dla kobiet, w myśl zasad religii muzułmańskiej. W części dla mężczyzn znajduje się wnęka skierowana w stronę Mekki (tzw. mihrab), w której modli się imam, czyli duchowny muzułmański. Językiem liturgicznym pozostaje arabski – tłumaczy przewodnik – i w nim napisane są kitaby (księgi religijne). Z czasem polscy Tatarzy utracili znajomość arabskiego. Dzisiaj znają go jedynie duchowni, dlatego też w księgach religijnych pod tekstami arabskimi zapisane są tłumaczenia po polsku lub białorusku. W meczecie Dżemil Gembicki opowiada o religii muzułmanów, ale również o ich tradycji i zwyczajach. O tym, jak pan młody podczas głośnych targów wykupuje narzeczoną za słodycze. – Trzeba podarować za pannę młodą trzydzieści, czterdzieści bombonierek, bo słodycze to symbol bogactwa – wyjaśnia przewodnik. – Są również małżeństwa mieszane, bo serce nie sługa. W nich każdy zostaje przy swojej religii, a dzieci wychowuje się tak, jak małżonkowie ze sobą uzgodnią. W mojej rodzinie córka jest wychowywana w wierze katolickiej i ją ochrzciliśmy, a syn jest muzułmaninem. Tak ustaliliśmy z żoną. Gdyby wszystko miało odbywać się w duchu islamu, kobieta innej wiary mogłaby przy niej pozostać, ale dzieci i tak musiałyby być wychowywane w wierze ojca. Natomiast mężczyzna innej wiary, musiałby przejść na islam. Mizar To tatarski cmentarz. Znajduje się niedaleko meczetu wśród wysokich starych drzew, otoczony murem z kamieni, które porasta mech. Został założony w II połowie XVII wieku. Na nagrobkach widnieją półksiężyce i cytaty z Koranu pisane po arabsku. Najstarsze wykonano z głazów narzutowych, stawiając większy kamień u głowy, a mniejszy u nóg zmarłego. – Dla nas, muzułmanów, jest to miejsce ważne, bo mamy w Polsce tylko trzy cmentarze, na których możemy chować zmarłych, a jeden z nich znajduje się właśnie w Kruszynianach – wyjaśnia Dżemil Gembicki. – Najstarszy kamień nagrobny na naszym cmentarzu jest z 1699 roku. Pierwsze inskrypcje na nagrobkach Tatarów w państwie polsko-litewskim pojawiły się dopiero w XVIII wieku. Napisy umieszczano zawsze na kamieniach znajdujących się u głowy zmarłego. Były to teksty w języku arabskim lub polskim czy ruskim pisane alfabetem arabskim. Najczęściej cytowano fragmenty Koranu. Na wielu kamieniach nazwiska zmarłych pisane są cyrylicą. To ślad po czasach zaborów i rusyfikacji. Tatarska kuchnia Będąc w Kruszynianach, trzeba koniecznie spróbować tatarskiej kuchni, zwłaszcza pierekaczewnika. To wielowarstwowe zapiekane ciasto z farszem. Cienkie płaty ciasta jak na makaron smaruje się masłem lub tłuszczem, przekłada nadzieniem, zwija w rulon i formuje pieróg jak skorupę ślimaka. Farsz może być mięsny (baranina, wołowina, indyk) lub słodki (ser z rodzynkami lub jabłka z cynamonem i rodzynkami). Pierekaczewnika Dżenetty Bogdanowicz – właścicielki tatarskiej gospody i gospodarstwa agroturystycznego Tatarska Jurta, której przodkowie zamieszkali w Kruszynianach ponad 300 lat temu – próbował sam książę Karol, który w 2010 roku podczas wizyty w Polsce gościł w Kruszynianach. Od 2009 roku pierekaczewnik z Kruszynian ma status Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności i jest produktem prawnie chronionym w Unii Europejskiej. Jaka jest kuchnia tatarska? Mięsna, kaloryczna, prosta. A że Tatarzy to naród koczowniczy, w ich kuchni mieszają się różne smaki. Są w niej wpływy tureckie, ukraińskie, rosyjskie czy kaukaskie. Podczas wędrówki większość potraw przyrządzało się na palenisku w środku jurty. Nie ma więc w kuchni tatarskiej wcześniejszego obsmażania czy duszenia mięsa ani skomplikowanych dań. W menu Tatarskiej Jurty jest w czym wybierać. Od najróżniejszych pierogów (kibiny, pieremiacze, cebulniki, jeczpoczmaki, samsa, czebureki, manty) po dania główne (m.in.: kołduny tatarskie, bełysz – potrawa warstwowa z mięsem indyczym, grzybami, jajkiem i ryżem, pierekaczewnik, tatarska babka ziemniaczana, kozina z kaszą gryczaną, shavla - tatarski gulasz cielęcy z kaszą pęczak) i oczywiście desery (halwa z miodu, mąki i masła czy czak-czaki, czyli tatarskie ciasteczka oblane naturalnym miodem, makiem lub migdałami). Informacje praktyczne i atrakcje turystyczne W Kruszynianach warto także zobaczyć cmentarz prawosławny. Pięknie położony na wzgórzu z cerkwią. Wioska leży na terenie Puszczy Knyszyńskiej, w której można spotkać żubry, rysie, sarny. Kruszyniany znajdują się ok. 30 kilometrów od Bohoniki, w których znajduje się drugi tatarski meczet na terenie Polski oraz cmentarz. Z Kruszynian jest ok. 50 kilometrów do Białegostoku. Tutaj w Muzeum Historycznym znajdują się eksponaty związane z życiem i religią Tatarów. Na kolekcję składają się: Korany pisane ręcznie i drukowane, chamaiły, kitaby, muhiry, dywaniki modlitewne, całun pogrzebowy, tablice astrologiczne, a także dokumenty i fotografie. Stolica Podlasia jest największym skupiskiem Tatarów w Polsce. Tutaj swoją siedzibę mają władze Muzułmańskiego Związku Religijnego. Tutaj przeczytasz więcej na temat ciekawych miejsc, które warto zobaczyć.
Spływ Krutynią - traca, ceny, noclegi, kajaki, szlak
Spływ Krutynią to świetna propozycja na aktywny wypoczynek zarówno dla doświadczonych kajakarzy, jak i rodzin z dziećmi.
Spływ kajakowy Krutynią to świetny pomysł na aktywne spędzanie wolnego czasu zarówno dla doświadczonych kajakarzy, jak i dla tych, którzy chcieliby spróbować swoich sił po raz pierwszy, również dla rodzin z dziećmi. Plusy – malownicze krajobrazy, powolny nurt, nietrudna trasa (małe fale, mielizny i łatwe zakręty) i dobrze zorganizowany szlak wodny. Minusy – bardzo popularny szlak, więc sporo kajakarzy i korki na rzece, lepiej płynąć w tygodniu niż w weekendy; duża liczba wiszących szyldów, które psują krajobraz. Krutynia – królowa Mazur Spływ Krutynią, zwaną także Krutyńską Strugą i królową Mazur, to jeden z najpiękniejszych szlaków kajakowych Polski. Przebiega przez Puszczę Piską, a od Jez. Mokrego również przez Mazurski Park Krajobrazowy. Rzeka tworzy liczne zakola, szczególnie w środkowej, zabagnionej części rezerwatu.Trasa prowadzi przez kilkanaście jezior połączonych krótkimi rzekami (strugami), objętych wspólnym mianem rzeki Krutyni. Jej długość wynosi 102 km. Szlak rozpoczyna się w Sorkwitach i kończy w miejscowości Ruciane-Nida. Najładniejszy odcinek wiedzie od Jeziora Mokrego, przez Krutyń aż do Ukty. Przy odrobinie szczęścia spotkać można orła bielika lub orła przedniego, wypatrzeć wydrę, kaczki, łabędzie, a nawet borsuka. Warto zwrócić uwagę na występujące w wodzie gąbki i krasnorost Hildenbrandia rzeczna, który tworzy na kamieniach charakterystyczne krwawe plamy, co świadczy o czystości wody. Brzegi porastają dęby i wysokie sosny. Przepłynięcie całego szlaku zajmuje 6– 8 dni, ale można go również podzielić na krótsze, odcinki, nawet jednodniowe. Szlakiem Krutyni pływał również Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. Spływ Dunajcem - największa atrakcja Pienin. Co warto wiedzieć przed wyjazdem? Charakterystyka trasy kajakowej Krutyni jez. Lampackie – Jez. Krutyńskie (Krutynia od 102 km do 45 km) – szlak bardzo łatwy, dostępny dla początkujących, prąd powolny, Krutynia (od 45 km do 15,5 km) – szlak łatwy, dostępny dla początkujących, małe regularne bystrza, nieznaczne progi, łagodne zakręty, mielizny i ławice, jez. Bełdany (od 15,5 km) – szlak bardzo łatwy, dostępny dla początkujących, prąd powolny Gdzie spać? Na trasie noclegi w stanicach wodnych, na kempingach lub polach biwakowych (Sorkwity, Maradki, Jędrychowo, Rodowo, Borowski Las, Grabowo, Borowe, Dłużec, Bieńki, Babięta, Nowy Zyzdrój, Zyzdrojowa Wola, Zgon, Krutyń, Krutyński Piecek, Rosocha, Nowa Ukta, Ruciane-Nida). Skąd wziąć kajak? Można wypożyczyć w stanicach wodnych lub w Sorkwitach, Krutynii, Ukcie lub skorzystać z zorganizowanych spływów. Przykładowo w Stanicy Wodnej PTTK w Krutyni, za kajak dwuosobowy trzeba zapłacić 35 zł za dzień plus transport sprzętu - 2,5 zł za kilometr. Cena zorganizowanego spływu jednodniowego zależy od trasy, np: Zgon-Krutyń-Ukta, 45–60 zł (w tym transport kajaka). Spływy weekendowe trwają od piątku do niedzieli. W cenę 320 zł wliczony nocleg w 4-osobowym domku kempingowym i wyżywienie. 5 pomysłów na romantyczny weekend we dwoje Trasa szlaku, kilometry i opis 0,00 – Początek szlaku w Sorkwitach nad jeziorem Lampackim 2,50 – Jezioro Lampasz połączone cieśniną z jeziorem Lampackim 6,50 – Wypływ z jeziora Lampasz rzeki Sobiepanki (1,5 km) 8,00 – Jezioro Kujno 9,50 – Wypływ z jeziora Kujno rzeki Grabówki (1,5 km) 11,00 – Jezioro Dłużec 14,50 – Odpływ długości 0,5 km łączący jezioro Dłużec z jeziorem Białym 15,00 – Jezioro Białe 18,00 – Wypływ z jeziora Białego rzeki Dąbrówki (1,5 km) 19,50 – Jezioro Gant 22,50 – Wypływ z jeziora Gant rzeki Babięckiej Strugi (8,5 km) 24,00 – Z prawej ujście rzeki Tejsy (Babięta, Babant) długości ok. 10 km, wypływającej z jezior Babięty Wielkie i Małe 27,00 – Babięta, wieś nad Babięcką Strugą 31,00 – Jezioro Zyzdrój Wielki 35,00 Jezioro Zyzdrój Mały 37,00 – Wypływ z jeziora Zyzdrój Mały rzeki Zyzdrój (2,5 km) 39,50 – Jezioro Spychowskie, Stanica Wodna Spychowo 41,50 – początek Spychowskiej Strugi wypływającej z jeziora Spychowskiego 46,50 – Jezioro Zdrużno 47,50 – Jezioro Uplik 50,00 – Jezioro Mokre, wieś Zgon 58,50 – Jezioro Krutyńskie 61,50 – początek rzeki Krutyni wypływającej z jeziora Krutyńskiego 64,00 – Krutyń, wieś 66,00 – Krutyński Piecek, wieś 69,00 – Rosocha, wieś 72,00 – Wojnowo, wieś staroobrzędowców narodowości rosyjskiej, nad brzegiem rzeki mały klasztor żeński. 76,00 – Ukta, wieś na trasie Mrągowo - Ruciane - Nida - Mikołajki 82,50 – z lewej osada Nowy Most 85,50 – Jezioro Gardyńskie 87,50 – Jezioro Jerzewko 89,50 – rzeka Krutynia, zwana tu również Iznotą lub Czarną Rzeką, na brzegu wieś Iznota 91,00 – Jezioro Bełdany 6 wyjątkowych, nieoczywistych miejsc na weekendowy wyjazd w Polsce