Granice są super. Jak mówić "nie" w relacjach i dlaczego to buduje zaufanie?
Stawianie granic to coraz popularniejsze hasło, ale wiele osób wciąż zna je tylko w teorii, a z praktyką bywają już problemy. Jak więc wdrożyć to w codzienne życie tak, by nie tylko potrafić mówić „nie” innym, ale też umieć wreszcie powiedzieć „tak” sobie? Poznaj ten sekret, a na pierwsze efekty zmian nie trzeba będzie długo czekać.
W dzisiejszym świecie często godzimy się na wiele, aby uniknąć konfliktów, nikogo nie urazić lub po prostu dla tak zwanego świętego spokoju. Na dłuższą metę nie przynosi to jednak niczego dobrego, dlatego właśnie tak ważne jest stawianie granic. To niezbędne nie tylko dla własnego dobrostanu, ale i budowania zdrowych relacji, zarówno romantycznych, jak i rodzinnych, przyjacielskich, a nawet służbowych. Tylko jak robić to dobrze? Poznaj tę sztukę od kuchni i naucz się mówić "nie", w taki sposób, który trafi do każdego. Czym są granice w relacjach? Stawianie granic to popularna ostatnio fraza, jednak nie każdy zdaje sobie sprawę z jej prawdziwego znaczenia. Taka postawa wciąż często mylona jest z arogancją, a to kompletnie dwa inne światy. Zanim więc przejdziemy do samych sposobów na stawianie granic w relacjach, zacznijmy od tego, czym właściwie one są, dlaczego ich stawianie jest tak ważne i co się stanie, gdy nie będziemy tego robić? Odpowiedzi na wszystkie te pytania udziela Martyna Ida Wojciechowska - specjalistka od problemów w relacjach, w szczególności rodzinnych i związkach. Autorka ebooków i materiałów video oraz twórczyni TikTokowego profilu „Martyna mówi”: ”Granice w relacjach to świadomie wyznaczone ramy, które wskazują, co jest dla nas komfortowe, a co narusza nasze poczucie bezpieczeństwa i spójności z samym sobą. Ich wyznaczanie zaczyna się od poznania siebie – swoich potrzeb, wartości i ograniczeń – aby wiedzieć, na co się zgadzamy, a na co nie. Często myślimy, że granice są zaprzeczeniem bliskości w relacjach. Tymczasem to błędne przekonanie. Asertywne zachowania – jeśli są wyrażane w sposób spokojny z szacunkiem do drugiej osoby – nie tworzą muru, ale fundament zdrowej i trwałej relacji. Brak stawiania granic powoduje zatracanie się w relacjach i odsuwanie swoich potrzeb na dalszy plan. Z czasem prowadzi to do frustracji, poczucia niesprawiedliwości i obniżenia poczucia własnej wartości. Zamiast autentycznej relacji z innymi, pojawia się poczucie ciężaru, a nawet narastająca niechęć.” Stawianie granic - dlaczego to takie trudne? Wielu z nas doskonale zdaje sobie sprawę z tego, jak ważne są granice, ale mimo to nie potrafimy ich stawiać. Dlaczego sprawia to aż taką trudność? Według Martyny Idy Wojciechowskiej: ”Postawienie granicy sprawia niektórym z nas trudności, bo wiąże się z dopuszczeniem różnych nieprzewidzianych możliwości finału. Ci, którzy nie stawiają granic, podświadomie obawiają się, że jak wyrażą swoje zdanie sprzeczne ze stanowiskiem drugiej osoby, doświadczą gwałtownej reakcji z jej strony. Mogą to być np. krzyk, drwina czy oznaka rozczarowania. Lęk przed tym, co może się wydarzyć, jest dla nich obezwładniający. Im lepiej rozumiemy samych siebie, tym łatwiej jest nam stawiać granice. Osoby świadome swoich potrzeb, wartości i zasad zwykle radzą sobie z tym bez większych trudności. Bywa jednak, że doświadczenia z przeszłości utrudniają taką asertywność. Dotyczy to szczególnie osób, które zaznały bolesnego odrzucenia ze strony bliskich albo doświadczyły przemocy. Wtedy granice mogą kojarzyć się nie z ochroną, lecz z ryzykiem ataku czy odrzucenia.” Sztuka stawiania granic krok po kroku Na koniec pozostaje praktyka, a więc pytanie jak stawiać granice, aby było to komfortowe zarówno dla nas samych, jak i otoczenia? Pierwszy krok zawsze zaczyna się we własnej głowie, więc przede wszystkim musimy zastanowić się, jakie są nasze wartości, poglądy, cele i pragnienia. Powinniśmy też przemyśleć, kiedy czujemy się niekomfortowo i co jesteśmy w stanie zaakceptować, a czego w żadnym wypadku nie. Kolejny krok to odpowiednia reakcja: ”Kiedy już rozpoznamy, że nasze granice są przekraczane, powinnyśmy zareagować stanowczo, ale spokojnie. Często zdarza się, że zaczynamy atakować drugą stronę, a to jest błąd. W pierwszej kolejności należy zacząć od komunikatu JA, czyli od poinformowania o tym, jak się czujemy, kiedy rozmówca zachowuje się w dany sposób. Lepiej więc powiedzieć: "Czuję się pominięta, kiedy nagle przerywasz mi w trakcie wypowiedzi", zamiast: "Zawsze mi przerywasz i nie słuchasz!". Następnie naszym zadaniem jest poinformować drugą stronę o tym, że nie zgadzamy się na takie zachowanie. Na koniec należy powiedzieć, jak chcemy być traktowane - to bardzo ważne, bo przecież rozmówca nie czyta nam w myślach. A w przypadku, gdy postawienie granicy nie daje rezultatów, należy poinformować o konsekwencjach, jakie czekają drugą osobę, jeżeli nie dostosuje się do naszych warunków. Dodam, że właśnie ten moment konfrontacji i egzekwowania konsekwencji bywa najtrudniejszy, ponieważ często w tym miejscu rezygnujemy, by uniknąć dyskomfortu. Pamiętajmy jednak o tym, że są takie kwestie, które nie powinny podlegać dyskusji. Im częściej będziemy ćwiczyć asertywność, tym z większą łatwością będzie nam to wychodziło”. Bardzo ważnym krokiem do świadomego stawiania granic jest także pokonanie barier, które często mamy w swoich głowach. Chodzi o wzorce, co wypada, a co nie, które przez lata były w nas wpajane. To właśnie przez takie grzecznościowe schematy często nie umiemy powiedzieć stanowczego „nie”, nawet kosztem własnego komfortu. Przy pierwszych próbach stawiania granic możesz odczuwać trudności i musisz nastawić się na różne reakcje otoczenia. W końcu jeśli przez całe lata godzisz się na wszystko dla innych i nagle zaczynasz stawiać swój komfort na pierwszym miejscu, często wiąże się to ze zdziwieniem drugiej strony. To jednak zupełnie normalne i podobnie jak stawianie granic staje się łatwiejsze za każdym kolejnym razem, tak samo zmieniają i łagodnieją zachowania ludzi dookoła ciebie.
Powiedz to jedno zdanie, a telemarketer da Ci spokój. Zawsze działa
Telemarketerzy i ich niechciane telefony potrafią być czasem wyjątkowo uciążliwe. Zwłaszcza, jeśli dany temat nie tyle nas nie interesuje, co nawet bezpośrednio nie dotyczy. Mimo to konsultanci stosują wyszukane techniki, aby jak najdłużej zatrzymać nas na linii. Na szczęście są pewne sposoby, aby sobie z nimi poradzić. Wypróbujcie je sami.
Z pewnością nie jeden raz zdarzyło Ci się odebrać niechciany telefon od telemarketera, który próbował zainteresować Cię swoją ofertą i mimo wielokrotnych próśb kontynuował połączenie, zabierając w ten sposób Twój cenny czas. Niestety jest to bardzo powszechne zjawisko, które doskwiera najbardziej zwłaszcza osobom mało asertywnym. Jak sobie z tym radzić? Mamy pewien sposób. Spis treści: Jak poradzić sobie z nachalnym konsultantem telefonicznym? Sposób na telemarketera: wystarczy to jedno zdanie Jak poradzić sobie z nachalnym konsultantem telefonicznym? Przede wszystkim należy dobrze zabezpieczyć swoje dane i upewnić się, czy przypadkiem po drodze nie podpisaliśmy zgody na niechciane propozycje marketingowe. Konsultanci są bowiem zobowiązani do ścisłego przestrzegana zasad RODO. Jeżeli jednak jest to od nas niezależne, warto przygotować sobie odpowiedzi przed rozmową, ponieważ w trakcie wymiany zdań nie przychodzą one do głowy tak łatwo. Zwłaszcza gdy pracownik zadzwoni do nas wcześnie rano. Kolejna sprawa to wyuczone techniki manipulacyjne, które telemarketerzy nagminnie stosują, aby porozmawiać z nami jak dłużej. Trzeba być ich świadomym, gdyż nie zawsze możemy pozwolić sobie na dłuższą pogawędkę, zwłaszcza w sytuacji, kiedy czekamy na ważny służbowy telefon. Co zatem odpowiedzieć, aby sprzedawca telefoniczny w końcu odłożył słuchawkę? Sposób na telemarketera: wystarczy to jedno zdanie Pomimo całej frustracji starajmy się nie podnosić głosu i nie obrażać osoby po drugiej stronie słuchawki, ponieważ wykonuje ona w ten sposób swoją pracę. Nawet jeżeli telemarker komunikuje się z nami w irytujący i wyuczony sposób, spróbujmy dopytać go, kto jest administratorem naszych danych osobowych. Pracownik ma obowiązek ujawnić nam taką informację, nawet jeżeli początkowo będzie podchodził do tego niechętnie. W ten sposób zorientujemy się, w jaki sposób znalazł się w posiadaniu naszego numeru telefonu. Zgodnie z prawem możemy poprosić, aby usunięto go z danej bazy danych. Jeżeli odpowiedź o pozyskaniu danych będzie zbyt enigmatyczna lub zostaniemy wprowadzeni w błąd, że nasz numer wylosował się automatycznie, możemy postraszyć pracownika Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów przyznając się do tego, że właśnie nagrywamy całą rozmowę. Czytaj także: Dodatkowe pieniądze na ogrzewanie Blik już nie wszędzie za darmo Kiedy zastrzeżenie PESEL nie ochroni przed kradzieżą?
„Nie umiem odmawiać... Ludzie zawsze mnie wykorzystują, bo nie umiem powiedzieć »nie«”
Jesteś asertywna? Beata nigdy nie potrafiła odmawiać, ale jest przykładem walki o autonomię.
Całe życie rządził mną lęk. Że ludzie przestaną mnie lubić, że komuś się narażę, że ktoś źle o mnie pomyśli, że ktoś mnie zrani. Ta obawa nakazywała mi godzić się na różne niewygodne sytuacje, w które wcale nie chciałam się pakować. Zachowywałam się spolegliwie, bo surowe wychowanie nauczyło mnie, że stawiając się i pyskując, tylko pogarszam sprawę. Nie walczyłam więc o swoje, bo nie chciałam być odbierana jako osoba niegrzeczna, konfliktowa, samolubna. Nie sprzeciwiałam się nawet wtedy, kiedy traktowano mnie niesprawiedliwie albo wręcz krzywdząco. Bałam się, że buntem sprowokuję eskalację problemu, a jeśli nawet coś osiągnę, to potem gorzko pożałuję swojej buty, bo na przykład sprowokuję kogoś do zemsty czy agresji. Nie wylądowałam w więzieniu, biorąc na siebie cudzą winę, nie stałam się też ofiarą jakiegoś przestępstwa. Nikt mnie nie prześladował ani nie szantażował. Ale poczucie ciągłego wykorzystywania też może uczynić z życia piekło, a przynajmniej czyściec. Z powodu zakorzenionego lęku przed odrzuceniem i karą zgadzałam się oddawać znajomym i rodzinie różne przysługi. Efekt był taki, że nagminnie się mną wyręczano. Bo po co mieli się starać, skoro zawsze mogli zrzucić to na mnie? Czasem nawet próbowałam się wykręcić, ale wystarczało, że koleżanka powiedziała „tak na ciebie liczyłam”, a szwagierka spojrzała z wyrzutem – i już zmieniałam swoje plany, naginałam napięty grafik, zarywałam nockę, aby sprostać powierzonemu zadaniu. Nie potrafiłam przeforsować swojego zdania W pracy godziłam się przyjmować dodatkowe obowiązki, bo dawano mi do zrozumienia, że na moje miejsce czeka wielu chętnych, którzy bez szemrania wykonają wszystkie polecenia. Bałam się, że faktycznie pod byle pozorem zwolnią mnie z pracy, która stanowiła moje jedyne źródło utrzymania. Nie zwracałam uwagi śmiecącym pod moimi drzwiami wyrostkom, którzy zapewne celowo zostawiali na mojej wycieraczce puszki, niedopałki papierosów, a nawet całe worki ze śmieciami, których nie chciało im targać do śmietnika na końcu bloku. Kiedy raz spróbowałam z nimi porozmawiać na ten temat i ostrzegłam, że poskarżę się na nich rodzicom i w administracji, zaśmiali się nieprzyjemnie i lekceważąco. Nie wzbudziłam w nich nawet cienia respektu. – Lepiej niech pani uważa, żeby ze schodów po ciemku nie spaść. Wypadki chodzą po ludziach. A i pożary nieraz wybuchają – oświecił mnie najwyższy z nich, po czym ostentacyjnie rzucił pod moje nogi jeszcze tlącego się papierosa. – Tak, radziłbym uważać – dodał drugi, mocno rozrośnięty w barach. Przeraziłam się tej zawoalowanej groźby i starałam się ich unikać, a śmieci, które oczywiście nadal mi podrzucali, po prosu sprzątałam bez słowa. Myślałam, że już zawsze tak będzie, że jestem skazana na los ofiary Pewnego wieczoru zadzwoniła do mnie znajoma. – Tu Ola. Słuchaj, mam prośbę – zaczęła nawet bez „dzień dobry”. – Muszę wyjechać i nie mam z kim zostawić psa. Nie zajęłabyś się nim przez najbliższy weekend? – Nie mam żadnego doświadczenia z psami – broniłam się słabo. – Nie wydaje mi się, bym dała radę... – Proszę, to tylko dwa dni – nalegała. – Naprawdę nie mam go z kim zostawić. Przywiozę ci go w piątek wieczorem, a odbiorę w niedzielę po południu. Nie będziesz miała z nim żadnego kłopotu – zapewniała. – Je gotową karmę, przez większą część dnia śpi. Wyjdziesz z nim trzy razy na dzień na spacer, nasypiesz karmę do miski i nalejesz wodę. Ot, cały kłopot. Jak zwykle nie potrafiłam odmówić. Byłam pewna, że to jakiś mały, rozkoszny piesio, z którym faktycznie sobie poradzę i który mnie nie sterroryzuje. Mało zawału nie dostałam, kiedy w drzwiach zobaczyłam koleżankę z... olbrzymim dobermanem. Jego groźny wizerunek ocieplał nieco nieobcięty ogon. – Hej, to jest Max. Max, podaj łapę, przedstaw się pani – zagadała Ola równocześnie do mnie i do psa. – To psi komandos, ale przy tym dżentelmen, dobrze wychowany i wytresowany, więc bez obaw. Max rzeczywiście grzecznie podniósł przednią łapę i spojrzał na mnie wyczekująco. – To wy się tu zapoznajcie, a ja skoczę do samochodu po jego rzeczy. – Ola, mówiąc to, już schodziła po schodach. Zostałam sama z psem, który dość obojętnie mnie obwąchał, a potem położył się na wycieraczce. – Chodź do domu, Max – odważyłam się pogłaskać go po głowie i delikatnie pociągnęłam za obrożę w kierunku mieszkania. Kiedy wróciła Ola, obładowana psimi utensyliami, byliśmy już z Maxem nieco zakolegowani. W przełamaniu lodów wydatnie pomogła kiełbasa myśliwska. Ola szybko udzieliła mi niezbędnych instrukcji, wręczyła kocyk, ustawiła dwie pękate reklamówki z psim jedzeniem, zostawiła na lodówce kartkę samoprzylepną z numerem telefonu, pod którym będzie dostępna w razie czego. Po czym cmoknęła powietrze, rzuciła „wielkie dzięki, pa” i zniknęła. Wzięłam się do wypakowywania psiego ekwipunku, kiedy nagle Max zerwał się ze swego posłania, pobiegł do przedpokoju i zaczął głucho ujadać. Przeraziłam się. Rany, już zatęsknił za Olą? I co, teraz przez dwie doby będzie tak hałasował? Sąsiedzi mnie zlinczują! Co gorsza, Max nie poprzestał na szczekaniu i warczeniu, ale zaczął także skakać na drzwi. – Chcesz wyjść, piesku? – zapytałam i niebacznie nacisnęłam klamkę. W mgnieniu oka Max już był na korytarzu i gonił jednego ze smarkaczy bezczelnie podrzucających mi śmieci na wycieraczkę. Zamarłam. Pięknie... Za poszczucie psem dopiero będą się mścić. Aż się spociłam na myśl o czekających na mnie z ich strony szykanach. Tymczasem wyrostek jakby się skulił i wydukał: – Ooo... Ma pani pieska. Ładny, tylko nerwowy. Po co zaraz tak ostro? Sorry, już zabieram te śmieci, tylko niech go pani zawoła z powrotem. – Max, do domu. – rzuciłam komendę, modląc się, żeby pies posłuchał. Widać w moim głosie wyjątkowo nie zabrakło zdecydowania, bo doberman posłusznie zawrócił. Zamknęłam drzwi i jeszcze zerknęłam przez wizjer. Chłopak właśnie odchodził z workiem ze śmieciami. Przez chwilę stałam zszokowana, a potem nagrodziłam Maxa resztą myśliwskiej i czułym drapaniem za uszami. Przyjął to spokojnie, jako należną mu zapłatę. Może niepotrzebnie byłam cały czas taka bierna, ustępliwa? Może w ten sposób sama sobie szkodziłam, zachęcając wszystkich wokół, by mnie wykorzystywali? Może ich prowokowałam, bo ludzie z reguły są wygodni? Czyżby mój własny strach uczynił ze mnie ofiarę? Ta całkowicie nowa i obca dla mnie myśl robiła rewolucję w mojej głowie. Buntowała szare komórki. A co się stanie, jeśli od teraz zacznę mówić „nie”, gdy nie będę miała na coś ochoty? Okazja do poćwiczenia asertywności nadarzyła się szybciej, niż się spodziewałam. Następnego dnia niezapowiedzianie wpadła do mnie kuzynka. Nie zdziwiła się na widok dobermana w moim domu, rzuciła tylko: – O, piesek. Opiekujesz się nim? – gdy kiwnęłam głową, straciła zainteresowanie i skupiła się na własnej sprawie. – Chodź ze mną do sklepu. Muszę kupić sobie spódnicę, więc potrzebuję kogoś, kto mi doradzi. Dziś mam czas. Aha, ona ma dziś czas... Spojrzałam na Maxa leżącego na swoim posłaniu. Machnął ogonem, jakby mówił: nie martw się, w razie czego ja tu jestem najgroźniejszy. No to spróbujmy... – Wybacz, ale dziś to ja nie mogę– starałam się mówić spokojne, choć w środku cała drżałam. Z ciekawości, napięcia, podekscytowania własną odwagą. Poskutkuje czy nie? Nie poskutkowało. – No coś ty? Tak na ciebie liczyłam, tak świetnie doradzasz... – mówiąc to, zrobiła słodką, proszącą minką. Wzięłam głęboki oddech, powtarzając sobie w duchu, że muszę być twarda i konsekwentna. Znowu spojrzałam na Maxa, jakbym szukała pomocy. – Wybacz, ale dopiero co zgodziłam się przyjąć dobermana na weekend. Nie zostawię go samego w domu, bo nie wiem, czym to się może skończyć. Więc przykro mi, ale nie mogę ci towarzyszyć, nawet gdybym chciała – zakomunikowałam. Szykowałam się na jakieś wyrzuty, ale ku mojemu zdziwieniu kuzynka zerknęła na Maxa i... spasowała. – No faktycznie, dziś cię nieco zaskoczyłam... – wycofywała się, acz niechętnie i nie do końca. – Ale może znajdziesz dla mnie czas po weekendzie, co? Byłam tak zdumiona moim pierwszym małym sukcesem, że niemal się zgodziłam, ale w ostatniej chwili ugryzłam się w język i odparłam bardziej dyplomatycznie: – To może zadzwoń po niedzieli i wtedy coś uzgodnimy. Tak, żeby nam obu pasowało. – Jasne. – podchwyciła. – Zadzwonię w poniedziałek wieczorem. Od tego dnia coraz śmielej odrzucam „propozycje nie do odrzucenia” i wciąż ze zdziwieniem stwierdzam, że nie skutkuje to ani śmiertelną obrazą, ani wykluczeniem mnie z grona znajomych, ani akcjami odwetowymi. Chłopaczyska, które dotąd śmieciły pod moimi drzwiami, teraz grzecznie z daleka mówią mi „dzień dobry”, choć Max już dawno wrócił do Oli, a zastąpił go mniejszy Bernie, kundel wzięty ze schroniska. Tak, przygarnęłam psa. Chyba zawsze chciałam, ale bałam się, że nie dam sobie rady. Jednak wystarczyły dwie doby z dobrze wytresowanym dobermanem dżentelmenem, bym stwierdziła, że naprawdę lubię psie towarzystwo, psią wdzięczność i tę radość, gdy wracam do domu. No i lubię wspólne spacery oraz pretekst do rozmów z nieznajomymi ludźmi, którzy niczego ode mnie nie chcą, prócz wymiany zdań na temat naszych podopiecznych. Chociaż w przypadku Maxa to raczej on opiekował się mną niż ja nim... Pracuję nad sobą. Zaczęłam nawet kurs asertywności Poza tym pies to świetna wymówka, gdy nie chcę czegoś zrobić. Nie kłamię, naprawdę mam kogoś, kim muszę się zająć, komu powinnam poświęcać czas, zamiast tracić go na ludzi, którzy zwyczajnie mnie wykorzystują. Niemniej, pomna swej skłonności do ustępowania, zapisałam się z moim psiakiem na szkolenie, by nie skończyło się na tym, że to on będzie moim panem, a nie ja jego panią. A ponieważ każdą umiejętność trzeba trenować i utrwalać, zapisałam się także na kurs asertywności. I ćwiczę, ćwiczę, ćwiczę... Ostatnio poczułam się na tyle pewnie, że zaczęłam stawiać granice w pracy. Przygotowuję się też do rozmowy z szefem na temat podwyżki. Oczywiście nie od razu Rzym zbudowano, więc nadal daję się czasem wmanewrować w różne „przysługi”, ale teraz po każdej takiej wpadce starannie analizuję, dlaczego właściwie się zgodziłam. I z dumą stwierdzam, że najczęściej moim motywem była chęć pomocy lub sprawienia komuś przyjemności, a nie strach przed odrzuceniem. Gdy przestałam się bać, odkryłam, że jestem z natury życzliwą osobą – i za coś takiego mogę samą siebie lubić, a nie czuć się podle, że znowu pozwoliłam się wykorzystać. Więcej listów do redakcji: „Mój ojciec ma 51 lat i romans z dziewczyną, która ma 21 lat. A moja biedna mama niczego się nie domyśla”„Poślubiłam wdowca z dwiema córkami i... wredną matką zmarłej żony, która buntuje przeciwko mnie dzieci”„Moja żona jest w ciąży, ale nie ja jestem ojcem. Nie sypiam z nią od 2 lat”
5 filmów uczących asertywności. Dzięki nim dowiesz się, jak mówić „nie”
Większość propozycji to animacje dla dzieci, ale okazuje się, że to my, dorośli, mamy największe problemy z asertywnościa.
Dobry film pozostawia widza z refleksją, a bardzo dobry - daje do myślenia. Nie wierzyłam, by mógł czegoś uczyć (chyba, że to film instruktażowy), ale moja koleżanka zaczęła ze mną dyskusję, że są filmy, które zapamiętała, bo uświadomiły jej, że nie jest asertywna. Czy istnieją filmy, które uczą asertywności? Asertywność to modne i pojemne słowo Wykonałam research, szukałam definicji asertywności, których jest mniej więcej tyle, ile podpowiedzi czym jest miłość. Jedna z nich spodobała mi się szczególnie: ,,To kontakt, w którym mówisz, co czujesz, nie obrażając innych'' (dr Maria Popkiewicz-Ciesielska). Idąc tym tropem napotkałam kilka filmów animowanych, które doskonale odpowiadają tej definicji asertywności. Cieszę się, że Pixar czy Disney idą tą drogą - tworzą animacje dla dzieci, na których dorośli ani trochę się nie nudzą. Idealnym przykładem jest dla mnie Anna, siostra Elsy (Kraina Lodu). Nie boi się manifestować poglądów, choć dość niefrasobliwie podchodzi do ich wyrażania. Nie ma zamiaru ulegać czemuś, czego nie akceptuje, ale nie obraża kogoś, kto podąża inną, niż ona, ścieżką. Nie mylmy asertywności z agresją Z czasem nabieram przekonania, że bliższe jest mi definiowanie asertywności, jako nieagresywnego przedstawiania swoich praw i racji. ,,Twoje prawa i potrzeby są równie ważne jak moje" - mógłby powiedzieć Lester Burnham (American Beauty), który w kilka miesięcy zaczął wyrażać to, co myśli, i choć był w tym momentami agresywny, jego postać przeszła zaskakującą metamorfozę. Zdumiewał odmową, nonkonformizmem, zerwaniem z przedmiejskim fałszem. Choć niekiedy brutalnie i bezpardonowo. Jednak ten oscarowy film to wielka lekcja dla widzów. Co jeszcze znalazło się w naszym zestawieniu? Zerknijcie do galerii filmów, które inspirują do bycia asertywnym. Kontrowersyjne i... zapadające w pamięć. Oto 9 najlepszych scen seksu w historii kina!
6 rzeczy, które sprawiają, że czuję się, jak wyżęta ścierka - o sztuce mówienia "nie"
Mówisz innym często: „nie”? Jesteś farciarą. Nie mów mi, że to jest proste, bo teorie znam. Wiem, że nic się nie stanie, że innym trzeba stawiać granice. Nie umiem tego zrobić. Boję się, że kogoś skrzywdzę. Krzywdzę zatem... siebie.
Przyjaciółki, szef, dzieci, mąż. Spełniam oczekiwania wszystkich. Dziś mam już stan pod tytułem: „skoro wszyscy na mnie rzygają, może ja też powinnam obrzygać siebie”. „Czy tu musi być taki syf” - jak matki potrafią psuć życie dorosłym córkom Oto rzeczy, które w ciągu ostatnich dni WBREW SOBIE 1. Nie powiedziałam przyjaciółce, że nie mogę wciąż jej pomagać To już któryś raz. Wyjechałyśmy razem na weekend. Ona w połowie pobytu oznajmiła, że skończyły jej się pieniądze. Płaciłam za nas obie, obciążając małżeńskie konto. Przez cały ten czas słuchałam jej zwierzeń. Cierpi z miłości, nie chce żyć... Jestem wściekła. Bo nawet sekundy nie rozmawiałyśmy o mnie. A ja nie miałam odwagi powiedzieć: „Mam dość, dlaczego gadamy wciąż o to tobie?” Dlaczego? Bo nie mam siły być kolejną osobą, która ją zawodzi. Bywaj zozłzą! - Ewa Woydyłło radzi, jak zadbać o SIEBIE 2. Nie powiedziałam mężowi, że nie wywieszę prania, bo jest północ i nie chce mi się robić kolejnej rzeczy Kolejnej rzeczy w tym domu. Bo zrobiłam już śniadanie, ogarnęłam mieszkanie, odebrałam dzieci, zrobiłam obiad, wyprałam, wyprasowałam, ogarnęłam. I chciałabym wreszcie usiąść. A on: kotku, wywiesisz pranie? 3. Nie powiedziałam szefowej, że nie zrobię za nią prezentacji Może byłabym zła, gdyby żądała, była dla mnie niemiła. Ale ona dzwoni i mówi: „Ankaaaa, tak na ciebie liczę. Pomożesz?”. Podziwiam ludzi, którzy w tym momencie mówią: „nie”. Nie, bo skończyłam pracę, bo mam plany. Nie, bo po prostu. Powiedziałam „tak”. Rozczarowałam męża, córkę. To na nasz wspólny sukces, powiedziała ona. Jasne, może tak. Ale to ja robiłam prezentację, pod którą podpisała się tylko ona. Jak być szczęśliwą żoną? Przewodnik dla współczesnych mężatek! 4. Znów rozmawiałam z Panem z banku, choć wcale nie chcę kredytu Koleżanka przy mnie odbiera telefon. Mówi: nie, nie chce kredytu. Nie, dziękuję. Pan nie przestaje jej emablować. „Czy Pan rozumie co ja do pana mówię? Nie chcę. Wyłączam się”. Rzuca telefon, połączenie zakończone. Ten sam telefon do mnie. Słucham. Delikatnie mówię. NAPRAWDĘ dziękuję. Ale Pan mówi, że ja nie wiem, że to NAPRAWDĘ dobra oferta. Słucham więc. Bo nie mam już sił powtarzać mu, że NA PEWNO nie chcę. 5. Kolejny raz zostałam naczelną matka roku I nie chodzi o ciasteczka, które piekłam do czwartej. Bo inne mamy nie miały czasu. To mój wybór. Nie chodzi o to, że organizowałam ciuchy dla większości dzieci. Ale chodzi o to, że potem znów wszyscy byli na pikniku rodzinnym niezadowoleni, a ja byłam przyjazna i ułożona wobec każdego. A przecież byłam wściekła. I powinnam tym pierdolnąć, niech się inni zajmą. Wiem, ja puszczę, zajmą się tym inne matki, bo nie będę tą, która zajmuje się wszystkim jeśli chodzi o organizowanie życia szkoły. Problem w tym, że ja nie umiem puścić. Naprawdę jestem w tym sama? 6. I jeszcze raz wygrałam zawody na matkę Bo robię lekcję z córką, choć powinnam jej powiedzieć „zrób sama”, Bo uczę się hiszpańskiego, żeby jej pomóc. Zamiast powiedzieć: halo, panno, to twój hiszpański. Ty się nim zajmij. Przepytam Cię, ale nie chcę tego robić za Ciebie. Gdy nie zawodzisz innych, wciąż zawodzisz samą siebie. I to jest chyba najgorsze. Nie mówię: „nie”. Nie sprawiam innym przykrości. Ale nieustannie zawodzę siebie. Nieustannie jestem sobą rozczarowana, zmęczona, sfrustrowana, nieustannie czuję się gwałcona. I nie mam prawdziwych relacji z ludźmi, bo prawdziwe relacje polegają na tym, że mówimy co nas boli, a nie drżymy, że ktoś nas nie zaakceptuje z naszym: „nie”. Jestem miła, dobra. Nikt nie rozumie, że jestem ciągle nieszczęśliwa. Nikt nie wie, ile mam w sobie pretensji. Jak to zmienić? Polecamy: Jeśli myślisz, że historie o teściowych są wyssane z palca, przeczytaj moją historię [LIST DO REDAKCJI]
"Silikonowi kandydaci" to osoby, które mają idealne cv, perfekcyjnie prezentują się pod każdym względem, na rozmowie kwalifikacyjnej pokonują wszystkich kontrkandydatów, by potem polec z kretesem na powierzonym stanowisku. Do rekruterów należy zadanie zdemaskowania takich osób zawczasu. Do czego mogą się posunąć, aby odkryć prawdziwe oblicza aplikantów?
Potencjalny ideał w zderzeniu z rzeczywistością Tymczasem coraz częściej okazuje się, że „idealny kandydat” w konfrontacji z realnymi zadaniami po prostu się nie sprawdza, a predyspozycje, które zdecydowały o jego zatrudnieniu, nie idą w parze z rzeczywistymi kwalifikacjami. Rzekome talenty, doświadczenie i charyzmatyczna osobowość to jedynie warstwa sztucznego silikonu zaszczepionego na warsztatach społecznych umiejętności obejmujących sztukę autoprezentacji, asertywności czy komunikacji niewerbalnej. Chęć inwestowania we własny rozwój oraz trenowanie społecznych umiejętności, przydatnych również na rynku pracy, sama w sobie jest zjawiskiem pozytywnym. Problem pojawia się wówczas, kiedy zdobycie określonej pracy staje się celem nadrzędnym, niezależnym od przygotowania kandydata do pełnienia określonej funkcji. Takie osoby nie tylko szkodzą przyszłemu pracodawcy, ale przede wszystkim krzywdzą siebie. Nie odnajdują się w nowym miejscu pracy, często nie przechodzą nawet okresu próbnego. W rezultacie zostają z budzącym nieufność pracodawców „CV skoczka”, nierzadko doświadczają też głębokich frustracji. Zjawisko „silikonowych kandydatów” coraz częściej bywa zmorą osób odpowiedzialnych za firmowe rekrutacje, na które spada szczególna odpowiedzialność za ewentualne chybione wybory. Presja, by z coraz liczniejszego grona kandydatów bezbłędnie wyłowić ludzi najbardziej efektywnych, dobrze przygotowanych do pracy, odpowiednio zmotywowanych i pasujących do tzw. „profilu”, jest silna. W obliczu dekoniunktury dodatkowo maleje tolerancja kadry zarządzającej na błędy czy pomyłki popełnione w procesie rekrutacyjnym. Zobacz też: Rozmowa o pracę - pytania, na które nie musisz odpowiadać Dla firmy wiążą się one bowiem z koniecznością poniesienia nadprogramowych kosztów –zatrudnienia, odpraw, przeprowadzenia ponownej rekrutacji, o dezorganizacji związanej z przedłużającym się wakatem nie wspominając. A przecież zagadnienia oszczędności przy utrzymaniu ciągłości organizacyjnej to w czasie kryzysu często kwestie newralgiczne. Rozmowa kwalifikacyjna z ukrycia Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że w czasie spowolnienia gospodarczego szczególnym wymaganiom stawianym działom HR nierzadko towarzyszy ograniczanie budżetu przeznaczonego na ich funkcjonowanie. Potwierdzają to badania przeprowadzone przez serwis LinkedIn opublikowane w drugiej połowie minionego roku. Wynika z nich, że co szóste spośród objętych badaniem przedsiębiorstw planowało zatrudnić wykwalifikowanych specjalistów. Jednak z uwagi na niestabilną sytuację ekonomiczną budżety dedykowane procesom rekrutacyjnym nie rosły proporcjonalnie do planów zatrudnienia. Był to jeden z kilku czynników decydujących o tym, że rekruterzy zaczęli się rozglądać za nowymi, alternatywnymi sposobami poszukiwania odpowiednich kandydatów oraz weryfikowania wiedzy na ich temat. Niekiedy kierując się zasadą, że cel uświęca środki. Klasycznym przykładem takiej strategii jest głośna sprawa firmy, która poszukiwała młodych talentów pod płaszczykiem studenckiej imprezy. Uczestnicy sądzili, że biorą udział w zwyczajnej zabawie. Nie mieli świadomości, że są obserwowani i oceniani przez sztab psychologów oraz rekruterów. Tymczasem każda atrakcja czy konkurs były formą testu. Kilka osób otrzymało w rezultacie propozycję pracy, jednak fakt, że nikt z uczestników imprezy nie był świadomy jej prawdziwego celu, wzbudził poważne kontrowersje dotyczące etycznego wymiaru całego przedsięwzięcia. Organizatorzy odpierali zarzuty, tłumacząc, że zależało im na obserwacji kandydatów w naturalnych warunkach, czyli na uniknięciu efektu „silikonu” właśnie. Zobacz też: Jak zaakceptować pracę, którą wykonujemy z konieczności? Podobna argumentacja przewija się podczas dyskusji o etycznym wymiarze takich praktyk jak „podglądanie” przez pracodawców prywatnych profili posiadanych przez kandydatów w serwisach społecznościowych czy śledzenie ich pozazawodowej aktywności w sieci. Nietrudno przy tym wyobrazić sobie sytuację, w której rekrutujący celowo wywołuje internetową debatę, organizuje konkurs albo inne wirtualne wydarzenie w celu niejawnej obserwacji zachowań uczestników i pozyskania wiedzy na temat ich poglądów, przekonań, sposobu myślenia, reagowania czy wyrażania emocji. Tego typu działania najczęściej usprawiedliwiane są chęcią przyjrzenia się potencjalnym pracownikom w sytuacjach, w których, przynajmniej z założenia, zachowują się bardziej naturalnie niż w sytuacji tradycyjnej rekrutacji. Za prekursora metody zwanej popularnie „event recruitment” uważa się amerykańską firmę Cisco. Klasyczna odmiana tej formy rekrutacji zakłada jednak, by kandydaci, biorący udział w zorganizowanych imprezach (zwykle plenerowych i łączonych z zadaniami sportowymi) wiedzieli, że są obserwowani oraz że uczestniczą w procesie rekrutacji. Cel uświęca środki? Nieco inną, choć opartą na podobnych założeniach, metodą wsparcia rekrutacji i selekcji, jest Assessment Center (Centrum Oceny). W tym przypadku kandydaci odgrywają scenki sytuacyjne i wykonują szereg zadań, mających dać pracodawcy orientację w zakresie ich kompetencji, głównie społecznych i osobowościowych. Profesjonalnie przygotowane i przeprowadzone Assessment Center może bardzo skutecznie wspomóc proces rekrutacji. W polskich realiach często jednak nadal pokutuje dość powierzchowne podejście do tej metody. Sprowadza się ono do przekonania, że kandydatom wystarczy zaserwować kilka ćwiczeń sytuacyjnych, a im bardziej będą oryginalne, tym fajniej i zabawniej. Tymczasem, aby Assessment Center miało realny sens, każde zadanie powinno być precyzyjnie zaplanowane i badać ściśle określone cechy. W gronie asesorów powinien znajdować się psycholog, a pozostałe osoby obserwujące kandydatów powinny być odpowiednio przeszkolone pod kątem znaczenia poszczególnych ćwiczeń oraz kryteriów oceny. Tymczasem w wielu firmach kandydatów nadal ocenia się na zasadzie intuicji, widzimisię albo „na wyczucie”. Zdarzają się też przypadki nadużyć oraz mniej czy bardziej zamierzonej zabawy kosztem rekrutowanych osób. Jeden z moich klientów opowiadał kiedyś, że podczas Assessment Center polecono mu wejść pod stół i zaśpiewać piosenkę. Nawet jeżeli w założeniu miało to służyć przetestowaniu asertywności kandydata pozwalającej mu odmówić, takie praktyki uważam za niedopuszczalne. Nie wolno zapominać, że w procesie rekrutacyjnym to pracodawca jest stroną silniejszą i niezależnie od okoliczności przewagi tej nie wolno nadużywać.
Asertywność w pracy - jak mówić nie w pracy
Odmawianie, szczególnie szefowi albo koledze z pracy, nie jest proste. Zwykle obawiamy się, że nasze "nie" zostanie uznane za wyraz braku kultury osobistej lub też boimy się, że ktoś uzna nas za niekoleżeńskich. Często jednak osoby, które nie umieją być asertywne, bywają wykorzystywane. Problem pojawia się, gdy w ciągu twojej pracy, zamiast zajmować się własnymi zadaniami, pomagasz innym i sama nie wyrabiasz się z własnymi obowiązkami. Poznaj 5 kroków, dzięki którym skutecznie nauczysz się mówić "nie’’. Poznaj 5 rad, dzięki którym zawsze wygrasz w dyskusji 1. Nie dam rady Amerykańscy badacze etykiety i protokołu dyplomatycznego dowiedli, że najlepszą formą odmawiania bywają słowa "Nie dam rady". Ten neutralny zwrot nikogo nie obrazi i na pewno nie sprawi, że ktoś uzna cię za niekoleżeńską osobę. 2. Nie tłumacz się Pamiętaj, że tylko winni się tłumaczą. Jeśli nie masz czasu, aby pomóc koleżance w jej pracy, nie musisz jej tego wyjaśniać, ponieważ do twoich obowiązków nie należy pomaganie. Zamiast wylewnych przeprosin, zwyczajnie odmów. Zobacz, jak pokazać innym, że jesteś asertywna 3. Pomogę, ale ... "Jak skończę pisać maila / robić kosztorys / wypełniać ten dokument ... to ci pomogę." Absolutnie nie możesz być na każde zawołanie, bo jeśli raz odmówisz, spotka się to ze zdziwieniem, a nawet zniesmaczeniem. Nie pozwól, aby inni uznali, że twoim obowiązkiem jest wykonywanie ich pracy. Zamiast tego ustal wyraźne zasady: pomagam, ale tylko wtedy, gdy mam na to czas i ochotę. 4. Szczera rozmowa Czasem warto szczerze powiedzieć szefowi lub kolegom z pracy, że nie jesteś w stanie im pomóc lub zostać po godzinach, ponieważ masz inne plany lub zwyczajnie nie masz czasu. Sprawdź, jak poradzić sobie ze stresem w pracy 5. Odrobina egoizmu W korporacjach i wielkich firmach często występującym zjawiskiem jest tzw. wyścig szczurów. Pracownicy rywalizują ze sobą i dbają wyłącznie o samych siebie. Ty też powinnaś pozwolić sobie na trochę egoizmu. Zanim Pomożesz innym, pomyśl o sobie i o swojej pracy.
Jak sobie radzić ze stresującą pracą? Szukać innej, czy raczej szukać sposobów na pokonanie stresu? Mamy dla was 6 praktycznych porad i podpowiedzi eksperta. Warto spróbować!
Stres zdarza się w każdej pracy, ale czy wysoki poziom stresu to normalna sprawa? Jak sobie radzić ze stresującą pracą? Szukać innej, czy raczej szukać sposobów na pokonanie stresu? Mamy dla was 6 praktycznych porad i podpowiedzi eksperta. Warto spróbować! fot. Fotolia [CMS_PAGE_BREAK:1. Znajdź przyczynę stresu i pilnuj odpoczynku] 1. Znajdź przyczynę stresu i pilnuj odpoczynku Stresujące sytuacje i czynniki zdażają się niemal w każdej pracy. Prędzej czy później zetkniemy się wpracy z czymś, co będzie wywoływało dyskomfort psychiczny. Najważniejsze to zacząć działać od razu, a nie czekać, aż wszystko samo minie. Niektóre problemy można rozwiązać samemu w bardzo prosty sposób, np. pilnując zrównoważonego czasu pracy, robiąc codzienne przerwy w porze lunchu. [CMS_PAGE_BREAK:2. Ćwiczenia fizyczne cię odstresują!] 2. Ćwiczenia fizyczne cię odstresują! Musisz znaleźć czas na ćwiczenia fizyczne, bowiem ruch jest idealny do walki ze stresem. Nawet odrobina ruchu w postaci małego spaceru czy wyjście z autobusu przystanek wcześniej i spacerowanie do pracy, mogą zdziałać cuda. Ruch świetnie wpływa na mózg oraz ciało. [CMS_PAGE_BREAK:3. Nie bój się mówić nie] 3. Nie bój się mówić nie Nauczenie się asertywności i mówienia "nie" to bardzo ważna sprawa. Zarządzanie własną pracą może być trudne. Oczywiście należy być przy tym pracownikiem entuzjastycznie nastawionym, a nie przepełnionym negatywną energią. Zawsze i wszędzie zdarza się, że przychodzi moment obłożenia dużą liczbą obowiązków. Jeśli nie jesteś w stanie wykonać wszystkich zadań na czas (czas nie jest z gumy, wiadomo), warto zmienić plan i przenieść ich realizację na inny dzień. Po prostu. [CMS_PAGE_BREAK:4. Nikt nie jest idealny] 4. Nikt nie jest idealny Twój pracodawca z pewnością nie oczekuje od ciebie tego, że będziesz doskonały w każdym calu. Czasami jednak presja bycia najlepszym i najbardziej efektywnym powoduje chroniczny stres. Często zdarza się, że pomimo ciężkiej pracy, nie udaje się perfekcyjnie wykonać wszystkich powierzonych zadań. Zbyt wygórowane ambicje mogą powodować napięcie. Dlatego lepiej nie odbierać drobnych niepowodzeń w kategorii osobistej porażki – podpowiada Małgorzata Majewska. [CMS_PAGE_BREAK:5. Kiedy zmienić pracę?] 5. Kiedy zmienić pracę? Jeśli czynników wywołujących stres jest dużo – warto spisać je w formie listy. To najlepsza metoda do zdiagnozowania, a następnie zminimalizowania przyczyn zmęczenia psychicznego. W przypadku, gdy elementów wywołujących zmęczenie jest zbyt dużo, prawdopodobnie nadszedł czas, by poszukać innego zajęcia, dostosowanego do stylu pracy i temperamentu. Jeśli przyczyny stresu leżą gdzieś głęboko i wywołuje je np. całkowity brak porozumienia z przełożonym lub długotrwałym obciążeniem zbyt dużą pracą - warto rozważyć zmianę pracy. Zwłaszcza wtedy, gdy nie ma widoków, że sytuacja ulegnie zmianie. Podczas poszukiwania nowej pracy, należy pamiętać przede wszystkim o tym, co najbardziej cię stresowało w poprzednim miejscu pracy. Zbadaj kulturę pracy organizacji, którą jesteś zainteresowany i na tej podstawie ustal oraz zweryfikuj swoje oczekiwania wobec potencjalnego pracodawcy – podkreśla Małgorzata Majewska, ekspert monsterpolska.pl. [CMS_PAGE_BREAK:6. Mów o swoich obawach, nie duś wszystkiego w sobie] 6. Mów o swoich obawach, nie duś wszystkiego w sobie Zbyt długie skrywanie napięć nie jest rozwiązaniem długoterminowym i nieuchronnie prowadzi do eskalacji. Aby uniknąć wybuchu, warto porozmawiać z przyjacielem lub zaufanym współpracownikiem, któremu można powierzyć swoje obawy. Ale wybierz takiego powiernika bardzo rozważnie. Na podstawie materiałów prasowych monsterpolska.pl
Jak okazać asertywność w pracy - 7 wskazówk
Chcesz być bardziej asertywna? Zastosuj się do naszych rad.
Umiejętność asertywnego zachowania w pracy jest absolutnie konieczna, jeśli chcesz, by twoje relacje z współpracownikami pozostawały poprawne i zdrowe. Owszem, nie powinnaś narzucać innym swoich poglądów czy maltretować ich swoimi potrzebami, ale nie możesz też pozwalać na wchodzenie sobie na głowę. Konieczna jest zasada zdrowego egoizmu. Jak ją osiągnąć? Podpowiadamy! Jak okazać asertywność w pracy? 1. Nie ukrywaj swoich potrzeb Jasno mów o tym, co jest dla ciebie ważne. Nie licz na to, że współpracownicy domyślą się, że coś jest nie tak. Dąsanie się i obrażanie bez ujawnienia przyczyny takiego stanu rzeczy jest niemądre i niczemu nie służy. 2. Trzymaj się własnych zasad Ustal własne priorytety, które są ci potrzebne, by praca sprawiała ci przyjemność, a kontakty z innymi nie męczyły cię. Wytyczaj granice i pozwalaj innym wyłącznie na to, z czym naprawdę się zgadzasz. Nie przymuszaj się do niczego tylko po to, by stać się lubianą. 3. Nie ukrywaj emocji Czasami dla dobra relacji warto powiedzieć koledze, że w danym dniu ma się kiepski humor i brak ochoty na żarty czy docinanie sobie, zamiast gotować się od środka i wściekać w milczeniu. Jeśli współpracownicy są wyrozumiali, nie będą ci dłużej przeszkadzać danego dnia. 4. Unikaj fałszywej skromności Udało ci się zrobić jakiś ważny projekt przed czasem, dostałaś awans lub zostałaś pochwalona na zebraniu za doskonałe pomysły? Ciesz się tym i nie bój się podzielić radością z kolegami. Nie knuj, że na pewno będą ci zazdrościć i traktować cię z dystansem. Skąd możesz to wiedzieć? 5. Nie bądź arogancka Niektórzy mylą asertywność z arogancją, a to bardzo duży błąd. Bądź pewna siebie, ale kulturalna. 6. Doceniaj innych I bądź uczciwa. Wbrew pozorom, to nie oznaka słabości, ale właśnie siły. Tylko słabe i zakompleksione osoby wolą krytykować wszystkich wokoło i mieszać, gdzie się da. 7. Doceniaj siebie Nigdy nie stawiaj innych ponad siebie. Każdy ma jakieś zalety, ale i jakieś wady. Zawsze dostrzegaj pozytywy we własnym zachowaniu i jeśli uznasz, że twój wysiłek zasługuje na uznanie, sprawiaj sobie nagrody. Relaks i przyjemne chwile są niezbędne, by stale utrzymywać wysoką efektywność pracy. Sprawdź też inne porady dla pracujących: 11 sposobów na odreagowanie stresu po pracy 7 metod skutecznej komunikacji w pracy Po czym poznać pracoholika?
Zaczyna się niewinnie: koleżanka prosi cię byś pomogła jej w pracy, została za nią po godzinach, napisała sprawozdanie... i nie wiadomo kiedy zdajesz sobie sprawę z tego, że ktoś tobą sprytnie manipuluje!
Zaczyna się niewinnie: koleżanka prosi cię byś pomogła jej w pracy, została za nią po godzinach, napisała sprawozdanie... i nie wiadomo kiedy zdajesz sobie sprawę z tego, że ktoś tobą sprytnie manipuluje! Fot. Fotolia Choć jednoosobowe firmy nie należą w Polsce do rzadkości, większość z nas pracuje w zespole. Natrafiamy tam na różnych ludzi: jedni podchodzą do swoich obowiązków profesjonalnie, starając się wypełnić swoje zadania samodzielnie, inni... lawirują sprytnie wyręczając się innymi. Oczywiście każdy z nas jest tylko człowiekiem i każdy ma czasami prawo do poproszenia o pomoc, wcześniejszego zwolnienia się z pracy czy przyznania się do pomyłki i braku wiedzy podpowiadającej jak wyjść z danego problemu. Wzajemna pomoc buduje dobrą atmosferę w zespole. Jednak chyba każdy z nas spotkał na swej zawodowej drodze kogoś, kto ciągle wysługuje się innymi. Bez względu na to, czy taka sytuacja wynika z wyrafinowania czy jest następstwem losowych zdarzeń, takich jak np. powracające infekcje u małego dziecka, czy problemy osobiste, ważne, by pomagać, ale... z umiarem. Jeśli twoja koleżanka wciąż prosi cię o pomoc, a ty nie jesteś w stanie powiedzieć: "nie", prędzej czy później dopadnie cię frustracja, uczucie złości i poczucie wykorzystywania. A takie emocje z pewnością nie odbiją się na twojej psychice korzystnie. Dlatego warto zawalczyć o siebie i włączyć asertywność! Dlaczego warto sobie pomagać? Każdy z nas może kiedyś znaleźć się w trudnej sytuacji i prosić o pomoc. Wtedy przydać się może ktoś, kto ma wobec nas dług wdzięczności, ktoś kto z ochotą przyjdzie nam z pomocą. Jednak najczęściej bywa tak, że osoba, która nagminnie prosi nas o pomoc i zruca na nasze barki własne obowiązki, nie dostrzega naszych potrzeb, lub zwyczajnie je bagatelizuje. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź jest prosta: bo sami staramy się wytłumić nasze potrzeby! Jeśli koleżanka po raz kolejny opowiada o chorym dziecku, którym nikt z rodziny nie może się zaopiekować, ze słodką minką prosi nas o zastępstwo i nawet nie pyta o nasze plany i pozostałe obowiązki, czas najwyższy głośno o nich wspomnieć! Zwykle nie odmawiamy współpracownikom również dlatego, że boimy się, co o nas pomyślą inni. Nikt przecież nie chce uchodzić za osobę niekoleżeńską. Prawda jednak jest taka, że o wiele mniej szacunku budzą w nas osoby, które przez swą nieasertywność wykonują pracę nie tylko za siebie, lecz również za innych. Dlatego jeśli czujesz się wykorzystywana, powiedz, że na pierwszym miejscu stawiasz własne zadania i obowiązki, którym nie sprostasz, gdy wciąż będziesz brać na swe barki dodatkowe zadania! Dlaczego warto odmawiać? Nie każdemu słowo "nie" przychodzi z łatwością. Zwłaszcza, jeśli spodziewamy się, że koleżanka może być nie tylko zaskoczona naszą odmową, lecz także urażona. Złe emocje, które wkraczają wtedy do rozmowy mogą nieoczekiwanie popsuć wasze stosunki, albo nawet atmosferę w całym zespole. Jak uniknąć rozhisteryzowanego tonu? Zadbaj o swój komfort i spokojnie zakomunikuj, że tym razem nie możesz wyręczyć koleżanki. Nie tłumacz się, nie przytaczaj jako argumentu statystyk mówiących ile razy wyręczałaś kogoś w obowiązkach. Pamiętaj, że tłumaczy się nie tylko winny, ale też i ten, który czuje się zobowiązany wobec rozmówcy. A to ty powinnaś w tej sytuacji rozdawać karty, czy mówiąc inaczej, przerwać rozgrywkę, w której byłaś na czyjeś skinienie. Taka strategia naprawdę popłaca! Nie pozwól zatem wciągnąć się w utarczki i emocjonalne przepychanki. Jeśli czujesz, że rozmowa zmierza w niekorzystnym dla ciebie kierunku, po prostu ją przerwij zaznaczając, że wrócicie do tematu później. Nie zapomnij dodać, że zdania już nie zmienisz. Warto przemyśleć również inną kwestię: czy nie zastosować wobec sprytnej koleżanki reguły wzajemności! Jak to zrobić? Nieroszczeniowym tonem zacznij prosić o pomoc, zastępstwo. Jeśli współpracownica się zgodzi- twoje poczucie frustracji znacząco spadnie. A jeśli koleżanka wymiga się i tym razem? Wówczas możesz być pewna, że więcej o pomoc cię nie poprosi! Nie warto... kłamać Wstyd przed odmową i urażeniem innych często prowadzi nas do kłamstwa. Zdarza się bowiem, że łatwiej zmyślić na poczekaniu historyjkę np. o zarezerwowanych biletach do teatru czy wizycie w poradni, by lepiej i skuteczniej umotywować swoją odmowę. Taka strategia jest jednak dobra na krótki dystans. Pamięć ludzka najlepiej rejestruje fakty, a nie wymyślone opowieści. Szybko może więc wyjść na jaw, że nie pamiętasz tytułu sztuki, na której byłaś poprzedniego wieczora, albo nazwy przypadłości, na którą leczysz się u specjalisty. Poza tym, podawanie długich wyjaśnień odmowy niesienia pomocy spotkać się może z zarzutami nieszczerości. Dlatego lepiej nie tłumaczyć się zbytnio i poprzestać na bardziej ogólnikowych stwierdzeniach. Informacja o tym, że masz już inne ważne plany powinna dać sprytnej koleżance do myślenia, zanim znów poprosi cię o pomoc. Odmowa osobie, która wciąż się nami wyręcza nie jest rzeczą łatwą. Na pewno jednak jest korzystniejsza dla nas niż ciągłe zgadzanie się na zastępowanie innych w obowiązkach, które powinni przecież wykonywać sami. Tekst: Joanna Bielas / MW Media