POLECAMY

Nowatorskie operacje prenatalne

Ośrodkowy układ nerwowy jest najczęstszym miejscem lokalizacji wad wrodzonych. U około 1/1000 urodzonych dzieci występuje bezmózgowie. W Polsce około 500 dzieci rodzi się z wadami cewy nerwowej, rocznie.

Ośrodkowy układ nerwowy jest najczęstszym miejscem lokalizacji wad wrodzonych. U około 1/1000 urodzonych dzieci występuje bezmózgowie. W Polsce około 500 dzieci rodzi się z wadami cewy nerwowej, rocznie. W obecnym czasie wiele można usłyszeć o profilaktyce wad cewy nerwowej. Wynika to z tego, że korzystnej jest zapobiegać chorobie niż zmierzyć się z jej skutkami. Dlatego po raz setny może dwusetny zachęcam wszystkie kobiety w okresie rozrodczym do codziennego przyjmowania kwasu foliowego w dawce 0,4 mg.

Rozszczep kręgosłupa (spina bifida) jest to wrodzone zaburzenie rozwoju. Polega ono na niepełnym zespoleniu łuków kręgów, które w prawidłowych warunkach powinny zrosnąć się w zamknięty kanał kostny dla rdzenia kręgowego. Zaburzenie może dotyczyć różnych poziomów. Jednak najczęściej obejmuje kręgi lędźwiowe. W postaci otwartej torbielowatej szczelina w kanale kręgowym jest na tyle duża, przez co staje się miejscem przepukliny oponowej lub oponowo-rdzeniowej. Z przepukliną oponowo-rdzeniową zwykle związane jest uszkodzenie nerwów ruchowych.

Przepuklina oponowo-rdzeniowa to wada wrodzona cewy nerwowej, która jest zawiązkiem układu nerwowego-mózgowia i rdzenia kręgowego.

Leczenie rozszczepu kręgosłupa zostało udoskonalone w ciągu ostatnich 20 lat. Wówczas zaczęto wprowadzać nowoczesne metody obrazowania mózgu oraz rdzenia kręgowego. Początki tomografii komputerowej sięgają lat 70. XX wieku. Kolejny krok to zastosowanie MRI (rezonansu magnetycznego). Metoda ta pozwoliła na odkrycie jeszcze subtelniejszych zmian w mózgu oraz rdzeniu kręgowym. Oprócz rozwoju diagnostyki przedoperacyjnej następował również rozwój technik chirurgicznych. Na przestrzeni lat przekonano się do wykonywania badań prenatalnych. Rozpowszechniona została również diagnostyka ultrasonograficzna wad u płodu.

Do niedawna zabiegi operacyjnego zamknięcia rozszczepu przeprowadzano wyłącznie po urodzeniu dziecka. Jak jest dzisiaj? Czy są inne możliwości leczenia tej wady? Medycyna w Polsce na szczęście rozwija się nadal…

Nowatorska operacja...
W naszym kraju 2. lutego 2005 roku przeprowadzono pierwszą operację zamknięcia przepukliny rdzeniowej u 29. tygodniowego płodu. Tę nowatorską metodę leczenia wdrożono w Klinice Ginekologii, Położnictwa i Ginekologii Onkologicznej Śląskiej Akademii Medycznej w Bytomiu. W tym miejscu, nie sposób nie wspomnieć o tym, że Polska jest jedynym Państwem w Europie, w którym wykonuje się prenatalne operacje przepukliny oponowo-rdzeniowej.

Badania, w których obserwowano stan zdrowia dzieci operowanych prenatalnie i dzieci operowanych już po urodzeniu, pokazały, że operacja w łonie mamy ma ogromny sens. Dzieci operowane w okresie ciąży mają szansę lepiej rozwijać się ruchowo i psychicznie. Dzieci mają wówczas wyższy współczynnik IQ oraz lepsze zdolności poznawcze i werbalne. Jeśli operacja odbyła się w czasie ciąży jest szansa na to, że wodogłowie nie wystąpi a jeśli już to będzie to wodogłowie I stopnia. Jest duże prawdopodobieństwo, że będą chodzić i nie będzie konieczności zakładania zastawki mózgowej. U dzieci, które nie zostały operowane prenatalnie po urodzeniu (90%) występuje konieczność założenia zastawki. Po operacji prenatalnej rehabilitacja jest sprawniejsza i skuteczniejsza. U większości dzieci występuje odgłowienie tyłomózgowia.

Tylko wczesne rozpoznanie umożliwia leczenie płodu z przepukliną oponowo-rdzeniową. Na to należy położyć największy nacisk. Ginekolodzy wykonujący usg szczególną uwagę musza zwrócić na to czy nie występują nieprawidłowości takie jak:

  • przepuklina oponowo rdzeniowa,
  • wgłobienie tyłomózgowia,
  • objaw cytryny,
  • szpotawe stopy.

Jeśli istnieje podejrzenie wad u płodu należy wykonać badania prenatalne. Tu moja prośba do przyszłych mam- pytajcie, szukajcie i pukajcie. Niestety w wielu przypadkach o zdrowie musimy zadbać same. Wczesne rozpoznanie wady daje możliwość skorzystania z leczenia operacyjnego płodu w klinice w Bytomiu. Skierowanie ciężarnej musi się odbyć do 25 tygodnia ciąży. Do zabiegu mogą być zakwalifikowane dzieci pomiędzy 21 a 26 tygodniem ciąży.

Jak wygląda operacja prenatalna?

Prenatalną operację przepukliny oponowo rdzeniowej przeprowadza zespół lekarzy ginekologów, chirurgów dziecięcych oraz anestezjologów. Operacja obejmuje dwa etapy. Pierwszy prowadzą ginekolodzy. Polega on na wykonaniu nacięcia pionowego (około 20cm) powłok brzusznych. Macica zostaje wyciągnięta na zewnątrz (jest okryta ciepłymi i mokrymi chustami- ma to na celu zachowanie odpowiedniej temperatury i wilgotności macicy). Kolejny krok to odessanie płynu owodniowego do specjalnych pojemników i nacięcie w macicy, które pozwala na dostęp do płodu. Następnie ginekolodzy wprowadzają płyn owodniowy do macicy. Zaszywają nacięcie w macicy i powłoki brzuszne.

Operacja jest refundowana przez NFZ. Dzięki temu może być wykonana u każdej kobiety ciężarnej, która wyraża zgodę na operację. By mama wraz z dzieckiem mogła zostać zakwalifikowana do operacji musi być brak:

  • zagrożenia porodem przedwczesnym,
  • skurczów macicy,
  • nadciśnienia, cukrzycy, ciężkich chorób serca,
  • cytomegalii, HCV i HIV.

Źródło:
„Intensywna terapia noworodka” Henry L. Halliday,
„Porozmawiajmy o zdrowiu”,
„Encyklopedia zdrowia małego dziecka” P. Abrahams

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/rok temu
Czy oznacza to, że worek owodniowy nie zostaje ponownie zespolony na zakończenie operacji? Że tylko macica wypełniona jest wpompowanym na powrót płynem owodniowym? Co z możliwością wycieku poprzez szyjkę macicy?