Pieluszkowe zapalenie skóry fot. Adobe Stock

Pieluszkowe zapalenie skóry - przyczyny, objawy i leczenie

Pieluszkowe zapalenie skóry (PZS) pojawia się, gdy skóra dziecka przez dłuższy czas ma kontakt z przemoczonymi lub zabrudzonymi pieluchami. Wilgoć niszczy fizjologiczną warstwę tłuszczową, która chroni skórę i ostatecznie tworzy czerwoną, grudkowatą wysypkę.
Edyta Liebert / 15.10.2020 13:29
Pieluszkowe zapalenie skóry fot. Adobe Stock

Pieluszkowe zapalenie skóry jest niegroźne dla dziecka, ale bardzo dla niego nieprzyjemne. Według lekarzy nie ma znaczenia to, z czego pielucha została wykonana. Wysypka może pojawić się, jeśli zawijasz pupę swojego dziecka pieluchą tetrową czy też pieluchą jednorazową.

Jak wygląda pieluszkowe zapalenie skóry

PZS, często brane początkowo za odparzenie, to jedna z najczęstszych dolegliwości u niemowląt, zwł. tych przebywających w żłobku. Przyczyn jest kilka, często nałożone na siebie sprawiają, że dziecko ma pieluszkowe zapalenie skóry. Pieluszkowe zapalenie skóry (PZS) to stan zapalny charakteryzujący się występowaniem „wyprysków” w miejscu przylegania pieluszki.

Na początku skóra jest zaczerwieniona, potem zaczyna się łuszczyć, a wraz z nasileniem stanu zapalnego, pojawia się także miejscowy obrzęk. Często dochodzi do nadkażenia bakteryjnego, powstają krostki i pęcherzyki oraz nadżerki pokryte miodowożółtym strupem.

Pieluszkowe zapalenie skóry powoduje duży dyskomfort dziecka, ponieważ towarzyszy mu pieczenie i świąd, a zakładanie pieluszki podrażnia i sprawia ból. PZS jest jedną z najczęstszych chorób skóry (dermatoz) dotykających niemowlęta. Bardzo podatni są mali alergicy i dzieci cierpiące na atopowe zapalenie skóry.

Odparzenia, PZS u niemowlątfot. Adobe Stock

Przyczyny pieluszkowego zapalenia skóry

  • zbyt rzadka zmiana pieluszek,
  • używanie szorstkich materiałów, np. ręcznika,
  • uczulenie,
  • problemy z wypróżnianiem (biegunki),
  • antybiotykoterapia,
  • za ciasne pieluszki i odzież nieprzepuszczająca powietrza,
  • przegrzanie,
  • rzadkie lub niedokładne mycie pupy dziecka,
  • infekcje grzybicze i bakteryjne,
  • wprowadzenie nowych produktów do diety dziecka.

Jak zapobiegać pieluszkowemu zapaleniu skóry

  • Często zmieniaj pieluchy. Równie skuteczne są pieluchy jednorazowe jak i tetrowe pod warunkiem, że są zmieniane natychmiast po zabrudzeniu lub zamoczeniu. Wybierając się z dzieckiem w długą podróż, nie zapomnij o zabraniu kilku sztuk pieluch więcej.
  • Wybierz środki naturalne. Zmieniając dziecku pieluszkę, zrezygnuj ze stosowania zakupionej w sklepie zasypki. W tym przypadku lepiej sprawdzi się zwykła mąka kukurydziana, przypominająca konsystencją mąkę ziemniaczaną. Pamiętaj, że niektóre kosmetyki do pielęgnacji skóry dziecka zawierają środki zapachowe  i inne dodatki, które mogą spowodować wysypkę.
  • Mokre chusteczki. Większość rodziców do pielęgnacji pupy swojego dziecka używa mokrych chusteczek. Należy pamiętać, że chusteczki zawierają środki zapachowe i mydło, które pozostają na delikatnej skórze dziecka. Jeżeli maluszek ma już pieluszkowe zapalenie skóry, chusteczki mogą potęgować problem. Przy pierwszych oznakach wysypki myj dziecku pupę delikatnym mydłem i wodą.
  • Wietrz pupę dziecka. Problemu wysypki pieluszkowej pozbędziesz się szybciej, gdy wystawisz skórę dziecka na powietrze. Dodatkowo podczas każdej zmiany pieluszki, zostawiaj dziecko z gołą pupą przez 10 do 15 minut.
  • Smaruj kremem ochronnym pupę dziecka. Podrażnioną skórę dziecka smaruj grubą warstwą maści aptecznej, którą poleci ci położna lub lekarz. Dzięki temu ochronisz skórę przed bezpośrednim kontaktem z odchodami.
  • Nasiadówka. Jeżeli wysypka bardzo dokucza twojemu dziecku, pomocna może okazać się nasiadówka, która przywraca wilgotność skórze i przyspiesza proces gojenia. Jak przygotować nasiadówkę? Przynajmniej 3 razy dziennie napełnij wannę ciepłą wodą do głębokości kilkunastu centymetrów i posadź w niej dziecko. Wystarczy 10 minut za każdym razem, aby dziecko poczuło znaczną poprawę.
  • Podmywaj pupę dziecku wodą z kroplą oliwki. W celu uniknięcia podrażnień skóry dziecka, postaraj się usuwać stolec ciepłą wodą z dodatkiem kropli oliwki dla niemowląt. Najlepsza do tego będzie butelka z rozpylaczem – rozpyl wodę na skórze, a następnie zetrzyj czystą szmatką. 
  • Poluzuj gumki w pieluszce. Pieluszki jednorazowe zakładaj swojemu dziecku jak najluźniej i przecinaj gumki dookoła nóżek. Staraj się wybierać obszerne pieluszki, które pozostawiają przy skórze warstwę powietrza.

Jak leczyć pieluszkowe zapalenie skóry

Jeśli u niemowlęcia pojawiło się pieluszkowe zapalenie skóry, należy podjąć się działań pielęgnacyjnych wielokierunkowych. W dużej mierze leczenie zależy od przyczyny i rozwoju objawów. Stosuje się przeciwzapalne leczenie miejscowe oraz (w ciężkich przypadkach) preparaty ogólne, ale podstawą są zasady pielęgnacyjne: wietrzenie pupy, zmiana pieluchy, delikatne kosmetyki. 

Preparaty sterydowe o działaniu przeciwzapalnym aplikuje się miejscowo w nasilonych i ciężkich przypadkach. Obarczone są one licznymi skutkami niepożądanymi i zalecana jest ostrożność przy ich stosowaniu.

Kiedy należy zgłosić się z pieluszkowym zapaleniem skóry do lekarza

Wysypka pieluszkowa powinna ustąpić po 3 dniach leczenia. Jeżeli jednak utrzymuje się dłużej, należy problem skonsultować z lekarzem pediatrą.

Ponadto, jeżeli wysypka na skórze przybiera żywoczerwoną barwę, obejmuje fałdki w pachwinach i ma czerwone plamki – może być to znak zakażenia drożdżakamiZazwyczaj główną przyczyną drożdżaków, jest działanie niepożądane antybiotyków. Na szczęście zakażenie nie jest groźne i można je łatwo wyleczyć maściami przeciwgrzybicznymi.

Do lekarza należy się również udać, jeśli w miejscu zetknięcia z pieluchą zauważysz znamię podobne do wyprysku lub pęcherza. Może to być objaw zarażeniem się gronkowcem. Bakteria jest niebezpieczna przede wszystkim dla noworodka i wymaga leczenia antybiotykami.

Więcej o dzieciach: Zimne rączki u noworodkaKiedy dziecko zaczyna oddychać ustamiPotówki u niemowlaka - jak wyglądają i jak się ich pozbyć