Mini-poradnik żywienia niemowlęcia

Gdy mały człowiek pojawia się na świecie, wszystko co z nim związane, wydaje się rodzicom nowe, nieznane, może nawet trochę przerażające. Początkowo rozpoznanie potrzeb dziecka w danej chwili, zrozumienie przyczyny płaczu może być trudne.
/ 02.03.2008 23:16
Gdy mały człowiek pojawia się na świecie, wszystko co z nim związane, wydaje się rodzicom nowe, nieznane, może nawet trochę przerażające. Początkowo rozpoznanie potrzeb dziecka w danej chwili, zrozumienie przyczyny płaczu może być trudne.

Głód, mokra pieluszka, kolka – wszystko to powoduje dyskomfort dziecka i może powodować marudzenie. Na szczęście można mieć wpływ na każdy z tych czynników – wystarczy zadbać o suchą pieluszkę, nakarmić głodnego malucha i zapobiec kolce. Niestety to ostatnie nie jest takie proste, a problem związany jest z niedojrzałością układu pokarmowego niemowlęcia.

Układ pokarmowy niemowlęcia – niedojrzały i wrażliwy

Gdy niemowlę przychodzi na świat, jego układ pokarmowy nie jest jeszcze w pełni dojrzały. Jest bardzo wrażliwy i potrzebuje czasu, by dostosować się do nowego środowiska oraz do nowego rodzaju oraz sposobu przyjmowania pokarmu. Dlatego właśnie może się zdarzyć, że niedojrzałość układu pokarmowego powoduje dyskomfort, zarówno u dziecka karmionego piersią, jak i karmionego mlekiem modyfikowanym. Mogą pojawić się niewielkie dolegliwości takie jak kolki, wzdęcia, zaparcia czy ulewania. Te objawy są zwykle przejściowe i nie wpływają na rozwój malucha. Warto sobie uświadomić, że jak wiele innych etapów w życiu dziecka, ten także się skończy.
Jednak te niewielkie dolegliwości mogą być bardzo męczące zarówno dla niemowlęcia jak i dla rodziców – płacz, nieprzespane noce, stres. Na szczęście są sposoby, żeby im zapobiec lub, gdy jednak się pojawią, zaradzić im.

Częste problemy pokarmowe niemowląt – fakty
Definicja Częstość występowania

Kolka Niemowlę płacze bez wyraźnej przyczyny Około 40% niemowląt - zarówno karmionych piersią jak i mlekiem modyfikowanym - cierpi z powodu kolki
Zaparcia Niemowlę często ma twarde stolce lub ma problemy z oddaniem stolca Nawet 40% niemowląt cierpiących z powodu zaparć odczuwa dolegliwości już w pierwszym półroczu życia
Ulewania Niemowlę ulewa niewielkie ilości mleka po karmieniu Niemal wszystkim niemowlętom zdarzają się ulewania w ciągu pierwszych 6 miesięcy życia

Co może powodować dyskomfort pokarmowy niemowlęcia?

Przyczyny ogólne
N
iedojrzałość układu pokarmowego jest jedną z przyczyn dolegliwości pokarmowych u niemowląt. W układzie pokarmowym małego człowieka produkowane są mniejsze ilości enzymów biorących udział w trawieniu, co powoduje problemy w trawieniu m.in. białek i tłuszczy. Potrzeba czasu, by niedojrzały układ pokarmowy zaczął funkcjonować z pełną wydajnością. Inną przyczyną kłopotów z brzuszkiem może być nieodpowiednia dieta mamy karmiącej piersią, a także zmiana sposobu karmienia – np. przejście z karmienia piersią na karmienie mlekiem modyfikowanym lub rozszerzanie diety dziecka. Układ pokarmowy musi się po prostu przyzwyczaić do nowych pokarmów.

Przyczyny kolki
Mimo że lekarze od ponad 40 lat badają kolkę niemowląt, dokładne powody jej wystąpienia pozostają wciąż nieznane. Potencjalne przyczyny to alergia na krowie mleko bądź nietolerancja laktozy, ale także niedojrzałość unerwienia układu pokarmowego niemowlęcia. Również nastrój – niepokój lub zdenerwowanie - mamy karmiącej piersią może mieć wpływ na wystąpienie kolki u dziecka.

Przyczyny zaparć
Występowanie zaparć u niemowląt może wynikać z kilku przyczyn. Jedną z nich może być zbyt mała ilość płynów, które otrzymuje niemowlę. Częściej się to zdarza w lecie, gdy na dworze jest ciepło i dziecko bardziej się poci. Inną dobrze poznaną przyczyną zaparć jest niewłaściwy skład flory bakteryjnej, wspomagającej pracę jelit, a także niewłaściwa dieta, np. karmienie mlekiem modyfikowanym nieodpowiednio dobranym do potrzeb dziecka.

Przyczyny ulewania
Ulewanie może wynikać z niedojrzałości układu pokarmowego – małe brzuszki nie potrafią jeszcze zatrzymać wszystkiego, co do nich trafiło. Przyczyną może być przekarmianie dziecka lub nieodpowiednia technika karmienia piersią czy butelką (dziecko połyka zbyt wiele powietrza podczas jedzenia). Gdy dziecko jest karmione butelką, wiele zależy od wielkości otworu w smoczku – jeśli jest zbyt duży, dziecko może połykać pokarm wraz z powietrzem; gdy jest zbyt mały, niemowlę ssie zbyt mocno, także połykając powietrze. Ulewanie może być też oznaką alergii pokarmowej na białko mleka krowiego. Dlatego kwestię ulewań u dziecka najlepiej skonsultować z lekarzem pediatrą.

Jak poradzić sobie z dyskomfortem malucha?
Każde dziecko jest inne i znalezienie przyczyn niespokojnego zachowania - nie związanego z głodem czy mokrą pieluszką - może zająć trochę czasu. Warto prowadzić dzienniczek, w którym rodzice będą notować spostrzeżenia, np. porę i czynniki związane z płaczem oraz metody, które wydają się niemowlę uspokajać.
Poniżej podajemy kilka sposobów na poradzenie sobie z dyskomfortem płaczącego dziecka:

Jeżeli zachodzi przypuszczenie, że przyczyną może być kolka
Mama może włączyć uspokajającą muzykę, śpiewać albo nucić cichutko. Jeśli muzyka nie działa, czasem pomaga włączenie wentylatora, suszarki do ubrań lub innego źródła monotonnego dźwięku czy szumu (oczywiście niezbyt głośno).
Można podać niemowlęciu specjalną herbatkę, np. herbatkę BoboVita „Na lekki brzuszek” – powyżej 4. miesiąca życia.
Ruch może pomóc. Długi spacer w wózku lub bujanie w bujaku dla niemowląt odwraca uwagę maleństwa od dyskomfortu jaki czuje i może odprężyć zarówno dziecko jak i zaniepokojoną mamę. Można też spróbować wybrać się na przejażdżkę samochodową (oczywiście niemowlę powinno podróżować w specjalnym foteliku).
Delikatny masaż potrafi czynić cuda. Głaskanie i masowanie plecków, brzuszka i klatki piersiowej niemowlęcia zmniejsza jego napięcie, które nasila objawy kolki.
Dzieci lubią kąpiele. Kiedy mama wykąpie maleństwo w ciepłej wodzie, a po kąpieli otuli ciepłym ręcznikiem, dziecko słodko zaśnie, zapominając o kolce.

Jeżeli niemowlę cierpi z powodu zaparcia
Może mu pomóc odrobina wody podana na łyżeczce lub z użyciem zakraplacza.
Warto delikatnie wymasować jego brzuszek.
Paradoksalnie można się z nim pobawić, np. w jazdę na rowerze, układając je na pleckach i delikatnie poruszając nóżkami.

Jeżeli niemowlę ulewa
Należy karmić dziecko w pozycji pionowej, a po karmieniu przytrzymać je w tej pozycji przez ok. 45 minut.
Dopóki dziecku się nie odbije nie powinno być narażone na żadne wstrząsy.
Powinno się unikać przewijania, gdy niemowlę ma pełny brzuszek.
Mama może zapytać lekarza o Nutriton - substancję zagęszczającą nie zawierającą białka mleka krowiego. Podaje się go w postaci papki bezpośrednio przed lub w trakcie karmienia.
Dziecku karmionemu mlekiem modyfikowanym, lekarzem w rozmowie z mamą może polecić mleko typu AR – odpowiednie dla niemowląt z tendencją do ulewań.

Jeśli mama obawia się momentu przejścia z karmienia piersią na karmienie mlekiem modyfikowanym
Przede wszystkim powinna porozmawiać z lekarzem, który odpowie na wszystkie nurtujące ją pytania i doradzi odpowiedni moment.
Ponieważ dzieci nie lubią nagłych zmian, mama swoją dietę winna zmieniać stopniowo, uważnie obserwując reakcje dziecka.
W porozumieniu z lekarzem rodzice mogą wybrać produkt o składzie odpowiednim dla wrażliwego układu pokarmowego niemowlęcia.

Porady dla zmęczonych mam

Jak mama może zadbać o siebie?
Równie ważny jak komfort maleństwa jest dobre samopoczucie mamy, która ma z niemowlęciem najbliższy kontakt. Bardzo istotne jest, by opiekując się niemowlęciem, nie zaniedbywać swoich potrzeb. Im mniej stresu i zmęczenia mama do siebie dopuszcza, tym lepiej będzie mogła skupić się na potrzebach malucha.

Co warto robić i o czym pamiętać?
Przede wszystkim - odpocząć. Niech partner, rodzice lub przyjaciele zajmą się dzieckiem, a mama weźmie wychodne. Może to być masaż lub po prostu krótka drzemka. Niech każda mama wybierze coś, co najlepiej ją zrelaksuje i pozwoli pomyśleć o sobie.
Nabrać dystansu. Nawet jeżeli niemowlę płacze, nic się nie stanie, jeśli poleży kilka minut w łóżeczku podczas, gdy mama robi coś w drugim pokoju.
Ogromnym ułatwieniem dla zmęczonej mamy, zwłaszcza gdy musi nosić dziecko przez dłuższy czas (np. po karmieniu)jest nosidełko bądź specjalnej chusty. Odciąży w ten sposób bolący kręgosłup.
Proste ćwiczenia fizyczne – bez dziecka lub z dzieckiem – pomogą zmniejszyć stres.
Nie bać się okazywania emocji. W trudnej chwili warto zadzwonić do przyjaciółki, siostry lub mamy i po prostu wygadać się.
Kiedy dziecko śpi, warto wykorzystać tę chwilę nie na bycie Super-Rodzicem i sprzątanie lecz na zdrowotna drzemkę.
Ułatwiać sobie życie, m.in. przygotowując prostsze posiłki, aby oszczędzić cenny czas i siły. Nie zawsze to mama musi przygotowywać obiady. Może poprosić kogoś z rodziny o pomoc w codziennych obowiązkach, a na pewno ta osoba chętnie się ją odciąży w krzątaninie.

Rady dotyczące karmienia

Mleko matki jest najlepszym i najbardziej wartościowym pokarmem dla dziecka. Zawiera wszystkie niezbędne mu składniki odżywcze i naturalnie wzmacnia jego odporność, chroniąc przed infekcjami i alergią.

Zarówno podczas ciąży, jak również w okresie karmienia piersią, odpowiednia dieta matki odgrywa znaczącą rolę tak dla niej samej, jak i dla dziecka.

Częste karmienie to najlepszy sposób, aby utrzymać laktację.

Nawet jeśli pojawią się trudności z karmieniem, np. wydaje Ci się, że Twoje dziecko nie najada się lub Ty masz za mało pokarmu, nie rezygnuj pochopnie z karmienia naturalnego – zasięgnij porady doświadczonej położnej lub doradcy laktacyjnego.

Niepotrzebne wprowadzenie butelki w trakcie karmienia piersią zaburza prawidłowy mechanizm ssania piersi i w konsekwencji prowadzi do zatrzymania laktacji.

Jeśli podejmiesz decyzję o karmieniu mlekiem modyfikowanym, skontaktuj się z lekarzem. Lekarz doradzi, jaki rodzaj mleka będzie najlepszy dla Twojego dziecka w zależności od jego wieku i potrzeb organizmu.

W przypadku karmienia wyłącznie butelką, zużyjesz co najmniej jedno opakowanie (400g) na tydzień. Przed podjęciem decyzji o stosowaniu mleka modyfikowanego dla niemowląt, zwróć uwagę na możliwości finansowe Twojej rodziny.

Jeżeli lekarz zaleci Twojemu dziecku preparaty uzupełniające lub zastępujące karmienie piersią w pierwszych miesiącach jego życia, zawsze stosuj mleko dla niemowląt odpowiadające najwyższym standardom jakościowym. Podawanie pokarmów, które nie są przeznaczone dla niemowląt może być szkodliwe dla zdrowia dziecka.

Zawsze przygotowuj mleko modyfikowane zgodnie ze wskazówkami na opakowaniu i zawsze bezpośrednio przed podaniem dziecku. Nigdy nie podawaj mu ponownie niewykorzystanej części pokarmu.

Przygotowując pokarm dla dziecka, w najwyższym stopniu dbaj o higienę.

Należy zwrócić uwagę na higienę pierwszych ząbków, szczególnie przed snem. Ważne jest, aby po skończonym posiłku dziecko nie przetrzymywało w buzi smoczka z resztkami pokarmu.
SKOMENTUJ
KOMENTARZE (4)
/13.10.2012 20:13
Dla mnie najlepszym poradnikiem okazała się książka "Bobas Lubi Wybór. Nie chcesz wychować niejadka?" autorstwa Gill Rapley. Przepisy, z zastosowaniem metody BLW można znaleźć w książce kucharskiej z tej samej serii:)
/15.02.2009 11:14
jestem mama 8 miesiecznej Julci karmie ja piersie oi dokarmiam kaszkami i zupkami jarzynowymi. ale mam pytanie dlaczego budzi mi sie do karmienia w nocy co 2 godziny . wstaje trze buzke raczkami i sie bardzo wierci , daje jej piers je i zasypia i tak co 2 godziny. czy to normalne . dodam ze w dzien tez je mleko z piersi szczegolnie przed drzemkami i spaniem na noc je duzo az zasnie . lubi zasypiac przy piersi. dodam jeszcze ze nie ma smoczka nie chce. pomoz prosze.
/18.02.2011 09:07
budzi się, bo ją nauczyłaś że pierś pomaga jej zasnąć. Zresztą piszesz, że lubi spać przy piersi. Skoro się budzi i piersi nie ma to płacze - nie czuje się pewnie, skoro po przebudzenia nie ma tego przy czym zasnęła. Moja rada jako mamy 7miesięcznej dziewczynki - odkładaj do łóżeczka zanim zaśnie ( w dzień) a w nocy karm z dwóch piersi przed zaśnięciem, np. ok. 19. Potem jeszcze raz o 23:00 i ewentualnie ok. 4-5 rano. Jeśli się będzie budzić wcześniej (co 2 godz) to dawaj smoczek albo butelkę z wodą. Nauczy się - spokojnie :) Nie takich rzeczy oduczałam swoją Niunię :) Pozdrawiam a w razie pytań można do mnie napisać na j7l@interia.pl :D
POKAŻ KOMENTARZE (1)