Dbaj o prawidłową postawę dziecka

W dzisiejszych czasach, żyjemy bardzo szybko, co także odczuwają nasze dzieci. Przez to lekceważymy wiele drobnych-wielkich aspektów zdrowia, uznając potęgę medycyny, która zawsze „wyleczy”. Jednak masa ludzi, coraz częściej uskarża się na specyficzne dolegliwości. Są to głównie bóle pleców, zwłaszcza odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa oraz problemy ze stawami. Na ogół są to nieprzyjemne skutki siedzącego trybu życia i złych nawyków, związanych z trzymaniem postawy, niekorygowanych w dzieciństwie i wieku młodzieńczym.
/ 05.05.2011 07:31

W dzisiejszych czasach, żyjemy bardzo szybko, co także odczuwają nasze dzieci. Przez to lekceważymy wiele drobnych-wielkich aspektów zdrowia, uznając potęgę medycyny, która zawsze „wyleczy”. Jednak masa ludzi, coraz częściej uskarża się na specyficzne dolegliwości. Są to głównie bóle pleców, zwłaszcza odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa oraz problemy ze stawami. Na ogół są to nieprzyjemne skutki siedzącego trybu życia i złych nawyków, związanych z trzymaniem postawy, niekorygowanych w dzieciństwie i wieku młodzieńczym.

Dzieci często biorą przykład z rodziców, zwłaszcza jeśli chodzi o formy spędzania wolnego czasu. Zazwyczaj lubimy odpoczywać przed telewizorem lub komputerem, a wówczas nasza pozycja jest bardzo odbiegająca, od właściwej. Niejednokrotnie zamiast odciążyć kręgosłup i sprzyjać relaksowi, dodatkowo go obarczamy ciężarem, co powoduje ból i wpływa na rozwinięcie się niekorzystnych zmian. Gdy dziecko w fazie intensywnego wzrostu, pozbawione jest szansy na aktywny wypoczynek, spędzając czas na wielogodzinnych grach, lub oglądając bezmyślnie programy telewizyjne, istnieje u niego ogromne ryzyko pojawienia się wad postawy.

Jakie są skutki niewłaściwej postawy?

Jeżeli dziecko nie należy do aktywnych i preferuje spędzać czas przy wynalazkach współczesności, zamiast przykładowo wyjść na spacer, czy pograć w piłkę, nieświadomie może ściągnąć na siebie problemy zdrowotne. Grożą mu przede wszystkim zaburzenia rozwoju układu ruchu, czyli niewłaściwy przyrost i ukształtowanie kości, pojawienie się patologicznych przykurczów i naciągniętych mięśni, utrwalonych podczas przyjmowania nieprawidłowej pozycji, garbienia się, unikania jakiejkolwiek aktywności ruchowej. Brak ruchu, to również większa predyspozycja do tycia, czyli nadwagi i otyłości – co dodatkowo obciąża układ ruchu.

Co to są wady postawy?

Na skutek wcześniej wymienionych stanów, dochodzi u dziecka do rozwoju wad postawy. Są to wszelkiej maści zaburzenia pozycji stojącej ciała, które widzimy gołym okiem i manifestują się innymi dolegliwościami, jak np. ból, zmniejszenie tolerancji wysiłku, ograniczenie aktywności. Najczęściej występujące wady postawy, to skolioza, plecy okrągłe, płaskie i wklęsłe.
Skolioza to trójpłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa, obejmujące skrzywienia boczne, nadmierną wypukłość i wklęsłość kręgosłupa oraz rotacje i torsje kręgów.
Plecy okrągłe, to wada postawy polegająca na nadmiernym wygięciu kręgosłupa do tyłu i przodopochyleniowym ustawieniu miednicy; plecy wklęsłe z kolei to nadmierne wygięcie kręgosłupa w odcinku lędźwiowym, charakterystyczny jest „wypięty” brzuch i pochylona do przodu miednica; plecy płaskie znowuż, to spłaszczenie naturalnych krzywizn kręgosłupa, czyli kifozy piersiowej i lordozy lędźwiowej.

Co powinno nas zaniepokoić?

Zazwyczaj mamy wiele okazji do oglądania swojego dziecka np. podczas zabawy, „relaksu”, stąd też wiedząc na co zwrócić uwagę, możemy szybko zauważyć niepokojące objawy wad postawy. Kiedy dziecko stoi swobodnie, warto zwrócić uwagę na:

  • klatkę piersiową i brzuch; czy nie są wypięte do przodu, wklęsłe, czy dziecko się garbi, nadmiernie wypina pośladki
  • symetryczne ułożenie odpowiadających sobie punktów na ciele, np. stykanie się kostek, kolan, ułożenie bioder, fałdów pośladkowych, wysokość sutków, ułożenie ramion, łopatek, symetria uszu – wszystkie z wymienionych „punktów” powinny znajdować się w jednej linii poziomej
  • prostopadłe ułożenie kończyn dolnych, względem podłoża
  • jednakowe wcięcia w talii
  • zarys kręgosłupa – powinien przebiegać w linii prostej, bez mocnych zagłębień i odchyleń, łącząc w jednym ułożeniu cały kręgosłup i szparę międzypośladkową.

Jeżeli w którymś z wymienionych miejsc, zauważamy nieprawidłowości, w postaci asymetrii, garbienia, wydrążenia, czy nadmiernego wyprostowania, warto zasięgnąć porady u lekarza pediatry, a po uzyskaniu skierowania, u ortopedy i fizjoterapeuty (rehabilitanta).

Co możemy zrobić dla dziecka?

By zapobiec bolesnym powikłaniom, związanym z nieprawidłową postawą dziecka, warto zainteresować się kilkoma ważnymi sprawami:

Jeżeli chodzi o szkołę, w której pociecha spędza większą cześć dnia, trzeba się zorientować, czy jej wyposażenie jest dostosowane do dzieci. Chodzi między innymi o wysokość krzesełek, komfortowe siedzenie oraz dostosowaną wysokość szkolnych ławek. Krzesełka powinny być na tyle wysokie, by w pozycji siedzącej, dziecko swobodnie opierało stopy na podłodze, miało kolana zgięte pod kątem prostym oraz zapewniać podparcie okolicy lędźwiowej kręgosłupa.
Ławka, najlepiej gdy ma taką wysokość, aby umożliwiała oddalenie zeszytów i książek, o około 30-40cm, od oczu dziecka.
Na zebraniach rodziców nie zapominajmy też poruszać problemu gimnastyki śródlekcyjnej, która pozwoli na zapobieganie wadom postawy, ale również zwalczy znużenie i zmęczenie dziecka, spowodowane kilkugodzinnymi zajęciami lekcyjnymi.

Ważne jest również, aby posyłać dziecko na lekcje wychowania fizycznego i nie zwalniać go z tych zajęć, z błahego powodu. Brak ruchu jest jedną z głównych przyczyn zaburzeń postawy, ponieważ mięśnie wspomagające trzymanie właściwej postawy, są zbyt słabe i mniej sprężyste.

Ponadto miejmy też na uwadze, maksymalne obciążenie dziecka tornistrem z książkami. Dzieci uczęszczające do klas: I, II, II mogą przenosić około 2kg, natomiast dzieci z klas: IV, V, VI – około 5kg. Plecak także powinien być dostosowany do dziecka. Staramy się, aby miał wyprofilowaną część przylegającą do pleców oraz regulowane, grubsze szelki. Dziecko zachęcamy, by nosiło go na obu ramionach. „Lubiane” przez młodzież, torby na jedno ramię, także mogą przyczyniać się do pojawienia bólów pleców i ustawiania kręgosłupa w nienaturalnych pozycjach, co również predysponuje do wad postawy.

Kiedy dziecko wraca do domu, po wielogodzinnym zdobywaniu wiedzy, również wtedy pilnujemy by jego postawa była nienaganna. Mimo zmęczenia, które towarzyszy codziennie dzieciom, trzeba wyrobić nawyk właściwego przyjmowania i „trzymania” pozycji oraz aktywnego spędzania wolnego czasu. Ruch niejednokrotnie zwalcza objawy zmęczenia, wprawiając w dobry nastrój.

W domu również dbamy o to, by dziecko miało meble, dostosowane do swojego wzrostu. Kupując je, zwracamy uwagę na to, czy zapewnią taką pozycję, jak opisano wyżej: oparcie stóp na podłodze, zgięcie kolan pod kątem prostym, podparcie lędźwi, umożliwienie 30-40 centymetrowego oddalenia książek, zeszytów itp. Dbamy też o właściwe oświetlenie stolika do odrabiania zadań. Oprócz jasnego światła zapewniamy lampkę, którą ustawiamy po stronie przeciwnej, do ręki piszącej. Podczas odrabiania zadań domowych, dziecko musi mieć zapewnioną wygodę, która notabene pozwoli na zapobieganie groźnym wadom. Ponadto, rodzice ze swojej strony powinni dawać dzieciom przykład, pokazując, jak prawidłowo należy siedzieć, czy leżeć.

Trzeba też zainteresować się łóżkiem dziecka oraz jego pozycją podczas snu i odpoczynku. Wybieramy dla niego raczej twardy materac i płaską poduszkę, która nie wpływa na odgięcie głowy, czy skręcanie szyi. Zbyt duża ilość poduszek i wysoko ustawione wezgłowie, mogą być przyczyną obierania niezdrowych pozycji podczas snu, które obciążają cały kręgosłup. Najlepszą pozycją do odpoczynku i snu, jest pozycja embrionalna, czyli na boku, z podkurczonymi nogami lub na plecach (z małą, płaską poduszką pod głową i krzywizną szyi).

Jeśli dziecko się garbi, siedzi „na stopach”, przechyla się w którąś stronę, leży „pozwijane jak dziesiąty paragraf” – trzeba mu delikatnie zwrócić uwagę i pokazać jak należy prawidłowo siedzieć lub leżeć. Pociecha musi wiedzieć, dlaczego wybierana przez nie pozycja, jest niewłaściwa i czym grozi. Krzyk, ostre napominanie i niepodawanie argumentów, jedynie sprawią, że dziecko będzie robiło nam na złość, jednocześnie wyrządzając sobie krzywdę.

Zbagatelizowanie nieprawidłowych nawyków związanych z postawą dziecka oraz pierwszych symptomów mogących świadczyć o problemach z kręgosłupem, może skutkować znacznym progresem zmian. Leczenie wad postawy jest trudne i wymaga współpracy wielu osób: dziecka, rodziców, rehabilitanta i lekarza. Dzieci często niechętnie podchodzą do wszelkich ćwiczeń korekcyjnych, jak również rezygnują z lekcji wychowania fizycznego, co stanowi kolejny czynnik mogący wpłynąć na pogłębienie się wady. Niekiedy bywa konieczne chodzenie w specjalistycznym gorsecie lub nawet wykonanie operacji korygującej wadę. Są to jedne z cięższych i skomplikowanych operacji (z uwagi na anatomię), niosących ryzyko wielu powikłań, jak z resztą każda ingerencja chirurgiczna.

By minimalizować u dzieci ryzyko pojawienia się wad postawy i bólów kręgosłupa, już dziś postarajmy się z nimi spędzić choćby godzinę na wspólnej zabawie ruchowej. Odpowiednia jest każda forma aktywności, zacząwszy od spacerów, przez zabawę w berka, sprzątanie, chodzenie po lesie, po gry z piłką i pływanie w basenie. Warto też zapisać dziecko na dodatkowe zajęcia ruchowe, żeby odrywać je od niebezpiecznie wciągających gier komputerowych i programów telewizyjnych.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (5)
/20.09.2011 18:48
Pajączek, ćwiczenia korekcyjne są niezbędne dopóki plecaki naszych dzieci będą tak ciężkie. Staramy się z mężem kupować rzeczy, które mogą dzieciom służyć jako kilka przyborów w jednym jak np. kredki woody 3w1.
/17.08.2011 15:32
prawidlowa postawa dziecka to podstawa od najmlodszych lat nalezy dbac o te sprawe. moja ciocia tez szukala takiej maty korekcyjnej i z tego co pamietam to zakupila na mareno.pl najlepiej wejsc i sprawdzic jeszcze dokladnie
/15.08.2011 17:51
dokladnie ja wiem sama po sobie nie ma co lekceważyć takich spraw. moja corka ma tez problemy z kregoslupem i lekarz zalecil cwiczenia rehabilitacyjne i szukam dla niej maty na ktorej moglaby cwiczyc czy ktos wie gdzie moglabym cos takiego dostac?
POKAŻ KOMENTARZE (2)