8 typów inteligencji fot. AdobeStock

Typy inteligencji: 8 inteligencji według prof. Gardnera

Prof. Gardner twierdził, że traktowanie ilorazu inteligencji jako jedyny miarodajny wskaźnik naszej inteligencji to olbrzymi błąd.
/ 12.09.2019 11:55
8 typów inteligencji fot. AdobeStock
O ilorazie inteligencji słyszał chyba każdy z nas.  Dzięki różnym narzędziom badawczym można zmierzyć poziom IQ u każdego człowieka. Tyle że ten wskaźnik, ten, tak naprawdę pozwala ocenić poziom intelektualny jednostki na tle całej populacji. To trochę nie fair, bo przecież każdy z nas jest inny.Miasteczko zmysłów
 

Popularny test na inteligencję to za mało

Teoria inteligencji wielorakich została opracowana na początku lat 80. i do dziś służy wielu pedagogom. Prof. Howard Gardner stwierdził, że nie ma czegoś takiego jak jedna inteligencja. Jego zdaniem może się ona przejawiać na różne sposoby i np. matematyczny geniusz o wysokim IQ wcale nie musi być bardziej inteligentny od genialnego sportowca.
 

Który z 8 typów inteligencji dominuje u twojego dziecka?

Tradycyjne testy inteligencji mierzą tylko ograniczony zakres ludzkich zdolności umysłowych. Zdaniem Gardnera, człowiek posiada przynajmniej osiem oddzielnych zdolności umysłowych, które nazwał inteligencjami wielorakimi. Każda z nich przejawia się w sposobie postrzegania świata przez daną osobę:
 
  • Inteligencja logiczno - matematyczna

Osoba nią obdarzona dostrzega związki między różnymi zjawiskami i je łączy. Świat postrzega jako ciągi zdarzeń przyczynowo-skutkowych, potrafi logicznie myśleć, wyciągać wnioski i kreatywnie rozwiązywać problemy. Osoba taka lubi gry matematyczne i łamigłówki, ale potrafi także dostrzec logikę w innych dziedzinach np. gramatyce. Nie ma także problemów z obsługą skomplikowanych maszyn czy komputerów. Aby rozwijać w dziecku ten rodzaj inteligencji, warto stawiać przed nim zadania wymagające liczenia w pamięci, rozwiązywania problemów lub szacowania.
 
 
  • Inteligencja językowa (lingwistyczna, werbalna)

Osoba obdarzona tym typem inteligencji ma łatwość jasnego wyrażania swoich myśli poprzez słowo. Bez problemu rozróżnia, wyodrębniania i nazywa poszczególne struktury językowe. Zagadnienia z gramatyki, fonetyki czy fleksji są czymś oczywistym. Z łatwością posługuje się antonimami i synonimami, a także z dużą łatwością uczy się języków obcych. Kocha literaturę, lubi pisać, a nawet do tworzyć poezję. Aby rozwijać ten typ inteligencji, warto dziecku podsunąć szarady, krzyżówki, ale także zachęcać do pisania opowiadań czy bajek lub prowadzenia pamiętnika. Zachęcaj także do uczestniczenia w akademiach przedszkolnych i szkolnych.
 
 
 
  • Inteligencja przyrodnicza (naturalistyczna lub środowiskowa)

Osoba obdarzona tym typem inteligencji bardzo dba o przyrodę, troszczy się o nią i ją rozumie. Można wręcz odnieść wrażenie, że jest w stanie się w nią wczuć. Potrafi dobrze hierarchizować rzeczy w otoczeniu, a wzorce czerpie z natury. Dla takiego dziecka obserwacja przyrody i roślin to najlepszy sposób na rozwijanie wrażliwości. 
 
 
  • Inteligencja muzyczna (inaczej słuchowa lub rytmiczna)

Osoba obdarzona tym typem inteligencji jest bardzo uwrażliwiona na dzięki. Dla niej cały świat to muzyka i rytm. Śpiew, taniec, czy gra na instrumentach przychodzą mu z łatwością. Umie poprawnie odróżniać i naśladować dane tony. Rozróżnia barwy dźwięku i gatunki muzyczne, ale także bez problemu komponuje. Co ciekawsze, z łatwością także uczy się języków obcych. Inteligencję muzyczną łatwo rozwijać poprzez różne formy obcowania z muzyką: od zabaw, przez zajęcia, po wydarzenia kulturalne.
 
  • Inteligencja przestrzenna

Osoba obdarzona tym typem inteligencji rozumie otoczenie dzięki obrazom. Zwraca uwagę na wszelkie detale: kształty, kolory i wzory, jest spostrzegawcza i zauważa niuanse. Osoba taka lubi porządkować dane w postaci diagramów, schematów i tabel. Preferuje książki z ilustracjami i ma duże poczucie estetyki. By wspomagać rozwój tej inteligencji, podsuwaj dziecku, jak najczęściej puzzle, klocki, a także proponuj różne zabawy plastyczne. 
 
  • Inteligencja ruchowa (cielesno -kinestetyczna)

Osoba taka nie ma problemów z zachowaniem równowagi, ma dużą świadomość ciała, a także wiedzę, jak nad nim zapanować. Lubi ruch i taniec. Często jako dzieci, osoby takie postrzegane są, jako nadpobudliwe ruchowo. Mogą mieć problem ze skupieniem i ciszą. Dzieci takie potrzebują dużo urozmaicenia. Dla nich idealne będą wszelkie zajęcia sportowe, taneczne i teatralne.
 
  • Inteligencja interpersonalna (społeczna)

Ten rodzaj inteligencji zawiera w sobie cechy wszystkich pozostałych typów. Jej podstawą to zdolność rozumienia innych i empatia oraz zdolność do postrzegania cech różnicujących ludzi. Bez problemu osoba taka jest w stanie wychwycić zmiany w nastroju, czy zachowaniu innej osoby, a także zrozumieć myśli, uczucia, poglądy, czy intencje. W obecności innych osób rozwijają swoją asertywność i komunikatywność. Jest tolerancyjna, ma zdolności przywódcze i umiejętności mediacyjne.
 
 
 
  • Inteligencja intrapersonalna (intuicyjna)

Osoba z rozwiniętą inteligencją intrapersonalną posiada intuicję, wewnętrzną motywację i silną wolę do działania. Nieco skryta, woli pracę w samotności, a nawet bywa wstydliwa. Jednocześnie to indywidualista, który zna swoje mocne strony. Nie poddaje się przy trudnych zadań, lubi wyzwania i ryzyko. Nie skupia się na porażkach czy negatywnych komentarza, jest to dla niego największą motywacją. Lubi zadawać pytania i samodzielnie poszukiwać odpowiedzi. Takie dziecko musi mieć możliwość doświadczenia i przestrzeń do samodzielnej nauki. Poszukuje „swojego” miejsca.
 
Choć badania dowodzą, że inteligencję się dziedziczy, to tylko część prawdy. Warto pamiętać, że predyspozycje te można rozwijać. Ważna jest przy tym samoświadomość i obserwacja siebie. Tyczy się to zarówno małych dzieci, jak i dorosłych. Zrozumienie i rozwijanie mocnych stron można wykorzystać zarówno w życiu rodzinnym, ale także w przedszkolu, szkole czy pracy. 
 

 

Miasteczko zmysłów