Przyprawy - smaczny i zdrowy dodatek do potraw

Stosowanie przypraw to nie tylko uczta dla kubków smakowych, lecz także korzyści zdrowotne. Sprawdź, jakie właściwości lecznicze mają kminek, tymianek, bazylia czy imbir.

Przyprawy

Przyprawy – definicja

 Według Polskiej Normy, przyprawy definiowane są jako „naturalne produkty roślinne lub ich mieszanki używane do poprawienia smaku, aromatyzowania potraw oraz w niektórych przypadkach poprawy walorów wizualnych”. I pewnie tak też i my postrzegamy przyprawy w naszym codziennym jadłospisie. Jakie lecznicze właściwości mają stosowane w naszej kuchni przyprawy?

Zobacz także: Gotowe mieszanki przypraw - których należy unikać?

Podział przypraw i mieszanek przyprawowych

Przyprawy oraz ich mieszanki możemy klasyfikować według różnych kryteriów, między innymi, według:

  1. części roślin, z jakich pozyskujemy surowiec:
    • owoce (papryka kajeńska, kminek zwyczajny, pieprz czarny)
    • kwiaty (kapary)
    • liście (bazylia, estragon)
    • nasiona (gorczyca biała, kozieradka)
    • ziele (tymianek, koper, cząber)
    • kora (cynamon)
    • korzenie (chrzan, pietruszka)
    • kłącza (imbir)
  2. składu mieszanek przyprawowych:
    • curry (skład: kurkuma, kolendra, kozieradka, imbir, cynamon, gałka muszkatołowa, czosnek, kardamon, chilli, goźrdziki, kminek, pieprz czarny)
    • pieprz ziołowy (skład: gorczyca biała, liście laurowe, majeranek, kolendra, papryka słodka, kminek, chilli)
    • zioła prowansalskie (skład: bazylia, tymianek, rozmaryn, cząber, mięta pieprzowa, majeranek, szałwia, lebiodka)

Substancje wchodzące w skład przypraw

Przyprawy są bogatym źródłem wielu bioaktywnych związków, które wpływają na ich właściwości smakowe oraz terapeutyczne. Szerokie spectrum swojego działania wykazują dzięki obecności substancji takich, jak między innymi:

  • flawonoidy i kwasy fenolowe (antocyjany, kwercetyna, kwas kawowy,  apigenina, luteolina)
  • karotenoidy (beta-karoten, luteina)
  • aminy biogenne
  • alkaloidy
  • olejki eteryczne
  • glikozydy
  • garbniki

Charakterystyka wybranych przypraw - właściwości dietoterapeutyczne

Oregano – charakteryzuje się wysokim potencjałem antyoksydacyjnym. Zapobiega tym samym procesom utleniania w naszym organizmie, chroniąc ustrój przed wolnymi rodnikami. Ponadto: ułatwia trawienie oraz zmniejsza wzdęcia. Przyprawie tej przypisuje się również właściwości moczopędne oraz antyseptyczne (wykorzystywane w bólach zębów).
W kuchni – idealnie spisuje się jako dodatek do pizzy, sosów, ryb, cielęciny, sałaty, pieczonych ziemniaków, spaghetti, zapiekanek. W walorach smakowych bardzo dobrze komponuje się wraz z bazylią, tymiankiem, pieprzem oraz majerankiem.

Bazylia – jej działanie sprowadza się przede wszystkim do ochrony organizmu przed chorobotwórczymi bakteriami (działanie bakteriobójcze). Dodatkowo, stosowana jest przy zaburzeniach trawienia jako środek wiatropędny i rozkurczający.
Sprawdza się jako dodatek do potraw z jaj, pomidorów, roślin strączkowych, a także do cielęciny, baraniny, wołowiny. Jej właściwości smakowe współgrają z takimi przyprawami jak: tymianek, pietruszka, rozmaryn, szafran.

Tymianek – podobnie jak bazylia – działa antybakteryjnie. Ponadto wykazuje działanie żółciopędne i poprawia trawienie.
Przyprawą tą warto wzbogacać przede wszystkim potrawy ciężkostrawne (pieczoną wołowinę, baraninę, zupę fasolową), a także pomidory, zupy warzywne, grzyby, ziemniaki. Tymianek warto łączyć z innymi przyprawami: rozmarynem, liściem laurowym,  majerankiem, gałką muszkatołową.

Majeranek – charakteryzuje się licznymi właściwościami leczniczymi. Do najważniejszych z nich należy wymienić: wzmaganie sekrecji żołądka, ograniczenie fermentacji jelitowej, działanie wiatropędne oraz przeciwzapalne. Świetnie sprawdza się jako zastępnik soli w diecie. Pasuje do potraw z pieczonych mięs, zup, potraw z grzybów, kiełbas. Majeranek możemy smacznie komponować z jałowcem, liściem laurowym i czarnym pieprzem.

Cząber – swoje zastosowanie znajduje w przypadku biegunek (działa przeciwbiegunkowo). Ponadto wykazuje działanie przeciwzapalne, wiatropędne. Podobnie jak majeranek – ogranicza fermentację jelitową.
W kuchni świetnie sprawdza się jako dodatek do potraw z roślin strączkowych (nie bez powodu jest nazywany jako „ziele fasolowe”). Dobrze komponuje się również z pomidorami i potrawami rybnymi i tłustymi mięsami. Warto go łączyć z rozmarynem, oregano, bazylią, tymiankiem, majerankiem.

Kminek – działa rozkurczowo, łagodząc tym samym wzdęcia. Pomaga w niestrawnościach, wspomagając działanie jelit. Ponadto reguluje cykl miesiączkowy i wpływa na zwiększoną produkcję mleka. Wykazuje również działanie moczopędne. Charakteryzuje się właściwościami przeciwbakteryjnymi i przeciwgrzybicznymi.
Pasuje jako dodatek do potraw mięsnych, ziemniaków oraz kapusty oraz chleba.
Jego intensywny aromat powoduje, że nie jest zalecany do łączenia z innymi przyprawami.

Imbir – ułatwia trawienie poprzez pobudzanie wydzielania śliny oraz soku żołądkowego. Wzmaga apetyt. Wpływa korzystnie na układ krwionośny – zapobiega tworzeniu się zakrzepów oraz obniża poziom cholesterolu we krwi. Poprzez poprawę ukrwienia mózgu zwiększa koncentrację. Uważa się, że spożywany regularnie pomaga w bólach migrenowych
Warto stosować go do mdłych potraw, owoców morza, tłustych mięs a także słodkich produktów – ciast, herbatników, czy też sałatek owocowych. Łączymy go przede wszystkim z majerankiem, pieprzem, gałką muszkatołową, liściem laurowym, zielem angielskim.

Zobacz także: Jak dobierać przyprawy do ryb?

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)