karty płatnicze, pieniądze, wydatki fot. Dreamstime.com

Wszystko o plastikowych pieniądzach

Ułatwiają życie. Pozwalają nie nosić przy sobie gotówki a w razie potrzeby zaciągnąć kredyt. Ale jak we wszystkim tak i w posługiwaniu się kartą trzeba znać umiar. Inaczej może nas to sporo kosztować
/ 29.11.2010 11:03
karty płatnicze, pieniądze, wydatki fot. Dreamstime.com
Pierwsze karty pojawiły się w Stanach na początku XX wieku. U nas są używane od ponad 20 lat. Od tego czasu stały się powszechnym środkiem płatniczym. Wiele z nas nie nosi już przy sobie gotówki, a wyłącznie zestaw plastikowych kartoników. Czy jednak zawsze wiemy, do czego są przydatne i jak z nich korzystać, żeby nie ponieść straty?

Jakie są rodzaje kart

Do wyboru masz obecnie karty:
KREDYTOWE
Pozwalają zaciągnąć kredyt na określony czas. W dniu rozliczenia, po zamknięciu cyklu rozliczeniowego i następującym po nim zakończeniu okresu bezodsetkowego, należy spłacić należność. Możesz pozbyć się długu w całości (wówczas nie płacisz odsetek) albo tylko częściowo (co najmniej 5 proc.). Wtedy od pozostałej części zapłacisz odsetki. Karta kredytowa jest przydatna przy transakcjach bezgotówkowych – są one bezpłatne. Natomiast za każdą wypłatę gotówki bank naliczy prowizję. Na rynku nie brakuje banków, które zwracają do 1 proc. kwoty wykonanych transakcji bezgotówkowych, co oznacza, że z każdych wydanych 100 złotych dostajemy złotówkę z powrotem.

DEBETOWE
Służą do wypłaty pieniędzy z bankomatu i dokonywania transakcji bezgotówkowych np. w sklepie. Nie mają opcji kredytowania. Są ściśle związane z rachunkiem oszczędnościowo-rozliczeniowym, płatność taką kartą nie może przekroczyć wysokości środków na koncie.

OBIĄŻENIOWE (charge)
To połączenie karty debetowej i kredytowej. Umożliwiają zaciągnięcie kredytu, który należy spłacić (w całości) w określonym czasie (zwykle jest to miesiąc). Za transakcje gotówkowe i bezgotówkowe tą kartą bank nalicza prowizje.

PRZEDPŁACONE (pre-paid)

Umożliwiają dokonanie transakcji (np. zakupu) do wysokości kwoty, którą wcześniej karta została zasilona. Mogą być wydane na okaziciela. Takie karty są często wykorzystywane jako prezenty lub karty lojalnościowe w sklepach.

WIRTUALNE
Przeznaczone są wyłącznie do płatności przez Internet, nie można się nimi posługiwać fizycznie. Choć posiadacz może otrzymać kartonik, to wykorzystuje jedynie numer umieszczony na nim.

Na co zwrócić uwagę, wybierając kartę kredytową
Banki nie uzależniają wydania karty kredytowej od założenia u nich konta. Zanim jednak zdecydujesz się na kartę, sprawdź, jaki bank oferuje najlepsze warunki. Nie ufaj reklamie ani zapewnieniom pracownika banku, że tylko u nich jest najtaniej.
Sprawdź:
• opłatę za wydanie i użytkowanie. Często otrzymujesz ją za darmo i nie ponosisz opłat przez pierwszy rok użytkowania. Ale już od następnego roku bank upomni się o swoje i naliczy opłatę roczną w wysokości kilkudziesięciu złotych. Dlatego nie zapomnij zapytać, ile kosztuje użytkowanie i odnowienie karty, gdy minie promocja, a także jakie są koszty zmiany limitu karty, przekroczenia limitu, obsługi nieterminowej spłaty, wydania zaświadczenia o stanie zadłużenia, zastrzeżenia karty czy przewalutowania transakcji.
• oprocentowanie kredytu w karcie. Wynosi ono od kilkunastu do dwudziestu kilku procent w zależności od banku. Jeśli nie spłacisz długu w okresie bezodsetkowym, bank naliczy odsetki od dnia transakcji do dnia spłaty.
• długość okresu bezodsetkowego (tzw. grace period). To okres, kiedy nie płacisz za korzystanie z bankowych pieniędzy, czyli masz darmowy kredyt. Wynosi on zwykle 50–55 dni, ale zdarzają się i dłuższe.Dotyczy to jednak tylko transakcji bezgotówkowych, natomiast przy wypłatach z bankomatu odsetki naliczane są od dnia dokonania wypłaty.
• ubezpieczenia. Niektóre polisy oferowane do kart są darmowe (o tym niżej), za inne będziesz musiała zapłacić. Bywa też, że w niektórych bankach ubezpieczenie jest obowiązkowe.

Porady prawne i finansowe - forum >>

Uwaga!
Zanim zdecydujesz się na kartę, sprawdź warunki i ograniczenia, jakie stawia bank, oferując ci ją. Może być to limit obowiązkowych wydatków albo konieczność uiszczenia opłaty za zbyt rzadkie używanie karty.

Warto wiedzieć!
Nawet jeśli już masz kartę, warto przeglądać rankingi, które co jakiś czas drukuje prasa. Może się bowiem okazać, że znajdziesz atrakcyjniejszą propozycję.

Pamiętaj!
Przyznany na karcie kredytowej limit ma wpływ na ocenę zdolności kredytowej w razie zaciągania innych kredytów bankowych (nawet jeżeli z danej karty faktycznie się nie korzysta).

Jak działa ubezpieczenie karty
Karty płatniczej musisz strzec jak przysłowiowej źrenicy oka. Może się jednak zdarzyć, że mimo zachowania ostrożności, stracisz ją, a to oznacza poważne konsekwencje. Dlatego warto pomyśleć o ubezpieczeniu karty. Banki proponują różnego rodzaju ubezpieczenia związane z kartą zwłaszcza kredytową, warto jednak sprawdzić, czy nie pobierają za to dodatkowej opłaty. Musisz jednak wiedzieć, że taka darmowa polisa z reguły nie daje pełnej ochrony (ma dość wąski zakres ochrony i niską kwotę gwarancyjną). Warto zapoznać się z ogólnymi warunkami ubezpieczenia (tzw. OWU), bo tylko tam znajdziesz szczegółowe informacje odnośnie zakresu ochrony, wyłączeń itp.

Zwykle banki oferują ubezpieczenie chroniące posiadacza karty:
• od skutków bezprawnych operacji dokonanych przez inną osobę w przypadku utraty karty.
Ochrona trwa do momentu zgło-
szenia straty. Suma ubezpieczenia wynosi 150 euro. Przy tym ubezpieczeniu warto zwrócić uwagę na tzw. franszyzę integralną, czyli kwotę poniżej której ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności. Może być to np. 100, 200 zł. A to oznacza, że za drobne straty zapłacisz z własnej kieszeni.
• kradzieży gotówki wypłaconej z bankomatu. Przy tym ubezpieczeniu bardzo istotny jest czas, w jakim dojdzie do przestępstwa. Najczęściej są to 2 pierwsze godziny od wypłaty z bankomatu. Jeśli w tym czasie stracisz pieniądze, stratę pokryje ubezpieczyciel. Trzeba jednak to dokładnie udokumentować – zarówno samo zdarzenie jak i wypłatę. Suma ubezpieczenia nie jest z reguły wysoka – można ją jednak podnieść, zwiększając składkę.
• ubezpieczenie spłaty kredytu. Gwarantuje zwrot zadłużenia w przypadku śmierci posiadacza karty. Czasem jest dodatkowo płatne, jako procent wygenerowanego kartą obrotu. W niektórych bankach jest to obowiązkowe ubezpieczenie.
• ubezpieczenie gwarantujące spłatę ujemnego salda na rachunku w przypadku śmierci, utraty zdolności do pracy lub utraty pracy (jest dodatkowo płatne).

Warto wiedzieć!
Często do kart kredytowych dokładany jest także pakiet ubezpieczeń turystycznych (obejmuje np. koszty leczenia, NNW, assistance oraz odpowiedzialności cywilnej), a w przypadku kart złotych i platynowych – dodatkowo ubezpieczenie NNW w komunikacji lotniczej oraz ubezpieczenie od utraty bagażu i opóźnienia lotu.

Alica Hass / Pani domu
SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)