portfel fot. Adobe Stock

Co 4. Polak doświadcza przemocy ekonomicznej! Jak można pomóc?

Avon Kontra Przemoc rusza z kampanią #RachunekPrzemocy.
portfel fot. Adobe Stock
Przemoc, niezależnie czy fizyczna, czy psychiczna, zawsze odciska ogromne piętno. Zazwyczaj osoby, które jej doświadczają, mają obniżone poczucie własnej wartości, czują się samotne i skrzywdzone. Niestety, nie zawsze wiedzą jak sobie pomóc. To dlatego rusza kampania społeczna Avon Kontra Przemoc we współpracy z fundacją Feminoteka - #RachunekPrzemocy. 
 

Czym jest przemoc ekonomiczne?

O przemocy ekonomicznej mówimy najczęściej wtedy, gdy partner lub partnerka kontroluje zdolność drugiej strony do nabywania, utrzymywania i korzystania z zasobów ekonomicznych. Ale nie tylko. Czasem sprawca używa dóbr materialnych do tego, by uzależnić finansowo drugą osobę. Niejednokrotnie w ten sposób zaspokaja też swoją potrzebę sprawowana władzy. 
 
Jednak przemoc ekonomiczna występuje nie tylko w relacji małżeńskiej czy konkubinacie. Zjawisko to często dotyka też seniorów, którzy, pozostając w jednym gospodarstwie domowym z dziećmi, stają się jedynymi żywicielami dzięki posiadaniu świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. 
 
Ofiarami przemocy ekonomicznej są też dzieci, które przez zaniedbanie ze strony prawnych opiekunów pozostają bez jedzenia, środków finansowych na artykuły szkolne czy podstawowe potrzeby. Innym przejawem tego problemu społecznego bywa też niepłacenie alimentów. 
 

Przejawy przemocy ekonomicznej

fot. Materiały prasowe

Przemoc ekonomiczna często idzie w parze z psychiczną. Czym się wyróżnia? Oto najczęstsze przykłady: 
  • zakazywanie lub utrudnianie podjęcia lub wykonywania pracy,
  • wydzielanie nawet małej ilości pieniędzy,
  • domaganie się przedstawiania paragonów za to, co zostało kupione w czasie codziennych zakupów,
  • odmawianie udzielenia informacji o stanie finansów rodzinnych,
  • warunkowe wydzielanie pieniędzy na potrzeby rodziny,
  • dysponowanie wspólnymi pieniędzmi bez konsultacji,
  • korzystanie z karty płatniczej, kredytowej czy debetowej partnera/partnerki bez konsultacji,
  • branie kredytów i pożyczek bez zgody i wiedzy drugiej strony,
  • odmowa pójścia do pracy lub łożenia na utrzymanie rodziny,
  • zmuszanie do składania fałszywych zeznań podatkowych,
  • zmuszanie do upokarzającego proszenia o pieniądze,
  • niepłacenie alimentów.

Badania dotyczące przemocy ekonomicznej 

fot. Materiały prasowe

Chociaż trudno jest oszacować skalę zjawiska, to badania dowodzą, że problem jest bardziej powszechny, niż może się wydawać. 
 
  • 31% badanych Polaków uważa, że można usprawiedliwić wydzielanie pieniędzy i kontrolowanie wydatków partnera/ki jeśli druga osoba nie zarabia.
  • 18% usprawiedliwiało utrudnianie partnerce/żonie pracy zarobkowej i posiadania swoich środków finansowych.
  • 17% niepłacenie alimentów uznało za akceptowalne.
  • 16% respondentów przyznawało, że byli zmuszani do proszenia o pieniądze, kiedy ich potrzebowali oraz że doświadczyli ze strony partnera lub partnerki podejmowania ważnych finansowych decyzji dla całego gospodarstwa domowego bez wcześniejszego uzgodnienia.
  • Najczęstszymi ofiarami przemocy są kobiety, chociaż problem dotyczy też i mężczyzn.1
  • Co 7. Polak akceptuje wydzielanie pieniędzy i kontrolowanie wszystkich wydatków przez partnera.
  • Co 4 osoba, która doświadcza przemocy ekonomicznej, przyznaje, że jest to zjawisko powtarzające się w jego życiu.2
Te przerażające dane to wyniki ankiety przeprowadzonej przez Instytutu Spraw Publicznych (2015) oraz Raportu „Ogólnopolska diagnoza przemocy w rodzinie”, przeprowadzonego przez Kantar Polska dla Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w 2019 roku. Czy można pomóc ofiarom przemocy ekonomicznej? Jeśli tak, to w jaki sposób? 
 

Doświadczasz przemocy ekonomicznej? Co możesz zrobić? 

fot. Materiały prasowe 

Najważniejsze to uświadomienie sobie problemu. Zrozumienie, że jest się w relacji przemocowej, która w żadnym wypadku nie jest normalnością. Co jeszcze warto zrobić?
  • Dokumentuj przejawy przemocy. Wszystkie notatki, wspomnienia, nagrania czy dokumenty przydadzą się, gdy zechcesz skierować sprawę do sądu. 
  • Porozmawiaj z najbliższymi, którym możesz zaufać. 
  • Dobrze, jeśli zgłosisz ten rodzaj przemocy na policję. 
  • Poszukaj instytucji/organizacji, która będzie w stanie pomóc. Dobrym kontaktem jest fundacja Feminoteka. Wystarczy zadzwonić. Telefon nic nie kosztuje, nie oznacza też zgłoszenia sprawy do sądu. Rozmowa ma na celu udzielenie wsparcia, pomocy i porady. Konsultacje są czynne od godz. 11:00 do 19:00, od poniedziałku do piątku. Telefon to 888 88 33 88.

Celowe uzależnienie finansowe, wydzielanie, kontrolowanie, nadmierne krytykowanie wydatków to przejawy przemocy. Niestety wciąż wiele osób, które doświadczają agresywnych, upokarzających zachowań w tym obszarze, nie wie, że ma prawo i może zwrócić się o pomoc. Poprzez naszą kampanię i działania edukacyjne chcemy to zmienić – mówi Joanna Piotrowska, prezeska fundacji Feminoteka.

 

Avon Kontra Przemoc 

fot. Materiały prasowe

Tegoroczna edycja kampanii Avon Kontra Przemoc – realizowana w ramach międzynarodowej akcji 16 Dni Przeciw Przemocy ze względu na Płeć – ma na celu edukowanie kobiet i mężczyzn na temat przemocy ekonomicznej.
 
Marka wystawia opresyjnym partnerom „Rachunek przemocy”, a osobom, które jej doświadczają, oferuje pomoc poprzez aplikację Avon Alert - pierwszą, uruchomioną w 2019 roku przeciwprzemocową aplikację dla osób doświadczających przemocy. Od początku jej istnienia skorzystało z niej 50 tys. osób. To bezpłatna i profesjonalna pomoc oraz mnóstwo materiałów edukacyjnych. 
 

Zwracamy uwagę na problem przemocy ekonomicznej ze względu na to, jak mało się o niej mówi i jak nieświadome jej istnienia jest społeczeństwo. To kolejny krok w ramach naszych regularnych działań na rzecz pomocy osobom dotkniętym przemocą. W ich kontekście i z okazji naszych 135. urodzin, przewidujemy także przekazanie w ciągu najbliższego roku 1,35 mln dolarów (globalnie) na wsparcie organizacji pożytku publicznego, pomagającym kobietom w walce z tym niesprawiedliwym zjawiskiem. Nie zapominamy także o naszych pracownikach. W ubiegłym roku wprowadziliśmy procedurę postępowania w przypadku przemocy zwaną Protokołem GBV, dzięki której osoby w trudnej sytuacji mogą skorzystać ze wsparcia Ambasadora ds. Przemocy lub otrzymać dodatkowy urlop – mówi Agnieszka Isa, Dyrektor Generalna w Avon Cosmetics Polska. 

fot. Materiały prasowe 
 
 
 
1. Instytut Spraw Publicznych (2015).
2.  Raport „Ogólnopolska diagnoza przemocy w rodzinie”, przeprowadzony przez Kantar Polska dla Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w 2019 r.
 
Materiał powstał z udziałem marki Avon. 
 
Tagi: przemoc, Avon