„Mam mnóstwo pieniędzy, ale nie dzielę się nimi z dziećmi. Są dorośli, więc niech się uczą, że życie to nie bajka”
„Mówią: Tato, przecież cię stać. A ja patrzę na nich i myślę – może i mnie stać, ale dlaczego miałbym to robić? Kto mnie kiedyś wspierał? Kto mi coś dał? Dorobiliśmy się? Nie. Ja się dorobiłem. Oni mieli dach nad głową i szansę. To wystarczy. Chcesz czegoś więcej? Zasuwaj, jak twój ojciec”.
Mam troje dzieci. Dorosłe, zdrowe, wykształcone. Każde z nich poszło swoją drogą, choć nie zawsze rozumiałem ich wybory. Mówią o mnie, że jestem zimny, zgorzkniały, że mam serce z kamienia. Nie wiedzą, jak wyglądała moja młodość – ile razy musiałem walczyć o byt, jak często jadłem chleb z cukrem, żeby przetrwać dzień. Dziś mam pieniądze, więcej niż mógłbym kiedykolwiek potrzebować. Dom pod miastem, kilka nieruchomości, inwestycje. Dzieci uważają, że powinienem im pomóc, podzielić się majątkiem. A ja uważam, że to właśnie przez brak pomocy będą silniejsze. Życie to nie bajka. Niech się uczą. Jak ja kiedyś. Kiedyś byłem nikim Pamiętam, jak spałem w jednym pokoju z trójką rodzeństwa, a nasza matka paliła w piecu kartonami z pobliskiego sklepu. Ojciec uciekł, zanim skończyłem dziesięć lat. Miałem żal, ale nie płakałem. Wstydziłem się biedy. W szkole siedziałem cicho, żeby nikt nie zapytał, czemu codziennie noszę te same spodnie. Po lekcjach pracowałem u rzeźnika, potem na budowie, zbierałem złom. Wszystko, by w domu było choć trochę lżej. I przysięgałem sobie jedno – że nigdy nie będę biedny. Nie dostałem nic od życia za darmo. Nie było stypendiów, nikt nie dopłacał do czynszu, nie pożyczali mi na start. Pracowałem i oszczędzałem, kiedy moi znajomi chodzili na piwo. Zamiast wakacji – nadgodziny. Zamiast prezentów – inwestycje. W wieku trzydziestu lat miałem już swoją pierwszą kawalerkę na wynajem, kilka kontaktów i głowę pełną planów. To była samotna droga. Nie było miło, nie było lekko, ale udało się. Nie zamierzam teraz pozwolić, żeby moje dzieci przeszły ją na skróty. Mają więcej niż ja kiedykolwiek miałem w ich wieku. Jeśli chcą coś osiągnąć, niech wezmą się do pracy. Tak jak ja kiedyś. Dorobiłem się sam Ich matka mówiła, że przesadzam. Że dzieciom trzeba dać ciepło, wsparcie, zabezpieczenie. Że nie każdy musi mieć trudne dzieciństwo, żeby coś w życiu osiągnąć. Słuchałem, ale robiłem swoje. Pracowałem po dwanaście godzin, potem jeszcze na boku. Zamiast rodzinnych wakacji – remonty mieszkań, nowe inwestycje. Rodzina miała co jeść, dzieci miały podręczniki, ubrania i własne pokoje. Nie żyli w luksusie, ale nie brakowało im niczego. Dorobiliśmy się, owszem. Ale to ja wstawałem o piątej. To ja podpisywałem umowy, ja ryzykowałem. Kiedy firma była na granicy upadku, nie spałem po nocach, nie jadłem. Nikt z nich wtedy nie pytał, czy może pomóc. Teraz, gdy wszystko działa, kiedy konta puchną, nagle pojawia się oczekiwanie. Że powinienem coś dać, ułatwić start, kupić mieszkanie, sfinansować wesele. Mówią: „Tato, przecież cię stać”. A ja patrzę na nich i myślę – może i mnie stać, ale dlaczego miałbym to robić? Kto mnie kiedyś wspierał? Kto mi coś dał? Dorobiliśmy się? Nie. Ja się dorobiłem. Oni mieli dach nad głową i szansę. To wystarczy. Chcesz czegoś więcej? Zasuwaj, jak twój ojciec. Niech się uczą Syn najstarszy próbował kiedyś własnego biznesu. Po roku przyszedł do mnie z opuszczoną głową. Stracił oszczędności, miał długi. Powiedziałem mu wtedy: – Nikt nie mówił, że będzie łatwo. To była twoja decyzja, musisz ją udźwignąć. Zacisnął zęby, wyszedł. Nie odzywał się kilka miesięcy. Potem dowiedziałem się, że wyjechał za granicę, zaczął od zera. Teraz ma dobrze prosperującą firmę. Czy byłoby tak, gdybym wtedy dał mu pieniądze? Nie sądzę. Środkowy syn studiował długo, zmieniał kierunki. W końcu się ustatkował, został nauczycielem. Mówi, że to jego pasja. Szanuję to. Choć zarabia mało, nie prosi o nic. Widocznie zrozumiał, że nie ma co liczyć na cud. Najmłodsza córka próbowała mnie rozmiękczyć. Łzy, wyrzuty, „czemu jesteś taki”, „czemu nie możesz być jak inni ojcowie”. Uśmiechnąłem się tylko. – Bo nie jestem jak inni ojcowie. Niektórzy myślą, że jestem bezduszny. Ja uważam, że daję im coś więcej niż pieniądze – odporność. Jeśli teraz nauczą się, że świat niczego nie daje za darmo, będą gotowi na wszystko. Pretensje i wyciągnięte ręce Z czasem zaczęli mówić coraz śmielej. Najpierw delikatne aluzje, potem coraz bardziej bezpośrednio. – Tato, wszyscy moi znajomi dostali coś od rodziców. Mieszkania, auta, wkład własny na kredyt. A ja? Ciągle wynajmuję klitkę, zarabiam ledwo na życie. – Tato, ty nawet nie wiesz, ile kosztuje teraz żłobek. Gdybyś mógł chociaż trochę pomóc... – Tato, przecież nie zabierzesz tych pieniędzy do grobu. Słuchałem. Nie reagowałem. Czasem w milczeniu wychodziłem z pokoju. Innym razem odpowiadałem spokojnie: – Skoro wiedzieliście, że jestem surowy, to czemu teraz się dziwicie? Ich matka zmarła kilka lat temu. Była mostem między nami. Często powtarzała, że jeszcze będę żałował, że tak się od nich oddzieliłem. Może miała rację. Może. Nie chodzi o to, że ich nie kocham. Kocham. Ale moje uczucie nie wyraża się w przelewach. Dzieciństwo mieli spokojne, bezpieczne. Nigdy nie doświadczyli głodu, zimna, przemocy. To już i tak więcej niż ja miałem. Czy oczekuję wdzięczności? Nie. Oczekuję zrozumienia. Choć wiem, że się go raczej nie doczekam. Samotność w luksusie Mój dom jest cichy. Za cichy. Wielki salon, miękka kanapa, widok na ogród – wszystko urządzone ze smakiem. Czasem siedzę tam sam, z lampką wina, i słucham zegara. Tylko on mi odpowiada. Dzieci rzadko dzwonią. Wpadają od święta, coraz rzadziej. Rozmowy są krótkie, chłodne. Zauważam, jak szybko chcą wyjść. Nie wiem, kiedy ostatni raz któryś z nich zapytał, jak się czuję. Może dlatego, że z góry zakładają, że skoro mam pieniądze, to mam wszystko. Tak nie jest. Ostatnio jedna z sąsiadek, wdowa, powiedziała coś, co mnie zastanowiło. – Ludzie, którzy mają wszystko, często mają też największą pustkę. Nie odpowiedziałem. Nie umiałem. Nie chcę się nad sobą użalać. Dokonałem wyborów i ponoszę ich konsekwencje. Czy są bolesne? Tak. Czy bym coś zmienił? Nie wiem. Być może gdybym dał im trochę więcej ciepła, zamiast tej twardej lekcji życia, nasze relacje wyglądałyby inaczej. Może. Ale wtedy nie byliby tymi ludźmi, którymi są dzisiaj. Silni, samodzielni, niepokorni. W tym jest moja duma. I samotność. Nie każdy bogacz jest szczęśliwy Dziś mam siedemdziesiąt dwa lata. Na koncie więcej, niż kiedykolwiek śniłem. Trzy samochody, cztery mieszkania na wynajem, działka nad jeziorem. A mimo to czuję się, jakbym czegoś nie miał. Czegoś, czego nie da się kupić. Nie potrafię już zbliżyć się do własnych dzieci. Wiem, że patrzą na mnie z dystansem. Że boją się mnie prosić, że już przestali wierzyć, że coś się zmieni. Dla nich jestem starym sknerą, który kocha swoje pieniądze bardziej niż rodzinę. Może tak to wygląda z zewnątrz. Może naprawdę za bardzo skupiłem się na „przetrwaniu”, nawet kiedy już dawno nie było potrzeby walczyć. Czasem chciałbym się cofnąć. Nie po to, żeby im dać więcej pieniędzy. Tylko więcej siebie. Więcej rozmów, więcej zrozumienia, mniej krytyki. Ale nie umiałem. Teraz już nie wiem, czy oni w ogóle chcieliby mnie jeszcze słuchać. Zostawiam testament. Nie z zemsty. Z rozsądku. Większość majątku pójdzie na fundację wspierającą młodych ludzi z trudnych rodzin. Niech chociaż oni mają łatwiej, skoro moim dzieciom nie potrafiłem dać nic poza twardą szkołą życia. Edward, 69 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Siostrze wydawało się, że może rządzić jak królowa. Babcia jednym zdaniem szybko sprowadziła ją na ziemię” „Teściowa rządziła się jak królowa. Zamiast słuchać jej rozkazów, z satysfakcją obaliłam ją z tronu” „Wyszłam za mąż tylko dla pieniędzy. Dopiero po latach zrozumiałam, że gruby portfel nie zastąpi mi prawdziwej miłości”
„Dzień Babci spędziłam samotnie, bo wnuczka kocha mnie tylko, gdy mam pieniądze. Płakałam przez cały tydzień”
„Od rana sprzątałam mieszkanie jak na wizytę królowej. Upiekłam jej ulubiony jabłecznik z cynamonem. Wystawiłam na stół zdjęcie, które zrobiłam nam, gdy miała czternaście lat i obie śmiałyśmy się tak, że aż łzy leciały. Obrus – biały, ten najlepszy. Kwiaty w wazonie. Włożyłam nową sukienkę. Tylko jej nie było. Wpatrywałam się w zegar. Herbata dawno wystygła. Nikt nie zadzwonił do drzwi”.
Nie mam wielu świąt, na które czekam, ale Dzień Babci... Dzień Babci to mój dzień. Jeden jedyny, w którym naprawdę czuję, że jestem komuś potrzebna. – Lena na pewno przyjdzie – powiedziałam sąsiadce na klatce, uśmiechając się z przekonaniem. – Zawsze przychodzi. Lena, moja wnuczka. Siedemnaście lat, ale jeszcze niedawno tuliła się do mnie na kanapie, prosiła o bajkę i wypijała kakao do ostatniej kropelki. Zawsze mówiła, że najlepiej pachnę na świecie. Od rana sprzątałam mieszkanie jak na wizytę królowej. Upiekłam jej ulubiony jabłecznik z cynamonem. Wystawiłam na stół zdjęcie, które zrobiłam nam, gdy miała czternaście lat i obie śmiałyśmy się tak, że aż łzy leciały. Obrus – biały, ten najlepszy. Kwiaty w wazonie. Włożyłam nową sukienkę. Tylko jej nie było. Wpatrywałam się w zegar. Herbata dawno wystygła. Nikt nie zadzwonił do drzwi. I wtedy zadzwoniłam ja. Nie mogłam się doczekać Zegar w kuchni cykał coraz głośniej. Piętnaście po czwartej. Lena czasem przychodziła po lekcjach, koło trzeciej. Może coś się przedłużyło? Może autobus nie przyjechał? Albo korepetycje... Tak, może Marta kazała jej zostać dłużej. Chodziłam z pokoju do pokoju, zaglądając co chwilę przez okno. Na talerzyku kawałek jabłecznika już stwardniał. Przeniosłam go do kuchni, po czym zaraz wróciłam i położyłam nowy. Ten świeższy. Na wypadek, gdyby się pojawiła. – Marta, dzień dobry... tylko chciałam zapytać, czy Lena dobrze się czuje? Bo tak... myślałam, że wpadnie dzisiaj, skoro jest Dzień Babci. W słuchawce cisza. I ten ton głosu mojej córki – zmęczony, zniecierpliwiony. – Lena nie przyjdzie – powiedziała cicho. – Powiedziała, że nie lubi jak pachnie u ciebie w mieszkaniu. Zamarłam. – Co powiedziałaś? – Że nie lubi tego... zapachu. Mamo, nie bierz tego do siebie, to nie... – westchnęła – dzieci są teraz inne. Nie pamiętam, co odpowiedziałam. Chyba nic. Ręce mi się trzęsły, jakby to nie słowa mnie zraniły, tylko ktoś rzucił we mnie kamieniem. Usiadłam przy stole. Talerz z ciastem przede mną, obok zdjęcie Leny. Uśmiechnięta, przytulona do mnie. Jakie to okrutne. Rozpłakałam się. Było mi bardzo przykro Przez kolejne dni chodziłam po mieszkaniu jak cień. Nie gotowałam, nie myłam się, nawet nie wietrzyłam. Siedziałam w szlafroku, otulona ciszą, która dudniła w uszach głośniej niż hałas świata za oknem. Zapach starego człowieka. Słowa wbijały się we mnie codziennie, jak szpilki. Najpierw nie rozumiałam. Potem zaczęłam się wąchać. Dosłownie. Szalik, który noszę od lat. Kołnierz płaszcza. Poduszka. Czy to jest ten zapach? Czy tak pachnie samotność? Starzenie się? W łazience szorowałam ciało gąbką, jakby można było zmyć z siebie lata. Mydło o zapachu konwalii, potem cytrynowy płyn do płukania, potem octem wypłukałam ubrania – wyczytałam w internecie, że zabija zapach. Jakikolwiek. Kiedy zadzwonił telefon, nie odebrałam. Dopiero po czterech próbach zobaczyłam, że to Piotr. Mój syn. – Mamusiu? – zapytał. – Wszystko dobrze? – Tak, tak, kochanie – skłamałam. – Lena była... tak się cieszyła... Zamknęłam oczy, bo sama siebie nie poznawałam. – Mamo... nie musisz kłamać – zawahał się. – Marta mówiła, że Lena jednak nie przyszła. Zamilkłam. – Pogadamy przy kawie, przyjadę – powiedział tylko. A ja znów rozpłakałam się jak dziecko. To było okrutne Zebrałam się dopiero po tygodniu. Z trudem, ale zadzwoniłam. – Marta... musimy porozmawiać. Westchnęła. Ten dźwięk – obojętny, zniecierpliwiony – zabolał mnie bardziej niż Lena tamtego dnia. – Mamo, wiem, że jesteś rozczarowana. Ale Lena ma prawo do swoich uczuć. – Do swoich uczuć? – powtórzyłam powoli. – A ja? Ja nie mam prawa do żadnych? – Ona jest wrażliwa, to pokolenie tak ma – dodała ciszej. – Starości – powtórzyłam, śmiejąc się gorzko. – Czyli mnie. – To tylko jeden dzień. – Jeden dzień? – wybuchłam. – To był mój dzień! Ten jeden jedyny w roku, na który czekam cały czas! Zamilkła. – Pamiętasz, jak ty miałaś siedemnaście lat i cię zabolało, że ojciec nie przyszedł na twoje przedstawienie? Powiedziałaś mi wtedy, że to był „tylko jeden dzień”, ale bolało. Pamiętasz? – To co innego... – warknęła. – On mnie wtedy zawiódł jako ojciec. A Lena po prostu... nie przyszła. Zacisnęłam palce na telefonie. – Bo ją odstręcza zapach? – Przestań dramatyzować, błagam. – Nie nauczyłaś jej szacunku – powiedziałam cicho. – Ani ciebie, ani jej już nie obchodzę. I się rozłączyłam. Wyżaliłam się synowi Piotr przyszedł bez zapowiedzi, z paczką moich ulubionych ciastek i tulipanami, jakbym miała urodziny. – Wiesz, że nie trzeba było – mruknęłam, ale gdy mnie objął, ramiona same opadły mu na plecy. Przytuliłam się, jak dziecko. Usiedliśmy w kuchni. Zaparzyłam herbatę, choć ręce mi się trzęsły. – Powiesz mi, co się stało? – zapytał cicho. Spojrzałam na niego, na te jego dobre oczy, takie same jak miał mój Władek. I nagle wszystko się ze mnie rozpadło. Musiałam zrzucić z siebie ten ciężar. – Zapach starego mieszkania – powiedziałam prawie szeptem. – Powiedziała, że dlatego nie przyszła. Piotr zamarł. – Ona to naprawdę powiedziała? – A co? Myślisz, że sobie wymyśliłam, bo już mi się miesza w głowie? – Mamusiu, nie mów tak – pochylił się i ujął moją dłoń. – To okrutne, nie powinna była tego powiedzieć. I Marta nie powinna była na to pozwolić. Przepraszam cię za nie. – Nie tłumacz ich. To nie twoja wina. – Ale mnie obchodzi. Zawsze. I wiesz co? – uśmiechnął się smutno – dla to pachniesz jak dom. Jak ciepłe mleko i koc, jak dzieciństwo. I chcę, żebyś to wiedziała. Zacisnęłam usta, ale łzy popłynęły. I nie wstydziłam się już płakać. – Porozmawiam z nimi – dodał. – Ale nawet jeśli nic się nie zmieni, ja jestem. I będę. Potrzebowałam tych słów bardziej, niż umiałam przyznać. Nie będę żebrać o uwagę Nie pisałam do Leny. Nie dzwoniłam. Nie potrafiłam. Ale też... nie chciałam już błagać o miłość. Siedziałam całe dnie w fotelu pod oknem, patrząc, jak dzieci na podwórku rzucają się śnieżkami. Miałam kiedyś swoją dziewczynkę. Też tak biegała, z czerwonym nosem, wołała: „Babciu, patrz!”. A ja patrzyłam. I byłam najważniejsza na świecie. Teraz byłam tylko starą babą, która pachnie dziwnie. Zaczęłam zauważać ludzi takich jak ja – na przystanku, w kolejce w aptece, zgarbionych, cichych. Ile z nich czeka na telefon, który nie dzwoni? Na uścisk, który nie nadchodzi? Zrozumiałam coś ważnego. Że ta rana wcale nie boli tylko dlatego, że Lena mnie odrzuciła. Boli, bo ja sama zapomniałam, że mam prawo nie zgadzać się na to, żeby mnie raniono. Pewnego dnia przyniosłam z piwnicy stare pudło z koralikami, włóczkami, guzikami. Włączyłam radio i zaczęłam dziergać szalik. Nawet nie wiedziałam dla kogo. Może dla siebie. Może dla dziecka sąsiadów. Tego dnia nie płakałam. Nawet gdy spojrzałam na zdjęcie Leny. Janina, 75 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „W Dzień Babci czekałam na telefon od wnuczki. Przyszedł SMS, który doprowadził mnie do płaczu” „Wnuczka przysłała mi tylko list na Dzień Babci. Po przeczytaniu łzy lały mi się strumieniem” „W Dzień Babci wnuki wpadają do mnie jak do baru szybkiej obsługi. Jedzą sernik w pośpiechu i tyle je widziałam”
„Córka przyniosła niespodziankę ze studniówki. Teraz będzie zmieniać pampersy, a ja zacznę obchodzić Dzień Babci”
„Pewnego dnia zostawiła plecak w kuchni. Wypadło z niego opakowanie po teście ciążowym. Puste. Serce mi stanęło. Wzięłam je do ręki i poszłam do jej pokoju. Siedziała na łóżku, wpatrzona w ekran telefonu. Kiedy weszłam, spojrzała na mnie i zamarła. Nie musiała nic mówić. Ja już wiedziałam”.
Zawsze myślałam, że najgorszy ból matki to choroba dziecka. Że nic nie boli bardziej niż patrzeć na cierpienie własnego dziecka. Okazało się, że są inne rodzaje bólu – ciche, duszne, takie, które wchodzą pod skórę i zostają na długo. Moja córka wróciła ze studniówki uśmiechnięta, rozmarzona, z błyskiem w oku. Jeszcze wtedy nie wiedziałam, że tamtej nocy wszystko się zmieniło. Że zamiast przygotowań do matury, będziemy razem uczyć się, jak przewijać noworodka. A ja – choć już byłam matką – musiałam nauczyć się nią być od nowa. Inaczej. Inaczej niż planowałam. Czułam lekki niepokój Kiedy przyniosła ją do domu, aż się we mnie zagotowało. Bordowa, obcisła, z rozcięciem tak wysokim, że bałam się, czy w ogóle da się w niej usiąść. – Nie możesz jej zwrócić? – zapytałam, starając się mówić spokojnie, choć w środku już krzyczałam. – Mamo, to studniówka, nie pogrzeb! Wszystkie dziewczyny będą miały podobne – odpowiedziała, przewracając oczami. Zawsze była uparta. Miała osiemnaście lat i cały świat u swoich stóp. Mówiła, że po maturze wyjedzie, będzie studiować psychologię, wynajmie mieszkanie z Izą, znajdzie pracę. I ja naprawdę wierzyłam, że tak będzie. Dobrze się uczyła, miała ambicje, marzenia. A jednak coś nie dawało mi spokoju, kiedy patrzyłam na nią w tej sukience. Jakby przeczucie, że ten wieczór nie skończy się tak, jak powinien. Na zdjęciach wyglądała pięknie. Dorośle. Uśmiechnięta, otoczona koleżankami, z tym chłopakiem… Rafał, tak miał na imię. Nie znałam go dobrze. Był starszy, z innej szkoły, przystojny. Ufałam jej, choć nie do końca jemu. Pamiętam, jak wróciła nad ranem, zmęczona, ale szczęśliwa. Powiedziała tylko: – Było idealnie. Wtedy jeszcze nie wiedziałam, co tak naprawdę wyniosła z tej nocy. Coś było nie tak Zaczęło się kilka tygodni później. Najpierw rano, w łazience – po śniadaniu czuła się źle i mówiła, że to pewnie coś, co zjadła dzień wcześniej. Potem już codziennie słyszałam szuranie drzwi, odgłos kranu i suchy kaszel. – To pewnie chwilowa niedyspozycja, chodzi coś po szkole – mówiła. – Dużo stresu, próbne matury, wiesz... Znałam ją. Wiedziałam, kiedy kłamała. I wiedziałam też, że coś jest nie tak. Ale nie dopuszczałam tej myśli do siebie. Przecież to niemożliwe. Moje dziecko jest mądre, odpowiedzialne. Zaczęła chodzić zamyślona, wiecznie zmęczona, przewracała się z boku na bok, nie jadła prawie nic. Gdy spytałam, czy wszystko w porządku, tylko kiwnęła głową i wymamrotała, że to nic. Że sobie poradzi, że to tylko chwilowe. Pewnego dnia zostawiła plecak w kuchni. Wypadło z niego coś, co uderzyło mnie jak cegła – opakowanie po teście ciążowym. Puste. Serce mi stanęło. Wzięłam je do ręki jak dowód zbrodni i poszłam do jej pokoju. Siedziała na łóżku, wpatrzona w ekran telefonu. Kiedy weszłam, spojrzała na mnie i zamarła. Nie musiała nic mówić. Ja już wiedziałam. Nie mogłam w to uwierzyć – Od kiedy o tym wiesz? – zapytałam cicho, trzymając opakowanie w dłoni. Nie odpowiedziała od razu. Odwróciła wzrok, wbiła go gdzieś w podłogę. – Tydzień. Może trochę więcej – wyszeptała w końcu. Zamknęłam oczy, próbując nie wybuchnąć. Nie krzyknąć. Nie zadać tysiąca pytań naraz. Wszystko we mnie krzyczało: „Dlaczego nie przyszłaś od razu? Dlaczego nie powiedziałaś?”. Ale wiedziałam, że jak zacznę, to już nie przestanę. – Kto to jest? – spytałam tylko. – Rafał – odpowiedziała. – Ten ze studniówki. Nie znałam go dobrze. Widziałam go może raz, dwa. Był starszy, miły, zawsze zadowolony z siebie. A teraz? Nie odbierał telefonu. Córka wysyłała mu wiadomości, których nawet nie otwierał. Zostawił ją samą, a ona udawała twardą. Przestała płakać po dwóch dniach. Potem tylko chodziła po domu jak cień. Nie mówiła nic. Ani o szkole, ani o planach. Tylko patrzyła w sufit i głaskała się po brzuchu. Dwie kreski. Dwie cholerne kreski. I dziecko, które w niej rosło, kiedy ja jeszcze liczyłam na to, że to tylko grypa. Musiałam zacząć działać Stała w kuchni z tym swoim spokojem, który nie pasował do sytuacji. Jakby już się pogodziła, jakby to wszystko było z góry przesądzone. – Poradzę sobie – powiedziała nagle. – Wiem, co myślisz, ale... stało się. Zaniemówiłam. Miałam tysiąc myśli, a żadna nie nadawała się do wypowiedzenia na głos. Byłam zła, przerażona, zawiedziona. I kompletnie bezsilna. – Wiesz, co to znaczy? – zapytałam ostro. – Ty masz osiemnaście lat, matury za kilka miesięcy, a ty... – Mamo, wiem – przerwała mi. – Ty myślisz, że nie wiem, ale ja... naprawdę wiem. I wtedy spojrzałam na nią inaczej i zobaczyłam w niej kogoś innego. Nie moją małą dziewczynkę, nie moją ambitną licealistkę. Tylko kobietę. Przerażoną, niedoświadczoną, ale kobietę. Z brzuchem, który dopiero miał się zaokrąglić, i oczami, które nie prosiły o zgodę – tylko o wsparcie. Nie poznałam jej. Nie znałam wcześniej tej wersji mojej córki. Wieczorem płakałam w łazience, dusząc krzyk w ręcznik. Nie chciałam panikować w jej obecności. Nigdy przy niej. A potem zaczęłam szukać lekarza. Nie mówiłam, że się zgadzam. Nie mówiłam, że wybaczam. Po prostu... zaczęłam działać. Zostałyśmy same Rafał przyszedł tydzień po tym, jak mu powiedziała. W końcu. Myślałam, że może coś zrozumiał, może się przestraszył, ale się ogarnie. Miał dziewiętnaście lat, nie był już dzieckiem. Siedział przy stole jak gość, który przyszedł z kurtuazji, nie z powodu poczucia odpowiedzialności. – Wiem, że to poważna sprawa – zaczął, patrząc gdzieś ponad moją głową. – Ale ja… ja nie jestem gotowy. Córka siedziała obok, spięta, milcząca. Tylko jej palce nerwowo skubały rękaw swetra. – To nie jest pytanie o gotowość – powiedziałam mu chłodno. – To się już wydarzyło. – Wiem. Ale... ja mam swoje plany. Nie mogę tak wszystkiego rzucić. – Ona też miała plany – odparłam. – Teraz ma inne. Wyszedł po trzydziestu minutach. Nie podniósł na nią wzroku ani razu. A ona? Nie uroniła ani jednej łzy. Dopiero kiedy drzwi się zamknęły, odwróciła się do mnie i wyszeptała: – Lepiej teraz niż później. Miała rację. Potem już się nie odezwał. Ani słowa, ani odwiedzin. Jakby go nigdy nie było. Zostałyśmy same, ale nie do końca. Bo przecież w niej rosło nowe życie. Razem dajemy radę Urodziła w sierpniu. W duszny, ciężki dzień, kiedy powietrze stało w miejscu, a ja, mimo że to nie ja rodziłam, nie mogłam złapać oddechu. Trzymałam jej dłoń, patrzyłam, jak walczy z bólem, i nie wierzyłam, że to się naprawdę dzieje. Moje dziecko – rodzi dziecko. Kiedy położono jej na piersi małą dziewczynkę, rozpłakała się. I wtedy zrozumiałam, że wszystko już jest inaczej. Że ona nigdy nie wróci do swojej szkoły, nie będzie już tą samą osobą. Że już zawsze będzie kimś więcej. Była cicha, skupiona. Dojrzała. Zaczęłyśmy wszystko od nowa. Ja musiałam znów nauczyć się, jak się wstaje w nocy, jak karmi się butelką, jak się wyparza smoczki. Ale przede wszystkim musiałam nauczyć się być matką dla matki. A potem przyszedł styczeń i Dzień Babci. Święto, które zawsze kojarzyło mi się z laurkami w przedszkolu, z herbatą u mojej mamy i z dziecięcym recytowaniem wierszyków. Tyle że tym razem to ja miałam być babcią. Za wcześnie, za szybko, w środku życia. Córka podała mi kartkę z odciskiem maleńkiej dłoni. Pod spodem było napisane: „dla babci”. Patrzyłam na tę kartkę długo. W gardle miałam ścisk, bo w jednym momencie poczułam dwa przeciwne uczucia. Miłość do tej małej, która pachniała mlekiem i mydłem, i żałobę po tym, że moja córka nie powinna jeszcze uczyć się macierzyństwa. Pomagam jej codziennie. Czasem się kłócimy, czasem płaczemy razem. Ale dajemy radę. Nie tak miało wyglądać jej życie. Nie tak miało wyglądać moje. A jednak – jest w tym coś pięknego. Bo gdy moja córka została matką, ja też znów się nią stałam. Inaczej, mocniej. Ale przede wszystkim zostałam babcią. Ewa, 41 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Rodzina traktowała babcię jak świętą, ale ona nie była aniołem. Na Dzień Babci nie zapalę nawet świeczki na jej grobie” „Po przyjeździe na rodzinne ferie nad morzem przeżyliśmy szok. Miał być kominek i luksus, a przywitał nas grzyb i ziąb” „Teściowa rządziła się jak królowa. Zamiast słuchać jej rozkazów, z satysfakcją obaliłam ją z tronu”
„W Dzień Babci i Dziadka nikt nie zapukał do moich drzwi. Wnuki wiedziały, że listonosz z emeryturą jeszcze nie dotarł”
„Wzięłam telefon, wybrałam numer do Kasi. Przez chwilę zawahałam się – wiedziałam, że rozmowa nie będzie łatwa. Ale może choć się dowiem, co u dzieci. Może powie, że zapomnieli tylko przez przypadek”.
Mam troje wnuków i jedno mieszkanie, w którym ostatnio najczęściej słychać tylko tykanie zegara. Kiedyś byłam nauczycielką polskiego. Dzisiaj jestem emerytką, babcią, wdową. Nie narzekam – mam dach nad głową, jeszcze zdrowie dopisuje, choć samotność potrafi bardziej zaboleć niż reumatyzm. Dzień Babci zawsze był dla mnie ważny. Przez lata znaczył coś więcej niż tylko laurki i róże z kiosku. To były te krótkie chwile, kiedy czułam, że jestem naprawdę potrzebna. Gdy Natalka wbiegała z przedszkola z plastelinowym sercem, Mateusz recytował z pamięci wierszyk, a mały Kuba całował mnie w oba policzki, aż się śmiałam, że za chwilę mi je wyliże. Kiedyś ich miłość nie miała ceny. Teraz... wszystko ma swoją cenę. Dziś upiekłam sernik. Postawiłam cztery filiżanki – trzy dla wnuków, jedną dla siebie. Stół nakryłam haftowanym obrusem, tym samym, co zawsze. Czekałam. Jeszcze rano wierzyłam, że ktoś zapuka, zadzwoni, przytuli. Ale minęło południe, potem trzynasta, czternasta… Nikt nie przyszedł. Czekałam na wizytę wnuków – Może korki są? – mruknęłam, gładząc dłonią obrus. – Albo coś im nagle wypadło... Nawet kot mnie nie słuchał. Spał zwinięty w kłębek na fotelu, jakby chciał mi pokazać, że nic się dzisiaj nie wydarzy. Sernik stał nienaruszony. Świeczka, którą zapaliłam dla klimatu, wypaliła się już do połowy. W telewizji leciał jakiś program, gdzie młoda dziennikarka z przesadnym entuzjazmem pytała starszą panią, jaką babcią warto być. Wyłączyłam. Wzięłam telefon do ręki. Przesunęłam palcem w górę, przeglądając ostatnie wiadomości. I tam – z 12 stycznia, od Mateusza: „Babciu, masz może stówkę? Brakuje mi do czynszu za akademik. Oddam po wypłacie, serio” Odda, jasne. Jak zawsze. Przelałam mu pieniądze bez słowa. Nie dlatego, że mogłam. Dlatego, że się łudziłam. Że może jak pomogę, to się odezwie. Przyjedzie. Przytuli. Powie „dziękuję”. Ale minął tydzień i nie napisał już nic. Ani "jak się czujesz", ani "co u ciebie". Tylko cisza. Usiadłam przy stole, wpatrzona w cztery filiżanki. Wnuczki zawsze lubiły tę z niebieskim kwiatkiem – mówiły, że wygląda jak z bajki. Dzisiaj wszystkie wyglądają jak rekwizyty z teatru, w którym nikt nie gra. Spojrzałam na zdjęcie męża stojące na komodzie. – Staszek… A pamiętasz, jak Natalka kiedyś narysowała mnie z aureolą? – uśmiechnęłam się smutno. – A teraz? Teraz nawet się nie odezwą. Nie płakłam, ale zrobiło mi się przykro. Zegar wybił piętnastą. Nadal nic. Byłam zła – No to zadzwonię, co mi szkodzi – powiedziałam do siebie, choć nikt nie słuchał. Wzięłam telefon, wybrałam numer do Kasi. Przez chwilę zawahałam się – wiedziałam, że rozmowa nie będzie łatwa. Ale może choć się dowiem, co u dzieci. Może powie, że zapomnieli tylko przez przypadek. – Halo? – odebrała szybko, po dwóch sygnałach. – Cześć, Kasiu… nie przeszkadzam? – Nie, tylko robię obiad. Co tam, mamo? – A tak… chciałam zapytać, czy… czy może dzieci o mnie dziś pamiętały. Po drugiej stronie zapadła krótka cisza. Taka, co mówi więcej niż słowa. – Mamo… dużo się dzieje. Natalka miała dziś kolokwium, Mateusz jakiś projekt kończy, Kuba się przeziębił. No wiesz… taki dzień. – Taki dzień? – uniosłam brwi. – Dzień Babci jest dzisiaj. Zapomnieli? – Mamo, no proszę cię, nie rób scen… – Nie robię scen. Ja tylko pytam, czy moje wnuki jeszcze wiedzą, jak wyglądam – powiedziałam spokojnie, aż za spokojnie. – Każdy ma teraz swoje życie. Ty też kiedyś byłaś młoda, chyba rozumiesz… – Rozumiem. Tylko wtedy, jak byłam młoda, biegłam do babci z goździkiem, choćby się waliło i paliło. Znowu cisza. Ale ta była lodowata. – To chyba nie miejsce na takie porównania, mamo. Dzisiaj świat jest inny. – No właśnie – uśmiechnęłam się gorzko. – Teraz się tylko dzwoni, jak trzeba pieniędzy. – Oj mamo… – westchnęła. – Jak masz zamiar znowu narzekać, to może porozmawiamy później, dobrze? – Nie, nie dobrze – odpowiedziałam i rozłączyłam się. Dłoń mi drżała. Nie ze złości. Z tego, że znowu dałam się nabrać na nadzieję. Wnuki nie mają serca Wieczór zapadł cicho i nijako. Latarnia przed blokiem zaczęła migotać, jakby sama nie była pewna, czy jej się jeszcze chce świecić. Zaparzyłam sobie herbatę z malinami. Niby rozgrzewająca, ale nic nie pomagało. Zimno czułam nawet gdzieś w środku, głęboko. Kot przyszedł i wskoczył mi na kolana. Przynajmniej on o mnie myślał. Telefon zawibrował. „Natalka” – ekran rozświetlił się znajomym imieniem. Serce mi podskoczyło jak u głupiej nastolatki. „Babciu, mama mówiła, że może masz jakąś kasę, bo nam się lodówka zepsuła i nie mamy za co kupić nowej…” Zamarłam. Patrzyłam na te słowa i nie wierzyłam. Ani „cześć”, ani „wszystkiego najlepszego”. Tylko lodówka. I kasa. Oparłam się o stół. Nie odpisywałam od razu. Wzięłam głęboki oddech, jakby miało mi to pomóc nie rozpłakać się natychmiast. Po chwili napisałam: „Dzień Babci dziś jest, Natalko.” Odpowiedź przyszła po minucie. „Wiem, sorry, wszystkiego najlepszego! Wpadnę innym razem, ale serio, mamy teraz ciężko. Pożyczyłabyś? Oddam, przysięgam.” Oddacie. Jak zawsze. Jak Mateusz. Jak mama. Odłożyłam telefon. Nie odpisałam więcej. Nie miałam już siły. Na stole stał sernik. Nietknięty. Patrzyłam na niego i poczułam coś dziwnego. Nie złość. Nawet nie smutek. Tylko... pustkę. I wtedy popłakałam się naprawdę. Kiedy to się skończyło? Zostawiłam telefon na stole. Nawet nie spojrzałam, czy Natalka jeszcze coś napisała. Nie chciałam tego czytać. Nie chciałam znowu czuć, że jestem bankomatem. Usiadłam w fotelu i zamknęłam oczy. Obrazy same zaczęły przychodzić. Widziałam Natalkę, jak jeszcze jako malutka dziewczynka biegła w rajstopkach z oczkiem, trzymając w dłoni laurkę. Jej literki były koślawe, niektóre litery odbite z lusterka, ale serce narysowane czerwonym flamastrem zajmowało pół kartki. – Dla ciebie, babciu. Bo jesteś najlepsza – powiedziała wtedy i wskoczyła mi na kolana, brudząc mi bluzkę nutellą. Mateusz też był inny. Przynosił mi kasztany, które zbierał „dla ciebie, bo ładne jak ty, babciu”. A Kuba? Mały jeszcze był, ale potrafił przytulić się tak, że czułam, jakby nic się złego nie mogło zdarzyć na świecie. Kiedy to się skończyło? Kiedy przestali przyjeżdżać tak po prostu? Kiedy każde ich „kocham cię” stało się tylko wstępem do „masz może…?”? Podeszłam do szuflady w komodzie. Wiedziałam, że tam leżą. Listy, stare rysunki, zdjęcia z przedszkolnych występów. Wyjęłam jeden z nich – Natalka miała na nim żółtą koronę z brystolu i sztywno recytowała: „Babciu droga, babciu miła…”. Nie wiem, czy to ja się zmieniłam, czy oni. Ale wiem, że to boli. Dziś nikt nie przyszedł. Może już nie muszę czekać? Może czas przestać dawać się naciagać? Młodzi są roszczeniowi Następnego dnia poszłam do sklepu po chleb. Mróz szczypał w policzki, śnieg skrzypiał pod butami, a świat wydawał się zrobiony z papieru ściernego – wszystko chropowate, zbyt jasne, nieprzyjazne. W warzywniaku natknęłam się na panią Zofię z drugiego piętra. Zawsze nosi kapelusik, nawet zimą. Twierdzi, że kobieta musi mieć fason, choćby szła po cebulę. – Dzień dobry, Halinko – uśmiechnęła się do mnie i po chwili ściszyła głos. – A twoje wnuki były wczoraj? Pokręciłam głową. Krótko. Bez tłumaczeń. – U mnie też nie – westchnęła. – Za to wnuczka przysłała mi filmik z życzeniami. Takie teraz mają sposoby. Lepszy filmik niż nic, nie? – Chyba wolę „nic” niż filmik, który ktoś nagrał między przystankiem a siłownią – mruknęłam. – A wiesz, co moja druga wnuczka powiedziała ostatnio? Że mnie nie odwiedza, bo boi się zarazków. Ale jak potrzebowała kasy na samochód, to pierwsza była z kwiatami. Popatrzyłyśmy na siebie. I nagle… zrobiło mi się lżej. Nie dlatego, że jej też było źle. Tylko dlatego, że nie jestem jedyna. – Może to już taki czas, Zośka – powiedziałam cicho. – Teraz to my jesteśmy potrzebne tylko wtedy, gdy mają puste portfele. – Albo awarię lodówki – parsknęła śmiechem. Obie się zaśmiałyśmy. Gorzko, ale prawdziwie. Kupiłam chleb i wróciłam do domu bez poczucia winy. Bez tej znajomej kulki w brzuchu. Może już nie chcę być babcią od dawania kasy. Halina, 72 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „W Dzień Babci czekałam na telefon od wnuczki. Przyszedł SMS, który doprowadził mnie do płaczu” „Wnuczka przysłała mi tylko list na Dzień Babci. Po przeczytaniu łzy lały mi się strumieniem” „W Dzień Babci wnuki wpadają do mnie jak do baru szybkiej obsługi. Jedzą sernik w pośpiechu i tyle je widziałam”
„Chciałam zaradnego faceta, a trafiłam na lebiegę. Cieszę się, że chociaż jego ojciec potrafi o mnie dobrze zadbać”
„Z czasem przestałam mówić. Coraz więcej myślałam o tym, co by było, gdyby u mojego boku był ktoś inny. Ktoś, kto patrzyłby na mnie inaczej. Na przykład jego ojciec. Ten sam, który zawsze uśmiechał się ciepło i z troską zapraszał mnie do kuchni na herbatę po rodzinnych obiadach”.
Wyszłam za mąż, mając nadzieję na stabilność i dojrzałe partnerstwo. Mój wybór był przemyślany, choć pozbawiony wielkich uniesień – liczyłam, że z czasem uczucie przyjdzie. Nie potrzebowałam księcia z bajki, tylko faceta, który weźmie życie w swoje ręce i stanie się dla mnie wsparciem. Zamiast tego dostałam niedojrzałego chłopca, który więcej czasu spędzał przed ekranem niż ze mną. Długo tłumaczyłam sobie, że każdy związek ma swoje trudne momenty. Aż poznałam mężczyznę, który wiedział, czego chce. Ironią losu było to, że był ojcem mojego męża. Ślub z rozsądku Nie zakochałam się od pierwszego wejrzenia. To była relacja oparta na wzajemnym zrozumieniu, poczuciu bezpieczeństwa i... chłodnej kalkulacji. On był spokojny, poukładany, miał stałą pracę w rodzinnej firmie i marzył o żonie, która ugotuje obiad i nie będzie robić dram. Ja byłam po kilku burzliwych związkach i marzyłam o spokoju. Wydawało się, że możemy stworzyć stabilny dom. Przez chwilę naprawdę w to wierzyłam. Rodzina była zachwycona. Teściowie zapraszali nas na niedzielne obiady, a jego ojciec, pan Andrzej, zawsze patrzył na mnie z takim ciepłem, że czasem aż robiło mi się głupio. Wtedy jeszcze nie wiedziałam, że to spojrzenie zostanie ze mną na dłużej. Nasz ślub był skromny, ale ładny. Goście bawili się świetnie, my trochę mniej – mój świeżo poślubiony mąż zniknął z kolegami na dłużej, zostawiając mnie na sali z rodziną. Przymknęłam na to oko, bo przecież „to jego dzień”. Wtedy nie sądziłam, że ten wieczór tak dobrze pokaże, jak będzie wyglądać nasze małżeństwo. Ja w centrum, ale samotna. On obok, ale jakby gdzieś bardzo daleko. Chłopiec a nie mężczyzna Na początku jeszcze próbowałam go tłumaczyć. Mówiłam sobie, że może musi się wdrożyć w rolę męża, że każdy potrzebuje czasu. Tylko że czas mijał, a ja czułam się coraz bardziej samotna. On wracał z pracy, rzucał torbę w kąt i siadał do konsoli albo przeglądał memy na telefonie. Wieczory spędzał ze słuchawkami na uszach, ja – z książką lub serialem, udając, że mi to odpowiada. – Może byśmy gdzieś poszli w sobotę? – zaproponowałam kiedyś, siadając obok niego. – W sobotę? A, nie mogę. Z chłopakami mamy rajd w Warzone – odpowiedział, nawet na mnie nie patrząc. Nie chodziło o same wyjścia. Chodziło o to, że w ogóle nie chciał się postarać. Nie interesowało go, jak minął mi dzień, co czuję, czego mi brakuje. Był obecny fizycznie, ale emocjonalnie – jakby go nie było. Każda próba rozmowy kończyła się wzruszeniem ramion lub zbywającym „daj spokój”. Z czasem przestałam mówić. Coraz więcej myślałam o tym, co by było, gdyby u mojego boku był ktoś inny. Ktoś, kto patrzyłby na mnie inaczej. Na przykład jego ojciec. Ten sam, który zawsze uśmiechał się ciepło i z troską zapraszał mnie do kuchni na herbatę po rodzinnych obiadach. Pierwszy raz z teściem To wydarzyło się w zwyczajny wieczór, kiedy mój mąż znów został dłużej u kolegów. Pojechałam do teściów, oddać dokumenty, o które prosił jego ojciec. Drzwi otworzył mi w swetrze, z podwiniętymi rękawami, pachnący kawą i drewnem. W domu było cicho, zbyt cicho jak na moje rozedrgane myśli. – Zostaniesz na herbatę? – zapytał, a w jego głosie była uważność, której brakowało mi od miesięcy. Usiedliśmy w kuchni. Rozmawialiśmy o pracy, o pogodzie, o drobiazgach. W pewnym momencie zapytał, czy jestem szczęśliwa. To pytanie zawisło między nami jak ciężka zasłona. – Staram się – odpowiedziałam, unikając jego wzroku. Spojrzał na mnie inaczej, poważniej. Opowiedział, że widzi, jak gasnę, i że nikt nie powinien czuć się tak samotny w małżeństwie. Jego dłoń spoczęła na mojej, pewnie, bez pośpiechu. Nie cofnęłam jej. Serce biło mi szybko, a jednocześnie czułam spokój, którego dawno nie znałam. Pocałunek był krótki i pełen wahania, a jednak przesądził wszystko. Nie było w nim pośpiechu, raczej obietnica opieki. Wiedziałam, że przekraczam granicę, której nie da się cofnąć. Jednocześnie czułam, że ktoś wreszcie mnie widzi. Między dwoma mężczyznami Po tamtym wieczorze wróciłam do domu z drżącymi dłońmi i ściśniętym gardłem. Mój mąż nawet nie zauważył, że byłam spóźniona. Siedział w salonie z padem w ręku, śmiejąc się do mikrofonu. Przeszłam obok niego bez słowa. Czułam się winna, ale też... pierwszy raz od dawna – żywa. Romans z teściem nie zaczął się od razu. Przez kilka tygodni unikaliśmy siebie, choć każde spotkanie rodzinne było napięte od niewypowiedzianych spojrzeń. W końcu to on pierwszy zadzwonił. Zaprosił mnie na „przypadkowy” spacer po pracy. Znów rozmawialiśmy – dużo, długo, o wszystkim, o mnie. – Nie chcę robić ci krzywdy – powiedział cicho, gdy zatrzymaliśmy się przy ławce. – Ja już czuję się skrzywdzona. Codziennie – odpowiedziałam. Nie chciałam wybierać między nimi. Z jednej strony miałam męża, któremu ślubowałam wierność, choć nie dawał mi nic, poza obecnością. Z drugiej – jego ojca, który traktował mnie z szacunkiem i czułością. Żaden wybór nie wydawał się uczciwy. Żaden nie był łatwy. Spotykaliśmy się coraz częściej. Dyskretnie. Czasem wystarczyła chwila – jego dłoń na moim karku, szept, spojrzenie. Byłam rozdarta. Wiedziałam, że to nie potrwa wiecznie. Ale jeszcze nie umiałam z tym skończyć. Niebezpiecznie blisko granicy Pewnego popołudnia mój mąż wrócił wcześniej z pracy. Zdziwiło mnie to, bo od miesięcy unikał wspólnego czasu. Wszedł do mieszkania cicho, a ja siedziałam w kuchni, kończąc rozmowę przez telefon. To był Andrzej. Zdążyłam się pożegnać, zanim wszedł, ale on i tak coś wyczuł. – Z kim gadałaś tak cicho? – zapytał, siadając naprzeciwko. – Z koleżanką – skłamałam, nie patrząc mu w oczy. Obserwował mnie długo. Pierwszy raz od dawna miałam wrażenie, że naprawdę mnie widzi. Tylko że było już za późno. Oddaliliśmy się zbyt mocno, a między nami stał jego ojciec. Nie wiedziałam, czy domyślał się czegoś, ale jego chłodne „dobranoc” tamtego wieczoru zostawiło po sobie dziwne napięcie. Z Andrzejem spotkałam się dwa dni później. U niego, w domu. Jego żona wyjechała na kilka dni do siostry, wszystko było ciche, znajome. Patrzyliśmy na siebie inaczej. Wiedzieliśmy, że przekroczyliśmy granicę, zza której nie ma powrotu. – Musimy podjąć decyzję – powiedział. Milczałam. Serce chciało jednego, rozum drugiego. Każdy scenariusz niósł ból. – Może czas pomyśleć o sobie – dodał, biorąc mnie za rękę. Tego wieczoru zostałam u niego. Nie pierwszy raz. Ale pierwszy raz bez lęku, że to błąd. Taki jest mój wybór Kilka tygodni później spakowałam walizkę. Nie robiłam scen, nie krzyczałam, nie tłumaczyłam się. Po prostu wiedziałam, że dłużej tak nie chcę żyć. Mój mąż siedział na kanapie, jak zawsze, z kontrolerem w rękach. Podniosłam torbę i spojrzałam na niego. – Odchodzę – powiedziałam cicho. – Co? Żartujesz? – parsknął śmiechem, nie odrywając wzroku od ekranu. – Nie żartuję – odparłam, już przy drzwiach. Nie pytał, dokąd idę. Nawet nie wstał. I to utwierdziło mnie w tym, że decyzja była słuszna. Nie zamieszkałam od razu z Andrzejem. Potrzebowaliśmy czasu, żeby zrozumieć, czego chcemy. On rozmawiał z żoną, powiedział jej prawdę. Nie było łatwo. Bolało wszystkich. Ale nie da się budować życia na pustce i udawaniu. Próbowałam przez lata. Teraz wybrałam siebie. Nie wiem, co będzie dalej. Może nasz związek się nie utrzyma, może wszystko się posypie. Ale dziś wiem jedno – zasługuję na miłość, na uważność, na dotyk, który coś znaczy. I nie chcę już zadowalać się półśrodkami tylko dlatego, że tak wypada. Miłość przyszła z najmniej spodziewanej strony. A ja w końcu pozwoliłam sobie ją przyjąć. Natalia, 33 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Teściowa wtrącała się w wychowanie mojej córki. Nie chciałam robić afery w Dzień Babci, ale nie dała mi wyboru” „Lubiłem samotne życie, dlatego się na nie zdecydowałem. Teraz myślę, kto zadba o mnie po śmierci” „Marzyłam, by stanąć na ślubnym kobiercu, ale mój luby wystawił mnie do wiatru. W końcu odpłaciłam się pięknym za nadobne”
„Teściowie chcieliby świętować Dzień Babci i Dziadka. Dawali nam złote rady, byśmy jak najszybciej podarowali im wnuka”
„Nawet najmniej istotne tematy zamieniały się w dyskusje o posiadaniu wnuków. Z początku wmawiałam sobie, że to tylko ciekawość, że teściowie nie chcą źle. Nie mogłam uwierzyć, że ludzie potrafią być tak wścibscy i nachalni, a jednocześnie udawać troskę. Każde zdanie zawierało ukryte oczekiwania i presję”.
Ciągłe pytania o dzieci stały się naszą codziennością. Teściowie, choć początkowo mili i troskliwi, zaczęli coraz częściej wpadać do naszego mieszkania z niewinnym uśmiechem, który skrywał oczekiwania i presję. Każda wizyta niosła ze sobą komentarze o „odpowiednim wieku” i subtelne sugestie, co powinniśmy robić, aby spełnić ich marzenia o wnukach. Nawet najprostsze wieczory przy kawie zamieniały się w lekcje biologii i dyskusje o posiadaniu dzieci. Czułam, że nasza prywatność powoli zanika, a nasze decyzje przestają być nasze. Ten nieustanny nacisk budził we mnie mieszankę frustracji i poczucia winy. Zaczęło mnie to męczyć Pierwsza wizyta teściów po naszym ślubie była jeszcze całkiem przyjemna. Przynieśli ciasto, śmiejąc się, opowiadali o swoich przygodach i wspomnieniach z młodości. Siedzieliśmy przy stole, popijając kawę, i myślałam, że wszystko będzie w porządku. Wtedy padło pierwsze pytanie, zupełnie niepozorne: – A kiedy planujecie dzieci? Uśmiechnęłam się nerwowo, starając się zmienić temat, ale spojrzenia teściów były nieugięte. Zaczęli opowiadać, jak cudowne to doświadczenie, jak szybko życie staje się pełne i szczęśliwe, gdy w domu pojawia się maluch. Każde zdanie wydawało się ukrytym komentarzem do naszego braku dzieci. Nieświadomie poczułam, że nasza prywatność zaczyna się kurczyć. Każda wizyta przynosiła coraz więcej pytań: „A może powinniście iść do lekarza?”, „Czy próbujecie naturalnie, czy może…?”, „Nie myśleliście o weekendzie w górach, żeby się zrelaksować i może… coś spróbować?”. Nawet najmniej istotne tematy zamieniały się w dyskusje o posiadaniu wnuków i sposobach starania się o potomstwo. Z początku wmawiałam sobie, że to tylko ciekawość, że teściowie nie chcą źle. Z czasem jednak zaczęłam odczuwać zmęczenie, a w sercu rodziła się irytacja. Każde kolejne pytanie sprawiało, że chciałam uciec do własnego świata, gdzie nikt nie sprawdzałby naszego zegara biologicznego i nie podsuwał gotowych rad. Byli wścibscy i nachalni Po pierwszych wizytach teściów zaczęły się rozmowy telefoniczne, które trwały godzinami. Każde połączenie zaczynało się niewinnie, od pytania o to, jak minął dzień, a kończyło na wykładzie o naszych planach na przyszłość. Telefon dzwonił o różnych porach, czasem w środku popołudnia, czasem późnym wieczorem. Zdarzało się, że rozmawiali godzinami, omawiając szczegóły dotyczące naszych intymnych spraw, codziennego rytmu i nawet snu. – A wiecie, że istnieją sposoby, żeby zwiększyć szanse na dziecko? – mówiła teściowa, jakby uczyła nas biologii. – Może powinniście spróbować w weekend… Nie mogłam uwierzyć, że ludzie potrafią być tak wścibscy i nachalni, a jednocześnie udawać troskę. Każde zdanie zawierało ukryte oczekiwania i presję. Próby zmiany tematu kończyły się kolejnymi pytaniami: „Czy nie czujecie się gotowi?”, „A co powiecie, jeśli inni zaczną komentować?”, „Może warto odwiedzić specjalistę?” Czułam, jak w domu narasta napięcie. Mąż, choć starał się mnie uspokoić, często sam był zmęczony i zirytowany, bo rozmowy z teściami odbierały nam prywatność i spokój. Wspólne wieczory przy telewizorze zamieniały się w ciche westchnienia i nerwowe spojrzenia. Zaczęłam marzyć o oddechu od tej presji, o chwilach, kiedy nikt nie będzie oceniał naszych decyzji i naszych wyborów i nikt nie zakłóci naszego wspólnego czasu. Każda rozmowa, choć prowadzona w dobrej wierze, stawała się testem cierpliwości i granic, których nie potrafiłam skutecznie bronić. Czułam narastającą irytację Teściowie szybko przestali kryć swoje sugestie i porady, a każda wizyta zamieniała się w drobną lekcję życia. Zaczynało się od niewinnych komentarzy przy obiedzie, a kończyło na całych godzinach „wykładów” o tym, co powinniśmy robić, by powiększyć rodzinę. – Może powinniście częściej spacerować razem – powiedziała teściowa pewnym tonem. – Ruch sprzyja zdrowiu, wiesz… – dodała, jakby mówiła o swoich, a nie o naszych sprawach. Mąż śmiał się nerwowo, próbując zbagatelizować temat, ja natomiast czułam narastającą irytację. Nie mogłam uwierzyć, że ktoś może wtrącać się w tak osobiste sprawy, a jednocześnie mówić, że robi to dla naszego dobra. Każda rada była podszyta presją i oczekiwaniem. – A słyszałam, że niektóre produkty podobno zwiększają szanse – mówił teść, przeglądając przepisy kulinarne w internecie. – Może warto spróbować… – Nie mogłam powstrzymać uśmiechu i frustracji jednocześnie. Ich obecność w naszym domu była coraz bardziej absorbująca. Nawet gdy chcieliśmy spędzić wieczór sami, ich komentarze i sugestie wkradały się w każde nasze słowo i gest. Ich „troska” przestała być subtelna. Poczułam, że tracimy własną przestrzeń i autonomię. Chciałam postawić granice, ale bałam się wywołać konflikt i sprawić przykrość teściom. Każda wizyta była więc balansowaniem między udawaniem zadowolenia a wewnętrznym poczuciem zmęczenia i frustracji, które rosło z każdym dniem. Kryzys był nieunikniony Po kilku miesiącach presja teściów zaczęła odbijać się na naszym związku. Mąż, który dotąd starał się tłumaczyć ich zachowanie, zaczął być bardziej nerwowy i zamknięty w sobie. Każda wizyta kończyła się kłótnią, nawet o drobiazgi, które wcześniej były dla nas obojętne. – Nie możemy tak dalej, codziennie dzwonią i gadają, jakbyśmy byli dziećmi! – wykrzyczałam pewnego wieczoru, czując w sobie narastającą frustrację. Mąż westchnął, opierając czoło o ścianę. – Wiem, to trudne, ale nie chcę ich urazić… – próbował tłumaczyć, choć jego głos zdradzał zmęczenie. Nie mogłam dłużej milczeć. Czułam, że nasze granice zostały całkowicie zadeptane. Ich obecność w naszym życiu stała się tak intensywna, że zaczęliśmy unikać wspólnych kolacji i weekendowych spotkań, które kiedyś sprawiały nam przyjemność. Każde spotkanie kończyło się wzrostem napięcia, a słowa teściów raniły bardziej niż myślałam. – Myślałam, że przychodzimy tu, żeby się spotkać, a nie czuć presję, która odbiera nam spokój – powiedziałam cicho, patrząc na męża. Rozmowy, które kiedyś były pełne śmiechu, teraz kończyły się ciszą lub irytacją. Zaczęliśmy dostrzegać, że nasz dom przestał być miejscem odpoczynku. Kryzys był nieunikniony. W tym czasie zrozumiałam, że musimy postawić jasne granice – dla naszego dobra i dla naszego związku. Bez tego, presja i frustracja teściów mogłyby zniszczyć nie tylko naszą cierpliwość, ale też nasze małżeństwo. W końcu nie wytrzymałam Najbardziej krytyczny moment nastąpił pewnego sobotniego popołudnia. Teściowie zapowiedzieli swoją wizytę, tym razem bez wcześniejszego ostrzeżenia. Siedzieliśmy w salonie, ja próbowałam zachować spokój, mąż przewracał oczami. Już od pierwszych minut rozmowa skręciła w znany, niekomfortowy tor. – A może byście spróbowali zmienić coś w waszym planie dnia? – zapytała teściowa, jakby była specjalistką od każdej dziedziny. – Nie chcemy się wtrącać, ale… to dla waszego dobra. – Wystarczy, proszę! – wyrwało mi się w końcu. – Każda wizyta kończy się tym samym, a my potrzebujemy spokoju i prywatności. Teściowie zamarli, jakby nie spodziewali się takiej reakcji. Mąż spojrzał na mnie z lekkim zdziwieniem, a ja czułam w sobie ulgę, że wreszcie powiedziałam to na głos. – Rozumiem, przepraszamy – powiedziała cicho teściowa. – Nie chcieliśmy… – Chcieliście, a ja nie mogę już dłużej udawać, że jest inaczej – przerwałam. To była nasza granica. Po tej rozmowie atmosfera się zmieniła. Teściowie przestali dzwonić codziennie, a wizyty stały się rzadsze i mniej męczące. Wreszcie poczułam, że możemy odzyskać nasze życie, naszą przestrzeń i decyzje, które naprawdę są nasze. Moment próby pokazał, że szczera, choć trudna rozmowa może ułożyć nowe reguły i przywrócić spokój w domu, jeśli tylko mamy odwagę je postawić. Nie mogę żyć cudzymi marzeniami Po tej trudnej rozmowie z teściami w naszym domu zapanował nowy porządek. Ich wizyty stały się rzadsze, rozmowy mniej intymne, a my odzyskaliśmy poczucie własnej przestrzeni. Zdałam sobie sprawę, że nie mogę żyć cudzymi marzeniami. Teściowie będą jeszcze musieli poczekać na swój pierwszy Dzień Babci i Dziadka, czy im się to podoba, czy nie. Nie oznaczało to, że całkowicie zniknęli z naszego życia. Nadal byli obecni, ale w bardziej akceptowalny sposób. Mogliśmy rozmawiać, spotykać się od czasu do czasu i cieszyć się ich towarzystwem, bez poczucia, że każda rozmowa to egzamin. Czuliśmy, że nasze decyzje naprawdę należą do nas, a każdy nasz krok w kierunku przyszłości, w tym dotyczący rodziny, jest wyborem, którego nikt nie może narzucić. Wreszcie zrozumiałam, że spokój i harmonia w domu zależą od nas, a nie od presji z zewnątrz. Odtąd każda wizyta była świadomym wyborem, a nie obowiązkiem, któremu musieliśmy się poddać. To doświadczenie nauczyło nas, że miłość i zrozumienie między nami są ważniejsze niż oczekiwania innych, nawet tych najbliższych. Wreszcie poczuliśmy się naprawdę wolni. Iga, 34 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Po przyjeździe na rodzinne ferie nad morzem przeżyliśmy szok. Miał być kominek i luksus, a przywitał nas grzyb i ziąb” „Rodzina traktowała babcię jak świętą, ale ona nie była aniołem. Na Dzień Babci nie zapalę nawet świeczki na jej grobie” „Teściowa rządziła się jak królowa. Zamiast słuchać jej rozkazów, z satysfakcją obaliłam ją z tronu”
„Żona kazała mi oszczędzać na jedzeniu. Sama codziennie zamawiała catering, a ja miałem jeść najtańszą szynkę”
„– Nie, ty myślisz tylko o sobie – rzuciłem i z impetem wcisnąłem kefir do lodówki. – Zrób kiedyś rachunek sumienia. Albo przynajmniej sprawdź swoje paragony”.
Nigdy nie byłem typem, który narzeka. Robota to robota – nie musi być łatwa ani przyjemna, byle dawała chleb. Pracuję na magazynie od kilku lat, zarabiam tyle, żeby starczyło od pierwszego do pierwszego. Bez luksusów, ale też nie bieda. Tak przynajmniej myślałem, dopóki Kinga – moja żona – nie zaczęła ciąć wydatków. Najpierw mówiła ogólnie, że „trzeba uważać”, że „czasy niepewne”, ale szybko zaczęło się konkretnie: mam przestać kupować tyle jedzenia, bo na to idzie najwięcej kasy. Zacisnąłem zęby. Przerzuciłem się na drożdżówki, kanapki z najtańszym pasztetem. Nawet mięso ograniczyłem. Pokłóciliśmy się Wróciłem z pracy o siedemnastej, zmęczony. Marzyłem tylko o tym, żeby coś zjeść i chwilę posiedzieć w ciszy. Otworzyłem lodówkę – pusta. Dosłownie pusta. Światło świeciło, jakby chciało mi zakpić z głodu. Wyjąłem z torby drożdżówkę i kefir, które kupiłem po drodze. – Serio? – usłyszałem głos Kingi zza pleców. – Znowu wydajesz na pierdoły? – Nie miałem co jeść cały dzień – mruknąłem. – Drożdżówka to nie stek. – Ale jednak wydałeś. A mówiłam: budżet mamy napięty! – No to może ty przestaniesz codziennie zamawiać te swoje fit-boxy? – nie wytrzymałem. – Mnie nie wolno drożdżówki, ale ty jesz łososia? – To inwestycja. W zdrowie, w wygląd, w formę do pracy. Ty możesz sobie żyć o chlebie i wodzie, ale ja muszę być ogarnięta. – No tak, a ja to co? Służący? – podniosłem głos. – Ty masz błyszczeć, a ja mogę zemdleć w robocie z głodu? – Nie manipuluj. Próbuję jakoś utrzymać dom na powierzchni. Przynajmniej jedno z nas myśli o przyszłości! – Nie, ty myślisz tylko o sobie – rzuciłem i z impetem wcisnąłem kefir do lodówki. – Zrób kiedyś rachunek sumienia. Albo przynajmniej sprawdź swoje paragony. Nie odpowiedziała. Poszła do sypialni, trzaskając drzwiami. Zostałem w kuchni sam, z ręką w torbie i dziwnym ściskiem w żołądku. I to nie z głodu. Coś tu naprawdę nie grało. Może gra od dawna, a ja tego po prostu nie widziałem. Nie podobało mi się to – Ty, Adam… – Tomek przełknął łyk kawy z automatu i spojrzał na mnie spod oka. – Twoja żonka to czasem nie bierze codziennie lunchu z tej nowej knajpy? – Z czego? – No, tej knajpy z cateringiem. Moja Basia ją widuje w pracy. Pudełko w ręce, fit jedzenie. Mówi, że zawsze to samo logo. Zawiesiłem spojrzenie na ścianie. Pudełka... No tak. Nie raz widziałem, jak pakuje je rano do torebki. Ale nigdy nie widziałem, żeby coś w domu gotowała. – A nie mówiła, że gotuje sama wieczorem? – Tomek uniósł brew. – Mówiła. I nawet wierzyłem – wycedziłem. Wróciłem do domu i postanowiłem spróbować inaczej. – Co bierzesz jutro do pracy? – rzuciłem niby mimochodem. – Mogę ci zrobić kanapki. Z jajkiem, jak lubisz. – Nie trzeba – ucięła od razu. – Mam jeszcze coś w lodówce. – A co? – No… ryż z warzywami. Zrobiłam wczoraj. Nie zrobiła. Wczoraj siedziała w salonie, przewijała telefon i narzekała, że ma migrenę. Nie podniosła się nawet z kanapy. – Okej – powiedziałem, próbując nie dać po sobie poznać, że coś we mnie właśnie pęka. Wieczorem położyła się wcześnie. Ja zostałem w kuchni. Patrzyłem na lodówkę, jakby mogła mi dać odpowiedź. Zamiast tego znalazłem w niej tylko dwa jogurty i słoik musztardy. Byłem zły Tego dnia specjalnie wyszedłem z pracy wcześniej, choć powiedziałem Kindze, że mam nadgodziny. Chciałem sprawdzić jedno – czy naprawdę bierze coś z lodówki do pracy. Czekałem, aż wyjdzie, i wszedłem do kuchni. Nic. Żadnego pudełka, żadnego śladu gotowania. Talerze w zlewie z wczoraj, zero ryżu, zero warzyw. Wziąłem kurtkę i wyszedłem. Pojechałem pod jej biuro. Czekałem. Stałem po drugiej stronie ulicy, udając, że przeglądam telefon. Po kilku minutach podjechał chłopak na skuterze. Serce mi zamarło. Nie musiałem się zastanawiać, komu dostarcza. I wyszła. Moja żona. Uśmiechnięta, elegancka. Wzięła torbę i zniknęła w drzwiach biura. Wszystko trwało może trzydzieści sekund, ale dla mnie to była wieczność. Wieczorem milczałem. Ona też. Dopiero po godzinie usłyszałem rozmowę – przez telefon. – …nie, on nie ogarnia. Myśli, że gotuję wieczorem. A ja po prostu nie mam siły, wolę zapłacić i mieć spokój. Poza tym… jego jedzenie i moje to dwie różne ligi. Wszedłem do pokoju. Powoli. Drzwi nawet nie skrzypnęły. Spojrzała na mnie. Zamarła. – Co to miało być? – zapytałem cicho. – Adam, to nie tak… – Nie tak?! – głos mi zadrżał. – Ty mi każesz jeść zupki chińskie, bo „oszczędzamy”, a sama naprawdę wydajesz na catering? – To nie… Adam, pozwól mi wyjaśnić… – Wyjaśnij mi jedno – czemu ja się mam czuć jak śmieć, a ty jak księżniczka? W jej oczach pojawił się strach. I wreszcie… pierwszy raz od dawna – wstyd. Żona wyznała mi prawdę – Bo ja mam dość, Adam! – wybuchła w końcu. – W tej pracy ciągle muszę wyglądać, uśmiechać się, być idealna. W domu nie mam siły stać przy garach. Ten catering to jedno, co mi jeszcze zostało. Jedno, co działa. Ty nie wiesz, jak to jest, jak się wszyscy gapią, oceniają… – Nie wiem? – przerwałem. – Myślisz, że w magazynie nikt mnie nie ocenia? Jak przychodzę z jogurtem i bułką, bo nie stać mnie na porządny obiad? – Ale ja muszę dbać o siebie. Ja… ja mam stres. I dbam o dom, o budżet, o to, żebyśmy nie tonęli. – A ja? Kim ja w tym jestem? Kolesiem od robienia kanapek? Od zaciskania pasa? Zamilkła. Stała na środku pokoju, mała, krucha. Ale to już nie robiło na mnie wrażenia. Miałem dosyć roli tego, co zawsze zrozumie. – Czuję się, jakbym był dodatkiem do twojego życia. Kimś niewygodnym. Przeszkodą. – To nieprawda… – wyszeptała. – A jednak od miesięcy nie spytałaś, czy mi wystarcza do pierwszego. Czy nie jestem głodny. Nawet nie wiesz, ile razy zasypiałem z pustym żołądkiem, żeby oszczędzać. Łzy spłynęły jej po policzku. Ale we mnie już się coś wypaliło. – Idę się przejść – powiedziałem. Wyszedłem. Było ciemno, zimno. Przechadzałem się bez celu, z rękami w kieszeniach. I tylko jedno pytanie dudniło mi w głowie: czy to w ogóle jeszcze jest małżeństwo, czy tylko układ, w którym jedno korzysta, a drugie zaciska zęby? To ma być małżeństwo? – I co teraz? – spytał Tomek, nalewając mi piwa z butelki do szklanki. Siedzieliśmy w jego kuchni, cisza aż dzwoniła. – Nie wiem. Powiedziałem, że nie wrócę dziś na noc. Potrzebuję oddechu. – Dobrze robisz. Serio. Bo jak człowiek daje się tak ciągle tłamsić, to w końcu znika. A ty jeszcze jesteś, Adam. Jeszcze cię nie ma na dnie. Westchnąłem ciężko. W głowie miałem migawki – jak kiedyś leżeliśmy z Kingą na balkonie i śmialiśmy się z przypadkowych przechodniów. Jak robiła mi naleśniki z dżemem i siadała obok, żeby patrzeć, jak jem. Jak śmiała się, kiedy próbowałem gotować rosół i wrzuciłem za dużo makaronu. – Kiedyś było inaczej – mruknąłem. – Była ciepła, dobra. A teraz... czuję się jak ktoś, kto musi zasłużyć na kromkę chleba. – Nie zasługujemy na ochłapy, Adam. Ani z lodówki, ani z życia – Tomek podniósł szklankę. – Za granice. Trzeba je stawiać, bo jak nie ty, to kto? Wróciłem do domu późno. Kinga siedziała w kuchni, w tej samej bluzie, w której ją zostawiłem. Bez makijażu. Spuchnięta od płaczu. – Nie chcę rozwodu – powiedziałem cicho. – Ale chcę zrozumieć, gdzie się w tym wszystkim pogubiliśmy. I czy jeszcze w ogóle jesteśmy razem, czy tylko obok. Nie odpowiedziała. Tylko skinęła głową. Cicho. Jakby bała się, że każde słowo coś zniszczy. Może już było za późno. A może to był pierwszy raz od dawna, kiedy naprawdę się usłyszeliśmy. Adam, 35 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Dla pieniędzy zgodziłam się na małżeństwo z rozsądku. Nie sądziłam, że będę tak żałować tej decyzji” „Ojciec zapisał cały swój majątek kochance. Na pogrzebie nie pozwoliła mi nawet podejść do trumny” „Pojechałam na ferie z rodziną, by trochę odpocząć. Nie sądziłam, że przez cały wyjazd będę robić za ich służącą”
„Chciałam iść na studniówkę, by nie myśleć o ponurej rzeczywistości. Tam wszystko się pokomplikowało”
„Sala była przystrojona tak, że przez chwilę zapomniałam, że to tylko remiza. Światełka, czerwony dywan, balony — wszystko wyglądało magicznie. W tle leciała jakaś romantyczna wersja Perfect Sheerana, a Ola śmiała się, że zaraz się tu komuś oświadczą. Zrzuciłam płaszcz, poprawiłam sukienkę i ruszyłyśmy do naszej klasy. I wtedy go zobaczyłam”.
Studniówka miała być chwilą wytchnienia. Wymarzonym wieczorem, w której na moment zapomnę o rozwodzie rodziców, nieprzespanych nocach i uciekających stopniach. Zamiast zamartwiać się tym, co dalej z moją rodziną, chciałam po prostu zatańczyć, zaśmiać się i przez kilka godzin poczuć się jak ktoś, kto ma wszystko pod kontrolą. Kupiłam sukienkę, zrobiłam włosy, umalowałam się — na zewnątrz wyglądałam jak dziewczyna, która nie ma żadnych zmartwień. I przez chwilę w to wierzyłam. Dopóki nie zdarzyło się coś, czego nie przewidziałam. To będzie dobry wieczór Do fryzjerki poszłam już o trzynastej. Mama nie mogła mnie zawieźć, bo „mieli z tatą coś ustalić u notariusza”. Ostatnio każde ich „ustalenie” kończyło się krzykiem i trzaskaniem drzwiami. Więc wzięłam autobus i modliłam się, żeby nie spóźnić się do Marty, która miała mi zrobić włosy. — Zrobimy coś prostego, ale z efektem wow — zapowiedziała, gdy usiadłam na fotelu. — Ty nie masz siły na tapiry i loki jak u panien młodych. — Trafione — parsknęłam. Starałam się myśleć o czymkolwiek, tylko nie o tym, że tata dzisiaj rano powiedział: „Jakby co, nie wiem, czy wieczorem wrócę”. I o tym, jak mama trzymała telefon przez pół śniadania, jakby czekała na wiadomość od kogoś innego niż on. Makijaż zrobiłam sobie sama. Ręce mi się trochę trzęsły, ale wyszło okej. Kiedy ubrałam sukienkę i spojrzałam w lustro, przez chwilę naprawdę siebie nie poznałam. Wyglądałam jak dziewczyna z Pinterestu. Jakby wszystko miało być dobrze. — Wow, serio, sztos — powiedziała Ola, gdy po mnie przyjechała. Uśmiechnęłam się i pomyślałam: „To będzie dobry wieczór. Musi być”. Zamrugałam jeszcze raz Sala była przystrojona tak, że przez chwilę zapomniałam, że to tylko remiza. Światełka, czerwony dywan, balony — wszystko wyglądało magicznie. W tle leciała jakaś romantyczna wersja „Perfect” Sheerana, a Ola śmiała się, że zaraz się tu komuś oświadczą. Zrzuciłam płaszcz, poprawiłam sukienkę i ruszyłyśmy do naszej klasy. I wtedy go zobaczyłam. Stał pod ścianą, w ciemnym garniturze, rozmawiał z Michałem i... z nią. Z Mają. Zamrugałam, jakby to miało coś zmienić. Maja się zaśmiała i dotknęła jego ramienia. Jakby miała do tego prawo. Jakby nic się nie stało. — Przecież oni nie są razem, prawda? — wyszeptałam do Oli. — Nie wiem... mówił, że się przyjaźnią — odpowiedziała, ale jej mina mówiła coś zupełnie innego. Przez chwilę stałyśmy w miejscu. Ja z ręką na biodrze, z sercem bijącym jak oszalałe. On spojrzał na mnie. Tylko na sekundę. I nic. Ani uśmiechu, ani „hej”, ani kroku w moją stronę. Odwrócił się z powrotem do niej. — Chodź, zatańczymy. — Ola pociągnęła mnie na parkiet. Zamrugałam jeszcze raz, ale już wiedziałam. To nie będzie ten wieczór, na który liczyłam. Miał ciepłe dłonie Pierwszy taniec przetańczyliśmy wszyscy razem. Polonez, jak zawsze. Partnerował mi Kuba z matmy, trochę sztywny, trochę spocony, ale przynajmniej się starał. Patrzyłam tylko, żeby nie potknąć się o te cholerne obcasy i nie runąć na podłogę. Po ukłonach wszyscy rozeszli się w popłochu, jakby chcieli zapomnieć, że przez chwilę musieli być poważni. DJ odpalił „Coco Jamboo” i dziewczyny zaczęły krzyczeć jak na koncercie. Stałam przy stole, próbując udawać, że mam ochotę na śmianie się z idiotycznych żartów Jacka, kiedy usłyszałam za sobą głos: — Zatańczysz? Odwróciłam się. Stał za mną Filip. Ten, który czasem podsyłał mi śmieszne memy, ale nigdy nie zagadał w realu. — Ze mną? — zdziwiłam się. — A nie mogę? — Uśmiechnął się. Popatrzyłam przez salę. Mój były nadal stał z Mają. A może to już jego dziewczyna? — Jasne — odpowiedziałam i dałam mu się poprowadzić. Filip miał ciepłe dłonie. I pachniał jak męski dział w drogerii. — Ładnie wyglądasz — powiedział. — Dzięki — szepnęłam. Po raz pierwszy tego wieczoru naprawdę się uśmiechnęłam. Zamilkłam na moment Filip tańczył jak ktoś, kto nigdy nie brał lekcji, ale ma wyczucie rytmu i nie dba, jak wygląda. To było odświeżające. Zwłaszcza po tylu miesiącach analizowania każdego kroku, każdego spojrzenia mojego byłego. Zatańczyliśmy trzy piosenki z rzędu. Potem usiedliśmy, zamówiliśmy colę i śmialiśmy się z chłopaków, którzy zrobili układ taneczny do „Barbie Girl”. Filip puścił mi filmik z treningu piłki nożnej, gdzie jego kolega przypadkiem kopnął trenera w głowę. Płakałam ze śmiechu. — Dobrze cię widzieć taką — powiedział nagle. — Jaką? — No... śmiejącą się. Zamilkłam na moment. — Trochę o to chodziło w tej nocy, nie? Filip tylko skinął głową. Przez chwilę było cicho. I właśnie wtedy mój były podszedł do naszego stołu. Sam. Maja została przy barze. — Możemy pogadać? — zapytał, patrząc na mnie, jakby nic się nie wydarzyło. — Serio teraz? — mruknęłam. — Chwila — naciskał. Filip zerknął na mnie pytająco. — Idź — powiedział cicho. — Poczekam. Nie tego się spodziewałam. Wcale nie chciałam z nim rozmawiać. A jednak wstałam. I poszłam za nim. Nie wróciłam już do Filipa Wyszliśmy na zewnątrz. Było zimno, ale nie aż tak, żeby nie dało się wytrzymać. Skrzyżowałam ramiona i czekałam, aż powie coś pierwszy. Milczał. Patrzył gdzieś na bok, jakby nagle nie był pewien, po co mnie w ogóle wyciągnął. — No mów — rzuciłam. — Tylko nie rób sceny. — Nie robię — odpowiedział. — Tylko... nie sądziłem, że tak szybko sobie kogoś znajdziesz. Roześmiałam się. Może trochę za głośno. — Ty? Ty to mówisz? Przyszedłeś tu z Mają, stary. — Maja to tylko kumpela... — Aha, jasne. Trzymała cię za rękę, ale to na pewno przez przyjaźń. — Po prostu... to dziwne, wiesz? Patrzeć, jak się uśmiechasz do kogoś innego. — A ty myślałeś, że będę płakać w kącie, aż ci się znudzi? Zamilkł. Spojrzał na mnie i przez chwilę znowu widziałam tego chłopaka, w którym się kiedyś zakochałam. — Tęsknię — powiedział cicho. I ja, idiotka, się zawahałam. Nie odpowiedziałam nic. Ale nie wróciłam już do Filipa ani na salę. Zamówiłam taksówkę i pojechałam do domu. Wszystko się posypało Zmywałam makijaż przed lustrem i myślałam tylko o jednym: po co ja tam w ogóle poszłam? Żeby sobie przypomnieć, że jeszcze coś czuję? Żeby znów dać mu dostęp do emocji, z których dopiero się wygrzebywałam? Może. Albo po prostu naiwnie liczyłam, że to będzie wieczór bez dramatu. Wieczór, w którym ktoś zatańczy ze mną nie po to, żeby wzbudzić zazdrość, tylko dlatego, że naprawdę chce. Filip nie napisał. Nic dziwnego. Sama zniknęłam bez słowa. Pewnie pomyślał, że wróciłam do byłego. Że jestem jedną z tych, które zawsze wracają. Nie miał racji. Nie wróciłam. Ale też niczego nie naprawiłam. Zostawiłam za sobą coś, co mogło się rozwinąć, i wróciłam do pokoju, gdzie wciąż leżały porozrzucane bilety na studniówkę i puste opakowanie po sztucznych rzęsach. Miałam wyglądać jak dziewczyna z obrazka i przez chwilę nawet tak się czułam. Ale wszystko się posypało, bo serce mnie nie słuchało. Może to była lekcja. A może tylko kolejna noc, w której nie umiałam się ogarnąć. Studniówka miała być ucieczką od problemów. Tymczasem wyniosłam z niej jeszcze kilka nowych. Weronika, 18 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mój wnuk przyjechał na Dzień Babci tylko po to, żeby nagrać głupi filmik. Nawet mnie nie przytulił” „Kiedy mój chłopak wprowadził się do mnie, aż skakałam z radości. Szybko jednak poznałam, jego drugą twarz” „Na Dzień Babci i Dziadka od wnuków dostałam tylko tanie perfumy. Wycenili mnie i moją troskę na 19.99 zł”
„W Dzień Babci i Dziadka nie spodziewałam się zbyt wiele po moich wnukach. Gdy zadzwonił dzwonek, miałam łzy w oczach”
„Zanim zdążyłam dojść do drzwi, serce zaczęło mi bić szybciej. Może sąsiadka? Może listonosz? Może pomyłka? Otworzyłam. To była Klara. Stała w kurtce, z plecakiem na jednym ramieniu i paczką niezdarnie zawiniętych ciastek domowej roboty”.
Kiedy byłam młodsza, Dzień Babci miał inny smak. Dostałam pierwszy laurkę od Marty, kiedy miała cztery lata – wyciętą koślawo, z serduszkiem, które przypominało raczej ziemniaka. Pamiętam, jak się wzruszyłam. Potem przyszły czasy szkolnych występów, dzieciaki w fartuszkach, wierszyki z zadartymi głowami i pomyłkami, które rozczulały bardziej niż perfekcja. Potem… zrobiło się cicho. Dziś wstałam wcześnie. Nie mogłam spać. Nawet nie dlatego, że coś mnie bolało – po prostu ciało przyzwyczaiło się do samotnych poranków. Zaparzyłam herbatę malinową. W radiu mówili o seniorach i babciach, składali życzenia. Słuchałam jak ktoś obcy, nie jak adresatka. Nie liczyłam na telefon. Marta się nie odzywała od tygodni, z Antkiem miałam kontakt „sporadyczny”. Klara czasem napisała coś na komunikatorze, ale wiadomo, dzieci teraz mają swoje światy. Janek poszedł na spacer. Chciał, żebym poszła z nim, ale miałam wymówkę – bolące kolana. Prawda była inna: wstydziłam się tego, jak bardzo czuję się nieważna. Nie miałam planów. Chciałam tylko przetrwać ten dzień. Aż do wieczora. Nie spodziewałam się niczego. Właśnie wtedy zadzwonił dzwonek do drzwi. Całkiem mnie zaskoczyła Zanim zdążyłam dojść do drzwi, serce zaczęło mi bić szybciej. Może sąsiadka? Może listonosz? Może pomyłka? Otworzyłam. To była Klara. Stała w kurtce, z plecakiem na jednym ramieniu i paczką niezdarnie zawiniętych ciastek domowej roboty. Jej policzki były czerwone od zimna. Włosy potargane. Uśmiech – nieśmiały. – Babciu… wszystkiego najlepszego – powiedziała cicho. – Wiem, że mama miała zadzwonić, ale... chyba nie zadzwoniła. A ja nie chciałam, żebyś była sama. Stałam jak wryta z dłonią na klamce. Nie wiedziałam, co powiedzieć. Przez chwilę miałam wrażenie, że śnię. Albo że coś pomyliła. Może to nie do mnie? – Wejdź, dziecko – wykrztusiłam w końcu. – Przecież zmarzniesz. Zdjęła buty, kurtkę, postawiła plecak w kącie. W kuchni zrobiłam jej herbaty – tej samej malinowej, którą miałam dla siebie. – Mama miała dzisiaj spotkanie – wyjaśniła, bawiąc się łyżeczką. – I mówiła, że „babcie teraz rozumieją, że każdy ma swoje życie”. Ale ja tak nie umiem. Słowa ugrzęzły mi w gardle. Tyle myśli, tyle bólu, które chciałam wlać w jedno zdanie – a wydobyłam z siebie tylko: – Dziękuję, że przyszłaś. – To nie wszystko – dodała i sięgnęła do plecaka. – Upiekłam ci ciastka z Antkiem. Spojrzałam na nią zaskoczona. – Antek? On pamiętał? – Tak. I też zaraz przyjdzie. Znowu to poczułam – jak coś w środku mnie mięknie. Tym razem nie z żalu, tylko z radości i spełnionych nadziei. Brakowało tylko jednego Antek przyszedł dwadzieścia minut później. Trzymał w ręku bukiet nieco zgniecionych tulipanów, takich z marketu, z poszarzałymi końcówkami. Mimo to... całkiem ładnych. W jego oczach było zmieszanie. Usta otworzył kilka razy, zanim wypowiedział cokolwiek. – Cześć, babciu – powiedział w końcu, ściszonym głosem. – Trochę spóźnione, ale… wszystkiego najlepszego. – Dzień dobry, Antku – odpowiedziałam, biorąc kwiaty. – Bardzo… bardzo dziękuję. Nie wiedział, gdzie się podziać. Usiadł przy stole jak uczeń wezwany do odpowiedzi, skubiąc rękaw bluzy. Klara uratowała sytuację. Wyciągnęła ciastka na talerzyk, dolała herbaty, zagadywała o byle co – że pani od chemii znowu dała złą ocenę, że autobus był spóźniony. Ja siedziałam, obserwowałam ich oboje i próbowałam zapanować nad tą falą emocji, która nieoczekiwanie się we mnie przetoczyła. W końcu Antek się odezwał: – Przepraszam, babciu, że ostatnio rzadko się odzywałem. Wiem, że nie ma usprawiedliwienia. Ale naprawdę nie chciałem, żebyś dziś była sama. Pokiwałam tylko głową. Nie musiał się tłumaczyć. Choć część mnie miała ochotę zapytać: „A Marta? Gdzie twoja siostra? Czy ona naprawdę myśli, że można tak po prostu wymazać babcię z kalendarza?”. – Klara powiedziała, że urwała się dzisiaj z treningu, żeby cię odwiedzić – dodał, zerkając na wnuczkę. – A ja... uznałem, że jak dzieciak umie pamiętać, to dorosły nie może się chować za wymówkami. Siedzieliśmy razem. Przez chwilę – pierwszy raz od dawna – czułam się naprawdę potrzebna. Wspomnienia były bolesne W kuchni zrobiło się ciepło. Antek zdjął bluzę, Klara zdjęła skarpetki, bo „na dywanie lepiej się siedzi boso”. Zrobiłam więcej herbaty, choć nikt już nie dopijał poprzedniej. To nie miało znaczenia. Chciałam tylko, żeby ta chwila trwała. – Pamiętasz, babciu, jak robiłyśmy razem te pierniczki? – zagadnęła Klara, krusząc ciastko palcami. – Te, które potem się spaliły? – Jak mogłabym zapomnieć – zaśmiałam się. – Twój dziadek wtedy zjadł dwa, żeby nie było mi przykro. Antek też się uśmiechnął. Pokręcił głową z niedowierzaniem. – Mama wtedy mówiła, że już więcej nie dasz się namówić na gotowanie z Klarą. – Ale dałam się namówić jeszcze wiele razy – dodałam. – Bo czasem nie chodzi o efekt. Zamrugałam szybko. W oku zaszkliła mi się łza, ale nie chciałam, żeby ją zobaczyli. Bałam się, że wzruszenie ich przestraszy. Że jeszcze się wycofają. Że uznają, że to był tylko impuls, nie powrót. Antek wyjął z kieszeni telefon. Spojrzał na ekran, ale go nie odblokował. – Marta… nie wie, że przyszliśmy – powiedział cicho. – Wczoraj powiedziała, że „ty już pewnie i tak niczego od nas nie oczekujesz”. Zabolało. Tak zwyczajnie, po ludzku. To była prawda. Niczego nie oczekiwałam. Przecież nie dlatego, że nie chciałam. Tylko dlatego, że przestałam wierzyć, że ktoś jeszcze pamięta, że jestem. – Może... właśnie dlatego trzeba zacząć od nowa – odpowiedziałam, łapiąc Klarę za dłoń. A ona ścisnęła ją mocno, bez słów. Nie wiedział, jak to wytłumaczyć Słońce schodziło już nisko. Klara zasnęła na kanapie w salonie, owinięta kocem po same uszy, z kotem leżącym przy jej nogach. Antek siedział przy stole, mieszając łyżeczką w zimnej herbacie. Przez chwilę żadne z nas się nie odzywało. Czułam, że coś mu chodzi po głowie. – Wiesz, babciu… – zaczął w końcu, jakby nie był pewien, czy powinien mówić. – Czasem człowiek potrzebuje impulsu, żeby zrozumieć, jak bardzo coś zniszczył. Podniosłam wzrok. Spojrzałam mu w oczy – te same, które miał jako chłopiec. Czasem zapominam, że on już dawno nie jest dzieckiem. Ale dziś znowu mówił do mnie jak wnuczek, a nie jak dorosły facet. – My z Martą… Nie wiem, co się z nami stało. Każde ciągnie w swoją stronę. Każde uważa, że ma rację. Nawet nie zauważyliśmy, że zostawiliśmy ciebie po środku. Bez słowa wyjaśnienia. Westchnęłam. Nie chciałam go dobijać, ale i nie miałam siły go pocieszać. Nie tego dnia. Nie po tylu cichych wieczorach. – Macie swoje życie – powiedziałam cicho. – A ja mam wspomnienia. Tyle, ile mi zostało. Antek spuścił głowę. Po chwili podniósł się, podszedł do mnie i przyklęknął. – Ja nie chcę, żebyś żyła tylko wspomnieniami – powiedział. – Chcę, żebyś wiedziała, że masz nas. Może czasem pokręconych, może zagonionych, ale… masz nas. Pocałowałam go w czoło. Nie musiał mówić nic więcej. Czasem jedna obecność waży więcej niż sto telefonów. Doceniam to wszystko Następnego dnia obudziłam się wcześniej niż zwykle. W kuchni pachniało kawą – Janek już krzątał się przy kuchence, śpiewając coś pod nosem, fałszując jak zawsze. Wnuki zostały na noc. Klara siedziała przy stole, rozczochrana, w moim szlafroku, który sięgał jej prawie do kostek. Uśmiechnęła się na mój widok tak zwyczajnie, bez sztuczności. – Babciu, mogę zostać jeszcze jeden dzień? – zapytała. Zanim zdążyłam odpowiedzieć, z przedpokoju wyszedł Antek, ubrany, z torbą na ramieniu. – Jadę do Marty – rzucił, sznurując buty. – Muszę z nią pogadać. Powiedzieć jej, że coś trzeba zmienić. Że nie można już tak dalej. Kiwnęłam głową. Nie chciałam mówić nic więcej. Bałam się zapeszyć. Czułam, że coś się naprawdę poruszyło. Kiedy drzwi za nim się zamknęły, Klara podeszła do mnie i wtuliła się w moje ramiona. – Babciu… wiesz, co jest najlepsze w byciu wnuczką? – Co, kochanie? – Że można czasem wszystko zepsuć, a babcia i tak cię zawsze przytuli. Uśmiechnęłam się, choć oczy miałam mokre. W tej chwili wszystko, co we mnie się łamało przez ostatnie miesiące, zaczęło się sklejać. Nie wiem, czy Marta zadzwoni. Nie wiem, czy będą tu częściej, czy to był tylko impuls. Ale coś się wydarzyło. Coś się przesunęło w tej ciszy, która wydawała się nieprzemakalna. Najpiękniejsze prezenty na Dzień Babci i Dziadka nie mają kokardek. Czasem mają czerwone nosy, foliowe woreczki z ciastkami i łzy w oczach, które mówią: „Przyszliśmy dla ciebie”. Barbara, 70 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Wnuczka przysłała mi tylko list na Dzień Babci. Po przeczytaniu łzy lały mi się strumieniem” „Myślałam, że syn się o mnie troszczy z miłości. Prawda wyszła na jaw, gdy usłyszał, że nie przepiszę mu mieszkania” „W Dzień Babci wnuki wpadają do mnie jak do baru szybkiej obsługi. Jedzą sernik w pośpiechu i tyle je widziałam”
„Dzień Babci i Dziadka to moje przekleństwo. Na emeryturze miałam odpoczywać, a nie niańczyć niewychowane wnuki”
„Zaczynałam się dusić w tej roli. Czułam się jak funkcjonariuszka w dyżurce: do odebrania, do nakarmienia, do usypiania. Dzień wypełniony troską o innych. A moje życie? Moje plany? Moje marzenia? Gdzieś się rozpłynęły między kaszką a bajką o pieskach”.
Zawsze byłam kobietą aktywną, energiczną, oddaną rodzinie. Pracowałam całe życie, nie licząc godzin, nie narzekając, bo wiedziałam, że robię to dla najbliższych. Kiedy zbliżałam się do wieku emerytalnego, marzyłam tylko o jednym – żeby w końcu odpocząć. Chciałam mieć czas dla siebie, zadbać o zdrowie, wyjechać gdzieś z koleżankami, poczytać książki, może zapisać się na jogę. Tymczasem jeszcze zanim dostałam do ręki pierwszą kopertę od listonosza, moja córka z uśmiechem przyprowadziła mi swoje dzieci do opieki. Jakby bycie babcią oznaczało automatycznie etat niani. A ja się nie na to pisałam. Nie tak to sobie wyobrażałam – Mamo, no co ty. To przecież tylko dwa dni w tygodniu – powiedziała z rozbrajającym uśmiechem moja córka, podając mi torbę z pieluchami, soczkami i jakąś kolorową zabawką, która grała i mrugała w rytm czegoś, co chyba miało być muzyką. Stałam w progu jej mieszkania, trzymając w ramionach półtoraroczną Nelę, a obok mnie dreptał jej starszy brat, Franek. Tylko dwa dni w tygodniu. Tylko dwa dni, które miały być moje. Tylko dwa dni, na które czekałam przez ostatnie miesiące, marząc o ciszy, spacerach bez celu i spaniu do dziewiątej. – Mamo, przecież kochasz swoje wnuki – dodała, jakby to miało zamknąć temat. Oczywiście, że kocham. Ale od miłości do gotowości, by znów funkcjonować jak żłobek, jest jednak daleka droga. – A wasza opiekunka? – zapytałam cicho. – Zrezygnowała. A my z Karolem stwierdziliśmy, że to nawet lepiej. Nela i Franek będą z kimś, kogo znają i kochają. Chciałam powiedzieć, że ja też bym chciała być z kimś, kogo kocham – na przykład z sobą samą. Ale tylko przytaknęłam, bo Franek właśnie wsadził sobie klocek do buzi, a Nela zaczęła płakać. Chciałam być dobrą babcią Wtorki i czwartki szybko stały się rutyną. Punkt ósma córka zjawiała się z dziećmi, rzucała szybkie – Dzięki, mamo, jesteś niezastąpiona – i znikała za drzwiami, nie czekając nawet, czy mam coś do powiedzenia. A ja? Ja już o ósmej dziesięć byłam w poplamionej koszulce, z bananem rozsmarowanym na podłodze i pieluchą w ręce. – A kuku, babciu – śmiał się Franek, wskakując mi na kolana. Nie chciałam mu odmawiać. Nie chciałam być złą babcią. Więc uśmiechałam się, choć bolały mnie plecy i tęskniłam za chwilą ciszy. Nela z kolei nie odstępowała mnie na krok, płacząc za każdym razem, gdy znikałam za drzwiami łazienki. Nawet do toalety nie mogłam pójść spokojnie. – Mamo, dzieciaki cię uwielbiają – powiedział Karol, odbierając je wieczorem. Nie miałam siły odpowiedzieć. Uśmiechałam się, bo tak trzeba. Bo „babcia powinna się cieszyć”. Bo przecież „to taki piękny czas”. Tyle że ja zaczynałam się dusić w tej roli. Czułam się jak funkcjonariuszka w dyżurce: do odebrania, do nakarmienia, do usypiania. Dzień wypełniony troską o innych. A moje życie? Moje plany? Moje marzenia? Gdzieś się rozpłynęły między kaszką a bajką o pieskach. Pragnęłam mieć swoje życie – Mamo, czemu jesteś taka zmęczona? – zapytała mnie raz moja córka, kiedy przyszła po dzieci. – Przecież siedzisz z nimi tylko dwa dni. Zaparło mi dech. Przez chwilę myślałam, że się przesłyszałam. Spojrzałam na jej twarz – szczerą, zdziwioną – jakby naprawdę nie rozumiała. – Tylko dwa dni – powtórzyłam szeptem. – A wiesz, że po tych dwóch dniach dochodzę do siebie do soboty? – Przesadzasz – rzuciła. – Koleżanka mówiła, że jej mama opiekuje się wnukiem codziennie i jeszcze robi obiady dla całej rodziny. Nie wytrzymałam. Oparłam się o kuchenny blat, próbując ukryć drżenie rąk. – To świetnie. Może powinnyście znaleźć sobie taką „mamę koleżanki”. Zamilkła. Może w końcu dotarło do niej, że coś jest nie tak. Albo tylko się obraziła. – Nie chcemy cię wykorzystywać, mamo. Po prostu ufamy ci najbardziej. Wiesz, jak się dziećmi zająć. Zresztą... przecież jesteś emerytką, nie masz pracy... – A może ja też chcę coś robić? Coś swojego? – przerwałam jej. Zatrzymała się w pół kroku. Nasze spojrzenia się spotkały, po raz pierwszy od dawna naprawdę. I wtedy zrozumiałam – ona nigdy nie zadała sobie pytania, czy ja jeszcze mam własne życie. Dzień Babci mnie nie cieszył W styczniu przyszło kolejne zaskoczenie. Dzień Babci. Zawsze myślałam, że to taki miły moment: laurka, przytulenie, może wspólna herbata. Tymczasem dostałam wiadomość od córki wieczorem, jak gdyby to była sprawa służbowa. – Mamo, jutro Dzień Babci, więc przyjedziemy rano z dzieciakami. Zrobimy zdjęcia, wręczą ci laurki, a potem ty z nimi posiedzisz, bo my z Kają mamy tyle na głowie. No i wiesz, to będzie taki twój dzień – dodała, jakby właśnie powiedziała coś wyjątkowo czułego. „Twój dzień”. Czyli mój dyżur. Zamiast chwili dla siebie dostałam program: uściski, zdjęcia, a potem wózek, obiad, bajki. W głowie miałam tylko jedno: nawet święto babci potrafią zamienić w logistykę. Rano Franek wpadł do mieszkania z laurką większą od niego. – Babciu, to dla ciebie, bo jesteś najlepsza – powiedział dumnie. Nela przytuliła się do mojej nogi i też coś mamrotała, jakby próbowała powtórzyć „babcia”. Serce mi zmiękło. Zawsze mięknie, kiedy na mnie patrzą. Ale to nie złagodziło smutku i zmęczenia, które odczuwałam. – No dobrze, my lecimy – rzuciła córka po pięciu minutach. – Dziękujemy, mamo. I jeszcze raz wszystkiego najlepszego. Zostałam sama z dziećmi i z tym „wszystkiego najlepszego”, które brzmiało jak życzenie złożone w biegu, między kluczami a telefonem. Byłam tylko człowiekiem W czwartki Nela nie chciała spać. Miała w sobie jakąś niewytłumaczalną czujność, jakby wiedziała, że w ciągu dnia może przegapić coś ważnego. Franek natomiast potrafił przez godzinę opowiadać mi o swoich wymyślonych dinozaurach, machając rękami tak, że już po kwadransie miałam wrażenie, że kręci mi się w głowie. – A babciu, a widziałaś takiego tyranozaura, co strzela laserami z ogona? – krzyczał, biegając w kółko po salonie. – Nie, ale może narysujesz mi go? – próbowałam jakoś zapanować nad energią tego małego wulkanu. I naprawdę próbowałam, z całego serca. Gotowałam im obiady, robiłam zupki, chodziłam na plac zabaw. A potem, wieczorem, leżałam w łóżku i czułam, jak boli mnie całe ciało. Psychicznie i fizycznie. A najbardziej bolało poczucie, że nie mogę się poskarżyć. No bo komu? Koleżankom, które nie mają wnuków i zazdroszczą mi, że „mam dla kogo żyć”? Córce, która z uśmiechem wita mnie słowami: „Wiedziałam, że damy radę, mamo”? To nie dzieci były winne. One po prostu chciały czułości. Małe rączki oplatały mnie za szyję z taką siłą, że czasem sama siebie przekonywałam, że warto. Że nie mogę się poddać. Że przecież „jestem babcią”. A może jednak byłam tylko człowiekiem? Musiałam jej odmówić W kolejną środę zadzwonił telefon. Moja córka, jak zwykle entuzjastyczna: – Mamo, słuchaj, mamy z Karolem taką jedną sprawę... Czy mogłabyś wziąć dzieci także w piątek? Tylko tym razem zawieźć Franka na angielski i może odebrać z baletu Nelę? Dla ciebie to przecież blisko... Zamilkłam. Cisza po mojej stronie musiała ją zaniepokoić, bo dodała szybko: – Mamo, to tylko jeden dodatkowy dzień. Naprawdę nam ratujesz skórę. Zamknęłam oczy i poczułam gulę w gardle. Jeden dzień, potem pewnie drugi. Potem całe tygodnie. A ja? Kiedy ja ostatni raz byłam w kinie? Kiedy poszłam na spacer, nie trzymając w ręku małej rączki i torby z pieluchami? – Wiesz co… Nie mogę. Mam plany. – Plany? Jakie plany? To pytanie zraniło mnie bardziej niż prośba. Jakby moje życie nie miało prawa zawierać planów. – Po prostu... dla siebie. Chcę trochę odpocząć. Było jej przykro. Słyszałam to. Próbowała coś jeszcze dodać, ale ja byłam nieugięta. Czy można odmówić wnukom? Można. Czasem tylko tak można uratować siebie, zanim się całkiem zniknie. Bycie babcią to nie zawód W piątek rano nie zadzwonił domofon. Nikt nie podrzucił mi dzieci, nikt nie postawił torebki z przekąskami w korytarzu. Wreszcie mogłam spokojnie napić się kawy. Bez pośpiechu. Bez rozchlapywania mleka przez małe łapki. Bez krzyku, bez bajek. Usiadłam na balkonie. Mróz lekko szczypał w policzki, ale nie uciekłam do środka. Czułam, że oddycham po raz pierwszy od miesięcy. Tylko ja, kubek i cisza. Wieczorem córka przyszła sama. – Mamo, przepraszam. Naprawdę nie chciałam cię obciążać. My z Karolem... chyba się trochę pogubiliśmy. Tak łatwo było wszystko zrzucić na ciebie. – Wiem – odpowiedziałam. – Ale ja też się zgodziłam. Bo kocham was. I dlatego właśnie muszę czasem powiedzieć: „nie”. Usiadła naprzeciwko, zamyślona. – Nie chcę, żebyś była tylko babcią na dyżurze. Zasługujesz na swoje życie. Uśmiechnęłam się. Nie potrzebowałam już więcej słów. Bycie babcią to dar, ale to nie zawód. Nie jestem opiekunką. Jestem matką. Jestem kobietą. I znów jestem sobą. Irena, 63 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Po przyjeździe na rodzinne ferie nad morzem przeżyliśmy szok. Miał być kominek i luksus, a przywitał nas grzyb i ziąb” „Rodzina traktowała babcię jak świętą, ale ona nie była aniołem. Na Dzień Babci nie zapalę nawet świeczki na jej grobie” „Teściowa rządziła się jak królowa. Zamiast słuchać jej rozkazów, z satysfakcją obaliłam ją z tronu”