„Nie miałam z kim podzielić się opłatkiem. Postanowiłam zanieść pierogi sąsiadowi, ale nie wiedziałam, w co się pakuję”
„– Co ja wyprawiam… – szeptałam do siebie, stojąc pod jego drzwiami z opłatkiem w ręce. Czułam się jak dziwaczka. Przecież się nie znamy. Nigdy nawet nie zamieniliśmy słowa. On tylko czasem kiwał głową, ale nawet nie wiem, czy to było powitanie”.
Nie wiem, kiedy dokładnie zaczęłam się bać świąt. Może wtedy, gdy po raz pierwszy zjadłam barszcz w ciszy, słysząc tylko dźwięk łyżki stukającej o talerz. Albo wtedy, gdy zorientowałam się, że nie mam już z kim podzielić się opłatkiem, i choć sąsiad zza ściany stukał czasem w rury, to był to jedyny „głos” obok, który słyszałam tego wieczoru. W moim bloku ludzie żyją obok siebie, a nie razem. Tacy, co spuszczają wzrok w windzie, ściskając siatkę z zakupami, żeby przypadkiem nie musieć powiedzieć „dzień dobry”. Ja też już rzadko komuś patrzę w oczy. Może się odzwyczaiłam od rozmowy. Kiedyś inaczej wyglądały moje święta. Był mąż, była córka. Była choinka sięgająca sufitu i stół, przy którym nie dało się zmieścić wszystkich talerzy. Teraz jestem dawno po rozwodzie, córka wyjechała za granicę. Już nie rozkładam stołu – wystarcza ten kuchenny, kwadratowy, z dwoma krzesłami. Dla mnie i… pustego talerza. Zawsze stawiam ten dodatkowy, choć wiem, że nikt nie przyjdzie. W tym roku też wszystko przygotowałam. Barszcz, ryba, kluski z makiem. Usiadłam, spojrzałam na opłatek… i nie dałam rady. Coś mnie ścisnęło. Zerknęłam na drzwi. Wtedy pomyślałam o sąsiedzie – Janie. Mieszka piętro niżej, zawsze ponury, milczący. Może też siedzi sam? Wstałam, spakowałam jedzenie do pojemnika. Z opłatkiem w dłoni stanęłam pod jego drzwiami. Dłoń mi się trzęsła, gdy naciskałam dzwonek. Zapukałam do jego drzwi – Co ja wyprawiam… – szeptałam do siebie, stojąc pod jego drzwiami z opłatkiem w ręce. Czułam się jak wariatka. Przecież się nie znamy. Nigdy nawet nie zamieniliśmy słowa. On tylko czasem kiwał głową, ale nie wiem, czy to było powitanie, czy zwykłe „daj mi spokój”. Zanim nacisnęłam dzwonek, kilka razy cofałam rękę. Serce waliło mi jak młotem. „Jeszcze możesz wrócić do siebie, zjesz w ciszy, jak zawsze. I nikt się nie dowie, że miałaś ten głupi pomysł...” – podpowiadał głos w głowie. Jednak coś innego – może samotność, może nadzieja – popchnęło mnie do przodu. Dzwonek zadźwięczał głośno i długo. Cisza. Już miałam się odwrócić, gdy usłyszałam kroki. Drzwi otworzyły się niechętnie, a w nich pojawił się Jan. Zmarszczone brwi, szara koszula w kratę, spojrzenie pełne zaskoczenia. – Pani do mnie? – spytał podejrzliwie. – Po co? – Przepraszam, że tak... bez zapowiedzi. Ja tylko… – uniosłam pojemnik i kopertę z opłatkiem– mam jedzenie i opłatek. Pomyślałam, że może… pan też nie lubi siedzieć sam w Wigilię. Spojrzał na mnie długo, ciężko. Zrobił krok w tył, jakby nie mógł się zdecydować. Już chciałam rzucić „przepraszam” i uciec, gdy otworzył drzwi szerzej. – No dobrze. Proszę wejść. Tylko... nie wiem, czy to dobry pomysł. – Może i nie, ale jestem już tutaj – uśmiechnęłam się nerwowo. Weszłam do środka. Mieszkanie pachniało kurzem i jakimś starym mydłem. Było czysto, ale zimne. Surowe, puste ściany, jeden koc na kanapie i cisza. Usiedliśmy przy stole. Dwa talerze i jedno nieśmiałe spojrzenie ponad obrusem. Nie chciałam być sama Na początku jedliśmy w ciszy. Janek nalewał barszcz, a ja ułożyłam na talerzach uszka, które zrobiłam dzień wcześniej. Czułam się jak intruz, choć przecież mnie wpuścił. Siedzieliśmy przy jego małym stole, przy którym – mam wrażenie – nikt od dawna nie siedział z nim razem. – Dobre – mruknął w końcu, odkładając łyżkę. – Dziękuję – odpowiedziałam cicho. – Zawsze gotuję za dużo. A potem... mam na trzy dni. – Ja też tak robię. Tylko że zdarza się, że potem połowę wyrzucam. Spojrzałam na niego. W oczach miał zmęczenie, którego nie da się ukryć, nawet jeśli ktoś udaje, że jest mu wszystko jedno. – Myślałam, że tylko ja jestem samotna – powiedziałam cicho. – Ale może... nie tylko ja. – Wszyscy są teraz samotni. Tylko niektórzy to ukrywają lepiej – odparł, sięgając po opłatek. Zamilkliśmy. Wzięłam kawałek w dłoń i wyciągnęłam w jego stronę. Przez chwilę się wahał, potem przełamał ze mną opłatek. Życzyliśmy sobie spokojnych świąt. – Niech pani powie, czemu to zrobiła? – zapytał, ale głos miał łagodniejszy. – Nie chciałam cicho spędzić kolejnej wigilii, patrząc w ścianę. Wiedziałam, że pan mieszka sam. I... że ja już nie mogę tej ciszy znieść. Nie odpowiedział. Pokiwał głową. Wstał, nalał nam po szklance kompotu. – No to... na zdrowie, pani Weroniko. – I na przyszłe święta. Może lepsze. W duchu czułam, że zrobiłam dobrze. Nie chodziło tylko o mnie. On też tego potrzebował. Nawet jeśli jeszcze sam tego nie wie. Miał powód, by nie lubić świąt Po wieczerzy Janek wstał, jakby nie mógł usiedzieć dłużej. Podszedł do okna i patrzył przez nie przez dłuższą chwilę. Ja też milczałam. Nie chciałam go poganiać. Czułam, że coś w nim się kotłuje. – Wie pani... Moja żona umarła pięć lat temu – powiedział w końcu. – W drugi dzień świąt. Słabe serce. Zasłabła przy stole. Myślałem, że to niestrawność. Zanim przyjechała karetka, już było po wszystkim. Nie wiedziałam, co powiedzieć. Nie ma słów, które by to ukoiły. On jednak nie oczekiwał odpowiedzi. Chyba po prostu chciał wyrzucić to z siebie. – Od tamtej pory nie obchodziłem świąt. Nie potrafię. Wiem, że są, bo słychać z mieszkań kolędy, zapachy dochodzą z klatek. A ja... zamykam się w domu i udaję, że to zwykły dzień. – Nie dziwię się – szepnęłam. – Takie dni potrafią rozdzierać serce. Usiadł z powrotem, powoli. Popatrzył na mnie, już mniej ostro. – Nie wiem, po co pani przyszła, ale... może dobrze, że pani przyszła. – Może nie po coś, tylko do kogoś – odpowiedziałam, zanim zdążyłam się zastanowić. Uśmiechnął się lekko, pierwszy raz. W głowie porównywałam jego ból z moim. Ja straciłam rodzinę inaczej, powoli, przez dystans, chłód, nieporozumienia. On – nagle, boleśnie. W środku... oboje zostaliśmy sami. Może właśnie dlatego się zrozumieliśmy bez zbędnych słów. Nawiązaliśmy ciche porozumienie Zjedliśmy makowiec, który przyniosłam w pudełku, chociaż trochę się rozkruszył. Janek nie narzekał, zjadł dwa kawałki i nawet oblizał palce, jakby zapomniał, że przy nim siedzi ktoś obcy. Może już nie taki obcy? – Dawno nie jadłem domowego ciasta – mruknął. – Kupuję zazwyczaj jakąś bułkę w piekarni i tyle. – To następnym razem zrobię sernik – rzuciłam i natychmiast ugryzłam się w język. Następnym razem? A co, jeśli teraz chce, żebym wyszła i dała mu spokój? Janek nie zareagował od razu. Wstał, zniknął w kuchni, po chwili przyniósł herbatę w dwóch różnych szklankach – jedna z resztką nadruku „Polska 2002”, druga całkiem gładka. – To może... w przyszłym roku znów przyjdę do pana. Albo pan do mnie? – rzuciłam nieśmiało, patrząc, czy nie marszczy brwi. Spojrzał spod okularów, uniósł jeden kącik ust. – Niech pani nie planuje tak daleko do przodu... Ale... może – odpowiedział, jakby właśnie przyjął zaproszenie, ale nie chciał się do tego przyznać. Przez chwilę nawet się zaśmialiśmy, zupełnie cicho, bez wymuszenia. Siedzieliśmy potem jeszcze chwilę w milczeniu, ale tym razem nie było ono ciężkie. Wychodząc, spojrzałam na niego w drzwiach. Stał oparty o framugę, z rękami w kieszeniach. Nie mówił nic. Tylko kiwnął głową, tak jak wtedy w windzie. Teraz ten gest znaczył coś więcej. Wróciłam do siebie. Pierwszy raz od dawna nie czułam się ciężka od ciszy. Może po raz pierwszy od lat byłam... komuś potrzebna. Ten gest mnie wzruszył Kilka dni po świętach wracałam z zakupami. Śnieg już się roztopił, ulice były brudne, szare, zupełnie nieświąteczne. Dźwigałam dwie siatki, a rękawiczka zsunęła mi się z dłoni, gdy szukałam kluczy. Wtedy kątem oka zobaczyłam go – Janek wychodził ze swojego mieszkania. Miał na sobie tę samą szarą kurtkę, co zawsze. Na głowie wyciągniętą czapkę z pomponem. Gdy mnie zauważył, przystanął. Nie odwrócił wzroku, nie udawał, że mnie nie widzi. – Dzień dobry pani Weroniko – powiedział, lekko się uśmiechając. – Dzień dobry panie Janie – odpowiedziałam, czując, jak coś ciepłego rozpływa się we mnie od środka. Pomachał mi. Tylko tyle. Taki zwykły gest, ale poczułam, jakby ktoś otworzył okno w dusznym pokoju. Odpowiedziałam tym samym. Szłam dalej z lekkim uśmiechem. Nikt by pewnie nie zauważył, że coś się wydarzyło. Z zewnątrz nic się nie zmieniło. Nadal byłam sama. Nadal mieszkałam w bloku pełnym zamkniętych drzwi. We mnie jednak coś się zmieniło. Może się naprawiło. Czasem nie trzeba wielkich słów ani wzruszających gestów. Czasem wystarczy zjeść razem barszcz. Podzielić się opłatkiem. Powiedzieć „dzień dobry” z przekonaniem. A potem pomachać komuś, kto cię zauważył. Może w przyszłym roku też pójdę z opłatkiem. A może ktoś zapuka do mnie. Już wiem, że warto być gotową. Weronika, 50 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Synowa nie zaprosiła mnie na Święta, bo ośmieliłam się skrytykować jej pierogi. Uniosłam się honorem i pożałowałam” „Przed świętami ujrzałam męża w objęciach innej. Zrozumiałam, że mój związek się sypie jak poświąteczna choinka w salonie” „Co roku w święta odstawiamy tę samą szopkę z rodziną mojego męża. Udajemy zgodę, a ledwo siedzimy przy jednym stole”
„Wróciłam z Norwegii, by poczuć magię świąt. Zamiast tego rodzina dała mi odczuć chłód, zazdrość i niechęć”
„– A ja? Ja się nie liczyłam? – Ty byłaś gdzieś tam. W obcym kraju. Wysyłałaś kartki, pieniądze raz czy dwa. Ale ciebie tu nie było. Nie widziałaś, jak siedziałam przy jego łóżku. Jak milczałam, bo nie miałam już słów”.
Po dziesięciu latach wróciłam do Polski. Samolot wylądował wśród śniegu, a ja poczułam chłód nie tylko na zewnątrz. Dom rodzinny wyglądał znajomo, ale zimno – jakby zatrzymał się w czasie. Norwegia dała mi spokój, ale nie zapełniła pustki. Tęskniłam. Za czymś, co może nigdy nie istniało. Teraz jestem tu, w przedpokoju pełnym ciszy, z walizką i sercem pełnym sprzecznych emocji. Mama przyjęła mnie chłodno, Krzysiek rzucił kilka zdań. Nikt się nie wzruszył. Może nie powinnam była wracać. Ale coś muszę zrozumieć. I usłyszeć. Nawet jeśli będzie bolało. Stare rany – Weź te rękawiczki, bo ci palce odmarzną – powiedziała matka i rzuciła je na komodę, nawet nie patrząc w moją stronę. – Nie trzeba – mruknęłam, ale i tak je zgarnęłam, wciąż zmarznięta po przylocie. – Po opłatek idę – Krzysiek podrapał się po karku i spojrzał na mnie spod czapki. – Sklep jeszcze otwarty. Mama mówiła, żebyśmy poszli razem. Skrzywiłam się, ale nic nie powiedziałam. Założyłam kurtkę i ruszyłam za nim. Śnieg skrzypiał pod butami. Milczeliśmy przez dobrych kilka minut. Dopiero kiedy minęliśmy zniczowy kiosk i przystanek autobusowy, Krzysiek się odezwał. – Fajnie, że wróciłaś. Zabrzmiało to jakby wcale nie było fajnie. – Tak, miło z twojej strony. Po dziesięciu latach. – Tato do końca na ciebie czekał – powiedział cicho. Stanęłam jak wryta. Miałam ochotę się roześmiać. Zimno szczypało w policzki, a on mi teraz wyjeżdża z ojcem. – A ty co? Siedziałeś mu na karku jak pies. Nie dawałeś mu oddychać. Wszystko chciałeś mu załatwić, wszystko wiedzieć lepiej. – Ale byłem. A ty? Jakbyś umarła razem z nim – powiedział beznamiętnie. Poczułam, jak coś mnie ściska w gardle. – Czasem myślę, że lepiej by było, gdybym nie była stąd – wyrzuciłam z siebie, zanim zdążyłam się ugryźć w język. Zamarł. Zbladł. Spojrzał na mnie tak, jakby właśnie powiedziałam coś, czego powiedzieć nie powinnam. – Co? – Nic – rzuciłam szybko. – Nieważne. Chodźmy już. Szliśmy dalej w ciszy, ale ja już wiedziałam, że to jedno zdanie… to, co powiedziałam… coś w nim poruszyło. Zbyt mocno. Nie wyglądał na urażonego. Raczej… przestraszonego? W sklepie Krzysiek poszedł po opłatek, a ja zostałam przy lodówce z mlekiem. Patrzyłam w półki, ale widziałam tylko jego twarz. Bladą. Spiętą. Jakby przez moment przestał być tym samym Krzyśkiem, który zawsze wszystko miał pod kontrolą. Jakby czegoś się bał. Po powrocie do domu rzuciłam rękawiczki na komodę i zamknęłam się w pokoju po ojcu. Wciąż pachniało jego wodą po goleniu. Usiadłam na jego starym fotelu, oparłam głowę o zagłówek i zamknęłam oczy. „Dlaczego zareagował tak dziwnie?” – myślałam. – „To jedno zdanie… Jakby coś wiedział. Albo coś przede mną ukrywał.” Pytania bez odpowiedzi – Co mu powiedziałaś? – zapytałam bez zapowiedzi, stając w drzwiach kuchni. Matka nie odwróciła się od garnka. Mieszała barszcz, jakby wszystko inne nie miało znaczenia. – Komu? – Krzyśkowi. Co mu powiedziałaś, że aż zbladł, kiedy wspomniałam, że lepiej by było, gdybym nie była częścią tej rodziny? – Nie dramatyzuj – odpowiedziała spokojnie, zbyt spokojnie. – Jesteś przewrażliwiona, jak zwykle. – Czyli nic nowego – uśmiechnęłam się gorzko. – Zawsze to ja miałam problem. Nigdy nie ty. Odwróciła się. W oczach miała cień zmęczenia, ale twarz wciąż była kamienna. – Zawsze szukałaś winnych wszędzie, tylko nie w sobie. Teraz też? – Może dlatego, że przez całe życie czułam się tu obca – powiedziałam ostro. – Jakbym była dodatkiem. Kimś przypadkowym. Zamilkła. Łyżka zatrzymała się w garnku. Tylko przez chwilę. Potem znowu zaczęła mieszać. – Wymyślasz – mruknęła. – Wracasz po tylu latach i szukasz dziury w całym. – Bo coś tu nie gra. Krzysiek się czegoś boi, ty udajesz, że nic się nie dzieje... Ale coś się wydarzyło, prawda? Wzruszyła ramionami. – Święta są. Zamiast się kłócić, może byś pomogła? Stałam jeszcze chwilę. Potem po prostu wyszłam. Nie dowiedziałam się niczego, ale jej cisza mówiła więcej niż słowa. Prawda na Wigilii Stół wyglądał jak z obrazka – białe talerze, czerwone serwetki, świece, sianko pod obrusem. A mimo to było zimno. Nie w powietrzu. W ludziach. Siedzieliśmy jak obcy. Krzysiek skubał pieroga, matka patrzyła w talerz. Ja odliczałam minuty do końca tej szopki. – Może... życzenia? – zaproponowałam cicho. Matka kiwnęła głową, ale nie wstała. Podała opłatek, jakby podawała rachunek. Wymieniliśmy grzeczności. Żadne „kocham cię”, żadnych łez. Tylko formułki. Po chwili zniknęłam do łazienki, ale zboczyłam do kuchni po chusteczki. Wtedy to usłyszałam. – ...musiałaś to załatwić teraz? W święta? – Krzysiek. – Lepiej teraz, niż potem. I tak miało być dla niego – głos matki. – Ale mogła się dowiedzieć inaczej... Weszłam bez pukania. – O, nie. Nie kończcie rozmowy. Chcecie to powiedzieć głośno, czy mam was dalej podsłuchiwać? Oboje zamilkli. – Co miało być dla niego? – zapytałam. – O czym mówicie? Matka zacięła usta. – To nie twój interes. – A jednak! – krzyknęłam. – Rodzinny dom, ziemia, wszystko! Przekazałaś to Krzyśkowi, prawda? – Zdecydowałam, bo wiedziałam, że nie wrócisz – odparła lodowato. – To była jej decyzja – dodał Krzysiek cicho. – Ja tylko się zgodziłem. Poczułam, jak ziemia usuwa mi się spod nóg. – Ukradliście coś, co mi się należało – wyszeptałam. Historia, która bolała Usiadła przy stole z kubkiem herbaty. W kuchni było cicho, jakby nawet czajnik bał się syczeć za głośno. Ja stałam oparta o framugę, ramiona skrzyżowane. – Chcesz wiedzieć prawdę? – zapytała matka beznamiętnym tonem. – Przecież po to wróciłam – odpowiedziałam. Westchnęła. Spojrzała na mnie po raz pierwszy od dawna naprawdę uważnie. – Po śmierci ojca wszystko mi się zawaliło. Zawsze był tym, który łagodził, tłumaczył, trzymał nas razem. Kiedy odszedł, zostałam sama. Krzysiek nie zostawił mnie ani na dzień. – A ja? Ja się nie liczyłam? – Ty byłaś gdzieś tam. W obcym kraju. Wysyłałaś kartki, pieniądze raz czy dwa. Ale ciebie tu nie było. Nie widziałaś, jak siedziałam przy jego łóżku. Jak milczałam, bo nie miałam już słów. Zacisnęłam dłonie w pięści. – Więc sprzedałaś mnie za jego obecność? Za spokój? – Nie mów tak. Po prostu... z Krzyśkiem umiałam się dogadać. Z tobą... nigdy nie wiedziałam, jak rozmawiać. – Bo nigdy nie próbowałaś – powiedziałam cicho. – Nie widzisz, że to nie chodzi tylko o dom i działkę? Spojrzała na mnie z czymś w rodzaju żalu. Ale zaraz znowu spoważniała. – Może kiedyś zrozumiesz. Albo i nie. Czasem trzeba wybrać to, co mniej boli. Odeszłam bez słowa. Nie płakałam. Już nie. Moja ostatnia przystań – Tylko uważaj, żeby nie wybić się o te schody, zimno jak diabli – powiedział wujek Roman, otwierając drzwi w grubym swetrze i wełnianych skarpetach. Nie mówiłam nic. Zamiast tego po prostu go przytuliłam. Chyba za długo. – Oj, dziewczyno... – westchnął i wpuścił mnie do środka. – Siadaj, zrobię herbaty. Rum też mam, jak trzeba. Siedzieliśmy przy stole. Opowiedziałam mu wszystko. Od lotniska, przez święta, po kuchenną rozmowę z matką. Nie przerywał. Tylko dolewał herbaty i kiwał głową. – Wiesz... ja to widziałem. Od zawsze. Że coś u was jest nie tak – mruknął w końcu. – Twój ojciec próbował to prostować, ale jak odszedł... Krystyna została sama ze swoim chłodem. – A ja? – zapytałam. – Co ja mam teraz zrobić? Roman wzruszył ramionami. – Twoja matka się nie zmieni. Ale ty możesz. Zamilkłam. Herbata parzyła w język. – A ja myślałam, że wrócę i odzyskam dom – powiedziałam w końcu. – Rodzinę. – Dom to nie ściany. To ludzie, którzy cię chcą. Którzy na ciebie czekają. – Chyba przyszedł czas, by zbudować swój – powiedziałam wolno. – Gdzieś indziej. Po swojemu. Roman uśmiechnął się po raz pierwszy tej nocy. – No. Teraz mówisz jak człowiek. Wszystko będzie po mojemu Hotelowe okno z widokiem na parking i latarnię. Śnieg padał coraz gęściej, przykrywając wszystko świeżą warstwą ciszy. Siedziałam w fotelu, owinięta w koc, z kubkiem letniej już herbaty. W telefonie migotał ekran wiadomości. Pisałam długo, a potem skasowałam. W końcu wysłałam jedno zdanie: Dziękuję za wszystko. Nie wrócę. Nie liczyłam na odpowiedź. I rzeczywiście – nie przyszła żadna. Odłożyłam telefon. Popatrzyłam w śnieg. W Norwegii też padało. Tam nauczyłam się ciszy, chodzenia własnymi ścieżkami. Ale nie zamknęłam wtedy przeszłości. Teraz ją zobaczyłam. Całą. Lodowatą, poszarpaną, nieidealną. Zrozumiałam, że nie wszyscy muszą się zmienić. Nie każdą relację da się naprawić. Ale ja mogę się wyprostować. Pójść dalej. Wujek Roman dał mi coś, czego nie spodziewałam się znaleźć w tym mieście – potwierdzenie, że nie zwariowałam. Że to nie ja zawsze byłam problemem. A może nawet jeśli byłam – to mam prawo zacząć inaczej. Jutro wrócę do Oslo. Znajdę nowe mieszkanie, może psa. Zasadzę coś w doniczce. Może w końcu kupię porządny czajnik. Zaczynam od siebie. Nie od mamy. Nie od brata. Od Weroniki. Po raz pierwszy od lat nie chciałam wracać do przeszłości. Chciałam iść. Przed siebie. I śnieg padał dalej. Weronika, 36 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Z dobroci serca wyprawiłam Wigilię dla samotnych. Chciałam pomóc, a zostałam bez grosza przy duszy i o suchym chlebie” „Bratowa powiedziała, że nie zaprosi mnie na święta, dopóki nie oddam długu. To ma być rodzina?” „Przed świętami ujrzałam męża w objęciach innej. Zrozumiałam, że mój związek się sypie jak poświąteczna choinka w salonie”
„Na imprezie sylwestrowej zjawiła się kochanica mojego męża. Nie zrobiłam awantury, zaplanowałam z nią zemstę”
„Spotkałyśmy się następnego dnia. To ja zadzwoniłam. Sama nie wiem, po co. Może z ciekawości. Może z desperacji. A może dlatego, że czasem kobieta potrzebuje rozmowy… nawet jeśli z drugą kobietą, która właśnie roztrzaskała jej życie w drobny mak”.
W sylwestra wszystko miało być jak z bajki. Suknia od krawcowej, makijaż u kosmetyczki, drogie wino i bal w hotelu, do którego nie tak łatwo się dostać bez zaproszenia. Mąż od tygodni zapewniał, że to będzie wyjątkowy wieczór, że zasłużyłam, żeby poczuć się jak królowa. Wierzyłam mu. Może właśnie dlatego tak bardzo zabolało, gdy zegar wybił północ, a ja zobaczyłam, jak na salę wchodzi ona – jego kochanka. W czerwonej sukience, z uśmiechem na twarzy. Świat zawirował. Wiedziałam, że nic już nie będzie takie samo. Tylko jeszcze nie wiedziałam, jak bardzo. Bal, który miał wszystko zmienić Gdy tego wieczoru stałam przed lustrem, poprawiając fryzurę, miałam w sobie coś z dziecka, które czeka na świętego Mikołaja. Głupia radość, trochę nerwów, ogromne oczekiwania. Od tygodni żyłam tym wyjściem. Mąż, Wojtek, co chwilę rzucał, że się cieszy, że dobrze, że wreszcie spędzimy czas tylko we dwoje. Ostatnie miesiące były trudne – praca, dzieci, obowiązki – ale wierzyłam, że ta noc nas do siebie zbliży. – Wyglądasz zjawiskowo – powiedział, gdy wyszłam z łazienki. Uśmiechnęłam się. Po tylu latach małżeństwa rzadko słyszałam takie rzeczy. A jednak potrafił jeszcze sprawić, że serce mi mocniej zabiło. W hotelu było jak z filmu – czerwone dywany, złote żyrandole, muzyka na żywo, kelnerzy w białych rękawiczkach. Przy stoliku, do którego nas zaprowadzono, czekali znajomi z pracy Wojtka. Uśmiechałam się, rozmawiałam, popijałam prosecco, ale cały czas czułam jego dłoń na swoim kolanie. Czułość, jakiej nie było od dawna. O północy wszyscy wyszli na balkon. Fajerwerki błyszczały na niebie, ludzie całowali się i składali sobie życzenia. Przez chwilę naprawdę wierzyłam, że zaczynamy nowy, lepszy rozdział. Wróciliśmy na salę. I wtedy… zobaczyłam ją. Stała przy wejściu. W czerwonej sukni, z długimi nogami i spojrzeniem, którego nie zapomnę do końca życia. Patrzyła wprost na mojego męża. A on zbladł. Jakby zobaczył ducha. Nieproszony gość Wojtek zamarł. Trzymał mnie za rękę, ale nagle jego dłoń zrobiła się zimna i sztywna jak drewno. Patrzył na nią bez słowa, a ja – choć jeszcze nie wiedziałam, kim jest – już czułam, że ta kobieta przyszła tu po coś więcej niż tylko kieliszek szampana. – Kochanie, kto to? – zapytałam cicho, z wymuszonym uśmiechem. – Nikt. Pomyliłem ją z kimś – odpowiedział zbyt szybko. Nie kupiłam tego. Znam Wojtka na wylot. Umie kłamać, jak każdy facet, ale tylko wtedy, kiedy nie jest zaskoczony. A on teraz wyglądał jak złapany na gorącym uczynku. Ona podeszła powoli, stukając obcasami o marmurową posadzkę. Zatrzymała się przy naszym stoliku. Spojrzała najpierw na mnie, potem na Wojtka. Uśmiechnęła się. Bez cienia wstydu. – Witaj, Wojtku – powiedziała słodko, jakby właśnie wpadła do niego na kawę. Zamarło całe towarzystwo. Nikt się nie odzywał. Tylko Wojtek wstał i wydukał: – Sandra, proszę… nie tutaj… – A czemu nie? Myślałam, że się ucieszysz, że przyszłam. Tak ładnie mówiłeś, że wszystko będzie inaczej w nowym roku – rzuciła i spojrzała na mnie z politowaniem. – Ach, to pewnie twoja żona? Wstałam. Nie wiedziałam, co zrobię – krzyknę, uderzę go, rzucę kieliszkiem? Ale nie zrobiłam nic. Po prostu wyszłam. Zostawiłam ich tam, podziwiających sztuczne niebo i własne gierki. W głowie dudniło mi tylko jedno zdanie: „Nie tutaj” – a więc znał ją. I miał coś do ukrycia. Twarzą w twarz z prawdą Zamknęłam się w łazience przy hotelowym foyer i przez długą chwilę wpatrywałam się w swoje odbicie. Makijaż trzymał się zaskakująco dobrze, tylko usta miałam blade jak kreda. W kącikach oczu czułam pieczenie, ale jeszcze nie płakałam. Nie chciałam. Jeszcze nie. Jakby łzy były jakimś przyzwoleniem, że to się dzieje naprawdę. W końcu zapukał do drzwi. Wojtek. – Proszę cię, porozmawiajmy – odezwał się przez drewno. – To nie tak, jak myślisz. – Zawsze tak mówicie – wysyczałam. – Kłamcy. Zawsze to „nie tak”. – Ona przyszła bez zaproszenia. To była przelotna sprawa, skończyłem to. Przysięgam, nie wiem, czemu tu przyszła… Otworzyłam drzwi gwałtownie, z impetem. Stał zgarbiony, z oczami wbitymi we wzór na mojej sukience. Nagle wyglądał starzej. Żałośnie. – Spałeś z nią? – zapytałam. Zawahał się tylko sekundę. I wtedy wiedziałam. – Tak – powiedział cicho. Wyszłam z łazienki bez słowa. Weszłam na salę balową. Ona wciąż tam była, z kieliszkiem w dłoni, w samym centrum uwagi. Kilka osób z ciekawością zerkało na mnie. – Sandra, prawda? – zapytałam lodowatym tonem. Odwróciła się, jakby to było spotkanie towarzyskie. – Masz tupet – dodałam. – Naprawdę sądziłaś, że staniesz tutaj, przede mną, i wygrasz? – Nie przyszłam wygrać – odpowiedziała spokojnie. – Przyszłam, bo on kazał mi zniknąć. A ja nie lubię, jak ktoś zamyka mi drzwi. Szczególnie, gdy nie wszystko jest jeszcze zamknięte. Układ między rywalkami Spotkałyśmy się następnego dnia. To ja zadzwoniłam. Sama nie wiem, po co. Może z ciekawości. Może z desperacji. A może dlatego, że czasem kobieta potrzebuje rozmowy… nawet jeśli z drugą kobietą, która właśnie roztrzaskała jej życie w drobny mak. – Pomyślałam, że wolisz kawę niż szampana – powiedziałam, gdy przyszła do tej samej kawiarni, w której Wojtek oświadczył mi się dziesięć lat temu. Usiadła naprzeciwko, elegancka, spokojna. Nie była ani wulgarna, ani nachalna. To właśnie było najgorsze – nie wyglądała na kogoś, kto rozbija małżeństwa. Tylko na kogoś, kto po prostu bierze to, czego chce. – Chciałam ci wyjaśnić… – zaczęła. – Nie musisz – przerwałam. – Mnie to nie interesuje. Wiem już, że spałaś z moim mężem. Ale chcę wiedzieć jedno: dlaczego zrobiłaś tę scenę na balu? – Bo mnie zostawił – odpowiedziała z nutą goryczy. – Obiecywał, że się rozwiedzie. Że wasz związek to już tylko formalność. A potem nagle zamilkł. Chciałam tylko, żeby przestał się wymigiwać. Żebyś wiedziała, z kim masz do czynienia. Zamieszałam łyżeczką w kawie. Przez chwilę milczałyśmy. – On cię zostawił? – zapytałam z niedowierzaniem. – Oczywiście. Jak tylko zorientował się, że robię się niewygodna. Wtedy wpadł mi do głowy pomysł. Absurdalny, ale prosty. – Chcesz się zemścić? Podniosła na mnie wzrok. A ja uśmiechnęłam się niebezpiecznie. – Bo ja tak. I chyba mogłybyśmy sobie pomóc. Nasz wspólny przeciwnik Planowałyśmy wszystko przez kilka tygodni. Spotykałyśmy się w różnych miejscach – raz u mnie w aucie, raz u niej w mieszkaniu. Dwie kobiety, które jeszcze niedawno miały powód, by się nienawidzić, teraz pracowały razem. Dziwne, jak szybko potrafią się porozumieć osoby skrzywdzone przez tego samego mężczyznę. – Nie chodzi o to, żeby go zniszczyć – mówiłam. – Chcę tylko, żeby wreszcie ktoś postawił mu lustro przed twarzą. Sandra kiwała głową. Ona też już nie była tą samą kobietą z czerwonej sukni. Bez makijażu, w dresie, z włosami w kucyku wyglądała zwyczajnie. Może właśnie wtedy poczułam do niej pierwszy raz coś na kształt… sympatii? Zaczęłyśmy od prostych rzeczy. Fałszywe profile w mediach społecznościowych, przez które wysyłałyśmy mu niewinne wiadomości – flirty, zdjęcia, drobne prowokacje. Potem krótka notka anonimowa do jego szefa, sugerująca, że ma problemy z etyką w miejscu pracy. Wszystko subtelne, bez przesady, ale skuteczne. Wojtek zaczął się gubić, nerwowo reagować. Przestawał panować nad sytuacją – a to był jego żywioł. – Najbardziej się boi, że straci twarz – powiedziała Sandra, przeglądając jego firmowy newsletter. – To cały on. Tchórz, który udaje lwa. Nie czułam wyrzutów sumienia. Wojtek nigdy nie pomyślał o mnie, gdy uprawiał seks z inną. Nie pomyślał o dzieciach. O tym, co zostawi za sobą. A teraz pierwszy raz w życiu nie miał kontroli. I to bolało go bardziej niż jakakolwiek zdrada. Nawet o tym nie śniłam Wojtek długo nie wiedział, skąd spadają na niego te wszystkie „przypadki”. Kto wypuścił zdjęcie jego samochodu zaparkowanego pod mieszkaniem Sandry. Kto wysłał do działu HR kopię jego maila do podwładnej z dwuznacznym żartem. Kto dodał nową recenzję w Google, opisując go jako „mistrza w składaniu obietnic bez pokrycia, również w życiu prywatnym”. Nie zrobiliśmy nic nielegalnego. Nic, co dałoby się nam zarzucić. Ale wystarczyło, żeby jego zbudowany z perfekcji wizerunek zaczął się kruszyć. Na koniec zostawiłyśmy mu prezent. Białą kopertę, którą znalazł w skrzynce. W środku zdjęcie – ja i Sandra, obie uśmiechnięte, z kieliszkami prosecco, podpisane: „Od dwóch kobiet, które przestały się bać. Dziękujemy za inspirację.” Potem przestałyśmy się kontaktować. Nie było już takiej potrzeby. Nie zostałyśmy przyjaciółkami. Za dużo między nami przeszło. Ale przez chwilę tworzyłyśmy coś w rodzaju niepisanego sojuszu – dwóch kobiet, które postanowiły nie pozwolić, żeby facet dalej rozgrywał ich życie. Czy wróciłam do Wojtka? Nie. Odszedł sam. A ja nie zatrzymałam go nawet na moment. I nigdy nie czułam się silniejsza. Nie wiem, czy Sandra znów się z kimś związała. Nie pytałam. Ja zaczęłam wszystko od nowa – powoli, po swojemu, z dziećmi, z pracą, z wolnością. Sylwester, który miał być końcem świata, okazał się początkiem. Może nawet nieświadomie dostałam najlepszy prezent: siebie. Izabela, 41 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Z dobroci serca wyprawiłam Wigilię dla samotnych. Chciałam pomóc, a zostałam bez grosza przy duszy i o suchym chlebie” „Bratowa powiedziała, że nie zaprosi mnie na święta, dopóki nie oddam długu. To ma być rodzina?” „Przed świętami ujrzałam męża w objęciach innej. Zrozumiałam, że mój związek się sypie jak poświąteczna choinka w salonie”
„Czekałam na cud przy wigilijnym stole i odrobinę zrozumienia. Zamiast tego dostałam coś, czego nigdy nie zapomnę”
„Po chwili wróciła, a za nią… stała Ola. Moja siostra. Z walizką. W futrze do ziemi i w świątecznym makijażu. Nie była zaproszona. Od trzech lat nie przyjeżdżała na święta, odkąd pokłóciłyśmy się o sprawy, które przestały mieć znaczenie już po tygodniu. Tylko żadna z nas nigdy tego nie przyznała”.
Wigilia zawsze była dla mnie czymś więcej niż świąteczną kolacją. Czekałam na ten dzień z nadzieją, że coś się zmieni, że poczuję ciepło, które gdzieś po drodze uleciało z naszego domu. Od lat układałam wszystko perfekcyjnie – choinka pachniała lasem, opłatek leżał na śnieżnobiałym obrusie, potrawy były gotowe co do minuty. A ja – zawsze w tej samej roli: starająca się, milcząca, trochę na uboczu. W tym roku najbardziej pragnęłam, żeby ktoś zapytał, co u mnie. Żeby ktoś mnie zauważył. Tylko tyle. Dostałam coś zupełnie innego. Wigilia zgodna ze schematem Święta od lat wyglądały u nas tak samo. Mama krzątała się w kuchni od rana, jakby miała nakarmić kompanię wojska. Ojciec czyścił karpia w łazience, przeklinając go pod nosem, a ja próbowałam udawać, że wszystko jest w porządku. Dekorowałam stół, rozstawiałam talerze, prostowałam serwetki. W radiu leciały kolędy, a ja już na sam dźwięk „Cichej nocy” czułam ten znajomy ścisk w żołądku. Przyjeżdżała ciotka Halina z wiecznym narzekaniem i bez pudła komentowała moją sylwetkę. Babcia Jadwiga przynosiła te same pierogi z kaszą gryczaną, których nikt nie ruszał, ale nikt też nie miał odwagi jej tego powiedzieć. W tym roku było tak samo. Nawet choinka, chociaż świeża, wyglądała jak wyjęta z zeszłorocznego zdjęcia. Tylko ja byłam inna. Miałam trzydzieści pięć lat, byłam świeżo po rozstaniu, z sercem połatanym na szybko i z uśmiechem, który przyklejałam jak makijaż – byle się nie rozmazał przy pierwszym słowie. Czułam się gościem we własnym domu, jakby moje miejsce przy stole było dla zasady, nie z potrzeby. Nikt nie pytał, jak się czuję. Nikt nie zauważył, że przez pół dnia nie odezwałam się ani słowem. Siedziałam między babcią a kuzynką i grzecznie kiwałam głową. Wiedziałam, że znów spędzę Wigilię na autopilocie. Wystarczyłby jeden gest. Jedno ciepłe słowo. Jedno pytanie: „Jak ty się trzymasz, kochanie?” Moje miejsce przy stole Siedziałam na tym samym krześle co zawsze. Pomiędzy babcią, która co roku zasypiała przy barszczu, a kuzynką Anką, która mówiła dużo i tylko o sobie. Kiedyś to miejsce było blisko mamy. Pamiętam, jak ściskała mnie za rękę pod stołem, gdy ktoś przy stole mówił coś niestosownego. Teraz mama nie wyciągała już do mnie rąk. Miała je zajęte – jedną mieszała kompot z suszu, drugą kroiła makowiec. – O, Kinga, a ty dalej sama? – rzuciła nagle ciotka Halina, nawet nie odrywając wzroku od klusek z makiem. – Ja to bym na twoim miejscu zainwestowała w jakiś portal randkowy. W twoim wieku to już trzeba się spieszyć. Zaśmiała się jakby właśnie powiedziała coś wyjątkowo błyskotliwego. Mama milczała. Nikt nie zareagował. Przełknęłam pierożka, który nagle utknął mi w gardle. Miałam ochotę wstać i wyjść, ale wtedy babcia zaczęła śpiewać „Bóg się rodzi”, nie czekając na resztę. – No śpiewajcie! – rzuciła rozkazująco. – To przecież święta! I wszyscy zaczęli. Jakby byli tu nie po to, by być razem, tylko po to, by odhaczyć. Kolędę. Barszcz. Opłatek. Patrzyłam na tatę. Gładził wąsy, jak zawsze, gdy chciał coś powiedzieć, ale w końcu nic nie powiedział. Siedziałam dalej, coraz bardziej nieobecna, coraz bardziej zbędna. Niedopowiedzenia przy grybowej Zupa grzybowa była gorąca, parowała jakby chciała coś powiedzieć za mnie. Łyżka po łyżce przełykałam ciszę, która zapadła po kolędzie. Niby rozmowy wróciły – o cenach karpia, o drożyźnie, o tym, że babcia kiedyś robiła lepszy sernik – ale dla mnie wszystko brzmiało jak szum w tle. Miałam wrażenie, że obserwuję ten stół z zewnątrz, jak widz w teatrze. I coraz mniej rozumiem scenariusz. – W pracy mam taką młodą, trzydzieści jeden lat, a już dwójka dzieci i dom na kredyt – pochwaliła się Anka. – No, umie się dziewczyna ustawić. A nie jak niektóre… Zamilkła teatralnie, niby przypadkiem. Zastukałam łyżką o talerz, by nie musieć odpowiadać. Mama westchnęła. Spojrzała na mnie z końca stołu, jakby chciała coś powiedzieć, ale tylko poprawiła świecę, która lekko się przechyliła. To był jej ruch ratunkowy – zawsze poprawiała coś na stole, gdy nie wiedziała, jak zareagować. Tata zajął się dokładką. Babcia znowu przysypiała, a ciotka Halina mieszała w kompocie tak, że aż wiśnie skakały. Zupa była słona. Nie od soli. Od łez. Chciałam się odezwać. Powiedzieć, że ledwo wstaję z łóżka rano. Że czuję się jak duch, który tylko wykonuje obowiązki. Że potrzebuję, żeby ktoś mnie przytulił. Zamiast tego powiedziałam tylko: – Dobre. I podałam talerz do kuchni. Gość, którego się nie spodziewałam Zadzwonił domofon. Osiemnasta czterdzieści trzy. Każdy spojrzał po sobie, jakby to był znak z nieba. Mama wycierała ręce o fartuch i już szła do przedpokoju. – Kogo jeszcze niesie? – mruknęła pod nosem, choć i tak wszyscy ją słyszeli. Po chwili wróciła, a za nią… stała Ola. Moja siostra. Z walizką. W futrze do ziemi i w świątecznym makijażu. Nie była zaproszona. Od trzech lat nie przyjeżdżała na święta, odkąd pokłóciłyśmy się o sprawy, które przestały mieć znaczenie już po tygodniu. Tylko żadna z nas nigdy tego nie przyznała. – Wesołych świąt – powiedziała cicho, jakby z poczuciem winy. – Mogę wejść? Mama rzuciła się jej na szyję, a ciotka Halina aż rozlała barszcz z emocji. Babcia się nie obudziła, a Anka zbladła – Ola nigdy jej nie lubiła i odwzajemnienie było szczere. A ja? Usiadłam sztywniej. Nie wiedziałam, co mam zrobić. Patrzyłam, jak całuje się z tatą, jak zdejmuje płaszcz, jak rozdaje symboliczne prezenty. Dla każdego coś. Dla mnie... ramka ze zdjęciem nas dwóch, sprzed lat. Też w święta. Uśmiechnięte. – Nie wiedziałam, czy mogę przyjechać – szepnęła, siadając obok mnie. – Ale nie wytrzymałam. Tęskniłam. Nie odpowiedziałam od razu. – Ciekawe, czy też za prawdą – pomyślałam. Bo przecież każda z nas coś ukrywała. Bolesna prawda Siedziałyśmy obok siebie, ja i Ola. Jak za starych czasów. Tyle że teraz między nami było więcej niż tylko krzesło. Milczenie. Niewypowiedziane żale. Lata pretensji upchanych pod uśmiechy. – Nie sądziłam, że się ucieszysz – powiedziała nagle. – Ale mama zadzwoniła do mnie tydzień temu. Powiedziała, że chyba ci trudno ostatnio. Że przydałoby ci się wsparcie. Zamarłam. Mama? Ta sama mama, która przez cały dzień udawała, że mnie nie ma? – To dziwne, bo tu nikt nie sprawia wrażenia, jakby zauważył, że w ogóle żyję – wyszeptałam. – Wszyscy są zajęci sobą. Nawet mama. Zwłaszcza mama. Ola zacisnęła usta. A potem wypaliła: – Mama nie radzi sobie z tobą, Kinga. Mówiła, że od roku jesteś jak cień. Że czeka, aż się otworzysz, ale nie wie, jak do ciebie podejść. Zabolało. Tak zwyczajnie. Głupio. Do trzewi. – A może nie musi podchodzić? Może wystarczyłoby, żeby się odezwała? – odpowiedziałam gorzko. W tym momencie mama weszła do pokoju z kolejną porcją pierników. Przez chwilę patrzyła na nas w ciszy, jakby wyczuła, że rozmawiamy o niej. – Wszystko w porządku? – zapytała. Spojrzałam na Olę, potem na mamę. – Nie. Ale może wreszcie będzie. Niepotrzebna prawda Po kolacji wszyscy rozeszli się do swoich pokoi albo krzątali się w kuchni. Mama myła naczynia z babcią, ciotka zniknęła z telefonem, a Anka udawała, że usypia dzieci w salonie. Zostałyśmy tylko my – ja i Ola – przy migoczącej choince. Ramka ze zdjęciem leżała na stole. Patrzyłyśmy na siebie z niej – dwie dziewczyny z tamtego czasu, uśmiechnięte, nieświadome, że życie zrobi z nas wrogie sobie siostry. – Powinnam ci była powiedzieć, że byłam z nim na kawie – zaczęła nagle. – Z twoim byłym. To było już po wszystkim. Nie wiedziałam, że wtedy jeszcze cię bolało. Serce mi stanęło. Zamarłam, nie mogąc uwierzyć, że to właśnie to chciała mi teraz powiedzieć. W tę noc. Przy tym stole. – I po co mi to mówisz? – spytałam, nie kryjąc bólu. – Żeby się oczyścić? – Nie. Żeby przestać się wreszcie bać ciebie. Bo bałam się, że już nigdy nie będziemy mogły być siostrami. Nie odpowiedziałam. Patrzyłam tylko w światełka choinki, jakby miały mi powiedzieć, co z tym zrobić. Tego wieczoru nie było cudu. Nie przytuliłyśmy się, nie płakałyśmy w ramionach, nie wybaczyłyśmy sobie wszystkiego. Ale zostałam przy stole. Zostałam i wysłuchałam. Czasem to jedyne, co można zrobić, zanim się znowu zaufa. Kinga, 35 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Z dobroci serca wyprawiłam Wigilię dla samotnych. Chciałam pomóc, a zostałam bez grosza przy duszy i o suchym chlebie” „Bratowa powiedziała, że nie zaprosi mnie na święta, dopóki nie oddam długu. To ma być rodzina?” „Przed świętami ujrzałam męża w objęciach innej. Zrozumiałam, że mój związek się sypie jak poświąteczna choinka w salonie”
„Moje złudzenia pękły jak bombka na choince. Przez 20 lat dawałam się oszukiwać jak pierwsza naiwna”
„W rękach trzymałam szklaną ozdobę, którą kupiliśmy wspólnie dziesięć lat temu. Nagle wyślizgnęła mi się z dłoni i roztrzaskała o podłogę. Patrzyłam, jak drobne kawałki szkła rozsypują się w różne strony. I pomyślałam, że tak właśnie wygląda moje życie – rozbite, poszarpane, nie do sklejenia”.
Przez dwadzieścia lat byłam pewna, że żyję w stabilnym, choć nieidealnym małżeństwie. Wierzyłam, że trudności są czymś normalnym, że każdy związek ma lepsze i gorsze chwile. Nie byłam naiwna... a przynajmniej tak mi się wydawało. Mąż nie był czuły, ale miałam na to wytłumaczenia: praca, zmęczenie, rutyna. Z czasem przestałam zadawać pytania. W święta, kiedy ubieraliśmy choinkę, spojrzałam na niego i poczułam niepokój. Tydzień później mój świat rozpadł się na kawałki. Jak bombka, która spadła z gałęzi i roztrzaskała się o podłogę. Taka zwyczajna miłość Poznałam go na imprezie u wspólnych znajomych. Był trochę nieśmiały, ale miał ciepły uśmiech i spokojny głos. Nie rzucał się w oczy, nie był duszą towarzystwa. To właśnie mnie do niego przyciągnęło. W świecie pełnym hałasu i tanich komplementów, on był jak cisza po burzy. Zaprosił mnie na spacer kilka dni później i od tamtej pory spędzaliśmy ze sobą każdą wolną chwilę. Po roku wzięliśmy ślub. Miałam wtedy 26 lat, on był o trzy lata starszy. Wynajęliśmy małe mieszkanie, meblowaliśmy je po trochu, z pomocą naszych rodziców. Nie było luksusów, ale było ciepło i spokojnie. Czasem się kłóciliśmy – o pieniądze, o teściową, o to, że za mało ze mną rozmawia. Jednak zawsze wracaliśmy do siebie. – Zobaczysz, będzie dobrze – mówił, przytulając mnie, kiedy płakałam po kolejnej nieudanej próbie zajścia w ciążę. W końcu się udało. Urodził się nasz syn. On był szczęśliwy, dumny, choć nigdy nie okazywał emocji zbyt wylewnie. Zajmował się nami, pracował ciężko, wracał zmęczony. Przez lata myślałam, że to wystarczy. Że taka właśnie jest prawdziwa, dorosła miłość – cicha, stabilna, pozbawiona fajerwerków. Teraz wiem, że można kochać i jednocześnie przez lata żyć w kłamstwie. Rysy na szkle Zaczęłam zauważać drobiazgi. Dziwne spojrzenia, krótkie odpowiedzi, coraz więcej milczenia. Wracał późno z pracy, czasem nie odbierał telefonu, tłumacząc się ważnym spotkaniem. Próbowałam sobie tłumaczyć to wszystko zmęczeniem, presją, może kryzysem wieku średniego. Przecież nie zdradzał mnie nigdy wcześniej, ufałam mu. A przynajmniej bardzo chciałam wierzyć, że mogę mu ufać. Pewnego dnia, podczas kolacji, zapytałam: – Wszystko w porządku? Jakiś jesteś nieobecny ostatnio. Wzruszył ramionami, nie patrząc na mnie. – Dużo mam na głowie. To nic takiego. Cisza między nami była coraz bardziej namacalna. Czułam, jakbyśmy byli w dwóch równoległych światach, które już dawno przestały się przecinać. Chciałam z nim porozmawiać, ale każde pytanie kończyło się unikami. – Nie dramatyzuj, proszę – mówił często, gdy próbowałam otworzyć jakikolwiek temat. Z czasem przestałam pytać. Skupiłam się na synu, na pracy, na codzienności. Robiłam zakupy, gotowałam obiady, sprzątałam, jakby to miało wszystko naprawić. Miałam wrażenie, że jestem jak szybka w oknie – czysta, zadbana, ale porysowana i z każdym dniem coraz mniej przezroczysta. Nie wiedziałam jeszcze wtedy, że te drobne rysy to zapowiedź pęknięcia, które rozłupie całe moje życie. Telefon o dziwnej porze Był wtorek. Późny wieczór. Leżałam w łóżku, czytając książkę, gdy usłyszałam dźwięk telefonu męża. Zdziwiło mnie to – zazwyczaj miał wyciszony, zwłaszcza w domu. Zerknęłam na ekran, który zaświecił się na szafce nocnej. Imię: „Kasia Fryzjerka”. Uśmiechnęłam się pod nosem. Przecież chodził do fryzjera raz na dwa miesiące. Zignorowałam to, ale po chwili przyszła kolejna wiadomość. Potem jeszcze jedna. I jeszcze. Telefon wibrował niemal bez przerwy. On był w łazience. Wzięłam aparat i odblokowałam ekran. Nie robiłam tego nigdy wcześniej. Teraz żałuję, że to zrobiłam właśnie wtedy, ale jednocześnie… musiałam. „Tęsknię za twoim zapachem. Kiedy znowu się spotkamy?”, „Nie mogę przestać myśleć o wczoraj…”, „Twoja żona coś podejrzewa?” Wstałam powoli. Weszłam do łazienki, trzymając telefon w dłoni. – Kto to jest? – zapytałam cicho, ale ton głosu zdradzał, że nie oczekuję usprawiedliwień. Zamarł. Widziałam to w jego oczach. W jednej sekundzie wiedział, że wszystko się sypie. – To nie tak, jak myślisz – rzucił mechanicznie, zbyt szybko. Nie krzyczałam. Nie płakałam. Wyszłam z łazienki, zamknęłam się w sypialni i usiadłam na podłodze. Wpatrywałam się w migoczące światełka na choince i czułam, że nic już nigdy nie będzie takie samo. Szuflada pełna kłamstw Następnego dnia rano zachowywał się, jakby nic się nie stało. Próbował robić kawę, zapytał, czy odwieźć syna do szkoły. Patrzyłam na niego i miałam wrażenie, że widzę zupełnie obcego człowieka. Nie odzywałam się. W środku coś mi się gotowało, ale wiedziałam, że jeśli zacznę mówić, nie przestanę krzyczeć. Po jego wyjściu usiadłam przy stole i zaczęłam układać w głowie wszystko, co wydarzyło się przez ostatnie miesiące. Nagle zrozumiałam, że było więcej znaków. Za dużo „delegacji”, nowych „projektów”, nagłych „spotkań”. Przeszukałam jego szufladę z dokumentami. Tam, pod stertą paragonów i starych faktur, znalazłam pudełko. Małe, czarne, z kartką w środku. – „Na zawsze Twój” – napisane jego charakterem pisma, ozdobny wisiorek z literką „K”. Nie było już miejsca na złudzenia. Nie był to jeden błąd, przypadek, chwila słabości. On żył podwójnym życiem. Przez miesiące, może lata. Wspólne weekendy z kochanką, prezenty, wiadomości. Zastanawiałam się, kim ona jest. Młodsza? Ładniejsza? Bardziej radosna? Nie płakałam. Czułam pustkę. Jakby ktoś wyciągnął ze mnie powietrze. Moje małżeństwo okazało się dekoracją – estetyczną, ułożoną, ale fałszywą. I nawet teraz, z tym wszystkim na jawie, on nie miał odwagi spojrzeć mi w oczy. Wszystko było na pokaz W weekend przyszli do nas znajomi. On poprosił, żebym „dla dobra dziecka” udawała normalność. Uśmiechał się, rozmawiał o pracy, częstował winem. Opowiadał anegdotki z naszego ostatniego wyjazdu w góry, a ja patrzyłam na niego, próbując zrozumieć, jak może być tak dobrym aktorem. – Macie idealne małżeństwo – rzuciła jedna z koleżanek z zachwytem. – Zawsze was podziwiałam. Prawie się roześmiałam. Idealne. Kiedy poszłam do kuchni, podszedł do mnie. – Możemy porozmawiać jutro? Na spokojnie? – Na spokojnie? – powtórzyłam, obracając w dłoni kieliszek. – Ty mnie zdradzasz, okłamujesz i myślisz, że da się o tym „na spokojnie” porozmawiać? Odsunął się, nie powiedział już nic. Wieczorem siedział w salonie, oglądając telewizję. Jakby nic się nie stało. Jakby nadal wszystko było pod kontrolą. Wtedy zrozumiałam, że to wszystko to teatr. Dla sąsiadów, dla rodziny, dla syna, dla znajomych. Nawet dla mnie. Przez lata grał rolę męża i ojca, nie dlatego, że kochał, tylko dlatego, że było mu wygodnie. Kiedy coś się psuło, przestawiał dekoracje, zmieniał rekwizyty, poprawiał światło. A ja? Ja byłam widzem i statystką jednocześnie. Później jeszcze wielokrotnie próbował rozmawiać, tłumaczyć, bagatelizować. Ale już go nie słuchałam. Nie było czego ratować. Nie było już nas. Wreszcie patrzę trzeźwo W Wigilię ubierałam choinkę sama. Syn bawił się w swoim pokoju, a ja rozwieszałam bombki w milczeniu. W rękach trzymałam szklaną ozdobę, którą kupiliśmy wspólnie dziesięć lat temu. Nagle wyślizgnęła mi się z dłoni i roztrzaskała o podłogę. Patrzyłam, jak drobne kawałki szkła rozsypują się w różne strony. I pomyślałam, że tak właśnie wygląda moje życie – rozbite, poszarpane, nie do sklejenia. On wyprowadził się kilka dni wcześniej. Nie robił scen. Spakował walizki, zostawił klucze na stole i wyszedł. Nie pytał, czy sobie poradzę. Może był pewny, że nie. A ja… miałam momenty, w których sama w to wątpiłam. Z czasem zaczęłam oddychać. Nie było łatwo, ale przestałam się oszukiwać. Przez dwadzieścia lat żyłam w złudzeniu, że miłość polega na rezygnacji z siebie. Że cierpliwość i wyrozumiałość są najważniejsze. Teraz wiem, że nie wolno ignorować siebie samej. Że jeśli ktoś cię kocha, to nie musi cię ranić w tajemnicy. Nie wrócił. I dobrze. Nie chcę już budować życia na piasku. Nie chcę patrzeć przez szybę, która tylko udaje, że coś widać. Wolę samotność niż iluzję bezpieczeństwa. I choć wciąż bolą wspomnienia, wiem, że to była konieczna strata. Teraz już patrzę trzeźwo. I uczę się być dla siebie dobra. Ewa, 47 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Z dobroci serca wyprawiłam Wigilię dla samotnych. Chciałam pomóc, a zostałam bez grosza przy duszy i o suchym chlebie” „Bratowa powiedziała, że nie zaprosi mnie na święta, dopóki nie oddam długu. To ma być rodzina?” „Przed świętami ujrzałam męża w objęciach innej. Zrozumiałam, że mój związek się sypie jak poświąteczna choinka w salonie”
„Nie znoszę przedświątecznego chaosu w sklepach. Jak tylko usłyszę świąteczne piosenki, mam ochotę stamtąd zwiać”
„Przechodziłem obok fontanny w centralnej części galerii, kiedy usłyszałem pierwsze dźwięki >>Cichej nocy<< w wersji dance. Głośniki dudniły, światła migały, a jakiś przebrany za elfa chłopak rozdawał ulotki do pizzerii. Miałam ochotę go zapytać, czy wie, że wygląda jak bohater taniego horroru”.
Nie wiem, kiedy dokładnie zacząłem mieć alergię na święta, ale chyba wtedy, gdy po raz pierwszy musiałem stanąć w kolejce po prezent dla kogoś, na kim mi nie zależało. Od kilku lat każda grudniowa wizyta w centrum handlowym przypomina mi cyrk. Świąteczne piosenki nie koją nerwów – one je podrażniają. „Last Christmas” działa na mnie jak dźwięk budzika w poniedziałek rano. Co roku obiecuję sobie, że tym razem nie dam się wkręcić. Że nie będę udawać radości, nie rzucę się w szał zakupów i nie ulegnę presji. A potem… potem jakoś znowu stoję w sklepie, z koszykiem pełnym rzeczy, których nie chcę i na które mnie nie stać. Zaczęło się na parkingu W sobotę rano, trzy tygodnie przed świętami, podjechałem pod galerię handlową i od razu wiedziałem, że popełniłem błąd. Parking wyglądał jak plansza do gry strategicznej – tylko że nikt nie grał zgodnie z zasadami. Samochody jeździły w kółko, kierowcy wlepiali sobie wzrok pełen jadu, a piesi przeciskali się między maskami jakby byli niezniszczalni. Zjechałem na dolny poziom, mając złudną nadzieję, że tam będzie lepiej. Nie było. Tam było piekło. Zacząłem powoli jeździć między rzędami, wypatrując kogokolwiek, kto zbliża się do auta. W końcu zauważyłem kobietę z dzieckiem, idącą w stronę starego passata. Włączyłem kierunkowskaz i czekałem. Już myślałem, że to będzie mój dzień, kiedy nagle z drugiej strony wjechał jakiś koleś w SUV-ie i bezczelnie wpakował się przodem na moje miejsce. Zatrąbiłem. – Halo, kolego! – wysiadłem z auta i podszedłem do niego. – Ja tu czekałem! – I co z tego? – odpowiedział z lodowatym spokojem. – Miejsce było wolne. – Chamstwo – mruknąłem, wracając do samochodu. Przez kolejne dziesięć minut krążyłem jak sęp. W końcu udało mi się wcisnąć na miejsce na końcu świata. Wysiadłem, trzaskając drzwiami. Świąteczna atmosfera już mnie dopadła – w swojej najgorszej wersji. Koszyk żył własnym życiem Ledwo wszedłem do galerii, uderzył mnie znajomy dźwięk – „All I Want for Christmas Is You” z głośników. Zgrzytnąłem zębami. Jakby ktoś celowo próbował podnieść mi ciśnienie. Sięgnąłem po wózek. Oczywiście – z kółkiem, które skręcało samo, gdzie chciało. Próbowałem go ustawić, walczyłem z nim jak z niesfornym psem na smyczy. Bezskutecznie. Zacząłem od działu z kosmetykami. Siostra marzyła o jakimś zestawie z drogerii, a ja marzyłem o tym, żeby go szybko znaleźć. Niestety, półki wyglądały jak po rabunku. Tłum ludzi przepychał się, dzieci płakały, a kobiety z telefonami w dłoniach blokowały przejścia, konsultując zakupy z koleżankami. Z każdym kolejnym metrem miałem wrażenie, że mój koszyk ciągnie mnie w stronę, w którą nie chciałem iść. Wpadłem na starszą panią. – Ojej, przepraszam – powiedziałem. – Patrz pan, gdzie pchasz ten wózek! – burknęła. Zacisnąłem usta i pchnąłem koszyk dalej. W dziale z zabawkami był armagedon. Dzieci wyrywały sobie gry, rodzice kłócili się o ostatnie lalki. Jeden chłopiec płakał tak głośno, że ochrona krążyła jak sępy, obserwując sytuację. Mój wózek znowu zaczął żyć własnym życiem i wjechał prosto w piramidę z pluszaków. Kilka spadło na podłogę. – Serio? – jęknąłem pod nosem. I wtedy zrozumiałem, że to będzie bardzo długi dzień. Awantura przy półce z czekoladkami Po półtorej godzinie błądzenia między alejkami, zacząłem odczuwać fizyczne zmęczenie. Nogi bolały mnie od stania, plecy od pochylania się nad półkami, a nerwy miałem napięte jak struny. Wtedy przypomniałem sobie o prezentach dla współpracowników – zgrzewka czekolad, jak co roku. Niby nic, a jednak symboliczny gest, który wszyscy udawali, że cenią. Dotarłem do działu ze słodyczami i nagle... cisza przed burzą. Tylko jedna promocja – ulubione pralinki w świątecznym opakowaniu, ostatnie opakowania na dolnej półce. Ruszyłem w ich stronę, ale ktoś mnie wyprzedził. Kobieta, może po czterdziestce, chwyciła trzy paczki naraz. – Przepraszam, ja też chciałem jedną – powiedziałem uprzejmie. – Proszę bardzo – rzuciła i... wrzuciła wszystkie trzy do swojego koszyka. Zastygłem. Przez chwilę wpatrywałem się w jej oddalającą się sylwetkę. Coś we mnie drgnęło. Ruszyłem za nią. – Halo! Naprawdę pani potrzebuje aż trzech? – Może tak, może nie – odparła bez zawahania. – Kto pierwszy, ten lepszy, proszę pana. To „proszę pana” zabrzmiało jak wyrok. Odpuściłem. Stałem przy pustej półce, czując się jak ostatni naiwniak w tej świątecznej szopce. Zamiast pralinek, wziąłem jakieś czekoladowe kulki no-name. To nie były święta, to był survival. A ja właśnie zaliczyłem porażkę. Kolędy wywołują u mnie migrenę Przechodziłem obok fontanny w centralnej części galerii, kiedy usłyszałem pierwsze dźwięki „Cichej nocy” w wersji dance. Głośniki dudniły, światła migały, a jakiś przebrany za elfa chłopak rozdawał ulotki do pizzerii. Miałam ochotę go zapytać, czy wie, że wygląda jak bohater taniego horroru, ale ograniczyłem się do grymasu. Świąteczna oprawa była wszechobecna – sztuczny śnieg, plastikowe renifery, lampki, które pulsowały w rytm kolęd. Głowa zaczęła mi pulsować w tym samym tempie. Usiadłem na chwilę na ławce między sklepami. Obok mnie para robiła selfie z ogromną choinką, a dziecko jadło watę cukrową, brudząc kurtkę i matkę. Ludzie wyglądali na szczęśliwych. A może tylko dobrze udawali. Zacząłem się zastanawiać, czemu wszyscy tak się pchają do tego cyrku co roku. Przecież te święta to tylko rachunki, stres, udawanie rodzinnej idylli, gdy tak naprawdę każdy marzy, by mieć chwilę dla siebie. – Wszystko gra? – zapytała jakaś pani w czerwonym swetrze, chyba z obsługi galerii. – Jasne – odpowiedziałem, próbując się uśmiechnąć. Wstałem i ruszyłem dalej. W każdym sklepie kolędy grały bez końca. Te same utwory, ta sama nuta fałszywej radości. Migrena rozgościła się na dobre, a jeszcze nie miałem nic dla matki i ojca. Nie znosiłem tego dnia coraz bardziej. A jeszcze miałem do odwiedzenia dwa sklepy. Kto za to wszystko zapłaci? Stanąłem w kolejce do kasy z naręczem byle jak dobranych prezentów i uczuciem ulgi, że to już prawie koniec. Przede mną ludzie z wypchanymi wózkami, za mną kolejka sięgała aż do alejki z herbatami. W powietrzu unosiła się mieszanka perfum, potu i duszącego zapachu sztucznego śniegu, którym ktoś spryskał choinkę stojącą obok. Spojrzałem do koszyka. Dwie zabawki, zestaw kosmetyków, czekoladki, trzy pary skarpet, coś do kuchni dla mamy, kawa dla ojca i jakiś zestaw kubków na ostatnią chwilę. Nic, co bym chciał sam dostać. Ręce mi opadły, kiedy przyszła moja kolej. Pani kasjerka nawet na mnie nie spojrzała. – Trzysta pięćdziesiąt dwa złote i siedemdziesiąt groszy – oznajmiła bez emocji. Wyciągnąłem kartę, ale zanim ją przyłożyłem, zawahałem się. Trzysta pięćdziesiąt? Za co? Za udawanie, że pamiętam, że mi zależy? Za poczucie winy, że nie zrobiłem lepiej? – Wszystko w porządku? – zapytała. – Tak, tak… – odburknąłem i zapłaciłem. Wyszedłem ze sklepu z dwoma siatkami, które boleśnie wbijały mi się w dłonie. Miałem ochotę wszystko wyrzucić. Czułem się wykończony, oszukany i trochę żałosny. Znowu dałem się wciągnąć. I znowu nie miałem pojęcia – po co. Może jestem Grinchem? Kiedy wróciłem do samochodu, zapadła już noc. W aucie było zimno, a na przedniej szybie osiadł szron. Usiadłem za kierownicą i przez chwilę nie ruszałem się wcale. Po galerii krążyły jeszcze setki ludzi – podekscytowani, zabiegani, z reklamówkami w dłoniach. W radiu leciała kolejna kolęda, tym razem dziecięcy chórek śpiewał „Pada śnieg, pada śnieg...”. Wyłączyłem radio. Zastanawiałem się, czy to ze mną jest coś nie tak. Może naprawdę jestem dziwny, że nie cieszy mnie ten cały klimat? Że nie wzruszam się na widok mikołajów i lampek. Może coś mi umknęło po drodze? Albo może z wiekiem staję się po prostu zmęczony całą tą fasadą. Ludzie wydają fortuny, by przez dwa dni poudawać, że są rodziną z reklamy. A potem przychodzi 27 grudnia i wszystko wraca do normy – czyli do zimnej ciszy przy stole. Włożyłem torby do bagażnika, wsiadłem z powrotem i odpaliłem silnik. Postanowiłem, że w przyszłym roku zrobię inaczej. Może kupię po jednym prezencie. Może w ogóle nie pojadę do galerii. A może po prostu przyznam sam przed sobą, że nie muszę lubić świąt, żeby przetrwać grudzień. Nie każdy musi błyszczeć jak choinka. Niektórzy po prostu chcą mieć spokój. Mateusz, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Z dobroci serca wyprawiłam Wigilię dla samotnych. Chciałam pomóc, a zostałam bez grosza przy duszy i o suchym chlebie” „Bratowa powiedziała, że nie zaprosi mnie na święta, dopóki nie oddam długu. To ma być rodzina?” „Przed świętami ujrzałam męża w objęciach innej. Zrozumiałam, że mój związek się sypie jak poświąteczna choinka w salonie”
„Syn wyjął mi z portfela ostatnie 200 zł, bo w sylwestra chciał się zabawić. Dałam mu nauczkę i tej imprezy nie zapomni”
„Najpierw pomyślałam, że może się pomyliłam. Potem, że może zapłaciłam gdzieś gotówką i zapomniałam. Przez chwilę podejrzewałam nawet, że pieniądze mogły mi wypaść albo ktoś mnie okradł w autobusie. Ale portfel był zamknięty, uporządkowany, a ja nigdzie go nie zostawiałam bez opieki”.
Zawsze starałam się być mamą wyrozumiałą, chociaż życie mnie nie oszczędzało. Wychowywałam syna sama, odkąd miał osiem lat, a ojciec uznał, że inne życie, w innym mieście, z inną kobietą, będzie dla niego lepsze. Od tamtej pory dźwigałam wszystko na własnych barkach – rachunki, szkołę, choroby, dojrzewanie. Syn był bystry, ale coraz trudniejszy w obyciu. Zwłaszcza odkąd skończył siedemnaście lat i poczuł, że świat należy do niego. Próbowałam go hamować, tłumaczyć, wspierać, ale pewnego dnia wydarzyło się coś, czego nie potrafiłam przemilczeć. Coś, co uderzyło mnie w samo serce. W portfelu brakowało dwustu złotych – moich ostatnich na ten miesiąc. Początkowo myślałam, że się pomyliłam, może źle przeliczyłam... Do czasu, aż poznałam prawdę. Znikały mi pieniądze Zauważyłam to w piątek rano, kilka dni przed Sylwestrem. Szykowałam się do pracy, w pośpiechu zgarnęłam portfel z szafki i chciałam kupić chleb i mleko w osiedlowym sklepie. W głowie miałam dokładnie: dwieście trzydzieści siedem złotych. Po zapłacie za zakupy, spojrzałam do środka i coś mi nie pasowało. Banknotów było jakby mniej. Przyszłam do domu, usiadłam przy stole i przeliczyłam jeszcze raz. Zgadzało się – brakowało dokładnie dwustu złotych. Tych największych, które schowałam na samym spodzie, między kartami lojalnościowymi a zdjęciem syna z podstawówki. Najpierw pomyślałam, że może się pomyliłam. Potem, że może zapłaciłam gdzieś gotówką i zapomniałam. Ale nie, wszystko miałam zapisane w notesie. Przez chwilę podejrzewałam nawet, że pieniądze mogły mi wypaść albo ktoś mnie okradł w autobusie. Ale portfel był zamknięty, uporządkowany, a ja nigdzie go nie zostawiałam bez opieki. Wieczorem nie dawało mi to spokoju. Weszłam do pokoju syna. Leżał na łóżku, gapiąc się w telefon. – Kacper, mogę coś zapytać? – zaczęłam ostrożnie. – No? – nawet nie oderwał wzroku od ekranu. – Nie widziałeś przypadkiem moich pieniędzy? Z portfela zginęło dwieście złotych. – Serio? Nie. A może zgubiłaś? – spojrzał na mnie z udawaną troską. Coś w jego tonie mnie zaniepokoiło. Oczy miał jakby za bardzo niewinne. Nie ciągnęłam tematu, ale wiedziałam jedno – te pieniądze nie wyparowały. Sylwestrowe plany syna Następnego dnia atmosfera w domu była napięta. Kacper kręcił się niespokojnie po mieszkaniu, co chwilę zerkał na telefon, pisał wiadomości i przeglądał TikToka z uśmiechem pod nosem. Udawałam, że nie widzę, ale obserwowałam go kątem oka. Czułam w kościach, że coś kombinuje. – Co robisz w Sylwestra? – zapytałam podczas obiadu, gdy w końcu usiadł do stołu. – No… znajomi coś organizują. Tak wiesz, kameralnie – powiedział, mieszając widelcem w ziemniakach, jakby nagle straciły smak. – Kameralnie? A kto konkretnie? – dopytywałam, starając się zachować spokojny ton. – No… Kuba, Michał, Sylwia. Kilka osób. Nic wielkiego. Mama, daj spokój, mam osiemnaście lat. Nie miał jeszcze osiemnastu. Brakowało mu dwóch miesięcy. Ale próbował grać dorosłego, jak większość nastolatków. – A coś do jedzenia zaniesiecie? Może jakieś picie? Składacie się? – rzuciłam niby mimochodem. – No pewnie. Każdy coś przynosi. Wiesz, chipsy, cola, może pizza. Spoko będzie. Spojrzałam na niego. Już wtedy wiedziałam, że ta impreza będzie czymś więcej niż kameralne spotkanie. W głowie ułożyło mi się wszystko – pieniądze, dziwne spojrzenia, jego ostatnia ekscytacja. Układał plan od dłuższego czasu. Tego wieczoru podsłuchałam rozmowę telefoniczną. Siedział w swoim pokoju, drzwi niedomknięte. – Mówię ci, stary, będzie sztos. Mam kasę. Nikt nie będzie żałował. Zacisnęłam pięści. To było jak cios w twarz – zabrał mi pieniądze, żeby zabawić się na imprezie, podczas gdy ja liczyłam każdy grosz na jedzenie. Niespodzianka w środku nocy Wieczorem, gdy wychodził na Sylwestra, spojrzałam na niego bez słowa. Włożył nową bluzę, pachniał jakimś intensywnym męskim dezodorantem. Uśmiechnął się szeroko, jakby nic się nie stało. – Nie czekaj na mnie, wrócę późno – rzucił przez ramię i trzasnął drzwiami. Nie odpowiedziałam. Siedziałam w kuchni przy zgaszonym świetle, z kubkiem herbaty, która dawno wystygła. W głowie krążyło tysiąc myśli, ale jedna nie dawała mi spokoju – czy naprawdę miał czelność mnie okraść? Czy to już ten etap? Około północy próbowałam się zdrzemnąć, ale niespokojny sen rwał się co chwilę. I nagle – dzwonek do drzwi. Zerwałam się jak oparzona. Telefon milczał. Spojrzałam przez wizjer – dwóch chłopaków, obaj na oko w wieku Kacpra. Jeden podpierał drugiego. Otworzyłam z sercem w gardle. – Pani syn… trochę się zaplątał. Znaleźliśmy go przy stacji. Mówił, gdzie mieszka. Kacper zwisał między nimi jak szmaciana lalka. Oczy mętne, twarz blada. – Co się stało?! – zawołałam, chwytając go pod ramię. – Wypił coś… chyba za dużo. Wyszedł z imprezy, chciał zaczerpnąć powietrza, a potem już nie mogliśmy go znaleźć. Okazało się, że leży przy sklepie. Zaniemówiłam. Serce mi waliło. Patrzyłam na mojego syna, który jeszcze rano był dzieckiem, a teraz wyglądał jakby wrócił z piekła. – Dziękuję. Wejdźcie. Pomóżcie mi go położyć – powiedziałam cicho. Tej nocy nie spałam już ani minuty. Gorzkie refleksje na Nowy Rok O piątej nad ranem usiadłam na brzegu łóżka, wpatrując się w śpiącego Kacpra. Oddychał ciężko, czasem mamrotał coś pod nosem, jakby przeżywał imprezę jeszcze raz w snach. Obok stała miska na wszelki wypadek. W domu unosił się zapach alkoholu pomieszany z młodzieżowymi perfumami. I jeszcze coś – gorycz. Taka, której nie da się wywietrzyć. Miałam ochotę potrząsnąć nim, obudzić i zapytać: „Co ty sobie myślałeś?!”. Ale nie zrobiłam tego. Czekałam. Wiedziałam, że ból głowy i kac moralny zrobią swoje. W południe się poruszył. Jęknął i zakrył twarz poduszką. – Głowa… masakra… – wymamrotał. – Woda stoi obok. I zjedz coś, jak dasz radę – powiedziałam sucho, nie patrząc na niego. Po chwili usiadł. Wyglądał żałośnie – rozczochrany, blady, oczy podpuchnięte. Chciał coś powiedzieć, ale zamilkł. – Chcesz porozmawiać? – zapytałam, krzyżując ręce na piersi. – Mamo, ja… przepraszam. Czekałam. – Nie miałem skąd wziąć kasy. Wszyscy się składali. Głupio było… No i wziąłem. Wiedziałem, że się zorientujesz. Chciałem oddać. Naprawdę. – Oddać? A z czego? Masz pracę? Spuścił wzrok. Wiedział, że nie mam już sił się złościć. Słowa bolały bardziej niż krzyk. – Nie jestem twoim bankomatem. A tym bardziej nie jestem głupia – dodałam. Wstałam i wyszłam z pokoju, zostawiając go z jego kacem i sumieniem. W kuchni wzięłam do ręki stary portfel. Pusto. Jeszcze kilka dni do wypłaty. I znowu sama musiałam sobie poradzić. Pora ne męską rozmowę Minęły dwa dni. W tym czasie Kacper niemal nie wychodził z pokoju. Odczuwałam ciszę w domu jakby była karą za wszystko, co się wydarzyło. Ja też nie mówiłam wiele. Gotowałam, sprzątałam, chodziłam do pracy – jakby nic się nie stało. Ale we mnie gotowało się od środka. Wiedziałam, że ta rozmowa musi nadejść. W końcu sam do niej doprowadził. Przyszedł do kuchni, gdy zmywałam naczynia. Stał przez chwilę w milczeniu, po czym zapytał cicho: – Masz chwilę? – Mam – odpowiedziałam bez odwracania się. Usiadł przy stole. Miał zaciśnięte dłonie, wzrok wbity w blat. Czekałam. – Przemyślałem to wszystko. I wiem, że zawaliłem. Nie powinienem był brać tych pieniędzy. I nie chodzi tylko o kasę… zawiodłem cię. Wiem o tym. Odłożyłam ściereczkę i usiadłam naprzeciwko. – Kacper, to nie był tylko błąd. To był brak szacunku. Do mnie. Do naszej sytuacji. Wiesz, że nie mamy lekko. A ty… bierzesz mój portfel, gdy nikt nie patrzy i po prostu zabierasz mi ostatnie pieniądze. Zacisnął szczękę. Widziałam, że walczył ze sobą. – Chcę to naprawić. Znajdę jakąś robotę. Może u pana Staszka, on szuka kogoś do pomocy w warsztacie. Nie będę już wyciągał ręki po twoje pieniądze. Kiwnęłam głową. Nie powiedziałam „dobrze”, „wybaczam” ani „w porządku”. To nie był jeszcze czas. Ale pierwszy raz od dawna miałam wrażenie, że mówił szczerze. I że może naprawdę czegoś się nauczył. Zapamięta to na długo W kolejnych tygodniach Kacper faktycznie się zmienił. Nie była to rewolucja, ale powolna, codzienna praca. Wstawał wcześniej, pomagał w domu, zrezygnował z niektórych spotkań ze znajomymi. Zaczął pracować u pana Staszka – wracał zmęczony, z brudnymi dłońmi, ale z satysfakcją, której wcześniej nie znałam. Nie oddał mi tych dwustu złotych od razu. Zajęło mu to miesiąc. Przyniósł je któregoś wieczoru, położył na stole, nie mówiąc nic. Skinęłam głową i schowałam banknoty. Wtedy oboje wiedzieliśmy, że ta sytuacja go czegoś nauczyła. Nie wracaliśmy już do tamtej nocy, choć ja wciąż miałam ją w głowie. Czułam, jak głęboko mnie zabolało, że własne dziecko uznało kradzież za rozwiązanie. Ale widziałam też, jaką lekcję przyniósł mu kac – nie tylko po alkoholu, ale ten życiowy. Ból głowy minął, ale wstyd i skrucha zostawiły ślad na dłużej. W Sylwestra kolejnego roku nie wybierał się nigdzie. Siedzieliśmy razem, oglądaliśmy fajerwerki przez okno, piliśmy gorącą herbatę i rozmawialiśmy o wszystkim i o niczym. – Dziękuję, że wtedy nie zrobiłaś awantury. To mnie zabolało bardziej niż gdybyś na mnie nakrzyczała – powiedział nagle. Uśmiechnęłam się smutno. Może właśnie o to chodziło. By zobaczył, że zaufanie traci się w ciszy. A potem trzeba je mozolnie odbudować – dzień po dniu, słowo po słowie. Zapamięta tamtą noc do końca życia. I ja też. Bożena, 46 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Narzekałam, że w Święta dzieci siostry wrzeszczą jak dzikusy i dostałam za swoje. W tym roku w Wigilię będę sama jak palec” „Synowa nie zaprosiła mnie na Święta, bo ośmieliłam się skrytykować jej pierogi. Uniosłam się honorem i pożałowałam” „Jadąc na wakacje, zostawiłam dziecko u teściowej. Gdybym wiedziała, że wystawi mi taki rachunek, wynajęłabym opiekunkę”
„Od lat spędzam sylwestra samotnie i nie mam czego świętować. Każdy kolejny rok jest dla mnie pasmem niepowodzeń”
„Znowu zbliżał się Sylwester. Miasto przystroiło się w światełka, sklepy kusiły promocjami, a ludzie planowali, gdzie i z kim spędzą ostatnią noc roku. Ja nie planowałem nic. Usiadłem na tej samej kanapie, co zawsze, z tym samym kieliszkiem wina, choć tym razem nawet nie włączyłem telewizora”.
Zawsze myślałem, że samotność w Sylwestra to przejściowy stan, coś, co mija z wiekiem, jak trądzik czy fascynacja kreskówkami. Tymczasem u mnie to jedyna stała. Od kilku lat witam Nowy Rok w ciszy, przed telewizorem. Nie robię podsumowań, bo nie mam czego wspominać. Nie robię postanowień, bo i tak ich nie dotrzymuję. Każdy rok obiecuje zmiany, a kończy się rozczarowaniem. Patrzę przez okno na fajerwerki i zastanawiam się, jak to możliwe, że tyle ludzi ma powód do radości, a ja wciąż stoję w miejscu. Nowy Rok, stary ja Sylwester spędzałem jak zawsze – w samotności. Nawet nie próbowałem tego zmieniać. Znajomi rozjechali się po swoich imprezach, zresztą większość z nich dawno już miała dzieci, domy, życia, które ich pochłaniały. Ja miałem tylko siebie. Siedziałem na kanapie, ubrany w dres, z pizzą zamówioną z lokalnej pizzerii. Telewizor mrugał kolorowymi światłami koncertu z Warszawy, ale i tak nie słuchałem. Co roku te same twarze, te same piosenki, te same obietnice: „Ten rok będzie lepszy!”. Spojrzałem na telefon. Żadnych wiadomości poza automatycznym powiadomieniem z aplikacji bankowej. Przelew z pensją. I powiadomienie z jednej z aplikacji randkowych, której już nawet nie używałem, ale nie miałem siły jej usunąć. To śmieszne – niby chciałem być z kimś, a nie robiłem nic, by to zmienić. O północy usłyszałem huk fajerwerków. Zerknąłem za okno. Na balkonie sąsiedzi całowali się i wzajemnie składali sobie życzenia. W oddali ktoś odpalił petardy, które rozbłysły nad blokami. Podniosłem kieliszek wina. – Na zdrowie – powiedziałem sam do siebie i upiłem łyk. Nawet nie chciało mi się udawać, że jest w tym jakiś sens. Nowy Rok. Ten sam ja. Tylko zmarszczek więcej. Nawet pies, którego czasem spotykałem pod sklepem, wydawał się mieć ciekawsze życie ode mnie. Przynajmniej ktoś go czasem głaskał. Zgasiłem światło, wyłączyłem telewizor i położyłem się spać. Niech ten nowy rok zacznie się beze mnie. Przypadkowe spotkanie Dwa dni po Sylwestrze musiałem wyjść do apteki. Dopadło mnie przeziębienie – jakby organizm chciał mi przypomnieć, że nawet samotność potrafi być mniej przykra niż gorączka i ból gardła. Owinąłem się szalikiem, wsunąłem czapkę na uszy i wyszedłem z mieszkania. Na klatce minąłem sąsiadkę z drugiego piętra. Zawsze mówiła „dzień dobry” jako pierwsza, ja tylko kiwałem głową. Za rogiem prawie wpadłem na kogoś, kto wyszedł z piekarni. Kubek z kawą wypadł tej osobie z ręki i rozlał się na chodnik. – O matko, przepraszam! – powiedziała kobieta, schylając się odruchowo, jakby mogła zebrać gorącą ciecz z betonu. – Nie szkodzi. To ja powinienem patrzeć pod nogi – odpowiedziałem szybko, czując, że cokolwiek jeszcze powiem, zabrzmi głupio. Spojrzała na mnie z lekkim uśmiechem. Miała jasne oczy i czerwony nos od zimna. – Chyba oboje nie byliśmy dziś uważni. Może to ten poświąteczny szok – roześmiała się cicho. Nie wiedziałem, co odpowiedzieć, ale nie chciałem też się odwracać. W końcu dodałem: – Wiesz, mogę odkupić ci tę kawę. Chodźmy do piekarni, tam robą pyszną. Zawahała się przez chwilę, ale kiwnęła głową. – Dobrze. Ale tylko jeśli weźmiesz jedną też dla siebie. Usiedliśmy na ławce, z kubkami w dłoniach. Mówiła dużo – o pracy w szkole, o swoim kocie, który rozwalił lampkę choinkową. Ja słuchałem, jakbym pierwszy raz od miesięcy słyszał kogoś z bliska. Nie miałem o czym mówić Zaczęliśmy się widywać częściej. Nie planowaliśmy tego – po prostu się zdarzało. Spotkania w piekarni, przypadkowe kawy, dłuższe rozmowy na ławkach, a potem także krótkie spacery po osiedlu. Nie pytałem jej, dlaczego też spędziła Sylwestra sama, a ona nie pytała mnie o moje życie. To było wygodne. Trochę jak zawieszenie między ciszą a rozmową. Któregoś popołudnia siedzieliśmy w kawiarni, za oknem padał śnieg, a ona opowiadała o swoich uczniach. Zatrzymała się nagle i spojrzała na mnie poważniej. – Wiesz, zastanawiałam się… Dlaczego jesteś taki cichy? Jakbyś ciągle myślał o czymś, czego nie możesz powiedzieć na głos. Zaskoczyła mnie. Spojrzałem na swój kubek i westchnąłem. – Może dlatego, że nie mam zbyt wielu rzeczy, które warto mówić. Mam nudne życie. Pracuję, wracam do domu, zamawiam jedzenie i w kółko to samo. Nie mam o czym opowiadać. – To nieprawda – powiedziała spokojnie. – Każdy ma jakąś historię. Tylko czasem trudno ją wyciągnąć na światło dzienne. Zacisnąłem usta. Miałem historię. Właściwie wiele – nieudane związki, niespełnione ambicje, samotność, z którą się pogodziłem, a może tylko ją zaakceptowałem z braku sił. Nie wiedziałem, czy chcę to wszystko przed nią odkrywać. A może po prostu się bałem, że jak już coś powiem, to ona zniknie. – Nie wszystko trzeba opowiadać– mruknąłem. – Czasem właśnie trzeba – odpowiedziała i uśmiechnęła się smutno. Nie chcialem tych zmian Po tamtej rozmowie coś się zmieniło. Spotykaliśmy się dalej, lecz atmosfera stała się cięższa, jakby każde kolejne zdanie miało drugie dno. Czułem, że ona czeka, aż w końcu się otworzę, a ja coraz bardziej zamykałem się w sobie. Nie robiłem tego złośliwie. Brakowało mi odwagi, by powiedzieć głośno, jak bardzo czuję się przegrany. Pewnego wieczoru zaprosiła mnie do siebie. Mieszkała niedaleko, w małym, ale przytulnym mieszkaniu. Na parapecie stały doniczki z ziołami, a na kanapie leżał koc w kolorowe wzory. Czułem się tam nieswojo, jak gość, który boi się zostawić ślad po sobie. – Lubię, gdy tu ktoś jest – powiedziała, stawiając przede mną herbatę. – Cisza robi się wtedy mniej przytłaczająca. Te słowa uderzyły we mnie mocniej, niż bym się spodziewał. Cisza była moim naturalnym środowiskiem. Jej bałem się najbardziej. – Nie wiem, czy potrafię być kimś, kto wypełnia ciszę – odpowiedziałem po chwili. Spojrzała na mnie uważnie. – Nikt nie oczekuje od ciebie cudów. Wystarczy, że będziesz. Tylko tyle. Chciałem w to uwierzyć. Przez moment nawet mi się wydawało, że mogę spróbować. Jednak wraz z tą myślą pojawił się strach. Każda zmiana oznaczała ryzyko. A ja całe życie unikałem ryzyka, wybierając bezpieczną samotność. Siedzieliśmy obok siebie w milczeniu. Zamiast ulgi czułem narastający ciężar. Wiedziałem, że coś się kończy, choć jeszcze nic nie zdążyło się zacząć. Zimno w środku Po tamtym wieczorze widywaliśmy się rzadziej. Nie było kłótni ani dramatycznych rozmów. Zamiast tego pojawiło się dystansowanie się, krótkie wiadomości i wymówki, które brzmiały coraz mniej przekonująco. Czułem, że to ja pociągam za niewidzialny hamulec, choć jednocześnie miałem żal do niej, że nie walczy mocniej. Ta sprzeczność męczyła mnie najbardziej. Spotkaliśmy się jeszcze raz, na spacerze. Było mroźno, chodniki skrzypiały pod butami. Szliśmy obok siebie, nie dotykając się nawet przypadkiem. – Zastanawiałam się, czy wszystko u ciebie w porządku – powiedziała w końcu. – Odsunąłeś się. – Nie chciałem – odpowiedziałem, choć nie byłem tego pewien. Zatrzymała się i spojrzała na mnie uważnie. – Chcesz tego w ogóle? Tego… nas? Milczałem zbyt długo. Szukałem odpowiedzi, która nikogo nie zrani, lecz taka nie istniała. – Nie wiem – powiedziałem w końcu. – Chyba nie potrafię być kimś innym, niż jestem. Westchnęła ciężko. – Ja nie potrzebuję ideału. Potrzebuję kogoś, kto nie ucieka, gdy robi się poważnie. Te słowa brzmiały rozsądnie. Problem polegał na tym, że ja całe życie uciekałem. Przed ludźmi, przed oczekiwaniami, przed własnymi emocjami. – Przepraszam – wyszeptałem. – Naprawdę. Uśmiechnęła się słabo. – Wiem. Tylko czasem przeprosiny to za mało. Pożegnaliśmy się krótko. Patrzyłem, jak odchodzi, a w środku czułem chłód, który nie miał nic wspólnego z zimą. Znowu zostałem sam. Tym razem jednak samotność nie była już tylko stanem. Stała się wyborem, którego nie byłem pewien. Inaczej, ale nie lepiej Minęły kolejne miesiące. Znowu zbliżał się Sylwester. Miasto przystroiło się w światełka, sklepy kusiły promocjami, a ludzie planowali, gdzie i z kim spędzą ostatnią noc roku. Ja nie planowałem nic. Usiadłem na tej samej kanapie, co zawsze, z tym samym kieliszkiem wina, choć tym razem nawet nie włączyłem telewizora. W moim telefonie wciąż widniał jej numer. Mógłbym napisać. Przeprosić jeszcze raz. Powiedzieć, że żałuję. Może nawet zapytać, czy ma ochotę się spotkać. Ale nie napisałem. Trzymałem aparat w dłoni i wpatrywałem się w ekran, jakby miał sam podjąć decyzję za mnie. Nie chodziło już tylko o nią. Chodziło o to, że nie wiedziałem, kim jestem bez tej swojej cichej bańki. W świecie, w którym trzeba mówić, działać, reagować – ja byłem tylko obserwatorem. Kimś, kto stoi z boku i nie potrafi wejść na scenę. Fajerwerki znowu rozświetliły niebo. Słychać było śmiech sąsiadów, gdzieś ktoś odpalił muzykę. A ja siedziałem w ciemnym pokoju, nie czując nic. Ani bólu, ani ulgi. Tylko pustkę. Nowy rok. Inny niż poprzedni, bo tym razem wiedziałem, co straciłem. I że to była moja decyzja. Czy to znaczyło, że nie ma dla mnie już nadziei? Nie wiem. Może kiedyś znowu z kimś usiądę na ławce z kubkiem kawy w ręku. Może. Ale dziś... dziś nie miałem czego świętować. Filip, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Narzekałam, że w Święta dzieci siostry wrzeszczą jak dzikusy i dostałam za swoje. W tym roku w Wigilię będę sama jak palec” „Synowa nie zaprosiła mnie na Święta, bo ośmieliłam się skrytykować jej pierogi. Uniosłam się honorem i pożałowałam” „Jadąc na wakacje, zostawiłam dziecko u teściowej. Gdybym wiedziała, że wystawi mi taki rachunek, wynajęłabym opiekunkę”
„Wstydziłam się, bo dałam wnuczce prezent z bazaru. Chciałabym dać jej wszystko, ale mój portfel na to nie pozwala”
„Mimo że nie szukałam prezentów, moje oczy zatrzymały się na jednej lalce. Miała duże, błyszczące oczy i ciemne włosy, które spływały jej na ramiona niczym miękkie pasma małej dziewczynki. Przyszło mi nagle do głowy, że ta lalka wygląda jak obrazek wyjęty z dziecięcych marzeń”.
Pierwszy dzień czerwca zawsze był dla mnie źródłem radości i wzruszeń, bo to właśnie wtedy pojawiła się na świecie nasza ukochana wnuczka, Michasia. To nie był zwykły Dzień Dziecka — to był dzień wyjątkowy jak żaden inny. Na historię tego swięta składały się balony, kolorowe świeczki, pamiątkowe zdjęcia, uśmiechy i drobne upominki. Zawsze z wyprzedzeniem planowaliśmy drobne niespodzianki, a mój mąż, Wiktor, robił wszystko, by Misia poczuła się wtedy naprawdę wyjątkowa. Kiedy patrzyłam na jej rozświetloną buzię, zdmuchującą kolejne świeczki, wiedziałam, że to są chwile, które zostaną w pamięci na długo. Nic nie będzie takie samo Teraz, kiedy ten dzień zbliża się po raz kolejny, wiele się zmieniło. Nie ma już przy mnie mojego życiowego partnera, przyjaciela i współtwórcy tych wszystkich wspomnień. Wiktor odszedł nagle. Zachorował w zeszłą jesień i po kilku tygodniach, chwilę po Wielkanocy, odszedł. Zawsze pełen życia i planów na przyszłość, zostawił mnie z pustym miejscem przy stole i z sercem, które co i rusz wyciska mi łzy, gdy o nim myślę. Mój dom jest pusty, aż tak, że przysięgam, słyszę w nim echo. Czuję to zwłaszcza wtedy, gdy wracam do domu po ciężkim dniu i nie mam do kogo otworzyć ust. Życie płynie dalej, choć bywa niewyobrażalnie ciężkie. Moja emerytura jest skromna i ledwie starcza na rachunki, na lekarstwa, na chleb i mleko. Nigdy nie narzekałam głośno moim dzieciom — one mają własne rodziny, własne problemy i własne marzenia, które także kosztują. Nie chciałam im dokładać zmartwień, więc wszystko trzymałam w sobie. Nie powiedziałam nawet, że wszystkie nasze oszczędności poszły na leczenie Wiktora — to była moja tajemnica, którą trzymałam głęboko w sercu i w ciszy mojej sypialni. Czasem siedząc w fotelu z książką, widzę przed oczami momenty sprzed lat, kiedy Misia jeszcze raczkowała, a potem uczyła się chodzić, trzymając nas za palce i chichrała się tak, że aż dostawała czkawki. Tamte momenty dawały mi siłę. Pamiętam, że dla Wiktora i dla mnie to były jedne z najpiękniejszych dni — takie zwykłe, a jednak tak bardzo znaczące. Wszystko dla niej Zbliżały się piąte urodziny Michalinki, a ja zastanawiałam się, jak uczcić je w sposób wyjątkowy, mimo że mój budżet był naprawdę niewielki. Inni dziadkowie przyjadą pewnie z prezentami, które oczarują dziecko i dorosłych — nowoczesne zabawki, klocki, gadające lalki, co tam teraz modne. A ja nie miałam niczego, co mógłabym podarować wnuczce tak, by poczuła, że to od upominek płynący prosto z serca, a nie tylko kolejny przedmiot do rzucenia w kąt. – Co ja teraz zrobię? – szeptałam pochylając się nad grobem Wiktora, niosąc bukiet świeżych kwiatów, które kiedyś lubił tak bardzo. – Zawsze wiedziałeś, jak znaleźć wyjście z każdej sytuacji. Tamci dziadkowie przyjadą pewnie z drogimi upominkami, a ja… – głos mi się urwał, bo w oczach pojawiły się łzy i ciężko było mówić dalej. W tamtej chwili czułam nie tylko żal, ale i samotność, którą trudno opisać słowami. Pewnego dnia, wracając z cmentarza, postanowiłam zajrzeć na targ, by kupić świeże owoce i warzywa. Pomyślałam, że spacer pośród straganów trochę oczyści mi myśli i pozwoli spojrzeć na wszystko spokojniej. Jednak tuż obok jednego stoiska coś przykuło mój wzrok — mały stolik zastawiony zabawkami. Mimo że nie szukałam prezentów, moje oczy zatrzymały się na jednej lalce. Miała duże, błyszczące oczy i ciemne włosy, które spływały jej na ramiona niczym miękkie pasma włosów małej dziewczynki. Przyszło mi nagle do głowy, że ta lalka wygląda jak obrazek wyjęty z dziecięcych marzeń — taka, o jakiej Misia kiedyś opowiadała mi podczas spaceru po parku. Wyjątkowy prezent Sprzedawczyni, kobieta o śpiewnym wschodnim akcencie, z uśmiechem i ciepłem w oczach, zaczęła zachwalać mi wszystkie sowje przedmioty. Mówiła, że to wyjątkowa lalka, że dzieci takie kochają, że można z nią spędzać godziny zabawy tak jak z prawdziwą przyjaciółką. Wzięłam ją do ręki i na moment poczułam, jakby ktoś szeptał mi do ucha: kup ją. Może to był głos Wiktora, który kiedyś tak podpowiadał mi przy ważnych decyzjach? Poprosiłam o podanie ceny i natychmiast poczułam, jakby ktoś ze mnie zażartował — nie było mnie na nią stać. Sprzedawczyni, widząc moje niezdecydowanie, zaproponowała mi ją za połowę ceny. Wtedy w moim sercu zrodziła się niepewność, ale i iskierka nadziei. Wiedziałam, że w ten sposób mogę uszczęśliwić Misię, nawet jeśli dla innych prezent byłby tylko kolejną lalką. Kiedy wróciłam do domu z lalką pod pachą, przez chwilę zastanawiałam się, czy dobrze zrobiłam. Dałam za nią więcej, niż powinnam, chociaż i tak tylko połowę tego, co pierwotnie zażądała sprzedawczyni. W mojej głowie pojawiły się wyrzuty sumienia — Michalina przecież ma już kilka lalek, a sukienka tej wydawała mi się nijaka i niegodna jej urody. A potem przypomniałam sobie rozmowę, którą kiedyś odbyłam z wnuczką podczas spaceru. Mówiła mi wówczas: – Babciu, chciałabym mieć taką lalkę dziewczynkę, taką, która wygląda jak ja sama, którą mogłabym ubierać w różne ubranka. Może nawet takie, które sama mi uszyjesz? Zabrałam się za robotę Jej słowa brzmiały w mojej głowie i nigdy ich nie zapomnę. Uśmiechnęłam się sama do siebie i pobiegłam na strych, gdzie od lat leżały pudła pełne kolorowych resztek materiałów. Byłam kiedyś krawcową — szyłam dla sąsiadów, znajomych, dla dzieci i dorosłych. Te tkaniny były moim skarbem, pełnym wspomnień, a z drugiej strony kopalnią różnych inspiracji. Usiadłam przy starym stole i zaczęłam projektować małe ubranka: miniaturowe sukienki, spódniczki, bluzy i płaszczyki. Każdy kawałek tkaniny brałam z delikatnością. Znalazłam resztkę frotte i zrobiłam maleńki szlafroczek, a potem z włóczki wydziergałam dwa identyczne sweterki — jeden dla lalki, drugi dla Misi, by mogła się bawić tak, jakby lalka była jej siostrą. Na strychu trafiłam też na starą, drewnianą skrzynię, którą kiedyś zzrobił mój mąż w warsztacie. Wyczyściłam ją papierem ściernym, pomalowałam kolorowymi farbkami, ozdobiłam różnymi wzorami i zabezpieczyłam lakierem. To miała być specjalna skrzynia na wszystkie małe ubranka — miniaturowa garderoba, którą Miśka mogłaby zabierać wszędzie. Kiedy w końcu nadszedł dzień świętowania, cały dom wypełnił się rodziną: moi synowie, synowe, kuzyni, bliscy i oczywiście sama Michalinka. Już na samym początku zauważyłam, jak wnusia bawi się nowoczesną lalką kupioną pewnie przez innych członków rodziny — taką, która mówi, chodzi i mruga oczami. Jej uśmiech był szeroki i rozświetlał pokój, ale w moim sercu pojawiło się lekkie ukłucie niepewności. Podarunek od serca – Babciu, patrz! – zawołała, podbiegając do mnie z błyskiem w oczach. – Ona chodzi jak prawdziwa! I wtedy podałam jej mój prezent: maleńką skrzynię pełną ręcznie wykonanych ubranek wraz z lalką, którą wcześniej kupiłam. Misia przez chwilę patrzyła na mnie z zaskoczeniem, powoli przypatrując się kolorom i fakturom maleńkich sukienek, płaszczyków i sweterków. – Jak prawdziwa dziewczynka! – zawołała w końcu. – I tyle ubranek! – zaczęła je przymierzać jeden po drugim, śmiejąc się i prezentując je rodzinie. Jej radość była tak wielka, że w jej oczach iskierki odbijały się jak światło poranka. Moja synowa Dorota przyszła bliżej i zapytała mnie z prawdziwym podziwem, czy sama uszyłam wszystkie te drobiazgi. Kiwnęłam głową, czując, jak serce mi rośnie. – Krawcową byłam całe życie — odpowiedziałam z ciepłym uśmiechem. — A dziś szyję dla kogoś naprawdę wyjątkowego. Rodzina zebrała się wokół stołu, ich słowa były pełne ciepła, a śmiech Misi roznosił się po całym domu. Mój syn podszedł do mnie i cicho powiedział mi do ucha: – Mamo… udało ci się zrobić coś naprawdę pięknego. Michasia będzie to pamiętać bardzo długo. W pewnej chwili poczułam, jak powietrze wokół mnie staje się ciche i ciepłe. W sercu przemknęło mi uczucie, jakby Wiktor był obecny — nie fizycznie, ale jako duch widoczny w tych wszystkich uśmiechach, w śmiechu Miśki, w blasku świec na torcie. Tego dnia zrozumiałam, że nawet jeśli życie zabiera tych, których kochamy najbardziej, miłość wciąż trwa — w wspomnieniach, w gestach i w sercach, które potrafią dzielić się dobrocią z innymi. Dorota, 62 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Narzekałam, że w Święta dzieci siostry wrzeszczą jak dzikusy i dostałam za swoje. W tym roku w Wigilię będę sama jak palec” „Synowa nie zaprosiła mnie na Święta, bo ośmieliłam się skrytykować jej pierogi. Uniosłam się honorem i pożałowałam” „Jadąc na wakacje, zostawiłam dziecko u teściowej. Gdybym wiedziała, że wystawi mi taki rachunek, wynajęłabym opiekunkę”
„Siostra opływała w luksusy, a ja klepałam biedę. Gdy na Wigilii kolejny raz mi dopiekła, zdarzył się świąteczny cud”
„Usiadłam przy stole, kiedy wszyscy się zebrali i liczyłam sekundy do końca dnia. W czasie kolacji mówiła dużo – o zagranicznych wakacjach, sukcesach dzieci, o awansie Michała. Czułam, jak robi mi się gorąco, ale nie chciałam robić scen. Jeszcze wtedy nie wiedziałam, że to dopiero początek”.
Zawsze czułam, że w oczach mojej siostry jestem kimś gorszym. Ona – odnosząca sukcesy, mieszkająca w willi pod miastem, z mężem prawnikiem i dziećmi zapisanymi do prywatnych szkół. Ja – przeciętna, samotna, wynajmująca kawalerkę i pracująca w sklepie spożywczym. Mimo to, co roku jeździłam do niej na święta, łudząc się, że może tym razem będzie inaczej. Że spojrzy na mnie bez pogardy, że powie coś miłego. W tym roku też pojechałam. I znowu pozwoliłam się jej zranić. Tyle że tym razem stało się coś, czego nigdy wcześniej nie doświadczyłam – rodzina nie milczała. W końcu ktoś stanął po mojej stronie. Zawsze byłam tą drugą Od dziecka żyłyśmy z siostrą w dwóch różnych światach, chociaż dzieliły nas tylko trzy lata. Ona zawsze miała wszystko lepsze – ubrania, pokój, prezenty. Rodzice mówili, że to dlatego, że była zdolniejsza. Że zasłużyła. Gdy dostawała piątkę, był obiad z deserem i oklaski. W moim przypadku – co najwyżej wzruszenie ramion i pytanie, czemu nie szóstka. Przez lata przyzwyczaiłam się, że jestem tą mniej ważną. Nawet nie miałam o to żalu do siostry. Ona po prostu korzystała z tego, co życie jej dawało. Po liceum nasze drogi się rozeszły. Ona dostała się na prawo, ja nie zdałam matury za pierwszym razem. Pracowałam w barze mlecznym, potem jako kasjerka, a w końcu zostałam w sklepie spożywczym na etacie. W międzyczasie ona wyszła za mąż za Michała i razem wprowadzili się do ich nowego domu z trzema łazienkami i ogrodem. Mnie nie zaprosili nawet na parapetówkę. Mimo wszystko, co roku zapraszała mnie na święta. I co roku do niej jechałam, wioząc własnoręcznie zrobione pierogi i skromny prezent dla jej dzieci. Przez całą drogę powtarzałam sobie, że w tym roku będzie inaczej. Że może mnie pochwali, przytuli, zapyta jak się czuję. Ale gdy wchodziłam w próg jej domu, znów czułam się jak intruz. Ktoś, kto przyszedł nieproszony i tylko psuje im nastrój. Zamiast rozmowy – szybkie „cześć”, zamiast miejsca przy choince – taboret w kącie. I tak co roku. A mimo to, coś mnie tam ciągnęło. Chciałam, żeby to się skończyło W tym roku, jak zwykle, przyjechałam z dwiema siatkami – jedną z pierogami, drugą z prezentami dla dzieci. Oprócz tego wzięłam też blachę ze świeżo upieczonym sernikiem. Chciałam, żeby było miło. Ubrałam się schludnie, w ciemnozieloną sukienkę z lumpeksu, starannie wyprasowaną. Gdy otworzyła mi drzwi, nawet nie spojrzała na mnie uważnie. – Odłóż tam siatki. Zostaw buty w korytarzu, jest nowa podłoga – rzuciła, odwracając się w stronę salonu. Weszłam do środka, rozglądając się za znajomymi twarzami. Rodzice już byli, siedzieli sztywno przy stole, jakby bali się poruszyć. Michał, jej mąż, przywitał mnie kulturalnie, ale chłodno. Dzieci nawet nie podbiegły. Pamiętały, że od cioci są tylko nudne książki albo ręcznie robione zabawki. W kuchni siostra zarządzała wszystkim jak generał. Każdy miał przydzielone zadania, ale ja – jak zwykle – byłam poza układem. Stałam więc pod ścianą i patrzyłam, jak dowodzi. Kiedy spróbowałam wtrącić się z pomocą: – Może coś pokroję? – Lepiej nie. To są takie specjalne noże, nie to co twoje – rzuciła z uśmiechem, ale ten uśmiech był jak policzek. Udawałam, że mnie to nie rusza. Usiadłam przy stole, kiedy wszyscy się zebrali i liczyłam sekundy do końca dnia. W czasie kolacji mówiła dużo – o zagranicznych wakacjach, sukcesach dzieci, o awansie Michała. Kiedy zapytała mnie, co u mnie, nie czekała nawet na odpowiedź. – A, w sklepie jak to w sklepie – powiedziała i wszyscy się roześmiali. Nawet rodzice. Czułam, jak robi mi się gorąco, ale nie chciałam robić scen. Jeszcze wtedy nie wiedziałam, że to dopiero początek. Czułam się upokorzona Wszystko rozegrało się przy deserze. Siostra przyniosła swój popisowy makowiec i ułożyła go na kryształowym talerzu. Mojego sernika nawet nie wyjęła z blachy. – A ty, kochana, sama ten sernik piekłaś? – zapytała przesadnie głośno. – Czemu miałabym nie upiec? – zdziwiłam się. – No wiesz… – uśmiechnęła się krzywo i zlustrowała mnie od góry do dołu. – Pomyślałam, że może wolisz oszczędzić na jedzeniu, bo w twoim budżecie i tak każdy grosz się liczy. Zapadła niezręczna cisza. Michał udawał, że czegoś szuka w telefonie, dzieci zaczęły chichotać. Rodzice wymienili spojrzenia. A ja siedziałam, jakbym nagle stała się przezroczysta. – Dajcie spokój – próbowałam się uśmiechnąć. – Przecież to tylko sernik. – No właśnie, tylko sernik – mruknęła siostra. – A ty zawsze robisz z wszystkiego problem. Jakby cały świat miał się dopasować do tego, że nie wyszło ci w życiu. Zacisnęłam dłonie pod stołem. Czułam, że zaraz się rozpłaczę, ale nie chciałam jej dać tej satysfakcji. Wzięłam głęboki wdech i próbowałam zmienić temat. – A jak tam w pracy? Nadal w kancelarii? – Oj, nie zawracaj sobie głowy moją pracą. Ty masz przecież ciekawsze tematy – powiedziała, unosząc brwi. – Może opowiesz, jak to jest wracać wieczorem do pustej kawalerki. Sama. W święta też sama, zanim tu przyjechałaś. Strasznie musi być. Poczułam, jakby ktoś mnie uderzył. Upokorzenie było kompletne. Miałam ochotę wstać i wyjść, ale w tym właśnie momencie stało się coś, czego się nie spodziewałam. Ktoś przerwał ten teatrzyk. Ktoś się za mną wstawił Pierwsza odezwała się mama. Zazwyczaj bierna, zbywająca niewygodne sytuacje milczeniem, nagle położyła widelec na talerzu i spojrzała na moją siostrę ostrym wzrokiem. – Wystarczy tego. Nie jesteśmy tutaj, żeby kogoś poniżać – powiedziała cicho, ale stanowczo. Siostra spojrzała na nią zdziwiona, jakby nie zrozumiała, o co chodzi. – Przepraszam, ale o co ci chodzi, mamo? – Doskonale wiesz. Od lat traktujesz swoją siostrę jak piąte koło u wozu. Wszystko musi być po twojemu, każdy ma klaskać, a kiedy ona wchodzi do pokoju, patrzysz lodowatym wzrokiem. Ojciec, który do tej pory siedział z pochyloną głową, też się odezwał. – Przeszadziłaś, córeczko. Myślałem, że z wiekiem nabierzesz pokory, ale ty chyba wciąż jesteś tamtą małą dziewczynką, która uważa, że wszystko jej się należy. – O nie, czyli teraz będziecie bronić tej nieudacznicy? – syknęła siostra, wskazując na mnie. Wstałam, ale zanim zdążyłam coś powiedzieć, odezwał się Michał, jej mąż. – Przesadzasz, kochanie. Czasem naprawdę przesadzasz. To miały być święta, a nie przedstawienie z jedną gwiazdą i jedną ofiarą. Zrobiło się tak cicho, że było słychać tylko tykanie zegara. Siostra zacisnęła usta, spojrzała po wszystkich i bez słowa wyszła z pokoju. Nikt za nią nie poszedł. Siedziałam jak ogłuszona. Po raz pierwszy ktoś się za mną wstawił. Nie musiałam nic mówić. Moje serce biło szybciej niż kiedykolwiek. Nie oczekiwałam przeprosin Po tym, jak siostra wyszła, nikt się nie odzywał przez dłuższą chwilę. Michał posprzątał talerze, mama zaproponowała herbatę, a tata nalał sobie kieliszek. Ja siedziałam, próbując zrozumieć, co właśnie się wydarzyło. Po tylu latach cichego przyzwolenia, w końcu ktoś głośno powiedział, że coś jest nie tak. I to nie byle kto – cała moja rodzina. – Przepraszam, że tak długo milczeliśmy – powiedziała mama, kładąc mi dłoń na ramieniu. – Widzieliśmy, jak cię traktuje. Ale zawsze baliśmy się, że jeśli się odezwiemy, pogorszymy sprawę. Może i tak było… ale już nie mogliśmy dłużej tego znosić. Pokiwałam głową. Nie miałam siły mówić, bo łzy same cisnęły się do oczu. Nie ze smutku – z powodu ulgi. Po raz pierwszy poczułam, że nie jestem sama. Że nie jestem przewrażliwiona, jak siostra zwykła mi mówić. Po jakimś czasie wróciła do salonu. Bez słowa usiadła w fotelu, z podkulonymi nogami. Nie patrzyła na mnie, nie spojrzała na rodziców. Michał podał jej herbatę, którą przyjęła bez słowa. Czułam, że nie będzie przeprosin, przynajmniej nie tego wieczoru. Może nigdy, ale to już nie miało znaczenia. Nie byłam już tą, którą można publicznie obrażać, śmiać się z niej, jakby nie miała uczuć. Ktoś za mną stanął. Ktoś mnie usłyszał. Gdy wychodziłam tego wieczoru, mama mocno mnie przytuliła. A tata, pierwszy raz od lat, powiedział: – Jesteśmy z ciebie dumni. Odzyskałam wiarę w siebie Tamte święta na długo zostaną w mojej pamięci. Nie dlatego, że były piękne, rodzinne czy pełne śmiechu. Wręcz przeciwnie – były burzliwe, pełne napięcia i wypowiedzianych w końcu słów, które zbyt długo wisiały w powietrzu. Ale właśnie dlatego były prawdziwe. Po raz pierwszy nie udawaliśmy, że wszystko jest w porządku. Po powrocie do domu długo nie mogłam zasnąć. Myślałam o siostrze – czy poczuła choć cień refleksji? Czy zrozumiała, że to, jak traktowała mnie przez lata, miało swoje konsekwencje? Nie oczekiwałam przeprosin. Może kiedyś sama poczuje, że warto spróbować się zbliżyć, a może nie. To już nie była moja odpowiedzialność. Najważniejsze było dla mnie to, że odzyskałam wiarę w siebie. Przez lata tłumiłam poczucie krzywdy, wmawiając sobie, że może zasługuję na takie traktowanie. Tego wieczoru po raz pierwszy usłyszałam, że nie jestem niewidzialna. Że mam prawo do szacunku, nawet jeśli moje życie nie wygląda tak, jakby chciała to moja siostra. W kolejnych dniach odezwała się do mnie mama, potem ojciec. Zaprosili mnie na obiad, sami, bez mojej siostry. Michał przysłał wiadomość – krótką, ale życzliwą. Dziękował za spokój i życzył mi wszystkiego dobrego. Nie wszystko się naprawiło, ale jednak zaszła duża zmiana. I chociaż przez lata byłam „tą drugą”, w końcu poczułam, że jestem kimś więcej niż tylko tłem w cudzym życiu. Beata, 37 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Jako wdowiec nie liczyłem na radosne święta. Wtedy zdarzył się wigilijny cud i dostałem od losu najcenniejszy prezent” „Teściowa mieszała moje świąteczne dania z błotem. Gry ukroiłam jej kawałek makowca, nagle odebrało jej mowę” „Koperta z banku miała mi dać nadzieję na lepsze święta. A zostałam samotną matką z pustym kontem, długami i bez pracy”