Czułość zamiast przetrwania. O tym, jak wróciłam do siebie w „te dni”
Przez lata uczyłyśmy się ignorować sygnały ciała, szczególnie w te dni. Dziś coraz częściej wybieramy coś innego: uważność zamiast walki, czułość zamiast przetrwania i siłę, która zaczyna się od bycia bliżej siebie.
Wiesz, jak to jest, kiedy jutro masz ważne spotkanie, coś, na czym naprawdę ci zależy, a miesiączka właśnie wtedy postanawia przypomnieć o sobie? Budzisz się trochę „cięższa”, bardziej czuła, z tym znajomym sygnałem, który pojawia się regularnie? Przez chwilę liczysz, że może tym razem będzie inaczej. Ale nie jest jak zawsze. W „te dni” chciałabyś się zatrzymać i odpocząć, ale świat na zewnątrz toczy się swoim rytmem, nawet gdy ty czujesz, że w środku coś zwalnia. Kiedyś miesiączkę uznawałam za coś, co trzeba przetrwać, a nawet wygrać - trochę jak walkę z sobą samą. Dziś widzę w tym coś innego. Sygnał. Przypomnienie. Są takie momenty, kiedy warto choć na chwilę odpuścić udawanie, że wszystko jest tak jak zawsze i zamiast tego po prostu być bliżej siebie. Kiedyś: tryb przetrwania Był czas, kiedy miesiączkę trzeba było po prostu przetrwać. Odliczałam dni, jakby zbliżało się coś nieuniknionego i trudnego. Wiedziałam, że będzie bolało. Że pojawi się dyskomfort, zmęczenie, napięcie, które odbierało mi lekkość działania. Już wcześniej ustawiałam się w trybie „byle do końca”, jakby te kilka dni trzeba było przeczekać, zacisnąć zęby i nie zwracać na siebie uwagi. To był moment zatrzymania, na który nie miałam zgody. Próbowałam działać tak samo jak zawsze, a nawet szybciej, więcej, intensywniej, jakby ignorowanie ciała mogło coś zmienić. Bo przecież „tak trzeba”. Być efektywną, dostępną, w formie. Niezależnie od tego, co dzieje się w środku. Długo myślałam, że to problem, który trzeba ukryć. Że to jakaś rysa na obrazie kobiecości, który powinien być gładki, poukładany, bez skazy. Dopiero z czasem zobaczyłam, ile wysiłku kosztowało mnie to udawanie. I jak bardzo oddalało mnie od samej siebie. Dziś: świadomość i zrozumienie Dziś patrzę na to zupełnie inaczej. Rozumiem swój organizm: jego rytm, zmienność, czułą biologię, która nie działa przeciwko mnie, tylko dla mnie. Widzę już, że cykl to nie jest jeden stan, tylko opowieść rozpisana na etapy. Są dni, kiedy mam w sobie lekkość, klarowność myśli i energię do działania, wszystko przychodzi szybciej, łatwiej, naturalniej. Są momenty, kiedy jestem bardziej otwarta, towarzyska, kiedy chce mi się być blisko ludzi i świata. A potem coś zaczyna się zmieniać. Energia powoli się wycisza, ciało staje się bardziej wrażliwe, potrzebuje więcej spokoju, uważności. Pojawia się większa potrzeba bycia ze sobą, zwolnienia, odpuszczenia tego, co nie jest naprawdę konieczne. I w końcu przychodzi moment zatrzymania, czyli miesiączka. Już nie jako kara czy przeszkoda, ale jako naturalny etap, w którym organizm domyka pewien cykl i przygotowuje się na kolejny. Miesiączka przestała być wrogiem. Stała się częścią mnie: naturalną, fizjologiczną, wpisaną w kobiecość bez wstydu i bez walki. Wiem, skąd bierze się ból, wiem, skąd zmęczenie. Rozumiem, że to nie jest słabość, tylko sygnał, że ciało potrzebuje innego rodzaju troski. I zamiast się temu opierać, pozwalam temu wybrzmieć. Zamiast walki: wsparcie Nie walczę już z miesiączką, bo po co walczyć z czymś, co kobiece, naturalne, nieuniknione. Wspieram siebie. To drobne decyzje: ciepły posiłek zamiast kawy w biegu, spacer zamiast treningu, miękkie tkaniny zamiast sztywnych form. I komfort, który przestaje być luksusem, a staje się standardem. W te dni szczególnie wybieram rozwiązania, które są delikatne dla ciała. Z pomocą przychodzi nowość w linii podpasek i wkładek Bella Herbs - Bella Herbs Ultra Normal to ultracienkie podpaski z aloesem, bezzapachowe, niebarwione, pokryte delikatną włókniną z dodatkiem bawełny (cotton enhanced™) – idealne nawet dla wrażliwej skóry. Na intensywniejsze dni i noc wybieram Bella Herbs Ultra Night, które zapewniają komfort dzięki ultracienkiej, miękkiej włókninie, chroniąc i pozwalając spokojnie przespać noc. Po miesiączce sięgam po wkładki Bella Herbs, które wspierają regenerację i dbają o higienę. Do wyboru są trzy warianty: z aloesem, który łagodzi podrażnienia, działa przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie; z kwiatem lipy, który odświeża słodkim aromatem, łagodzi swędzenie i działa antybakteryjnie oraz z werbeną, która swoim delikatnym, cytrynowym zapachem koi zmysły, działa przeciwzapalnie i pomaga regulować cykl menstruacyjny. To małe wsparcie, które robi przestrzeń na coś większego: spokój i poczucie, że w te dni naprawdę troszczę się o siebie. Bliżej siebie Jestem bliżej siebie. To chyba największa zmiana, jaka zaszła w moim podejściu do miesiączki i samej siebie. Słucham uważniej: czy dziś potrzebuję ciszy, czy rozmowy, odpoczynku czy lekkiego ruchu, ciepłego posiłku czy filiżanki herbaty, która przynosi ukojenie. Przestaję ignorować sygnały, które kiedyś uznawałam za przeszkodę, które próbowałam zagłuszyć albo przyspieszyć, by wszystko funkcjonowało „normalnie”. Dziś wiem, że te sygnały są mapą, wskazują drogę do równowagi i spokoju. Uczę się nie walczyć z nimi, nie oceniać ich jako słabość i nie porównywać. Podążam za nimi i pozwalam sobie na przestrzeń, w której mogę naprawdę być sobą, bez napięcia, bez presji, że muszę wyglądać, czuć czy działać w określony sposób. To bliskość, która daje poczucie, że w te dni nie muszę nikomu niczego tłumaczyć ani niczego udowadniać. Mogę być po prostu sobą: uważną, wrażliwą, prawdziwą. I to jest luksus, którego wcześniej nie znałam, a dziś uważam za jeden z najważniejszych aktów troski o siebie. Wrażliwość jako siła Akceptuję swoją wrażliwość. Już nie próbuję jej maskować ani „naprawiać”. Zrozumiałam, że jest częścią mnie tak samo ważną jak siła czy determinacja. To dzięki niej dostrzegam detale, których wcześniej nie zauważałam, odczytuję subtelne sygnały od innych, czuję głębiej i reaguję bardziej autentycznie. W te dni wrażliwość staje się jeszcze wyraźniejsza. Ciało i emocje mówią jednym językiem, a ja uczę się je rozumieć. Nie traktuję tego już jako problemu czy słabości – przeciwnie, to coś, co pozwala mi lepiej się zorganizować, przewidzieć swoje potrzeby i odpowiednio o siebie zadbać. Wrażliwość pozwala mi też na głębszą empatię wobec innych. Uczy mnie cierpliwości, spokoju i świadomego wyboru – w te dni nie muszę być „twarda” ani nadmiernie efektywna. Mogę pozwolić sobie na to, by moje ciało i emocje prowadziły mnie, a to daje prawdziwą siłę – spokojną, uważną i świadomą. Dziś inaczej rozumiem kobiecą siłę. To nie jest nieustanna gotowość do działania ani odporność na wszystko. To umiejętność zatrzymania się. Zgoda na zmienność. Czułość wobec siebie, nawet (a może szczególnie?) wtedy, gdy świat oczekuje od nas najwięcej. Siła nie polega na tym, że nic nas nie dotyka. Polega na tym, że umiemy siebie w tym wszystkim nie zgubić. Miesiączka przestała być dla mnie czasem wyłączenia. Stała się czasem powrotu. Do ciała, które wie. Do emocji, które mają sens. Do siebie: bliżej, spokojniej, prawdziwiej. I może właśnie w tej czułości jest największa siła. Materiał promocyjny marki Bella
"Z wybaczeniem jest jak z miłością. To nie jest uczucie". Natalia Tur w "Perfekcyjnie NIEidealna"
Natalia Tur to nowa gościni Michaliny Grzesiak w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna". Panie porozmawiały m.in. o tym, czym jest zdrada i czy można ją wybaczyć, a przede wszystkim o niej zapomnieć. Zobacz cały odcinek podcastu.
Zdrada to jedna z największych pułapek, na które narażona jest relacja. To trudne doświadczenie, które wystawia związek na ogromny kryzys. Wtedy pojawia się wiele pytań: czy zdradę można wybaczyć? Czy da się zapomnieć? Czy zdrada może być nie tylko fizyczna, ale też emocjonalna? Na te i wiele innych pytań odpowiada Natalia Tur, mediatorka rodzinna, która jest gościnią Michaliny Grzesiak w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". Czy zdrada jest tylko fizyczna i czy da się zapomnieć? Romans nie musi kończyć się w łóżku. To może być bliskość emocjonalna, która sprawia, że czujemy się lepiej z inną osobą niż z partnerem. Czym dokładnie może być zdrada zdaniem mediatorki? W tym momencie warto się przyjrzeć swojej relacji. Jeżeli istnieje jakakolwiek pokusa, czujemy się lepiej z kimś innym, to być może w związku brakuje nam czegoś. Często jest to oznaka lęku przed bliskością, gdy uciekawy od partnera np. w świat fantazji. Warto nad tym pracować, bo z doświadczenia zdrady można wyjść silniejszym. Wybaczenie, wybaczeniem, ale czy zdradę da się zapomnieć? O tym obie panie rozmawiają w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". Natalia Tur w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna" Nowy odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. Zdrada bez wątpienia jest wątkiem, który niesamowicie przyciąga do posłuchania tej rozmowy, ale to nie koniec. Michalina Grzesiak porozmawiała z Natalią Tur również o tym, czy w związku jest miejsce na nienawiść i kiedy odpuścić relację, a kiedy o nią walczyć i udać się na mediacje. Nie możecie tego przegapić. Czytaj także: Tkwisz w nieszczęśliwym związku dla dziecka? Natalia Tur: "To jest bardzo obciążające dla dzieci" "Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć „Muszę opłakać siebie sprzed kilku lat". Michalina Grzesiak w rozmowie z Pauliną Mikułą o rozstaniu i miłości na własnych zasadach
Czy zdradę można wybaczyć? Natalia Tur: "Tu nie ma winnych i niewinnych"
Zdrada to jeden z największych problemów relacji. Wiele osób twierdzi, że nie da się jej wybaczyć. A co mówi na ten temat mediatorka rodzinna Natalia Tur? O tym rozmawia z nią Michalina Grzesiak w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna".
Pytanie, dlaczego ludzie się zdradzają, zadajemy sobie od zarania dziejów. Szczególnie wtedy, gdy sami padamy ofiarami skoków w bok. Michalina Grzesiak postanowiła zadać to pytanie swojej rozmówczyni w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna". Natalia Tur opowiedziała o tym, skąd tak naprawdę bierze się chęć do zdrady i że nie ma to nic wspólnego z brakiem zainteresowania aktualnym partnerem lub też atrakcyjnością tej trzeciej osoby. Czy zdradę można wybaczyć? Potrzeba zdrady jest utkwiona głęboko w nas samych. Łączy się ze zmęczeniem rolą, którą pełnimy w życiu - tym, że tkwimy jako żona, matka, partnerka, pracownica i przestajemy czuć radość z życia. Mediatorka wspomina, że każdy związek zaczyna się od chemii, od ekscytacji nowością, motyli w brzuchu... I jej zdaniem wtedy widzimy projekcję siebie, a nie siebie dokładnie takimi, jakimi jesteśmy. I tu warto sobie zadać pytanie, kto odpowiada za zdradę i czy na pewno w stu procentach jest to osoba zdradzająca? A gdy już dojdzie do zdrady, czy istnieje sposób, żeby ten związek odbudować? Tu istotne jest dopuszczenie tego, że związek ostatecznie się zakończył i zaczynamy wszystko od nowa. Warto spojrzeć na zdradę jako na coś, co dzieje się w związku. Co dokładnie? Tego dowiedzie się, oglądając cały odcinek "Perfekcyjnie NIEidealna" z Natalią Tur. "Perfekcyjnie NIEidealna": z Natalią Tur o zdradach Cały nowy odcinek "Perfekcyjnie NIEidealna", w którym Michalina Grzesiak rozmawia z Natalią Tur, jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. Panie porozmawiały o zdradzie, ale też o tym, czy warto tkwić w związku tylko dla dzieci oraz innych aspektach związków, z którymi mierzymy się na co dzień. Wiesz, że w relacji jest nawet miejsce na nienawiść? Jeśli nie, koniecznie włącz odcinek naszego podcastu. Czytaj także: "W dobrym związku jest miejsce na nienawiść". Michalina Grzesiak w rozmowie z Natalią Tur "Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć Zadbana kobieta, czyli jaka? Nie chodzi o włosy i paznokcie. Największa zmiana dzieje się w głowie
Tajemnice nie są złe, ale do czasu. Czy „DRAMA” sprawi, że związki posypią się jak domki z kart?
Film "DRAMA" 10 kwietnia 2026 wszedł na ekrany kin i skłonił nas do przemyślenia naszych relacji. Czy transparentność w związku zawsze jest dobra? Czy ukrywanie czegoś przed partnerem można wytłumaczyć? Zastanawiamy się nad tym wspólnie z psycholożką Pauliną Koszut.
Minęły 2 lata, minęło 5, 10 lat związku, a ty nagle budzisz się obok osoby, którą wydawać się mogło, że znasz już na wylot i zupełnie jej nie poznajesz. Zastanawiasz się, co was połączyło, gdzie popełniłeś błąd, kim jest człowiek, z którym spędziłeś ostatnie lata swojego życia. Właśnie to przytrafiło się bohaterom filmu „DRAMA”, który 10 kwietnia 2026 miał kinową premierę. Ale jego wydźwięk nie bez powodu jest słodko-gorzki. Bo takie sytuacje przytrafiają się wielu z nas na co dzień. Kiedy relacja staje się więzieniem Wszyscy doskonale znamy smak wolności, ale na pewnym pułapie relacji z drugą osobą może nam się wydawać, że jesteśmy ograniczeni. Że w naszym życiu pojawiły się bariery, których nie potrafimy przeskoczyć, sieci, w które zostaliśmy wplątani. I tak sobie tkwimy na tej pajęczynie, aż w pewnym momencie pojawia się wielki, tłusty pająk zmierzający w naszą stronę. To może być różnica zdań wynikająca z nagłej sytuacji życiowej, o której nie pomyśleliśmy przed ślubem. Coś, co miało się nie wydarzyć, a nagle spadło na nas jak grom z jasnego nieba i przytłoczyło nas swoim ciężarem. Śmierć bliskiej osoby (np. dziadka, rodzica) to kaliber, z którym w pewnym momencie mierzy się każda relacja i właśnie tu widzimy wyraźnie, czy możemy liczyć na drugą osobę, jak nasz związek sprawdza się w kryzysowych sytuacjach. I wyciągamy wnioski, które często bywają dalekie od "żyli długo i szczęśliwie”. - Takie rzeczy, które wychodzą nagle, to jest np. kwestia niedogadania się w jakiejś sprawie – decyzji chcemy dzieci czy nie chcemy dzieci, wyprowadzamy się czy nie wyprowadzamy się… - To różnica w wartościach, podejściu do życia. Najczęstszą trudnością są też finanse, trudności z nimi związane – np. ktoś traci pracę lub choroba, depresja jednej z osób. To są takie czynniki, które najczęściej zaburzają życie rodziny, pary i to powoduje kryzys – tłumaczy psycholożka Paulina Koszut. Pająkiem mogą się okazać nowe role, w jakich się znaleźliście. Być może awans wpłynął na osobowość twojego partnera. Może rodzicielstwo wyzwoliło w was instynkty, które zamiast łączyć, dzielą. Wydawać się mogło, że macie wszystko poukładane – plany na dwójkę dzieci, wybrane imiona, być może nawet to, do jakiej pójdą szkoły, a tu przychodzą zupełnie nowe problemy dnia codziennego – bunt dwulatka, choroba, mały człowieczek, który nagle wymaga tyle atencji, że musicie zrezygnować z czasu dla siebie i… marzenia przykrywa rzeczywistość. Wreszcie to mogą być tajemnice z przeszłości drugiej osoby. Myślisz, że „DRAMA” to tylko film, a wy znacie się z ukochanym na wylot? Przecież takie rzeczy się nie dzieją... Uderz w stół… może inny kaliber, ale twój partner może ukrywać rzeczy, o których ci się nie śniło i wbrew pozorom nie jest to takie rzadkie. Tajemnice nie są złe, dopóki nie pojawia się kłamstwo Pamiętasz film „Pan i Pani Smith”, w którym Angelina Jolie i Brad Pitt (tak, to od tej produkcji zaczął się ich sławetny romans) wcielają się w role agentów? Budują relację, ale nie mogą zdradzić swojej prawdziwej tożsamości, aż w końcu dostają zlecenie, które odsłania karty i czar pryska, a napięcie wzrasta z dnia na dzień. Podobny schemat przeszli bohaterowie „DRAMY”, poznając swoje największe sekrety. I jest to bliskie również nam, gdy otrzymujemy informację, której zupełnie byśmy się nie spodziewali. Jesteśmy tylko ludźmi, każdy z nas skrywa sekrety, do których nie chce się przyznać. To mogą być błahostki, których się wstydzimy, np. przezwisko szkolne, co raczej nie powinno wpłynąć na trwałość relacji. Często jednak są to kwestie zupełnie innego kalibru – np. chęć posiadania dzieci, choroby genetyczne, coś, co może nas ukazać w krzywym zwierciadle. Dlatego wolimy to przemilczeć. Czy jednak słusznie? - Teoretycznie, im bardziej jesteśmy transparentni, tym lepiej. Ale z drugiej strony pytanie, czy transparentność to jest omawianie każdej swojej myśli – zastanawia się Paulina Koszut. - Jest pewna część swoja, którą się ma, i nie mylmy tego z kłamstwem. Tajemnica to też kwestia własnego systemu wartości i wielu czynników, które na to wpływają. Mamy pewne sytuacje, że ktoś zataja chorobę psychiczną, orientację i inne kwestie uwarunkowane prawnie, to to jest nawet podstawa do tego, żeby małżeństwo unieważnić. Chodzi o skalę, że są pewne rzeczy, o których osoba, z którą jesteśmy w związku, powinna wiedzieć, bo to wpływa później na dalsze życie tej pary. I to traktujemy w kategorii kłamstwa – tłumaczy terapeutka. Ukrywanie czegoś może zatem nie być złe, dopóki nie pojawi się kłamstwo. Jak odróżnić obie rzeczy? Tu należy po prostu usiąść, zastanowić się nad tym, co w nas tkwi, a następnie nadać tej rzeczy wartość – czy w jakikolwiek sposób jest ona w stanie wpłynąć na osobę, z którą jesteśmy oraz naszą relację? - Jeżeli czegoś nie mówimy, a to siedzi w nas, wpływa na relację, to pytanie, czy już lepiej tego nie powiedzieć. Są takie rzeczy, które bardzo w nas siedzą i mamy wrażenie, że mogą skrzywdzić drugą osobę, to wtedy warto się zastanowić, czy to powiedzieć i co da wyznanie prawdy – dodaje psycholożka. Czy po „DRAMIE” związki posypią się jak domki z kart? Właśnie dlatego w związku najlepiej być transparentnym już od samego początku. Wielu z nas wydaje się bowiem, że zatajanie prawdy nie jest kłamstwem, ale potrafi być jeszcze gorsze i wręcz trujące dla relacji. I nigdy nie wiadomo, jak to się skończy. Gdy kończy się np. terapią i próbą przepracowania, wtedy jest dobrze. Gorzej, gdy zaczynamy dusić wszystko w sobie, udając, że nic się nie wydarzyło – podobnie jak było to w przypadku głównego bohatera filmu „DRAMA”. - Jak pary nie pracują nad tym, problemy się nawarstwiają, emocje się nawarstwiają, wspólna złość się pojawia. Jest wiele obszarów, których my w życiu nie odkryjemy, nie dotkniemy, nie wypracujemy. Ale nie o to chodzi w życiu, żeby ciągle coś przepracowywać. Odkrywajmy, pracujmy nad tym, co jest w tym momencie dla nas ważne, przyjrzyjmy się relacjom, zobaczmy, co tu jest do zrobienia. Żyjmy, cieszmy się, korzystajmy, ale zwracajmy uwagę na siebie, bo wtedy jest łatwiej – podsumowuje Paulina Koszut. W dzisiejszych czasach zapominamy o tym, że budowanie relacji wymaga czasu, cierpliwości i też zrozumienia drugiej osoby, a żeby tego dokonać, musimy rozumieć samych siebie. Sądzę, że „DRAMA” może być filmem-zjawiskiem, które zadziała na nasze relacje niczym swoiste katharsis. Może stać się dla nas motywacją, aby zadać pytania i poznać odpowiedzi. Bo jeżeli ukrywamy coś naprawdę ważnego, to prędzej czy później wyjdzie na jaw. I tu pojawiają się dwie drogi. Albo otrzymamy efekt domina i związki posypią się jak domki z kart niczym w pandemii. Albo wyjdziemy z tego egzaminu silniejsi i spokojniejsi o to, że za 10 lat po przebudzeniu powiemy: „Cieszę się, że budzę się obok ciebie”. Czytaj także: Motyle w brzuchu, zaręczyny i... "DRAMA". Dawno żaden film nie trzymał mnie tak w napięciu jak ten "Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć Nie stawiamy granic, żeby nie stracić ludzi, a tracimy siebie. Halina Piasecka mówi, od czego zacząć
Tkwisz w nieszczęśliwym związku dla dziecka? Natalia Tur: "To jest bardzo obciążające dla dzieci"
Czy ratowanie relacji dla dzieci faktycznie jest dla nich dobre? Czy warto tkwić w nieszczęśliwym związku na siłę? Mediatorka Natalia Tur opowiada o tym Michalinie Grzesiak w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna".
Są różne powody, dla których tkwimy w nieszczęśliwej relacji. Obawa przed samotnością, wspólny kredyt, ale najczęstszą przyczyną są... dzieci. Nie chcemy, żeby nasze pociechy cierpiały przez rozstanie rodziców. Czy jednak jest to dobre myślenie? Mediatorka rodzinna, Natalia Tur, opowiedziała o tym Michalinie Grzesiak w najnowszym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna". Czy warto tkwić w relacji dla dzieci? Dzieci to ważny powód, dla którego dwoje ludzi jest razem. Nie może być jednak jedynym. Gdy w związku dzieje się tak źle, że rozstanie jest jedynym wyjściem, nie ma sensu tkwić w tej relacji, ponieważ będzie to o wiele gorsze dla naszych pociech. Często jest tak, że dzieci wręcz chcą, aby rodzice się rozstali, bo mają dość ciągłych kłótni czy też cichych dni. Trzeba jednak pamiętać, że zawsze jest to dla nich kryzysowa sytuacja. I nie da się tego przeskoczyć. Natalia Tur w rozmowie wspomniała o swojej sytuacji, gdy rozstała się z mężem i ojcem jej dzieci. W momencie, gdy dochodzi do problemów w rodzinie, a dzieci to odczuwają, będą odreagowywać na wiele sposobów. Jeżeli relacji nie da się naprawić, ostatecznie rozstanie będzie dla nich lepsze. Panie zgodziły się też co do tego, że dzieci są tym powodem, dla którego nie podejmujemy impulsywnych decyzji o rozstaniu. I choć nie ma sensu tkwić w nieszczęśliwej relacji na siłę, warto zawsze zastanowić się przed decyzją o odejściu. Mediacja jest ku temu dobrą drogą. "Perfekcyjnie NIEidealna": mediatorka Natalia Tur w nowym odcinku Nowy odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. To niesamowicie ciekawa rozmowa dotycząca nie tylko kwestii rozstania z partnerem, ale ogólnie mediacji, tego, czy w związku jest przestrzeń na nienawiść i jak radzić sobie w przypadku zdrad. Zachęcamy do obejrzenia całego odcinka. Czytaj także: "Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć „Muszę opłakać siebie sprzed kilku lat". Michalina Grzesiak w rozmowie z Pauliną Mikułą o rozstaniu i miłości na własnych zasadach "Wmawia nam się, że musimy być zgodne z oczekiwaniami innych". Michalina Grzesiak rozmawia z Szafiarką Dorką
"Wiele relacji byłoby uratowanych, gdybyśmy mieli lepszą relację ze sobą". Ale boimy się czuć
Jak randka ze sobą może wpłynąć na nasze relacje z innymi ludźmi? Czy łatwo skupić się na własnych emocjach? Rozmawiam o tym z Pauliną Koszut, psycholożką i psychoterapeutką psychodynamiczną.
Wiele mówi się, jak ważne są randki ze sobą, ale wciąż o tym zapominamy lub... nie chcemy pamiętać. Takie sam na sam z własnymi myślami może bowiem przerażać i przytłaczać nadmiarem emocji. Wtedy randka ze sobą staje się udręką. A bez tego nie jesteśmy w stanie stworzyć udanych relacji z innymi ludźmi. O tym, jak powinno wyglądać jakościowe spotkanie z własnymi emocjami oraz w jaki sposób wpływa to na nasze związki, opowiedziała mi Paulina Koszut, psycholożka kliniczna oraz psychoterapeutka psychodynamiczna, znana na Instagramie jako @polski_psycholog_de. Boimy się czuć, więc uciekamy przed sobą Katarzyna Racławska: Randka ze sobą to temat ważny, ale wciąż pomijany w naszym społeczeństwie. Dlaczego nie potrafimy lub może nie chcemy poświęcać czasu samym sobie? Paulina Koszut: Jest nam dzisiaj trudno się spotkać ze sobą dlatego, że być może boimy się tego, co zobaczymy, czego się dowiemy, co usłyszymy. Bo taka randka ze sobą, czy w ogóle zatrzymanie się, wymaga tego, żeby rzeczywiście spotkać się ze sobą, wsłuchania się w siebie, zobaczenia siebie, wsłuchania się w swoje myśli. My bardzo działamy, mamy bardzo dużo zajęć, ten plan dnia jest bardzo napięty. I mam wrażenie, że niezależnie od tego, z kim rozmawiam, czy jest to prezes firmy, mama, tata, mama pracująca czy nie, jesteśmy permanentnie czymś zajęci, ale nie sobą. Jak byśmy robili bardzo wiele rzeczy, żeby od siebie uciec, żeby się ze sobą nie spotkać i żeby siebie nie zobaczyć. Ale co to znaczy siebie? Własnych potrzeb, własnych pragnień, trudności, własnych lęków. My mamy w sobie bardzo dużo lęku, a świat zewnętrzny nam tego nie ułatwia – wojny, pandemie, to zrobiło bardzo duże spustoszenie w relacjach, w naszym życiu, w naszych psychikach. Lęk jest bardzo nieprzyjemną emocją. Czyli to jest strach? Oprócz tego, że boimy się wojny, straty pracy, to jeszcze boimy się własnych myśli? Mamy bardzo dużo niepewności dzisiaj. Boimy się siebie, swoich myśli, a przede wszystkim swoich emocji. Bo myśli są pewnym wynikiem tego, co czujemy. Ja często słyszę, że ktoś chciałby sobie poradzić z tymi natrętnymi myślami, które przeszkadzają, utrudniają. Ale tak naprawdę to emocje wzbudzają te różne myśli. Boimy się czuć nieprzyjemne, trudne emocji, które są w nas: wstyd, lęk, złość… Te emocje są wytłumione do tego stopnia, że wolimy ich nie dotykać, bo są tak bolesne, że nam przypominają o trudnych doświadczeniach. Więc na różne możliwe sposoby je w sobie tłumimy – poprzez działanie, dążenie do ciągle nowych celów, wchodzenie w różne substancje, aktywności, które pozwalają te emocje wytłumić i o nich zapomnieć. Uciec od nich… To co zrobić, żeby od nich nie uciekać? Od czego zacząć i jak zmierzyć się z tymi emocjami, żeby pozwolić sobie na tę randkę ze sobą? Przede wszystkim się zatrzymać – to jest podstawowa rzecz. I zauważyć siebie. Często spotykam się z tym, że ludzie w ogóle nie czują swojego ciała. W takim sensie, że ono jest, jakoś funkcjonuje, bo wiele rzeczy dzieje się automatycznie, ale nie zauważamy tego, co czujemy. A ciało jest pierwszym sygnałem, który nas informuje o tym, co się z nami dzieje. Więc przede wszystkim takie zatrzymanie i sprawdzenie, co tu się w ogóle dzieje, gdzie ja jestem, co ja czuję, dlaczego robię to, co robię, czy jestem w miejscu, w którym chcę być? Jak się czuję z osobami wokół mnie, w pracy z zadaniami, którym muszę sprostać, dokąd ja zmierzam? To są podstawowe pytania, które warto sobie co jakiś czas zadać. A jeżeli na tym etapie pojawią się te negatywne emocje? Poczujemy, że wszystko jest złe i bez sensu... Jak nie poddać się tym negatywnym emocjom i spróbować znowu pozwolić sobie na to sam na sam ze sobą? A ja myślę, że właśnie poddać się. Źródłem naszych problemów jest to, że my bardzo długo je przykrywamy czymś, udajemy, że ich nie ma… Wszyscy myślimy o tym, co zrobić z tą sytuacją, żeby mnie nie bolało. A to jest bardzo ważne, żeby ten ból poczuć. Bo jeżeli my tych emocji trudnych nie czujemy, nie dopuszczamy ich, to nie wiemy, co z nimi zrobić. A być może robimy, ale tak jakbyśmy działali po omacku. Ja o tym mówię też na swoich warsztatach – każda emocja o czymś nam mówi. Smutek przeżywamy, jeżeli coś tracimy – czy to jest strata bliskiego, czy to jest strata pracy, strata relacji. I to jest czas, w którym organizm nam mówi: zatrzymaj się, zobacz, co straciłeś, przeżyj tę żałobę. To bardzo ważne, żeby żałobę przeżyć. Taka żałoba po stracie bliskiego trwa nawet do około roku i to jest normalny czas, że płaczemy, jest nam smutno, nie wiemy, co robić, mamy pustkę. Jest to bardzo nieprzyjemne uczucie, ale to nas też zachęca do refleksji, do pożegnania się. Strata pracy łączy się z ogromnym lękiem, niepewnością, żalem, wstydem. Tu też trzeba się zatrzymać i zastanowić. Są osoby, które nie dopuszczają tego, bo trzeba już zacząć szukać nowej. To jest zrozumiałe, ale ważne też, żeby się zastanowić, co doprowadziło do utraty pracy. Może to nie była posada dla mnie? Może to jest moment, żeby poszukać czegoś, co będzie mi dawało satysfakcję, w czym będę dobra, w czym się będę realizować? W kontekście złości, której też nie lubimy czuć – złość kojarzy nam się z katastrofą, przemocą, tym, że czujemy się jak dzieci i nie chcemy konfrontacji. Natomiast złość jest ogromnie ważną informacją dla nas, że ktoś przekracza nasze granice, że czegoś jest za dużo. To bardzo istotne, żeby ją poczuć. Bo kiedy jej nie czujemy, pozwalamy, żeby ktoś te granice przekraczał. I to doprowadza do jeszcze gorszych konsekwencji. Jak randka ze sobą wpływa na nasze relacje z innymi? A jak ta randka ze sobą, poświęcanie sobie czasu, wpływa na to, jak wyglądają później nasze relacje z innymi? Jeżeli ktoś nie ma dobrej relacji ze sobą, to nie ma też dobrej relacji z innymi. Jeżeli jesteśmy osobami, które nie trzymają granic, nie mają kontaktu ze swoją złością, trudno im być asertywnym, trudno im te granice stawiać, to inne osoby te granice przesuwają. A kiedy te granice są już mocno przesunięte, to symbolicznie mówiąc, staje nam się ciasno, jest nam niewygodnie, nie mamy jak oddychać. I to powoduje, że w tych relacjach nie jesteśmy sobą, czujemy się zagrożeni, mamy dużo lęku, czujemy się atakowani. Jak te relacje mogą być dobre i równe? Wiadomo, że w relacji granica nigdy nie jest postawiona 50/50. Natomiast w momencie, kiedy my nie szanujemy siebie, nie lubimy siebie, nie stawiamy granic, nie wiemy, jakie są nasze wartości, mamy mocny, silny głos wewnętrznego krytyka, to widzimy to też na zewnątrz. Jeżeli ja siebie widzę jako osobę małą, nie na równi z innymi, to jak inni mają widzieć nas inaczej? Są osoby, które nadbudowują to perfekcjonizmem, mówimy też o osobowościach narcystycznych, gdzie mamy fałszywe ja, które na zewnątrz jest odwrotnością tego, co wewnątrz. Ale wewnątrz tam jest bardzo dużo lęku, wstydu, niepewności, co powoduje, że to inne osoby odstrasza. Czy ta relacja z drugą osobą jest takim odbiciem lustrzanym tego, co dzieje się w naszym wnętrzu? Tak, ale to też nie jest odbicie 1:1. Zawsze podchodzimy do tego indywidualnie. Nigdy nie jest tak, że np. zawsze inne osoby będą wykorzystywać osobę z niską samooceną. To może pójść w dwie strony. Mogą ją wykorzystywać, ale też ona może te osoby odstraszać – będzie posługiwała się takimi metodami obronnymi, że te osoby będą się jej bać, będzie sabotować te relacje. My powinniśmy mieć przyjacielską relację z samym sobą. Chodzi o widzenie siebie takim, jakim się rzeczywiście jest – z wadami i zaletami. Potrafimy siebie docenić za to, co dobre, ale też potrafimy dostrzec to, co jest złe i jest do pracy. Że potrafimy dać sobie czas, zadbać o siebie – nie tylko się eksploatować i dążyć do tego, żeby być lepszym, tylko zatrzymać się i docenić to, co już zrobiliśmy. Ludzie różnie podchodzą do tego, jak wygląda jakościowe spędzanie czasu z samym sobą. Dla jednego jest to nałożenie maseczki na twarz, dla drugiego obejrzenie ulubionego serialu, a dla kolejnej osoby będzie to medytacja. Czy tu możemy w jakiś sposób stwierdzić, że coś będzie bardziej lub mniej jakościowe dla naszego dbania o siebie? Warto mieć wachlarz różnych możliwości i stosować to, co w danym momencie jest potrzebne. Na moim własnym przykładzie: ja wypracowałam sobie różne metody i mam zasadę 30 minut dziennie. Te 30 minut to jest coś, co ja poświęcam wyłącznie sobie, coś, co ma mnie odstresować, zregenerować… Bardzo dbam o to, żeby to było zróżnicowane. Mocno pracuję głową i emocjami, więc dla mnie dobrym sposobem na to, żeby się zregenerować i zrobić sobie randkę ze sobą, są np. ćwiczenia fizyczne. I to mi załatwia dwie sprawy – pomaga mi zregenerować ciało, ale też jestem sama ze sobą. Badania mówią, że z kolei dla osób, które na co dzień pracują fizycznie, dobrym sposobem na regenerację i zatrzymanie się jest kąpiel, pisanie dziennika, medytacja. To jest kwestia tego, czego w danym momencie potrzebujemy. Czasami będzie to poczytanie książki, czasami kąpiel, czasami wyjście na kawę i posiedzenie tylko ze sobą. Skan ciała też jest bardzo ważny. Najlepszą metodą jest to, żeby usiąść i zobaczyć, co się dzieje, czy mnie głowa nie boli, czy mi się wygodnie siedzi, czy ja mam wygodne ubranie… Zwrócenie uwagi na to, co mi ciało pokazuje, czego ja potrzebuję. To nam już sporo wskaże. Jeżeli jestem spięta, to pewnie towarzyszy mi stres. Warto się zastanowić, czym ja się w tym momencie stresuję i jak sobie z tym poradzić. Dobrym sposobem w tym przypadku będą ćwiczenia oddechowe. Podejdźmy do siebie z czułością – ciało to nie jest robot. To coś, co ma nam służyć, mamy o to dbać, co daje nam ważne informacje i istotne, żebyśmy z nich skorzystali, a nie udawali, że tych informacji nie ma. W jednym z postów na instagramowym profilu wspomina pani o wypaleniu żony i ogólnie o wypaleniu w relacji. Czy ta randka ze sobą może temu zapobiec? Bardzo! Ta randka ze sobą i to, że się ze sobą przebywa i się siebie lubi to jest fundament wszystkiego. Mam wrażenie, że wiele relacji mogłoby być uratowanych lub poprawionych w momencie, gdyby mężczyzna czy kobieta mieli lepszą relacją z samym sobą. I widzę to też u siebie w gabinecie. Przychodzą osoby z problemem w związku, mają myśli o rozstaniu. Często jest tak, że praca nad sobą, zwrócenie uwagi na siebie i swoje potrzeby, komunikowanie tych potrzeb, mówienie o swoich potrzebach, egzekwowanie ich, ale też widzenie drugiego człowieka, dają najwięcej. W momencie, kiedy jesteśmy w stadium lęku, drugi człowiek też staje się dla nas zagrożeniem. Czujemy do niego dużą złość albo zaczyna się rodzić obojętność. Często ta druga osoba w ogóle nie wie, o co nam chodzi. W momencie, kiedy zaczynamy to wyrażać, stawiać granice, widać, czy ta relacja ma sens, czy nie – czy ta osoba jest w stanie odpowiedzieć i jesteście w stanie się dogadać. Najgorszym, co można zrobić jest to, że relacja ze sobą jest kiepska, nie wiemy, jakie są nasze potrzeby i granice, nie potrafimy prosić o wsparcie i wyrażać swoich potrzeb, raczej spełniamy potrzeby innych osób. Druga osoba będzie z tym ok – jeżeli ktoś nam daje i nic nie potrzebuje w zamian, to super. Ale nie domyśli się, że my też możemy czegoś potrzebować. Musimy się usłyszeć, żeby móc zareagować, żeby doszło do kompromisu i wzajemnego zrozumienia. Na czym nam zależy w relacji? Żeby była harmonia, żeby się rozumieć, żeby razem wzrastać, iść w jednym kierunku. W momencie, kiedy mamy kiepską relację ze sobą, trudno o tę bliskość, trudno budować relację. Czy randka ze sobą może zagrażać relacji? Czy to może zadziałać też w drugą stronę? Czy istnieje ryzyko, że nasz związek rozpadnie się przez relację z samym sobą? Przecież możemy dojść do wniosku, że w sumie jest mi dobrze ze sobą i nikogo więcej nie potrzebuję… Tutaj jest bardzo dużo zmiennych. Jeżeli np. mamy osobę, która jest w przemocowej relacji, w relacji z osobą, z którą nie widzi przyszłości, z którą trudno się porozumieć, związek od wielu lat jest martwy, w momencie, kiedy zaczyna zauważać swoje potrzeby i pracować nad sobą, to może iść w różnym kierunku. To może być decyzja o rozstaniu – to naturalna reakcja. Po rozstaniu też warto dać sobie czas na to pobycie samemu, zauważenie, jak jest żyć samemu. W momencie, kiedy potrafimy żyć ze sobą, dobrze nam ze sobą, wtedy pojawia się otwartość na to, aby się związać, bo to naturalne. Z drugiej strony, gdy znamy siebie, wiemy też, czego oczekujemy od relacji… Dokładnie, czego oczekujemy, czego nie chcemy, co możemy dać, jak ma ta relacja wyglądać… Jeżeli decyzja o tym, że chcę być sama, nie chcę mieć nikogo, się przedłuża, wtedy często spotykamy się w gabinecie, bo może pojawić się lęk. Niektórzy stresują się utratą niezależności, utratą siebie. Wtedy trzeba pracować nad tym, jak zachować siebie, będąc w związku. Zawsze podchodzimy do tego indywidualnie. Bo jeżeli ktoś mówi, że dobrze mu być ze sobą i nikogo nie potrzebuje, to też nie ma sensu szukać na siłę – być może to jest czas na pobycie ze sobą, zbudowanie siebie. Czy z psychologicznego punktu widzenia istnieje jeden, najlepsze sposób na jakościowe spędzenie czasu z samym sobą? Myślę, że po prostu bycie ze sobą – bez innych. Taki sposób, który będzie dawał nam przyjemność, ale dzisiaj to może być spacer, jutro kąpiel, a pojutrze SPA. Każdy ma inną strukturę osobowości, tryb życia itd. Kluczową rzeczą jest to, żeby rzeczywiście odbywało się to w samotności – żeby było jak najmniej bodźców z zewnątrz i żeby było przyjemnie… Żeby być otulonym? Tak, tego trzeba szukać. Jeżeli jesteśmy po wielu latach odcięcia od siebie, oderwania od siebie, to będzie trudno. Bo co to znaczy? Ja nie znam tego uczucia otulenia siebie. Trzeba sobie wyobrazić, że jest się młodszą wersją siebie – dzieckiem – i bierze się to dziecko, przytula, próbuje się mu dać to, co najlepsze. To bardzo ładna pointa naszej rozmowy, dziękuję. Psycholog dla Polaków 🇵🇱 za granicą, najpopularniejsza influecerka z kategorii zdrowia psychicznego, Paulina Koszut jest psychologiem i psychoterapeutką psychodynamiczną w trakcie całościowego szkolenia w renomowanym ośrodku szkoleniowym – Laboratorium Psychoedukacji. Na co dzień prowadzi konsultacje psychologiczne oraz psychoterapię indywidualną osób dorosłych, zarówno stacjonarnie w miejscowości Essen, jak i online. Czytaj także: Nie stawiamy granic, żeby nie stracić ludzi, a tracimy siebie. Halina Piasecka mówi, od czego zacząć "Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną? Kupujemy coraz więcej, bo chcemy zagłuszyć nasze lęki. „To sprawia, że czuję się bezpieczna”
"W dobrym związku jest miejsce na nienawiść". Michalina Grzesiak w rozmowie z Natalią Tur
Natalia Tur to mediatorka rodzinna, która pomaga parom znaleźć satysfakcjonujące rozwiązania w komunikacji. Bo czy da się rozstać z klasą? O tym rozmawia z nią Michalina Grzesiak w nowym odcinku podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna".
Podcast "Perfekcyjnie NIEidealna" to szczere rozmowy, które Michalina Grzesiak przeprowadza z inspirującymi kobietami. Dotyczą tego, co bliskie nam wszystkim - kariery, mody, zdrowia, ale też... relacji, a nawet zdrad. To właśnie tematy związkowe są brane na tapet w nowym odcinku podcastu, w którym gościnią jest Natalia Tur, mediatorka rodzinna i autorka książek o dobrym związku oraz rozstaniu. Co dokładnie zdradziła nam o relacjach? Mediatorka rodzinna Natalia Tur w podcaście "Perfekcyjnie NIEidealna" Wiele mówi się o terapiach par, psychologach, seksuologach, ale niewiele wiemy o istnieniu takich osób jak mediatorzy. Czym dokładnie się zajmują i jak mogą wpłynąć na nasze relacje? Kluczowym zadaniem mediatora jest oczywiście mediacja między partnerami u progu rozstania. Często dotyczy np. dzieci. Ale na mediację mogą się wybrać nie tylko osoby w związku. Mediator pomaga znaleźć rozwiązanie satysfakcjonujące i może tego dokonać np. wtedy, gdy mamy problem w relacji z teściami. Szczególnie jednak taka osoba jest potrzebna tam, gdzie są naprawdę silne emocje, stąd najczęściej spotykamy się z nią przy kryzysach w związku. Pytanie, czy po tych negatywnych uczuciach, gdy zawiedziemy się drugą osobą, jesteśmy w stanie wrócić do momentu, w którym jest dobrze. Ekspertka wskazuje, że najgorsze, co możemy poczuć w związku, to właśnie nie ta wspomniana nienawiść, tylko... obojętność. Istnieją związki, w których partnerzy mogą mieć delikatne charaktery i rzadko "wybuchać", ale problem pojawia się w momencie, gdy w ogóle nie ma problemów. "Perfekcyjnie NIEidealna": Michalina Grzesiak w rozmowie z Natalią Tur Nowy odcinek podcastu "Perfekcyjnie NIEidealna" jest już dostępny na naszym kanale w serwisie YouTube. Michalina Grzesiak rozmawia z Natalią Tur nie tylko o tym, jak powinien wyglądać udany związek i rozstanie, ale też o innych kwestiach dotyczących naszych relacji. Nie zabrakło tematu zdrad oraz bycia sam na sam ze sobą. Nie możecie tego przegapić. Czytaj także: „Muszę opłakać siebie sprzed kilku lat". Michalina Grzesiak w rozmowie z Pauliną Mikułą o rozstaniu i miłości na własnych zasadach "Wmawia nam się, że musimy być zgodne z oczekiwaniami innych". Michalina Grzesiak rozmawia z Szafiarką Dorką "Już nie muszę nikogo zadowalać". Paulina Mikuła szczerze o terapii, życiowych zakrętach i byciu sobą
Miał być podział 50/50, a wyszło jak zwykle? „Taki jest los kobiety. My nie prosimy o pomoc”
Podział obowiązków domowych nadal pozostaje nierówny, a kobiety wciąż robią więcej. Czy jednak każdej to przeszkadza? Zobacz, jak wygląda to w praktyce. Nasze bohaterki mają bowiem różne zdanie na ten temat.
Miał być partner, jest pomocnik. Ona pracuje, ogarnia dzieci, pamięta o wszystkim i jeszcze tłumaczy, co trzeba zrobić. On „pomaga”. W teorii żyjemy w nowoczesnych związkach, w praktyce wiele kobiet wciąż funkcjonuje na dwóch etatach. Dlaczego równość kończy się na deklaracjach i co się dzieje, gdy role naprawdę się odwracają? "Zajmowanie się dziećmi to nie praca" Alicja już na studiach przysięgła sobie, że nigdy nie zmieni się w „kurę domową”. Nie chciała żyć jak jej mama: wstawać o piątej, robić śniadanie dla wszystkich, pędzić do pracy, a po ośmiu godzinach w biurze jeszcze gotować i sprzątać. Dziś ma 43 lata, troje dzieci (najmłodszy syn ma 3 lata, najstarszy 17, a córka niedawno świętowała 15. urodziny) i absolutną pewność, że małżeństwo ma szansę przetrwać wtedy, gdy dwoje ludzi dzieli się obowiązkami i na bieżąco renegocjuje swoje ustalenia. – A to wcale nie jest łatwe, nawet jeśli ma się fajnego partnera – podkreśla. Jej zdaniem kulturowe przyzwyczajenia wciąż są bardzo silne. – Dziś może coś się zmienia, ale kiedy urodziłam Wiktora, wszyscy oczekiwali, że to ja będę się nim zajmować i ogarniać dom. W końcu byłam na urlopie macierzyńskim, a mąż pracował – wspomina. Pierwsza wizyta teściowej zaraz po urodzeniu Wiktora. „Nie przeszkadza ci ten bałagan?” - rzuciła, przekraczając próg mieszkania. Alicja rozejrzała się. Było czysto, panował tylko lekki rozgardiasz, normalny po urodzeniu dziecka. Miała problemy z laktacją, była zmęczona, niewyspana i rozdrażniona. Kilka rzeczy na dywanie czy dwa nieumyte talerze były jej najmniejszym problemem. „Wróci Maciek, to posprząta” - odpowiedziała spokojnie. Teściowa spojrzała na nią jak na kosmitkę. „Przecież Maciek pracuje” - jęknęła. - „A ja urodziłam dziecko i ledwo żyję” - odpowiedziała Alicja. Usłyszała, że poród to nic takiego. Teściowa urodziła czworo dzieci i tydzień po porodzie gotowała i sprzątała. - „Taki jest los kobiety. My nie prosimy o pomoc” - podsumowała. – Myślałam, że to tylko staroświeckie poglądy kobiety starszej ode mnie o trzy dekady, wychowanej w małym mieście. Ale nie. Potem takie sytuacje się powtarzały - wspomina Alicja. - Maciek chętnie zajmował się synem. Sam miał trudne doświadczenia z ojcem i nie chciał, żeby Wiktor czuł to samo. Chodził z nim na spacery, przewijał, później wychodził na plac zabaw i do parku. Jednak inni – często kobiety – byli tym zdziwieni. „A gdzie jest mama chłopca?” – pytali. A ja w tym czasie zostawałam z naszą córką. Nawet koleżanki Alicji były zaskoczone, gdy na plaży leżała, zamiast bawić się z dziećmi. Dziwiły się też, gdy Maciek robił kolację, chodził na zakupy albo wyjeżdżał z dziećmi na weekend. – Był moment, że czułam się egoistką. Jednocześnie wcale nie uważałam, że Maciek robi aż tak dużo. Bo co z tego, że zajmował się dziećmi, skoro ja cały czas miałam poczucie, że on mi pomaga, a nie jest współodpowiedzialny. Po urodzeniu dzieci Alicja szybko wróciła do pracy, a z dziećmi została niania. – Kto ją znalazł? Kto wszystko ustalał? Ja. Kto pilnował szczepień, wizyt, posiłków, ubrań? Ja. Kto musiał zdążyć z pracy, żeby zwolnić nianię, a potem odebrać dzieci? Również ja. W pewnym momencie dobrnęliśmy do ściany. Czułam, że już nie daję rady, Maciek z kolei czuł się niezrozumiany. „Przecież zawsze możesz na mnie liczyć” – mówił. A ja nie chciałam prosić o pomoc. Chciałam, żeby było po równo. Anna Niziołek, psychoterapeutka rodzinna i psycholożka z poradni Me Well, uważa, że historia Alicji i Maćka przypomina doświadczenia wielu par: Psychoterapeutka tłumaczy, że w psychologii mówimy o tzw. „obciążeniu mentalnym”. W codzienności wygląda to często tak: kobieta zagląda do lodówki i widzi, że czegoś brakuje, robi listę zakupów i przekazuje ją partnerowi. On może te zakupy zrobić, ale to ona pamięta o wszystkim; także o lekarzach, szczepieniach, szczegółach wizyt, organizacji dnia. Anna Niziołek przywołuje sytuację z własnego życia. Jej mąż planował wyjazd z kolegami, gdy ich dziecko się rozchorowało. – Nie przyszło mu do głowy, żeby ten wyjazd odwołać. Pomyślałam wtedy, że gdybym to ja planowała wyjazd i zachorowałoby dziecko, od razu bym z niego zrezygnowała. Nawet wiedząc, że syn może zostać z drugim rodzicem. U mężczyzn często nie ma takiego automatycznego odruchu. To głęboko zapisane schematy i potrzeba czasu, żeby je zmienić. Druga kwestia to silnie zakorzeniony w kobietach skrypt „Matki Polki” – przekonanie, że wszystko zrobią najlepiej. – Bardzo trudno jest nam zaakceptować, że coś może być zrobione inaczej niż my byśmy chciały – i że to też może być dobre. A przynajmniej wystarczająco dobre. "Przecież nasze matki dawały radę" Psychoterapeutka zwraca uwagę, że młodzi rodzice często zapominają o jednej rzeczy: oboje mają pierwsze dziecko. Startują z tego samego poziomu niewiedzy. – A mimo to kobiety często mają poczucie, że zrobią wszystko lepiej. I nawet kiedy mężczyzna bardzo się stara, słyszy: „źle to robisz”. Skala codziennych nierówności dobrze widoczna jest w badaniach CBOS z 2018 roku. Z raportu „Kobiety i mężczyźni w domu” wynika, że to kobiety wciąż najczęściej wykonują podstawowe prace domowe: około 80 proc. z nich deklaruje, że zajmuje się praniem i prasowaniem a 65 proc codziennym gotowaniem. Większość kobiet odpowiada także za sprzątanie i bieżące funkcjonowanie domu, nawet jeśli pracują zawodowo w takim samym wymiarze jak ich partnerzy. – Warto pamiętać, że kiedyś podział ról, niezależnie od tego, czy się z nim zgadzaliśmy, czy nie, dawał pewne poczucie bezpieczeństwa – tłumaczy Anna Niziołek. – W pewien sposób też ludzi chronił. Po wojnie kobiety zaczęły masowo pracować zawodowo. Problem polegał na tym, że poszły do pracy, a to, co było w domu, w dużej mierze nadal pozostało po ich stronie. Według Anny Niziołek dziś nie jest lepiej: godziny pracy się wydłużają, a oczekiwania wobec rodziców – jak świadomie i intensywnie mają zajmować się dziećmi - rosną. Kiedyś życie wyglądało inaczej. Dziecko wychodziło na podwórko, wracało na obiad. A dziś? – Sama mam dwóch synów. Każdy z nich trenuje. Cztery treningi tygodniowo razy dwa – robi się osiem. Każdego trzeba zawieźć, odebrać, zaplanować. A do tego jeszcze wcisnąć lekarza, tak żeby nie kolidowało ze szkołą i treningiem – opowiada. I dodaje: – Tego jest po prostu za dużo. Nasze układy nerwowe nie są do tego stworzone. A od mężczyzn słyszymy: „ale przecież nasze matki dawały radę”. Tak, tylko miały cztery razy mniej. A doba wciąż ma tyle samo godzin. Nie da się wszystkiego robić na sto procent. W pewnym momencie trzeba podejmować decyzje. Jeśli chcę być bardzo zaangażowana w prowadzenie domu, to prawdopodobnie nie będę w pełni rozwijać kariery zawodowej. Jeśli zależy mi na pracy, to odpuszczam w innych obszarach albo dzielę się nimi z partnerem. Sytuacja, w której obie osoby robią karierę, są idealnymi rodzicami i mają perfekcyjnie ogarnięty dom, jest w praktyce niewykonalna. A mimo to bardzo trudno jest nam to zobaczyć i zaakceptować. Trudno przyjąć, że w życiu zawsze coś wybieramy – i z czegoś rezygnujemy. Ta rezygnacja jest bolesna, bo gdzieś mamy w głowie przekonanie, że można mieć wszystko. A to po prostu nieprawda. Gdy role się odwracają Daria też przekonała się, jak wielką siłę mają stereotypy i kulturowe przyzwyczajenia, nawet te, do których nie chcemy się przed sobą przyznać. Miała przecież wrażenie, że wybrała. Kuba, jej mąż, też wybrał. Podczas pandemii stracił pracę, Daria była wtedy w ciąży. Po urodzeniu córki zdecydowali, że to ona wraca do pracy, a on zostaje z dzieckiem. – Na początku było idealnie, bo częściowo pracowałam zdalnie. Nie umiałam się jednak do końca wyłączyć: robiłam obiad w trakcie pracy, pranie, bawiłam się z Zosią, a potem nadrabiałam obowiązki po godzinach. Ale dawaliśmy radę. Kiedy Zosia miała rok, Daria dostała duży projekt. – To, że córka zostanie z tatą, dawało mi poczucie bezpieczeństwa. Nie mogliśmy sobie pozwolić na przerwę w zarabianiu, mieliśmy duży kredyt i oszczędności najwyżej na trzy miesiące. Wydawało się, że wszystko jest poukładane. Kochają się, są nowocześni, więc naturalne, że z dzieckiem zostaje ten, kto ma gorszą sytuację zawodową. A jednak w pewnym momencie coś zaczęło zgrzytać. – Jestem perfekcjonistką, mam potrzebę kontroli. Kubę irytowało, że dzwonię co chwilę: „nakarmiłeś?”, „założyłeś czapkę?”, „wychodzicie na spacer?”. On burczał: „skoro jesteś taka mądra, sama się nią zajmij”. Ja krzyczałam, że może bym i chciała, ale ktoś musi zarabiać. Raniliśmy się. Daria przyznaje, że bolały ją też komentarze otoczenia: „Mąż z dzieckiem, to nie jest dziwne?”, „Masz ochotę na seks z bezrobotnym facetem?”, „Naprawdę wybierasz karierę? Współczuję Zosi”. – W pewnym momencie miałam wrażenie, że wszyscy patrzą na mnie jak na wyrodną matkę. To odbiło się też na ich relacji. – Oboje przestaliśmy mieć ochotę na seks. Mąż powiedział kiedyś, że czuje się mało męsko, jak „kura domowa”, do tego niedoceniana, bo wszystko robił źle. Ja byłam wściekła, że w ogóle myśli o jakichś wyjazdach czy treningach. „Nie pracuje i jeszcze chce mieć czas wolny” – złościłam się. Nie wiem, czy bez terapii nasze małżeństwo by przetrwało. Obowiązki domowe to pierwszy filar konfliktu Podział opieki nad dziećmi i obowiązków domowych bardzo często staje się jednym z pierwszych filarów konfliktu. Ludzie kłócą się o to, kto zmywa, kto robi pranie, kto sprząta, kto bardziej zajmuje się dziećmi, kto jest jakim rodzicem. – To są tematy, które w terapii nazywamy „z wierzchu”. Bo nigdy tak naprawdę nie chodzi tylko o to – tłumaczy Anna Niziołek. – Jeśli czuję, że mam za dużo, mogę wejść w narzekanie: że znowu wszystko jest na mojej głowie. Ale mogę też powiedzieć coś głębszego: że czuję się niewidziana. Że zastanawiam się, czy mój partner ma świadomość, ile biorę na siebie. Że jestem zmęczona i potrzebuję, żebyś naprawdę coś ze mnie zdjął. Natomiast bardzo trudno jest nam usiąść i powiedzieć to wprost. – Wiem, że reagowałam złością i frustracją – przyznaje Alicja. – Maciek się nakręcał. Nie słyszał już tego, co naprawdę chciałam powiedzieć, tylko zaczynał odbijać piłeczkę. Taki ping-pong: ja robię to, to i to, a ty robisz tamto i tamto. Albo przepychanka o to, czyje zmęczenie jest większe. „Jestem zmęczona” – mówiłam, a w odpowiedzi słyszałam: „Ty jesteś zmęczona? Pomyśl, jak ja mogę być zmęczony” – wspomina. Zdaniem Anny Niziołek problem w tym, że siebie nie słyszymy. Na terapii mężczyzna często mówi do partnerki: „przecież wystarczy, żebyś powiedziała”. Czyli znowu odpowiedzialność jest trochę przerzucona na kobietę, bo to ona ma cały czas mówić, pokazywać, organizować. Tymczasem sztuką jest, żeby mężczyzna nie tylko wykonywał to, co kobieta zaplanuje, ale przejął całe zadanie. Żeby ona nie musiała już o tym myśleć. Ale wtedy ona musi odpuścić kontrolę – nie dopytywać: czy na pewno dobry lekarz, czy wszystko powiedziałeś, czy o to zapytałeś. – Kobiety często same przyznają: „próbuję oddać odpowiedzialność, ale potem i tak poprawiam”. I wracamy do punktu wyjścia. Mężczyzna mówi: „skoro i tak mówisz mi, co mam zrobić i jak, to po co mam to brać na siebie?”. I tu pojawia się temat kontroli. A kontrola bardzo często jest objawem lęku. To moment, do którego w terapii zawsze się dochodzi. Bo kiedy ktoś naprawdę ma coś przejąć, pojawia się pytanie: czy druga strona będzie w stanie to puścić? I to często okazuje się jeszcze większym tematem do pracy – tłumaczy Anna Niziołek. Podział 50 na 50 – czy to możliwe? – Co to właściwie znaczy 50 na 50? – zastanawia się Anna Niziołek. – W pewnym momencie pojawiła się wizja partnerstwa i ludzie zaczęli ją różnie rozumieć. Czasem dochodziło do absurdów: ja zmywam po sobie, ty zmywasz po sobie. Mamy po równo. Spotykałam się z tak skrajnie rozumianą sprawiedliwością, że każdy ma robić tylko „swoje”. A jeśli mówimy psychologicznie o zdrowiu, to jego objawem jest elastyczność. Im większa sztywność, tym większy problem. Dlatego podstawą zawsze jest rozmowa. Kiedy wchodzimy w związek, warto rozmawiać o tym, z jakich pochodzimy domów, jakie były podziały obowiązków, czy nam odpowiadały, czego chcemy dziś. Czy stawiamy bardziej na pracę, więc odpuszczamy gotowanie i jemy na mieście? Kto bierze na siebie opłaty, kto organizuje inne rzeczy? Ale jeśli widzę, że druga osoba jest przeciążona, a pranie się wysypuje, choć to „jej działka”, to nie muszę pilnować, kiedy wstawi pralkę. Mogę sama to zrobić. I to jest właśnie elastyczność. Zdaniem Anny Niziołek w relacjach chodzi więc o obserwowanie zasobów. Bo one bardzo rzadko są równe. – Czasem jedno z nas ma więcej siły, więcej przestrzeni, większą wydolność, i wtedy bierze trochę więcej. Potem to się może odwrócić. A ty w domu? Jaśmina ma 34 lata, pięcioletnie bliźniaczki i nie pracuje. – Moi rodzice byli lekarzami. Najbardziej pamiętam z domu samotność. Mieliśmy pieniądze, ale rodziców nigdy nie było. - Kiedy poznała Marcina, przyszłego męża, powiedziała wprost: „chcę zająć się dziećmi i domem”. Jemu to pasowało – jego mama też nie pracowała. „To się nie uda. Mężczyźni nie szanują kobiet, które nie mają własnych pieniędzy” – ostrzegała matka Jaśminy. Podobnie reagowały koleżanki, które nie mogły uwierzyć, że ambitna dziewczyna po prawie nie chce rozwijać kariery. – Ale ja miałam plan: nie pracuję do momentu, kiedy dziewczyny nie pójdą do szkoły. Jaśmina przyznaje, że też przeżyli z mężem kryzys. – Nigdy nie rozliczał mnie z pieniędzy, mam dostęp do konta, ale w pewnym momencie zaczęły się jego późne powroty i argumenty, że „musi zarobić na swoje kobiety, bo budujemy dom”. - Nie zamierzała się na to godzić. – Powiedziałam wprost: nie potrzebuję domu, potrzebuję ciebie i twojego czasu. My cię potrzebujemy. Na szczęście Marcin to zrozumiał i zaczął naprawdę być z nami. Od początku też stawiałam granice. Jego mama gotowała, a on z ojcem nawet nie wkładali rzeczy do zlewu. Tłumaczyłam, że nie jestem służącą, a zmywarkę potrafi obsłużyć każdy. Tak samo jak wywiesić pranie, gdy robię coś innego. Nauczyliśmy się siebie. Podoba nam się ten tradycyjny układ, ale nie trzymamy się go sztywno. – Związek, w którym ona zajmuje się domem, a on pracuje, nie musi być problematyczny – tłumaczy Anna Niziołek. – Trzeba tylko pamiętać, dlaczego kobiety z tego modelu wychodziły. Bo generował dużo nierówności i przemocy. Ale jednocześnie zobaczmy, co dzieje się dziś. Na przykład w Stanach silnie widać trend „trad wives” – kobiet, które zostają w domu, a mężczyzna zarabia. Anna Niziołek podkreśla, że nie ma jednego słusznego modelu. Jest taki, na który para się umawia i oboje czują, że to jest w porządku. Tradycyjny układ wymaga jednak ogromnego szacunku. Bo jeśli kobieta ma być „trad wife”, to niech on będzie „trad husband”. Czyli kimś, kto naprawdę bierze odpowiedzialność, daje bezpieczeństwo i nie wykorzystuje tego, że ona nie ma własnych pieniędzy. Wtedy zakładamy, że zarobione pieniądze są wspólne. U Darii i Kuby nie sprawdził się układ: on w domu, ona w pracy. – Wciąż zarabiam więcej, ale Kuba prowadzi działalność, a ja nie biorę projektów, które wyciągają mnie z domu na kilka dni. - Z kolei Alicja podczas terapii zrozumiała, że są rzeczy, w których Maciek się nie zmieni. – Ale to on lepiej gotuje i sprząta. Z drugiej strony ja nie myślę o przeglądach naszych aut, wymianach oleju czy opon. Maciek o tym pamięta, a ja jadę to załatwić, bo mam czas. Nie wiedziałabym tego, gdyby podczas terapii nie powiedział mi dokładnie, co i kiedy robi. Chyba zawsze jest tak, że lepiej widzimy to, co robimy sami. I też stąd bierze się mnóstwo konfliktów. Bo liczy się tylko nasze „ja”. Dlatego tak ważna jest elastyczność. Bo kobieta może chcieć na początku być z dziećmi, a potem zacząć marzyć o zmianie. I wtedy trzeba wrócić do rozmowy. Czytaj także: Kobiety wychowano, żeby się poświęcały. Dlaczego dbanie o siebie wciąż wywołuje poczucie winy? "Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną? Algorytm karmi twoje kompleksy, a ty scrollujesz iluzję szczęścia. Czas przerwać ten teatr
Algorytm karmi twoje kompleksy, a ty scrollujesz iluzję szczęścia. Czas przerwać ten teatr
Czasem mam wrażenie, że nieustannie jesteśmy toczone obrazami, na tle których wypadamy gorzej. Na pierwszym planie bohaterowie o idealnych ciałach, odziani w drogie ubrania, a w tle wspaniałe widoki. Po trzech zdjęciach i krótkim filmiku zaczynam się zastanawiać, czy wystarczająco dbam o siebie i gdzie popełniłam błąd, że moje życie tak nie wygląda. Też tak masz?
Powiem ci w tajemnicy, że od czasu do czasu lubię wcielić się w rolę milczącej obserwatorki. Patrzę sobie wtedy na świat jak na dzieło sztuki i zastanawiam się, o co w tym wszystkim chodzi i czy tak naprawdę wygląda prawdziwe życie. Czuję się wtedy jak XIX-wieczny przyrodnik, który podkręcając wąsa, trzyma lupę i wnikliwie analizuje budowę liścia, amebę, czy też inne stworzonko. Tyle że mogę mieć co najwyżej doklejony zarost, a moim okienkiem na świat są media społecznościowe. Może pomyślisz, że to dziwne hobby, ale moim zdaniem to fascynująca przygoda. Szczególnie jeśli wyjdzie się ze swojej bańki algorytmów. Bo spoglądając nie tylko na to, co oferuje nam mainstream, można dostrzec to, co zazwyczaj nam umyka. Omamione iluzją idealnego ciała Dawno, dawno temu tematyką cielesności zajadałam się łyżkami. I wiem jedno. Ciało to konstrukt. Przestrzeń pełna znaczeń, symboli oraz nośnik norm społecznych. Co prawda, nie ocenia się książki po okładce, ale... jak cię widzą, tak cię piszą. W tej kompilacji mądrości ludowych kryje się sporo prawdy. Zawsze tak było. W przeszłości, jak i współcześnie, ubiór, fryzura, biżuteria, a także tatuaże, deformacje, skaryfikacje były i są znakiem przynależności do określonej wspólnoty. Najlepiej to widać na przykładach, które z naszej, europejskiej perspektywy są „egzotyczne”, a nawet moralnie naganne. Krępowanie stóp młody Chinkom, praktykowane w kulturach Bliskiego Wschodu „rytualne obrzezanie” kobiet i mężczyzn, czy też noszenie metalowych obręczy na szyjach przez „kobiety żyrafy”. Aż mnie boli na samą myśl. Jednak czy my jesteśmy lepsze? Czy w pogoni za pięknem, nie jesteśmy skazane na cierpienie? Nie jest to żadną tajemnicą, że nasze ciała stały się projektem. Jednostkową ekspresją tożsamości, która wymaga nieustannej pracy i nierzadko sporych nakładów finansowych. Świadomie inwestujemy w siebie i z całego dostępnego nam wachlarza możliwości wybieramy to, co najbardziej nam odpowiada. To, co nam się podoba. I super. Mamy tyle możliwości do wyboru, tyle opcji. Jednak to bywa złudne. Treningi, diety, moda, zabiegi medycyny estetycznej, filtry wygładzające twarz w aplikacjach – wszystko to buduje przekonanie, że ciało jest inwestycją, a ty możesz być, kim chcesz, ale... na określonych zasadach. I gdzie tu ten indywidualizm? Żeby nie wyjść na gołosłowną, poprosiłam o zabranie stanowiska w tej sprawie dr Iwonę Morozow, kulturoznawczynię, antropolożkę, filmoznawczynię i wykładowczynię Uniwersytetu SWPS. Ups. Gdy prowokacja staje się standardem Nie znoszę czczego gadania, a jak słyszę: „kiedyś to było, nie to, co dzisiaj”, to nie wiem, czy mam się śmiać, czy płakać. A jednak w kontekście norm społecznych i sposobów prezentowania ciała w przestrzeni publicznej ma to swoje uzasadnienie. Nie dość, że jesteśmy bombardowani obrazami, to mają one dość jednoznaczny przekaz: zmysłowe ciało. Forma buntu stała się dominującą estetyką. Od razu przyszły mi na myśl zdjęcia młodych kobiet, które pozują do zdjęć z tak zwanym kaczym dzióbkiem. Jednak to nie tandetna zmysłowość ani wulgarna golizna robi nam papkę z mózgu. W takich przypadkach momentalnie wychwytujemy niuanse, a w głowie zapala się nam czerwona lampka. Najtrudniejsze do wyłapania są te przekazy, które naturalnie, nienachalnie, mimowolnie zaczynają zmieniać nasze postrzeganie świata i samych siebie. Karmią nas iluzją. Podsycają kompleksy. Budzą zazdrość. Sprawiają, że czujesz się gorsza. Bo wyglądają jak kadry „z życia wzięte”, choć w rzeczywistości są doskonale wyreżyserowane, ale o tym wolisz nie pamiętać. Kuszą, składają obietnice bez pokrycia, otaczają cię aurą luksusu i unoszą na puszystej chmurce utkanej z marzeń. To, co widzimy, zaczynamy uznawać za normę, a gdy się już nią oswoimy, będziemy oceniać się według jej kryteriów. W efekcie zaczynamy patrzeć na siebie cudzymi oczami. A ruch body positive? Jestem absolutnie za. Szkoda tylko, że hasła postulujące akceptację siebie często występują w kampaniach reklamowych, które sprzedają kolejne produkty poprawiające wygląd i mające na celu przybliżenie nas do ideału. I koło się zamyka. Zrób krok ku równowadze Może to naiwne z mojej strony, ale jestem przekonana, że kulturowy mainstream nawet w najgorszym wydaniu nie musi działać na naszą szkodę. Choć warto mieć świadomość, że zawsze istnieje ryzyko, iż porównywanie się do innych osób, a przede wszystkim do nierzeczywistych obrazów, może przyczynić się do: spadku pewności siebie, obniżenia samooceny, niezadowolenia z własnego wyglądu. W końcu żadna z nas nie chce się czuć jak uboga krewna. Jedak to także świetna inspiracja, pole do eksploatacji i zabawy, a nawet przyczynek do głębszej refleksji. Może się okazać, że to, co do tej pory uważałyśmy za wstydliwe, jest akceptowalne. Że nie jesteśmy w tym same. A w konsekwencji mamy większe poczucie sprawczości i kontroli nas własnym życiem. I to jest bezcenne. To jednak wymaga troski także o sferę psyche. Zdaniem specjalistów powinniśmy zawsze mieć z tyłu głowy kilka prostych i oczywistych „złotych rad”. Ludzie pokazują tylko wyselekcjonowany kawałek własnego życia. Widzisz zretuszowane obrazy, które nie odzwierciedlają rzeczywistości. Celem reklamy jest sprzedać. Algorytmy pokazują ci treści mające przyciągnąć uwagę. Nadmiar informacji sprawia, że czujesz się zagubiona. Tak sobie myślę, że w gruncie rzeczy wcale nie chodzi, o to, by demonizować wszechobecne obrazy wyidealizowanych ciał. Bo klucz dobrej relacji z sobą samą to świadomy wybór: czy to, co robię, robię dla siebie, czy dlatego, że takie są oczekiwania innych. Jestem przekonana, że już znasz odpowiedź. Bibliografia: Bourdieu P., „Męska dominacja”, Warszawa 2005; Foucault M., „Historia seksualności”, Warszawa 2012; Foucault M., „Nadzorować i karać”, Warszawa 2010; Giddens A., „Nowoczesność i tożsamość”, Warszawa 2001; Melosik Z., „Tożsamość, ciało i władza w kulturze instant”, Kraków 1996; Szlendak, T., „Supermarketyzacja”, Warszawa: 2008; Wolf, N., „Mit urody” Warszawa 2014. Czytaj także: Zdarza ci się co chwilę zaglądać do lodówki z nadzieją, że zajdziesz w niej coś pysznego? To nie jest przypadek Ulubione krzesło w domu to nie tylko domena silversów. Wyjaśnienie tego mikrorytuału może cię zaskoczyć Wiele osób mówi do siebie, ale nikt się do tego nie przyznaje. Ten wstydliwy nawyk pomaga nam w codziennym życiu
"Nie mów kobiecie: 'Możesz wszystko', ona usłyszy: 'Musisz'". Czy da się być silną i niezmęczoną?
Olga Kozierowska założyła "Sukces pisany szminką", a tematyka silnych kobiet jest jej bliska. Razem z nami zastanawia się, czy silna musi oznaczać zmęczona. Przeczytaj naszą rozmowę.
Coraz częściej wydaje nam się, że silna i zmęczona kobieta to wygodny model dla świata. Pytanie tylko, jak długo jesteśmy w stanie to wytrzymać i w którym momencie lepiej powiedzieć dość. Na to i wiele innych pytań odpowiedziała nam Olga Kozierowska, pionierka działań na rzecz równości i różnorodności oraz założycielka Sukcesu Pisanego Szminką. Kobiety nie troszczą się o siebie z poczucia winy Katarzyna Racławska: Kiedy słyszysz, że kobiety powinny bardziej się o siebie troszczyć, co przychodzi ci do głowy? W czym ta troska powinna się objawiać? Olga Kozierowska: Przede wszystkim przychodzi mi do głowy zdrowie, bo jak zdrowia nie ma, to nic nie ma. A jednocześnie wiele badań pokazuje, że Polki o to swoje zdrowie nie dbają. Na pierwszym miejscu dbają oczywiście o dzieci, partnerów, rodziców, a znalezienie przestrzeni na to, żeby pójść np. do ginekologa, zrobić regularne badania, jest za rzadkie. Jest to szczególnie ważne w czasach ogromnego stresu, presji, przebodźcowania, lęku – to wszystko się gdzieś łączy. To jest baza. Kolejne rzeczy dotyczą naszego rozwoju, realizacji naszych marzeń, które często usypiamy – one do nas gdzieś szepczą, bo będą szeptać i będą próbowały o sobie przypomnieć. Z różnych przyczyn, czasem są to własne wybory, czasem jest to presja społeczna, czasem poczucie winy, stawiamy innych na pierwszym miejscu. Często potem cierpimy… Mamy poczucie, że życie nam ucieka między palcami, mamy niskie poczucie własnej wartości, bo rezygnujemy w imię wyższej wartości z siebie, własnej kariery, własnej portmonetki. Potem okazuje się, że ktoś nas zostawia, odchodzi, a my, nie mając chociażby tej wolności finansowej, musimy pozostać w czymś, co jest złe. Powiedziałaś, że często robimy to z poczucia winy… Dlaczego czujemy się winne? Cały czas funkcjonujemy w zasadach patriarchalnych, które określają społecznie role, przypisują tym rolom odpowiedzialność, a wychylanie się z tego jest złe. Co ciekawe, badania pokazują, że nośnikami takich zasad patriarchalnych, ogromnej krytyki, wyjścia spoza ram, są kobiety dla kobiet. Mamy coś takiego, co w psychologii i w korporacjach nazywa się „unconscious bias”, czyli ukryte, nieświadome uprzedzenia wobec kogoś. Jednym z takich uprzedzeń są uprzedzenia kobiet wobec kobiet. Nazywa się to wojną kobiet i polega na tym, że nie pozwalamy innym kobietom dokonać własnego wyboru bez dawania temu oceny. Dla przykładu. Kobieta rodzi dziecko, siedzi w domu, aby to dziecko wychować, co często jest naprawdę ciężką pracą. I wtedy przez grupę kobiet, które wróciły już do pracy lub nawet nie mają dzieci, może być określana jako osoba bez ambicji. Z kolei grupa kobiet, która decyduje się zajmować domem, mówi o tej drugiej grupie: „złe matki”, „wyrodne”, „karierowiczki”, „zostawiły dziecko samo”. Sama spotykałam się po powrocie z urlopu macierzyńskiego z ostracyzmem ze strony koleżanek, innych kobiet. Żaden mężczyzna mnie nie krytykował za to, ale krytykowana byłam w swoim środowisku kobiecym. Kiedyś w Sukcesie Pisanym Szminką robiłyśmy takie badania, z których wynikało, że kobieta jest w stanie usłyszeć na swój temat wiele negatywnych rzeczy. Ale jak usłyszy, że jest złą matką, to jest największy cios i najbardziej potęguje to poczucie winy. I właśnie to poczucie winy nas wstrzymuje przed wieloma rzeczami, które chcemy zrobić. Nawet przed zadbaniem o ten komfort psychofizyczny, np. pójście pobiegać, na masaż, zrobienie sobie kąpieli dla relaksu. Kobiety balansują pomiędzy obowiązkami domowymi, a tym, co chciałyby zrobić dla siebie i co z tego wynika? Że stajemy się siłaczkami, bo robimy na 100% wszystko. Dodałabym, że zmęczonymi siłaczkami. Zmęczonymi, sfrustrowanymi… Bo jak jesteś zmęczona, to jesteś bardziej podatna na stres, twoja odporność psychiczna i fizyczna spada, nie masz ochoty na przyjemności, bo padasz – nawet na hobby, bo nie masz na to przestrzeni i czasu. Jak tego uniknąć? Pomyśleć o sobie. Zauważyć swoje potrzeby i odpowiedzieć na nie. By nie było za późno. Co do naszych partnerów to mawiam - jeśli kochasz, to dziel się obowiązkami. Dzisiaj naprawdę niewiele jest osób, które są w stanie utrzymać rodzinę na wysokim poziomie samemu. Zatem pracuje i ona i on. Czy sprawiedliwym jest to, że jedna osoba wraca z pracy, dokłada się do tego domowego budżetu, a potem idzie do kolejnej pracy (w domu)? To nie jest sprawiedliwe – tak po ludzku. Zmęczona siłaczka - wizerunek współczesnej kobiety Coraz częściej młodsze pokolenie odchodzi od tego klasycznego podziału w domu i podkreśla właśnie to partnerstwo. Jesteśmy partnerami, więc razem powinniśmy zajmować się domem… Uważam, że powinniśmy podzielić obowiązki wedle predyspozycji, bo jednemu coś przychodzi z łatwością, a drugiemu nie. Nigdy nie będzie podziału 50/50. Wśród młodych kobiet wielkim problemem jest to, że zakładają „życie w związku partnerskim”. A potem okazuje się, że partnerstwo kończy się w momencie, kiedy ona rodzi dziecko. I nagle, choć wcześniej było inaczej, wszystkie obowiązki spadają na nią. A wcześniej on gotował, robił zakupy, sprzątał z nią na spółkę. Tak jakby dziecko było hasłem: „Oddajesz to jej, bo to jej odpowiedzialność”. Ten patriarchalny wzorzec bywa aż tak silny. To ma też drugą stronę medalu. Mężczyźni również nie radzą sobie z presją i emocjami, bo ten patriarchat zabrania im przyznać się do słabości, zabrania im opowiedzieć o tym, że sobie nie radzą. I też wstydzą się przyznać do tego, że pomagają w domu. Czy takie myślenie to tylko domena mężczyzn? Bywa, że kobiety też mają patriarchalne oczekiwania choć nazywamy to “równością”. Chcemy „mieć ciastko i zjeść ciastko”. Oczekujemy, że nasz partner będzie wrażliwy, będzie się zajmował dzieckiem, domem, będzie dyspozycyjny i dostępny emocjonalnie, ale jednocześnie ”będzie dowoził” super kasę, super furę, robił karierę, będzie silny, nie będzie narzekał. A czy się tak da? Wciąż żyjemy w starym schemacie a potrzebujemy nowej definicji związku i potrzebujemy wprowadzić ją w życie. Bo inaczej żyjemy w karykaturze, która nie pasuje do dzisiejszych czasów – do tej presji, warunków, tego, jak funkcjonujemy. Myślę, że tu warto nawiązać do badań przeprowadzonych w ramach Sukcesu Pisanego Szminką, z których wynikało, że kobiety poświęcają na obowiązki domowe średnio 40 procent dnia. 40 procent – przecież to jest prawie połowa. A gdzie w tym wszystkim miejsce na pracę, pasję i troskę o siebie? Praca jeszcze się wciśnie bo w wielu przypadkach musi, gorzej z czasem dla siebie. I po prostu w czasami niewiele można zrobić. Bo co doradzisz kobiecie, która pracuje, ma dziecko, żyje w patriarchalnym związku, z mężczyzną, który o partnerstwie nawet nie chce słyszeć? Oczywiście, można próbować rozmawiać z drugą stroną, można zaangażować dzieci - bo dzieci nie święte krowy i też mogą coś w domu zrobić. Można spróbować dzielić się opieką z koleżankami. Czyli ja zostanę z twoim dzieckiem w ten wtorek a ty zajmiesz się moim w kolejny. W ten sposoļ zyskamy jedno popołudnie dla siebie. Można też szukać odpoczynku dla siebie z dziećmi – np. pójść z dziećmi poćwiczyć, popływać… Z radami trzeba jednak uważać. Bo mówi się kobietom: „Możesz wszystko”. Ale one wtedy często słyszą: „Musisz wszystko”. Ona już czuła się siłaczką, bo po pracy musiała zrobić zakupy, odebrać dziecko, wrócić z dzieckiem do domu, wstawić pranie, położyć dziecko spać, jej dzień skończył się o 23 – to jakie wszystko? jeszcze ma do tego dołożyć pasję?? Namawiam raczej do tego, żeby każdy indywidualnie poszukał możliwości zrobienia czegoś dla siebie. Można zrobić coś z dzieckiem, poprosić kogoś o pomoc, kupić sobie czas, np. wynająć opiekunkę, jeśli możemy sobie na to pozwolić. Nie żałujmy tych pieniędzy, bo to daje nam odpoczynek, a odpoczynek to lepsza odporność fizyczna i psychiczna, a to się równa możliwościom lepszego życia. Mam wrażenie, że kobiety wciąż uznają troskę o siebie jako wyraz słabości… W którym momencie powinno nam się zapalić czerwone światło, że to już za dużo? Tym sygnałem może być złość. Złość jest efektem długotrwałego poczucia bezsilności, stresu, poczucia winy, lęku. Kiedy ciągle podnosimy głos, krzyczymy na “chomika”, psa, a może i na dziecko, to jest to sygnał dla nas by zatrzymać się, zrobić coś, bo inaczej zniszczymy siebie, ale też relacje ze swoim dzieckiem, partnerem, przyjaciółmi. Inny mocny sygnał to zalanie się zdrowia fizycznego i lub psychicznego. Czy silna i zmęczona to wygodny model dla świata? Nie masz takiego poczucia, że świat wymusza na nas to, żebyśmy były silne i zmęczone? Pytanie, kto to jest ten “świat”… To, żebyśmy były silne, jest wygodnym modelem dla każdego. W pracy posiadanie silnych pracowników jest wygodne. Jeżeli ktoś nie zgłasza, że jest przemęczony, to ciśniesz na wyniki. W rodzinie posiadanie silnej osoby też jest wygodne. Ciągnie ktoś “wózek” ze wszystkim i daje radę, to nie ciągnie. Jeżeli nie powiemy stop, nie postawimy granic, to nikt ich nie uszanuje. Bo dlaczego miałby? Jak postawić te granice? Granice zaczynają się od decyzji, że twoje „nie” jest równie ważne jak twoje „tak”. Świat nie jest abstrakcją. To konkretni ludzie, którzy reagują na to, na co im pozwalamy. Jeśli zawsze jesteś dostępna, zawsze dowozisz, zawsze bierzesz więcej - uczysz innych, że to jest norma. Postawienie granicy to nie jest bunt. To jest komunikat. „Jestem na urlopie, wrócę do tego po powrocie.” „Nie wezmę tego projektu, mam pełne zasoby.” „Potrzebuję wsparcia.” Granice nie działają wtedy, gdy je ogłaszamy. Działają wtedy, gdy ich pilnujemy. To my uczymy ludzi, jak mają nas traktować, poprzez to, na co się zgadzamy, a na co już nie. Da się odpuścić i jednocześnie osiągnąć sukces? Tak, o ile odpuścimy to co nam nie służy i to co stanowi priorytet dla innych ludzi a nie dla nas. Porzucimy mikromanagement. Nauczymy się odróżniać rzeczy “pilne” od “ważnych”. Odmówimy wykonywania pracy za innych, a skupimy się na realizacji własnych celów. Ludzie sukcesu wiedzą, co chcą osiągnąć i w jaki sposób mogą to osiągnąć najszybciej. A potem swój sukces uznać. Jak komunikować w relacji: „Mam dość”? Najpierw musimy wiedzieć, czego nie chcemy i przemyśleć co ma się zmienić. Bo kiedy „mamy dość”, zwykle wybuchamy. Potem pojawiają się wyrzuty sumienia, przepraszamy za emocje i nic się nie zmienia. Nie rozmawiamy potem spokojnie. To model, który utrwala problem. Do ważnej rozmowy trzeba się przygotować, tak samo jak do negocjacji w biznesie. W domu jest oczywiście trudniej, bo wchodzą emocje i nawyki drugiej strony, która przyzwyczaiła się, że ją wyręczamy. Co może pomóc? Zapisanie na kartce, a nastepnie przedyskutowanie z domownikami: czego nie chcesz, gdzie są twoje granice, czego oczekujesz, jaki efekt chcesz osiągnąć, np jakie obowiązki mają przejąć inni. I weź odpowiedzialność za to, że będziesz tego pilnować. A jak wyłączyć emocje i podejść do rozmowy spokojnie? Im lepiej się przygotujesz, tym mniej będzie emocji. Komunikacja to umiejętność, nie improwizacja. Warto parafrazować to, co mówi druga osoba, żeby upewnić się, że naprawdę się rozumiecie. Trzeba też być gotową na opór. Osoby przyzwyczajone do dotychczasowego układu mogą próbować wyprowadzić nas z równowagi. Dlatego warto przewidzieć różne scenariusze. I najważniejsze - konsekwencja. Jeśli mówisz: „Nie będę tego robić”, to naprawdę przestań to robić. Bo jeśli powiesz 12 razy „posprzątaj po sobie”, a potem zrobisz to sama - uczysz, że Twoje granice są negocjowalne. Granice działają tylko wtedy, gdy są spójne z działaniem. Jak szminka może zmienić twoje życie? Troska o siebie w kontekście kobiet jest też związana z wyglądem. Czy ta przysłowiowa szminka może coś zmienić? Tak. Może. Widzimy to choćby w programach z metamorfozami - moment, w którym ktoś staje przed lustrem, widzi siebie inaczej i nagle zmienia się jego postawa, spojrzenie, energia. To nie chodzi o próżność. To chodzi o poczucie sprawczości. Nie oszukujmy się, dobrze dobrany strój, fryzura czy makijaż potrafią dodać nam pewności siebie. Nie po to, żeby wyglądać jak z Instagrama. Bo Instagram to wycinek rzeczywistości, efekt końcowy bez pokazanej drogi. Nie porównujmy się do czyjegoś „efektu”, skoro nie znamy procesu. Ale dbajmy o siebie. Dla siebie. Każda z nas ma coś, co w sobie lubi. U mnie to są włosy. Kiedy mam gorszy dzień, wstaję, biorę prysznic i układam je najlepiej, jak potrafię. I od razu czuję się inaczej, bardziej „w sobie”. Jeśli lubisz swoje oczy - podkreśl oczy. Jeśli lubisz usta - nałóż szminkę. To nie jest powierzchowność. To jest mały gest, który mówi: „Jestem dla siebie ważna”. A od tego często zaczyna się większa zmiana. Czy kobiety, które o siebie dbają są mniej podatne na manipulacje? Podatność na manipulację wynika przede wszystkim z cech osobowości i poziomu świadomości. Sam fakt, że jesteśmy wypoczęte czy zadbane, nie chroni nas automatycznie przed manipulacją. Kluczowe jest rozumienie mechanizmów, im lepiej je znamy, tym trudniej nami sterować. Natomiast dbałość o siebie ma ogromne znaczenie w codziennym funkcjonowaniu. Kiedy jesteśmy wypoczęte i potrafimy regulować emocje, podejmujemy lepsze decyzje. Mamy więcej jasności, większą odporność na stres i silniejszą wolę. A to sprawia, że wybieramy świadomie, zamiast reagować impulsywnie. Dbanie o siebie to nie luksus. To inwestycja w zdrowie psychiczne i fizyczne, w odporność i sprawczość. A to wszystko przekłada się na większą niezależność, również w relacjach i w pracy. Czyli silna i zmęczona nie muszą iść ze sobą w parze? Zdecydowanie nie. Myślę, że problem zaczyna się od samej definicji „silnej kobiety”. W polskim języku to często kojarzy się z siłaczką, kimś, kto wszystko zniesie, wszystko ogarnie i nikogo nie obciąży sobą. A ja widzę to inaczej. Siła nie powinna oznaczać dźwigania wszystkiego w pojedynkę. Nie chodzi o twardość ani o udowadnianie, że dam radę bez wsparcia. Może zamiast „silna” warto powiedzieć „spełniona”. Albo „świadoma”. Kobieta, która zna swoje granice, potrafi prosić o pomoc i nie musi nikomu niczego udowadniać. To ja życzę nam wszystkim, żebyśmy były spełnione i cieszyły się życiem na co dzień. I ja też. Olga Kozierowska – pionierka działań na rzecz równości i różnorodności, twórczyni kampanii, które zmieniają sposób, w jaki Polacy myślą o sobie i swoim kraju. Ekspertka w obszarze Diversity, Equity & Inclusion, przedsiębiorczyni społeczna, dziennikarka i twórczyni inicjatyw społecznych. Od lat działa na rzecz równego dostępu do szans, wspierania kobiet i budowania inkluzywnego przywództwa. Założyła Sukces Pisany Szminką (2008), pierwszą w Polsce organizację wspierającą przedsiębiorczość kobiet i równość płci. Jako prezeska Fundacji WłączeniPlus oraz inicjatorka Klubu DEI Champions łączy biznes z działaniami na rzecz różnorodności i systemowej zmiany. Jest pomysłodawczynią kampanii We Did It In Poland, promującej polską innowacyjność, kreatywność i osiągnięcia. Kampania zdobyła szerokie uznanie podczas polskiej prezydencji w Radzie UE, inspirując do budowania dumy narodowej i pozytywnego myślenia o Polsce. Czytaj także: Po weekendzie czujesz większe zmęczenie niż w piątek? To znak, że jesteś na „kredycie energetycznym” Sen jest dla słabych? Z takim myśleniem nie osiągniesz sukcesu. Dr Czerska: „To szkodliwa iluzja" Czy hi-tech to nowy anti-aging? Dr Agnes Frankel: „Tu nie chodzi o zmarszczki, tylko zdrowie skóry”