„Wysłałam teściową do sanatorium, by mieć wreszcie trochę spokoju. Wróciła całkiem odmieniona i w dodatku z narzeczonym”
„Jej głos był coraz cichszy. Widziałam, jak się kurczy, jakby każdy komentarz odejmował jej kilka centymetrów. Poczułam wstyd, że potrafimy wyliczać komuś lata jak argument, że cudze uczucia łatwo nazwać śmiesznymi albo niepoważnymi”.
Styczeń był w tym roku ciężki. Dni składały się z tych samych gestów: herbata w wyszczerbionym kubku, dzieci szurające kapciami po mieszkaniu, pralka wyjąca jakby z pretensją, że znowu musi prać. Dom był pełen ludzi, a jednocześnie pusty w tych miejscach, których nikt już nie zauważał. Było mi jej żal Teściowa mieszkała obok. Dosłownie – w pokoju przy kuchni i symbolicznie – obok naszego życia. Przemykała przez mieszkanie cicho, jakby przepraszała za sam fakt istnienia. Szyła. Zawsze coś cerowała, poprawiała, łatała. Wieczorami siedziała przed telewizorem i oglądała seriale, których fabuł nigdy nie była w stanie mi streścić. Kiedy dzieci mówiły jej „dobranoc”, uśmiechała się z wdzięcznością, jakby dostała prezent. Patrzyłam na nią i myślałam o starości. O tym, jak bardzo jest cicha, jak łatwo zniknąć, nie wychodząc z domu. Sanatorium pojawiło się w rozmowie mimochodem. – Lekarz mówił, że by mi się przydało – powiedziała któregoś dnia. – No to jedź – rzuciłam, zanim zdążyłam pomyśleć. Wieczorem powiedziałam o tym mężowi. – Trzy tygodnie spokoju – uśmiechnął się krzywo. – Odpoczniemy. Wróciła po trzech tygodniach, w sobotę po południu. Śnieg na chodniku był ubity, brudny, a klatka schodowa pachniała wilgocią i zimą wnoszoną na butach. Drzwi otworzyły się nagle, jakby zrobił to ktoś inny niż tej samej kobiety, która przez lata przepraszała spojrzeniem za to, że wchodzi do kuchni. Zmieniła się Stanęła w progu i przez chwilę nikt się nie odezwał. Miała na sobie jasny płaszcz, który wyglądał na nowy. Włosy ułożone inaczej, perfumy, a na dłoni błysnęło coś, co od razu przyciągnęło wzrok. Pierścionek. Dzieci parsknęły śmiechem, jedno z nich zapytało, czy babcia wygrała coś na wyjeździe. Mąż uśmiechnął się krzywo i rzucił, czy sanatorium zmieniło się w biuro matrymonialne. Teściowa nie speszyła się. – Poznałam kogoś – powiedziała spokojnie. – Ma na imię Roman. Jest z Torunia. Poczułam irytację, choć nie potrafiłam jej nazwać. Coś we mnie protestowało przeciw temu obrazowi, jakby złamała niewypowiedzianą umowę wdowy, która miała być cicha, wdzięczna i pokorna. Patrzyłam na jej dłoń i myślałam o sobie, o tym, czy kiedyś też stanę się niewidzialna, jeśli nie będę pilnować własnych granic. Czas w tamtej chwili naprawdę zwolnił, a ja wiedziałam, że nic już nie wróci na dawne tory. Rozpakowała się, a potem usiedliśmy do kolacji. Teściowa usiadła przy stole cicho, jakby cała ta jej pewność została zdjęta w przedpokoju razem z płaszczem. Mąż zaczął mówić o pogodzie, dzieci o szkole, a ja obserwowałam jej dłonie, złożone grzecznie. Pierścionek nadal był na palcu. – To chyba trochę za szybko na zaręczyny – odezwało się jedno z dzieci. Zazdrościłam jej Mąż uśmiechnął się pod nosem. – Zauroczenie, mamo. Takie rzeczy się zdarzają, ale to mija. W twoim wieku lepiej zachować rozsądek. Teściowa spojrzała na niego, potem na mnie, jakby szukała wsparcia, ale zaraz opuściła wzrok. Zaczęła mówić coś o spacerach, o rozmowach, o tym, że dobrze było nie wracać od razu do pustego pokoju. Jej głos był coraz cichszy. Widziałam, jak się kurczy, jakby każdy komentarz odejmował jej kilka centymetrów. Poczułam wstyd, że potrafimy wyliczać komuś lata jak argument, że cudze uczucia łatwo nazwać śmiesznymi albo niepoważnymi. W którymś momencie mąż westchnął, dzieci przewróciły oczami, a ja nie wiedziałam, skąd we mnie to przyszło. – Zawsze chciałaś jeszcze poczuć coś więcej. To teraz czuj. Zapadła cisza. Teściowa podniosła na mnie wzrok, zdziwiona, prawie przestraszona. Nie byłam pewna, czy mówię do niej, czy do siebie. Wiedziałam tylko, że po tej chwili nic już nie będzie tak wygodne jak wcześniej. Zaprosiła go Jej narzeczony przyszedł do nas w kolejną sobotę na obiad. Usłyszałam dzwonek i zanim ktokolwiek zdążył się ruszyć, teściowa była już w przedpokoju. Otworzyła drzwi. Stałam z boku i patrzyłam, jak do naszego domu wchodzi obcy mężczyzna. Pan Roman był zwyczajny. Może właśnie to najbardziej mnie zaskoczyło. Żadnej ostentacji, żadnych gestów pod publiczkę. Mówił spokojnie, trochę wolno, jakby ważył każde słowo. Opowiedział o Toruniu, o rzece, o tym, że po śmierci żony długo żył sam. Teściowa słuchała go uważnie. Dzieci siedziały cicho. Mąż obserwował pana Romana z rezerwą, jakby szukał w nim czegoś podejrzanego, ale nic takiego się nie pojawiało. Zauważyłam, że Roman patrzył na teściową nieprzerwanie, nie nachalnie, po prostu z uwagą. Tak, jakby naprawdę ją widział. I wtedy dotarło do mnie coś niewygodnego. Teściowa nie była dodatkiem do naszego życia ani przeszkodą w codzienności. Była kobietą, która wciąż potrafiła się cieszyć, a my przez lata udawaliśmy, że tego nie zauważamy. Poczułam ukłucie zazdrości, nie o Romana, ale o tę odwagę, by jeszcze czegoś chcieć. Zrozumiałam, że to spotkanie nie było chwilową fanaberią, tylko początkiem zmiany, na którą nikt z nas nie był gotowy. Polubiłam go Miał zostać na jedną noc, tak przynajmniej to zostało powiedziane. Jedna noc zmieniła się w dwie, potem w kolejne dni. Roman zaczął pojawiać się rano w kuchni, wieczorem w salonie, w tych momentach, które do tej pory należały wyłącznie do nas. Czułam, jak mój porządek dnia rozjeżdża się bez pytania o zgodę. Nie był nachalny, co tylko pogarszało sprawę. Zasuwał krzesło, mył po sobie naczynia, pytał, czy nie przeszkadza. Przeszkadzał. Każdym spokojnym gestem przypominał mi, że zgodziłam się na coś, czego nie potrafiłam już cofnąć. Dom przestał być mój, choć nadal robiłam w nim wszystko tak samo. W kuchni zagadnął mnie któregoś ranka. Zapytał, czy piję kawę mocną czy słabą. Był uprzejmy, wdzięczny, jakby rozumiał, że balansuje na granicy czyjejś cierpliwości. Ta świadomość jeszcze bardziej mnie drażniła. Wyjechała z nim Mąż milczał. Wymienialiśmy półsłówka, spojrzenia, które niczego nie rozwiązywały. Teściowa raz powiedziała ciche dziękuję, jakby bała się, że brak wdzięczności może wszystko zepsuć. Wtedy zrozumiałam, że empatia nie jest uczuciem bezkosztowym. Pociąga za sobą konsekwencje, których nie da się odkręcić. Dobroć, raz wpuszczona do środka, potrafi rozgościć się na stałe. Któregoś dnia oznajmiła tak po prostu: – Wyprowadzam się do Romka, do Torunia. Przez chwilę nie odpowiedziałam. W głowie miałam pustkę, jakby jakaś część mnie od dawna wiedziała, że to się wydarzy. Poczułam ulgę, której się po sobie nie spodziewałam, i zaraz potem wstyd z jej powodu. Dom od tamtej pory funkcjonował jakby na skróty. Dzieci przyjęły wiadomość z lekkim zdziwieniem, mąż wzruszył ramionami, jakby to wszystko było logiczną konsekwencją. Ja pakowałam jej rzeczy i myślałam o tym, jak bardzo przyzwyczailiśmy się do jej obecności, choć udawaliśmy, że jej nie widzimy. Gdy wyjechała, mieszkanie zrobiło się większe, a ja poczułam, że jednak czegoś mi brakuje. Teściowa była szczęśliwsza, to było widać. Ja byłam bardziej zmęczona, ale też mniej pewna swoich dawnych racji. Relacje się nie naprawiły, tylko zmieniły kształt. Zrozumiałam, że pomaganie czasem oznacza zgodę na odejście, a nie na zatrzymanie kogoś przy sobie. Anna, 40 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Zabrałam teścia do sklepu, żeby wybrał sobie prezent na gwiazdkę. Po tym, co powiedział, mam już dosyć świąt” „W święta u dzieci czułam się jak piąte koło u wozu. Wolę spędzić Wigilię sama, niż być przestawiana jak stary mebel” „Teściowa krytykuje moje potrawy wigilijne, a sama umie zrobić tylko pierogi z paczki i barszcz z torebki. Mam jej dość”
„Syn w Anglii, córka w Szwecji, a o mnie nikt nie pamięta. Czekają mnie kolejne samotne święta i przepłakana Wigilia”
„Pustka po dzieciach, zarówno przy stole, jak i w sercu, bolała mnie najbardziej. Zaparzyłam kawę i usiadłam przy oknie. Na ławce pod blokiem siedziała sąsiadka Basia z wnukiem. Zazdrość ugryzła mnie jak mróz w policzek. Czy ja byłam tak złą matką, że dzieci dziś o mnie zapomniały?”.
Nie jestem z tych, co lubią narzekać. Zawsze miałam cichą nadzieję, że dzieci, nawet jeśli wyjadą, będą pamiętać o domu, o mnie – matce, która dla nich zostawiła wszystko. Każdy grudzień jest dla mnie bolesny, ale ten... Ten bije wszystkie poprzednie na głowę. Telefon milczy, skrzynka na listy pusta, a w kalendarzu już zaznaczone „Wigilia – sama”. Syn w Anglii, córka w Szwecji. I choć zarabiają tam podobno dobrze, żadne z nich nie zdołało znaleźć choćby weekendu na odwiedziny. Nie pytam już, dlaczego. Po prostu czekam. I chyba się nie doczekam. Dzieci o mnie zapomniały Na stole już od tygodnia leży nowy obrus z wyszywanym Mikołajem. Kupiłam go sama, na promocji, choć i tak nikt tego nie doceni. W kącie salonu stoi pudełko z bombkami. Otworzyłam je dzisiaj, popatrzyłam na szklane aniołki, na stare gwiazdy z brokatem, które lepiła kiedyś Ania i zamknęłam z powrotem. Kiedyś było inaczej. Dom pachniał makiem, cynamonem i smażonym karpiem. Stefan co roku udawał, że nie wie, gdzie są lampki, i krzyczał, że któraś żarówka znowu nie działa. Śmiałam się wtedy, bo wszystko i tak zawsze działało, tylko jemu się nie chciało szukać. Ania rwała się do kuchni, chciała lepić pierogi. A teraz? Teraz cisza ma smak goryczy. Odkąd Stefan umarł, dzieci coraz rzadziej wracały. Jeszcze dwa lata temu Ania wpadła chociaż na sylwestra. Rok temu przysłali paczkę. A w tym? W tym są jak duchy – niby gdzieś są, niby żyją, ale nieobecni. I ta pustka po nich, zarówno przy stole, jak i w sercu, bolała mnie najbardziej. Rano zaparzyłam kawę i usiadłam przy oknie. Na ławce pod blokiem siedziała sąsiadka Basia z wnukiem. Zazdrość ugryzła mnie jak mróz w policzek. Czy ja byłam tak złą matką, że dzieci dziś o mnie zapomniały? Żadnego miejsca dla mnie Telefon zadzwonił tuż po siedemnastej. Serce mi podskoczyło, choć przecież nie było powodu. Wiedziałam, że to Marek – mój syn. Miałam nadzieję, że zapyta, jak się czuję. Może przyjedzie. Choćby na dzień, dwa. – Cześć, mamo. Dzwonię tylko na moment – powiedział jak zawsze szybko, jakby zegarek w Londynie działał inaczej niż nasz. – Jak tam u ciebie? – Zimno. I pusto – odpowiedziałam ostrożnie. – No tak, grudzień... Słuchaj, nie dam rady przyjechać. Wiesz, praca, zmiana grafiku, no i Justyna też w ciąży, to nie możemy się tak rzucać na głęboką wodę. – Aha. Gratuluję. Nie mówiłeś wcześniej – dodałam po chwili ciszy. – A Julka? Czuje się dobrze? – Julka? No pewnie. Dzieciaki zdrowe, wszystko okej. Mamo, muszę kończyć. Dzwoniłem tylko dać znać. – Dobrze – szepnęłam. – Trzymajcie się. I zanim zdążyłam powiedzieć cokolwiek więcej, usłyszałam tylko piknięcie rozłączonego połączenia. Siedziałam z telefonem w dłoni, czując, jak łzy pieką pod powiekami. Mam wnuki, których nie widziałam od trzech lat. Synową, która nawet nie powie słowa do słuchawki. I teraz – kolejne dziecko w drodze. I żadnego miejsca dla mnie w tym wszystkim. Ciągle słyszałam wymówki Dzień później zadzwoniła Ania. Moja córka, moja dumna emigrantka. Mieszka w Malmö, mówi, że tam jej lepiej. Ma pracę, partnera, ciekawe i dostatnie życie. Tylko mnie tam nie ma. – Mamo, tylko nie miej mi za złe, dobrze? – zaczęła od razu. – Nie mam – odparłam, bo wiedziałam, co powie. – Nie przyjedziemy na święta. Andreas ma dyżur w szpitalu, a ja... no, wiesz, to wszystko z biletem, drogo, samoloty odwołują... – Rozumiem – skłamałam. – Ale pomyślałam, że zrobimy wideo połączenie w Wigilię. Postawisz telefon na stole, co? Telefon na stole. Tak to teraz wygląda. Dzieci przez ekran, wnuki przez ekran, wszystko przez ekran. A ja mam siedzieć i udawać, że mnie to cieszy? – Oczywiście, zróbmy tak – powiedziałam i natychmiast pożegnałam się, bo czułam, że głos mi drży. Przez chwilę siedziałam w milczeniu, patrząc na pusty pokój. Na stole stała miska z mandarynkami. Zawsze kupowałam ich więcej dla Ani, bo je uwielbiała. Teraz już wiem, że nikt ich nie zje. Zgniłe wyrzucę po świętach. To już nie było to samo Pierniki zaczęłam robić wcześnie rano, jak co roku. Najpierw wyjęłam z szafki stary zeszyt z przepisami, choć i tak znałam proporcje na pamięć. Mimo to zawsze otwierałam zeszyt, jakby to była świąteczna tradycja. Ciasto wyrabiałam długo. Zatrzymywałam się co chwilę, jakbym liczyła, że zaraz usłyszę kroki w przedpokoju albo głos Ani z pytaniem, czy może już lukrować. Wokół panowała cisza. – No dobrze, do roboty – powiedziałam sama do siebie, głośno, żeby choć na chwilę oszukać pustkę. Piekarnik nagrzewał się powoli. Zaparowały mi okulary, gdy otworzyłam drzwiczki. Zapach przypraw wypełnił kuchnię i przez moment poczułam, jakby czas się cofnął. Jakby Stefan miał zaraz wejść i zapytać, czy już gotowe, a dzieci zaczęłyby się kłócić o foremki. Telefon zadzwonił nagle. Podskoczyłam tak, że prawie upuściłam blachę. – Halo? – odebrałam drżącym głosem. – Maria, to ja, Basia – odezwała się sąsiadka. – Wszystko w porządku przed świętami? – Tak… piekę pierniki – odpowiedziałam i sama zdziwiłam się, jak bardzo to słowo zabrzmiało pusto. – U nas już wszystko prawie gotowe. Słuchaj, przyjdź do nas na Wigilię. Sama przecież nie będziesz siedzieć. – Dziękuję, Basiu, ale nie – powiedziałam szybko. – Ja… ja wolę zostać w domu. – Dzieci przyjeżdżają? – zapytała ostrożnie. Zawahałam się. – Nie. Są… daleko. – To tym bardziej. Nie ma sensu się tak męczyć. – Nie męczę się – skłamałam. – Po prostu tak mi będzie lepiej. Basia westchnęła ciężko. – Jak chcesz. Ale pamiętaj, że drzwi są otwarte. Odłożyłam telefon i oparłam się o blat. Łzy spłynęły mi po policzkach prosto do miski z lukrem. Nawet ich nie starłam. Nie miało to już znaczenia. Pierniki wyszły piękne. Złote, równe, pachnące. Poukładałam je starannie na talerzu, przykryłam czystą ściereczką i postawiłam na stole. Spojrzałam na nie i poczułam, że zrobiłam je tylko po to, żeby mieć dowód, że jeszcze pamiętam, jak być matką. Czułam się samotna Usiadłam do stołu dokładnie o dziewiętnastej. Tak jak zawsze. Obrus był biały, wyprasowany, na talerzyku położyłam opłatek, choć nie wiedziałam już po co. Na stole stał barszcz, pierogi, śledzie. Dwanaście potraw, jedna osoba. Zapaliłam świecę i przez chwilę tylko na nią patrzyłam. Płomień drżał lekko, jakby też nie był pewien, czy warto się palić. Telefon zadzwonił pierwszy raz. – Mamo! – usłyszałam głos Marka. – Wesołych Świąt! Na ekranie pojawiły się twarze wnuków. Jedno coś krzyczało, drugie uciekało sprzed kamery. – Powiedz babci „cześć” – powiedział Marek. – Cześć… – mruknęło jedno z dzieci, nawet nie patrząc w ekran. – Jak się czujesz, mamo? – zapytał szybko. – Dobrze – skłamałam. – A wy? – Super, super. Wiesz, trochę chaosu, ale tak to jest z dziećmi – zaśmiał się. – Justyna, pokaż choinkę! – Marek… – spróbowałam wtrącić. – Mamo, my już musimy kończyć. Zadzwonimy jutro, dobrze? – Dobrze – powiedziałam cicho. Ekran zgasł. Chwilę później zadzwoniła Ania. – Mamo, jesteś? – zapytała, jakby bała się, że mnie tam nie będzie. – Jestem – odpowiedziałam. – Wesołych Świąt… Przepraszam, że tak wyszło. – Nic się nie stało – powiedziałam automatycznie. – W przyszłym roku na pewno przyjedziemy – dodała szybko. Nie odpowiedziałam od razu. – Mamo? – zaniepokoiła się. – Słyszę cię – odparłam. – Tylko… uważaj na siebie. Uśmiechnęła się, pomachała i połączenie się urwało. Zostałam sama. Wzięłam opłatek do ręki, obejrzałam go z obu stron i odłożyłam z powrotem. Nie potrafiłam go przełamać. Nalałam barszczu, zjadłam kilka łyżek i odsunęłam talerz. – No to Wesołych Świąt – powiedziałam do pustego krzesła naprzeciwko. I wtedy się rozpłakałam. Nie umiałam się z tym pogodzić Po Wigilii długo nie sprzątałam. Siedziałam przy stole, jakby ktoś jeszcze miał przyjść, jakby to była tylko chwila przerwy, a nie koniec. Potem zgasiłam świecę i poszłam do łóżka w ubraniu. Rano obudziłam się wcześnie. Było cicho, jakby świat wstrzymał oddech. Zaparzyłam herbatę i usiadłam przy oknie. Na parkingu ktoś pakował walizki do samochodu, ktoś wyjeżdżał. Zawsze ktoś wyjeżdża. Przez moment pomyślałam, że może powinnam była pójść do Basi. Że może źle zrobiłam, wybierając samotność. Ale prawda była taka, że nie chciałam być dodatkiem do czyjegoś szczęścia. Chciałam być czyjąś matką. A nie byłam. Telefon leżał obok, nie zadzwonił. Zrozumiałam wtedy, że dzieci nie są złe. One po prostu mają swoje życie. Tylko nie rozumieją, że moje jeszcze trwa. Że ja wciąż czekam, wciąż pamiętam, wciąż kocham. Posprzątałam stół powoli, ostrożnie, jakby każde podniesione naczynie było pożegnaniem z czymś ważnym. Pierniki schowałam do puszki. Może komuś dam, może zjem sama. Wieczorem usiadłam na kanapie i przykryłam się kocem. Po raz pierwszy dopuściłam do siebie myśl, że kolejne święta mogą wyglądać tak samo. I że muszę nauczyć się z tym żyć. Tylko ta cisza… Ona już nie była spokojna. Ona bolała. I wiedziałam, że zostanie ze mną na długo. Maria, 77 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Z dobroci serca wyprawiłam Wigilię dla samotnych. Chciałam pomóc, a zostałam bez grosza przy duszy i o suchym chlebie” „Myślałam, że ferie świąteczne przyniosą mi spokój. Ale gdy córka wyznała, co znalazła w komputerze męża, wściekłam się” „W prezencie od dzieci dostałam wyjazd do sanatorium. Wzbraniałam się, ale zimowy kulig od razu roztopił moje serce”
„Ja robiłam świąteczne porządki, a mąż odpoczywał jak baron. Obiecałam sobie, że to ostatnia Wigilia z tym darmozjadem”
„Po południu Jarek obudził się i wrócił do swojej rutyny – pilot, mecz, drzemka. Nic się nie zmieniło. Wieczorem usiedliśmy przy choince. W rękach miałam małe pudełko – prezent dla niego. Podałam mu je bez słowa. Rozwinął papier, w ;środku była koperta. Spojrzał pytająco”.
Każdy rok kończyłam tym samym rytuałem – pucowaniem, szorowaniem i myciem wszystkiego, co się dało. Lodówka, okna, kafelki, żyrandole, nawet listwy przypodłogowe. I nie, nie należę do tych kobiet, które uważają, że Wigilia się nie odbędzie, jeśli nie będzie wyszorowane do białości, ale jednak jakoś nie potrafię spokojnie usiąść, gdy widzę kurz na półce. Problem w tym, że od kilku lat jestem w tym sama. Mój mąż twierdzi, że jego rola to obsadzenie choinki, co w praktyce oznacza, że przez tydzień przed świętami leży na kanapie, drapie się po brzuchu i pyta, co dziś na obiad. W tym roku było inaczej. W tym roku coś we mnie się zmieniło. I nie było to nic dobrego. Nie miałam żadnej pomocy Zaczęło się jak zwykle. Trzeci weekend grudnia, ja w dresie i z rozwichrzonym kokiem na głowie zaczęłam akcję "Święta tuż-tuż". W jednym uchu słuchawka od słuchania kolęd, w drugiej – mój własny głos mruczący przekleństwa pod nosem. Zmywarka już drugi raz tego dnia pracowała, a ja polerowałam lustro w łazience tak, że spokojnie można by się w nim przejrzeć jak w ekranie smartfona. – Wiesz, że lepiej ci idzie, jak masz słuchawkę w uchu? – zapytał mój mąż, rozłożony na kanapie jak baron w swoim pałacu. – A wiesz, że jeszcze lepiej by szło, jakbyś się ruszył i mi pomógł? – odpowiedziałam bez większego entuzjazmu, nie odrywając się od tafli lustra. – Ja to robię w swoim czasie. Wiesz przecież, że jak ja się zabiorę za porządki, to dokładnie. A po co teraz zaczynać, jak zaraz skończysz? – dodał ze spokojem. Popatrzyłam na niego przez ramię. Taki był zadowolony z siebie, z nogą założoną na nogę, że aż mnie zemdliło. Oczywiście wiedziałam, że nie ruszy się ani dziś, ani jutro. Bo "jego czas" to najczęściej... nigdy. Zamknęłam się w sypialni, gdzie czekały jeszcze szafy do przejrzenia. Każda szuflada, każda para skarpetek – wszystko musiało być gotowe na święta. Jakby ktoś miał sprawdzać, czy czarne majtki są ułożone z przodu, a niebieskie z tyłu. Ale ja tak miałam – porządek na zewnątrz równoważył chaos, który czułam w środku. Byłam w tym zupełnie sama Kiedy upiekłam pierwszą partię pierników i wyciągnęłam je z piekarnika, usłyszałam zza pleców znajomy głos: – Ooo, to już święta? – Nie, to tylko test mojej cierpliwości – odpowiedziałam, patrząc na przypalone brzegi ciastek. – A weź, nie zaczynaj znowu, przecież ja nic nie mówię. Ciasteczka jak ciasteczka – uśmiechnął się i zniknął z kuchni.. Postanowiłam jeszcze tego samego dnia pojechać po ostatnie zakupy. W sklepie zderzyłam się w alejce z jakąś starszą panią. Wypadły jej buraki z koszyka. – Przepraszam – powiedziałyśmy równocześnie. – Wie pani, jak to jest przed świętami... – zaczęłam, chcąc się rozluźnić. – Wiem, dziecko. Wszyscy się uganiają za świętami, jakby od tych buraków zależało ich szczęście. – A czasem zależy... – uśmiechnęłam się smutno. Wróciłam do domu z torbami pełnymi wszystkiego i z pustym sercem. Mój mąż nawet nie zauważył, że wróciłam. Zajęty był meczem, który – jak się okazało – miał trwać jeszcze dobrych 70 minut. Ja w tym czasie miałam rozpakować torby, poukładać produkty i wziąć się za resztę zadań. Zupełnie sama. Mąż mnie nie wspierał Zupa grzała się na kuchence, a ja lepiłam uszka z taką precyzją, jakby od tego zależało powodzenie całej Wigilii. Palce miałam już oblepione mąką, a plecy bolały po całym dniu stania przy garach. W tle leciały kolędy, choć nikt ich ze mną nie śpiewał. – Chodź, spróbujesz barszczu – zawołałam do męża, opierając się ręką o framugę. – Zaraz, zaraz, kończy się połowa! – krzyknął z kanapy. – A nie możesz mi tu przynieść? Westchnęłam. Poszłam po kubek, nalałam barszczu i podałam mu do ręki. Nawet nie podniósł się z miejsca. Usiadłam na chwilę na fotelu obok i spojrzałam na niego. – Smaczny? – zapytałam. – Dobry. Chociaż... trochę mało słony. Dałabyś jeszcze czosnku, jak wtedy u twojej matki, pamiętasz? – Pamiętam – odparłam cicho. – I pamiętam też, że wtedy pomogłeś przy robieniu uszek. – No przecież pomagałem! Obierałem czosnek! – zaśmiał się, jakby to było coś wielkiego. Patrzyłam na niego długo. Siedział tam, w rozciągniętym swetrze, z puszką w dłoni, zadowolony z siebie, jakby cały dom się sam posprzątał, a zupa sama ugotowała. – Wiesz co, Jarek? – powiedziałam, wstając. – Nic. Nic już nie powiem. Wróciłam do kuchni i po cichu płukałam grzyby do kolejnej porcji pierogów. Kolędy w tle śpiewały o miłości, o ciepłej stajence, o rodzinie. A ja stałam sama. W swoim domu, przy swoim garnku. Ze swoim bólem. Miałam dość udawania Wigilia nadeszła jak co roku – nagle, za wcześnie i bez wzruszeń. Choinka stała w kącie, trochę przekrzywiona, bo Jarek oczywiście nie dociął dobrze pnia i znowu się krzywiła. Bombki były stare, niektóre poobijane, ale przecież chodzi o atmosferę, nie o estetykę – tak sobie wmawiałam. Ubrałam się ładnie. Biała bluzka, bordowa spódnica, od lat ten sam zestaw „wigilijny”. Jarek miał koszulę, której nigdy nie prasuje – bo przecież „i tak się pogniecie”. – No to co, siadajmy – powiedział, przecierając ręce, jakby to on harował cały dzień. Położyłam na stole opłatek. Zawsze miałam z tym problem. Nie lubię fałszu, a opłatek to taki teatrzyk – życzenia, które nie mają żadnego odzwierciedlenia w codzienności. – Wszystkiego dobrego – powiedział, łamiąc opłatek. – Spokoju. I... żebyś tak nie narzekała. Spojrzałam na niego. – A ja ci życzę, żebyś w końcu zauważył, że nie robię tego wszystkiego dla siebie. Tylko dla nas. Albo przynajmniej żebyś zapytał, czy nie potrzebuję pomocy. Zamilkł. Zaczęliśmy jeść. Barszcz, uszka, pierogi, ryba po grecku. Nawet kompot z suszu. Wszystko zjadł ze smakiem. I ani razu nie zapytał, jak się czuję. Ani razu nie powiedział: „Dziękuję”. Wymieniliśmy prezenty, pośpieszne uściski i zdjęcia z dziećmi przy choince. Jak co roku. Sztuczny uśmiech, sztuczne wzruszenie. Na koniec zostałam sama przy zlewie. – A nie możesz się tym zająć jutro? – zawołał Jarek z salonu. – Chodź, odpoczniemy. – Nie mam ochoty – odpowiedziałam. Wtedy poczułam, że coś się we mnie zamknęło. To była moja decyzja Następnego dnia wstałam wcześnie. W domu pachniało jeszcze kapustą z grzybami i piernikiem. Jarek chrapał w najlepsze, jakby Wigilia go wykończyła. Zaparzyłam sobie kawy i usiadłam przy oknie. Patrzyłam, jak dzieci z sąsiedztwa ciągną na sankach młodsze rodzeństwo. Ich matki z kubkami termicznymi gawędziły pod blokiem, opatulone w szaliki, z uśmiechem. Poczułam, że... im zazdroszczę. Nie pieniędzy, nie ubrań. Tylko tego, że nie są same. Że nie są niewidzialne. Po południu Jarek obudził się i wrócił do swojej rutyny – pilot, mecz, drzemka. Nic się nie zmieniło. Wieczorem usiedliśmy przy choince. W rękach miałam małe pudełko – prezent dla niego. Podałam mu je bez słowa. Rozwinął papier, w ;środku była koperta. Spojrzał pytająco. – Co to? – Moja decyzja. Wynajęłam już mieszkanie, od stycznia się przeprowadzam. – Że co?! – Że mam dość bycia samotną w małżeństwie. Chcę żyć bez tej udawanej normalności. Patrzył na mnie długo. W końcu powiedział: – Wszystko przez te święta, tak? – Nie. Przez to, że całe życie robię wszystko, a ty tego nigdy nie zauważasz. Wstałam, zdjęłam kolczyki, które nosiłam tylko w Wigilię, i odłożyłam je na stół. – Nie musisz mnie żegnać. Mamy kredyt, dzieci, sprawy do dogadania. Ale od teraz nie łączy nas już nic więcej. Nie musiałam się łudzić Minął tydzień od Bożego Narodzenia. W nowym mieszkaniu wszystko było jeszcze puste, trochę surowe, ale moje. Miałam swój kubek, swoje łyżki, swoje ręczniki. Nikt nie komentował, że „za dużo soli” albo „znów nie ma puszek w lodówce”. Zadzwoniła mama. Pytała, co się stało. – Nic się nie stało – odpowiedziałam. – Wreszcie mam spokój. Przez okno wpadało zimowe światło. Śnieg jeszcze leżał na trawnikach, a ja zrobiłam sobie herbatę z cytryną i miodem. Pomyślałam o tym, jak często w ostatnich latach mówiłam „może kiedyś, może za rok, może coś się zmieni”. A teraz nie było żadnych „może”. Nie musiałam się łudzić, nie musiałam na nic czekać. Jarek napisał. „Zrobiłem barszcz. Wyszedł mi całkiem niezły. Zabrakło tylko jednego – ciebie.” Nie odpisałam, może kiedyś. Wiedziałam jedno – po raz pierwszy od lat nie czułam tej przytłaczającej pustki po świętach. Bo dałam sobie prezent, którego nikt mi nie odbierze: wolność i szacunek do samej siebie. Anna, 34 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Na gwiazdkę dostałam od teściowej stek gorzkich słów, bo kupiłam gotowe ciasto. Za rok pożałuje swoich komentarzy” „Myślałam, że ferie świąteczne przyniosą mi spokój. Ale gdy córka wyznała, co znalazła w komputerze męża, wściekłam się” „W prezencie od dzieci dostałam wyjazd do sanatorium. Wzbraniałam się, ale zimowy kulig od razu roztopił moje serce”
„Tegoroczny Sylwester będzie mi szumiał w głowie długo. Największe emocje wywołują nieoczekiwane spotkania po latch”
„Miał krótsze włosy niż kiedyś, kilka siwych nitek przy skroniach, twarz bardziej kanciastą, jakby życie zdążyło go trochę oszlifować. A jednak to spojrzenie było dokładnie to samo. Uważne, trochę ironiczne”.
Sylwester w hotelu pod miastem zawsze brzmi jak obietnica. Kryształowe żyrandole odbijają światło jak w reklamie perfum, DJ puszcza hity sprzed dziesięciu lat, a prosecco smakuje dokładnie tak samo jak rok temu. Było jak zawsze Stałam przy okrągłym stole, w czarnej sukience, która miała być elegancka, ale niewymuszona, i uśmiechałam się do obiektywu telefonu. Jeszcze jedno zdjęcie, jeszcze jeden dowód, że dobrze się bawimy. – Ewa, bliżej Pawła, no! – Krzyknął ktoś zza stołu. Przysunęłam się automatycznie. Paweł pachniał wodą kolońską, tą samą od lat. Był obok, poprawny, spokojny. – Dobrze się bawisz? – nachylił się do mnie, przekrzykując muzykę. – Tak, jasne – odpowiedziałam bez wahania. Śmiech znajomych rozlał się po sali. Ktoś opowiadał historię o korkach w drodze, ktoś inny narzekał na bufet, ale z uśmiechem, bo przecież jest super. Kiwnięcia głów, toasty za zdrowie, toasty za nowy rok, toasty za nic konkretnego. W środku czułam pustkę, jakby ktoś wyjął ze mnie treść, a zostawił tylko formę. Popatrzyłam na Pawła. Sprawdzał coś w telefonie, potem odłożył go na stół. Nie pytałam, co sprawdzał, on też nie pytał mnie o nic. Tak właśnie działało nasze małżeństwo – poprawnie, cicho, bez tarcia, bez rozmów, które mogłyby coś zepsuć albo naprawić. Poznałam go Noworoczne postanowienia? Przestałam je robić kilka lat temu. Trudno obiecywać sobie zmiany, kiedy nawet nie wie się, czego się chce. Czułam się jak aktorka w roli żony, znajomej, kobiety po czterdziestce, która ma wszystko poukładane. Tylko że ja nie czułam siebie w tej roli. Czułam zmęczenie i ciszę pod spodem. Zauważyłam go zupełnie przypadkiem, kiedy wracałam z parkietu do stołu. Między rzędami krzeseł, obok kelnera z tacą kieliszków, stał mężczyzna w ciemnej marynarce. Przez ułamek sekundy nie byłam pewna, czy to naprawdę on, czy tylko ktoś podobny. Potem podniósł wzrok i wszystko stało się jasne. To był Adam. Miał krótsze włosy niż kiedyś, kilka siwych nitek przy skroniach, twarz bardziej kanciastą, jakby życie zdążyło go trochę oszlifować. A jednak to spojrzenie było dokładnie to samo. Uważne, trochę ironiczne, jakby widział więcej, niż mówił. Poczułam, że dźwięk sali nagle się oddalił. DJ coś puszczał, ktoś śmiał się głośno, ale do mnie to nie docierało. Nie spodziewałam się Zatrzymałam się bez sensu przy stole, udając, że poprawiam torebkę. Serce biło mi szybciej, choć nie potrafiłam powiedzieć dlaczego. Przecież to było dawno. Inne życie, inne ja. On podszedł pierwszy. – Ewa? To naprawdę ty? – Zapytał, jakby bał się, że zaraz zniknę. – Tak… cześć – odpowiedziałam i od razu pomyślałam, jak banalnie to zabrzmiało. – Nie spodziewałam się ciebie tutaj. – Nie planowałem – uśmiechnął się lekko. – Znajomi wyciągnęli mnie w ostatniej chwili. Chciałam zapytać o wszystko i o nic. Co u niego, gdzie jest, kim jest teraz? Zamiast tego stałam sztywno, czując obecność Pawła gdzieś za sobą. Adam zerknął w tamtą stronę, a ja odruchowo zrobiłam krok w bok. – Widzę, że dobrze ci się wiedzie – powiedział, wskazując głową na salę, światła, ludzi. – To tylko Sylwester – wzruszyłam ramionami. – Wszędzie wygląda tak samo. W mojej głowie pojawiły się obrazy sprzed lat. Małe mieszkanie, plany, które miały nas zaprowadzić daleko stąd, rozmowy do późna. Nie porównywałam go z Pawłem wprost. To było raczej uczucie, jak różnica temperatury, gdy wchodzi się do innego pomieszczenia. – Za chwilę toast! – ktoś krzyknął obok, przerywając nam w pół zdania. Wspomnienia wróciły Adam uniósł kieliszek, ja zrobiłam to samo. Czułam, że coś zostało otwarte, jak drzwi, które uchylono niechcący i których nie dało się już tak po prostu zamknąć. Stanęliśmy z Adamem z boku sali, tam, gdzie światła były słabsze, a muzyka cichsza. Rozmawiało się z nim zaskakująco łatwo, jakby między nami nie było tych wszystkich lat przerwy. Zdania same się układały, żarty wracały bez wysiłku, a ja łapałam się na tym, że uśmiecham się szczerze. – Pamiętasz, jak planowaliśmy Sylwestra w Nowym Jorku? – Zapytał ni stąd ni zowąd. Parsknęłam krótkim śmiechem, zanim zdążyłam się powstrzymać. – Pamiętam. Skończyło się na Grójcu. Spojrzał na mnie uważniej, jakby chciał zapytać o więcej, ale nie zrobił tego wprost. I dobrze. Mówiłam mu rzeczy, których nigdy nie powiedziałam Pawłowi, nawet w myślach formułowałam je rzadko. Czułam ulgę, a zaraz za nią coś, co przypominało wyrzuty sumienia. Chciałam tego Kątem oka widziałam Pawła przy stole. Rozmawiał z kimś, śmiał się, ale ani razu nie spojrzał w moją stronę. Ta świadomość bolała bardziej, niż bym się spodziewała. – Wiesz – powiedział Adam ciszej – czasem myślę, że niektóre historie nie kończą się tylko na wspomnieniach. W środku trwają dalej. Nie odpowiedziałam od razu. Wiedziałam, że nie powinnam ciągnąć tej rozmowy. Wiedziałam też, że już za późno, żeby udawać, że nic się nie dzieje. Przed północą na sali zrobiło się nerwowo. Ktoś liczył czas do dwunastej. Adam stał obok mnie, bliżej niż wcześniej. – Wyjdziemy na chwilę? – zapytał cicho. – Tu nie da się normalnie porozmawiać. Wiedziałam, że powinnam odmówić. Myśl o Pawle przemknęła mi przez głowę, ale była zaskakująco blada. Zamiast niej pojawiło się zmęczenie białem, sobą, ciągłym byciem rozsądną. – Tylko na moment – odpowiedziałam, sama nie wiedząc, czy to usprawiedliwienie, czy obietnica. Na zewnątrz było zimno i ciemno. Odliczanie dochodziło stłumione zza drzwi. Adam spojrzał na mnie tak, jakby chciał coś powiedzieć, ale się zawahał. Pomyślałam, że to nic nie znaczy, ten moment, ta decyzja, to tylko chwila. Zrobiłam krok za nim. To był moment Wróciłam na salę po mniej więcej pół godzinie. Nie sprawdzałam czasu, jakby to mogło mnie z czegoś rozliczyć. Miałam rozgrzane policzki, w głowie chaos i wrażenie, że wszyscy widzą coś, czego wcale nie widzieli. Nic jednak się nie zmieniło. Muzyka grała, ludzie pili, śmiali się, robili zdjęcia, jakby świat zatrzymał się dokładnie w tym samym miejscu. Paweł stał przy stole. Kiedy podeszłam, spojrzał na mnie przelotnie. – Wszystko okej? – zapytał spokojnie. – Tak. Po prostu potrzebowałam powietrza – odpowiedziałam automatycznie. Nie poczułam ulgi. Nie było katharsis ani poczucia, że coś się domknęło. Czułam się raczej obca, jakbym patrzyła na siebie z boku i nie do końca rozumiała, kim jestem. Adam gdzieś zniknął. Nie szukałam go wzrokiem. O północy wystrzeliły fajerwerki. Ludzie krzyczeli, składali życzenia, przytulali się bez zastanowienia. Paweł pocałował mnie krótko, poprawnie. Oddałam ten gest, myśląc tylko o tym, jak bardzo jest mechaniczny. Nowy rok zaczął się dokładnie tak samo, jak skończył się stary. Ewa, 39 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż dał teściowej luksusową błyskotkę na święta. Chyba nie byłam tak grzeczna jak ona, bo dostałam tanią patelnię” „W Wigilię chciałam oznajmić moim dzieciom coś ważnego. Rodzinna atmosfera Bożego Narodzenia rozsypała się w drobny mak” „Gdy mąż zmarł, zamknęłam się w sobie. Odżyłam, gotując barszcz z uszkami dla potrzebujących w święta”
„W tym roku stać mnie tylko na obrus z lumpeksu i uszka z promocji. Dzieci mogą pomarzyć o prezentach od Mikołaja”
„Wiedziałam, że jutro pod choinką będzie tylko zawód i smutek. Zgasiłam światło w pokoju dzieci i długo stałam w progu, patrząc na nich. Spali wtuleni w siebie, a ich buzie wyglądały tak spokojnie, niewinne. Jeszcze nieświadome tego, że nie każde dziecko dostaje prezent. Nie każde dziecko ma Mikołaja”.
Gdy byłam mała, święta kojarzyły mi się z ciepłem, światłem i zapachem smażonego karpia. Moja mama zawsze potrafiła stworzyć magię, nawet jeśli w portfelu hulał wiatr. Wydawało mi się, że teraz, jako dorosła kobieta i matka, też dam radę. Że jakoś to będzie. Ale w tym roku grudzień zaczął się od niezapłaconego czynszu i paragonu z dyskontu, na którym uszka z promocji były jedynym „świątecznym” akcentem. Dzieci pytają, czy Mikołaj o nich pamięta, a ja nie mam odwagi spojrzeć im w oczy. Może pamięta. Ale jeśli tak, to chyba zapomniał, gdzie mieszkamy. Było mi wstyd – Mamo, a w tym roku Mikołaj przyniesie mi klocki? – zapytał wczoraj Jaś, siedząc przy kuchennym stole i rysując czerwonym flamastrem coś na kartce. – Bo byłem grzeczny, nawet nie biłem się z Tymkiem w przedszkolu. Nie wiedziałam, co odpowiedzieć, więc udałam, że nie słyszę. Może to okrutne, ale co miałam mu powiedzieć? Że w tym roku Mikołaj ma puste kieszenie i nawet rózgi nie przyniesie, bo wszystko poszło na rachunki? Patrzyłam na rachunek z gazowni, trzymając go w jednej dłoni, a drugą ściskałam kubek po taniej kawie z dyskontu. Dziura w budżecie powiększała się z każdym dniem. Z zasiłku starczyło na czynsz, ale już nie na prąd. A dzieci rosną. Dobrze, że mleko jest jeszcze w promocji. Zaczęłam przeliczać, co mogę kupić z wypłaty – która i tak wpłynie dopiero za tydzień. Pracuję jako pomoc kuchenna w szkole, pół etatu. Niewiele z tego mam, ale przynajmniej dzieci mogą czasem zjeść coś ciepłego. Pani Hela, kucharka, czasem coś dorzuci – naleśnika, jabłko, zupę w termos. Wstyd mi, ale jeszcze bardziej byłoby mi wstyd, gdyby dzieci chodziły głodne. W zeszłym roku święta były skromne, ale wesołe. Był barszcz, uszka, trochę karpia, ciasto – bo wtedy jeszcze miałam pracę na cały etat. A teraz? Mam uszka z promocji i dwójkę dzieci, które wierzą, że święta to magia. Ja już dawno w nią nie wierzę. To było upokarzające Stanęłam w kolejce w markecie, trzymając paczkę mrożonych uszek i puszkę taniego groszku. Przede mną elegancka pani w beżowym płaszczu, z telefonem przy uchu, pakowała do koszyka łososia, migdały, belgijskie praliny i jakieś ekologiczne pasty. Pachniała drogimi perfumami. Obok niej chłopiec w modnej kurtce bawił się telefonem i jęczał, że „ciasteczka z czekoladą muszą być belgijskie, nie niemieckie”. Spojrzałam na moje zakupy. Uszka – jedyne, które były przecenione o 30%. Groszek miałam dodać do sałatki jarzynowej – tej samej, którą robiła moja mama, ale ona przynajmniej miała majonez, nie jogurt naturalny z promocji. Kasjerka spojrzała na mnie z obojętnością. Wybiła kwotę: 12,86 zł. Wyciągnęłam drobniaki z portfela, który już dawno powinien przejść na emeryturę. Długo szukałam groszy. Ludzie za mną zaczęli się wiercić, ktoś cicho westchnął z irytacją. – Przepraszam – szepnęłam i podałam ostatnią złotówkę. Wyszłam ze sklepu z plastikową siatką i poczuciem upokorzenia. W kieszeni zostało mi 4,60 zł. Do końca tygodnia. Po drodze zajrzałam do lumpeksu. Wisiał tam biały obrus – lekko przyżółkły, ale miał haftowaną gwiazdkę w rogu. Kosztował dwa złote. Kupiłam go, bo wydał mi się jakąś namiastką świąt. W domu wypiorę, uprasuję, położę na stole. Dzieci się ucieszą, że będzie trochę inaczej. Trochę bardziej odświętnie. Chciało mi się płakać – Ela, no nie przesadzaj, przyjdźcie chociaż na chwilę, dzieci się pobawią, a ty się oderwiesz od kłopotów – namawiała mnie Dorota, koleżanka z pracy. – Ja wiem, że nie masz nastroju, ale święta to święta. Nie chciałam iść. Nie miałam prezentów, nie miałam nawet ciasta, które mogłabym zanieść. Ale Dorota była uparta. W końcu dałam się namówić. Włożyłam najbardziej eleganckie ubrania, które miałam. Córce zaplotłam warkocze, synowi wyczyściłam buty pastą. Poszliśmy, bo w domu i tak nie było świątecznej atmosfery. U Doroty pachniało cynamonem i pieczonym mięsem. Choinka była wielka, jak z reklamy. Dzieci skakały wokół, a pod drzewkiem czekały kolorowe paczki ze złotymi wstążkami. Prezenty, o których moje dzieci mogły tylko pomarzyć. Patrzyły na te pudełka z zachwytem. – A Mikołaj już był? – spytał Jaś. – Oczywiście! Zostawił wszystko pod choinką. Zobaczcie, może i dla was coś przyniósł? – uśmiechnęła się Dorota i podała im po paczce. W środku były kredki, kolorowanki i czekolada. Chciało mi się płakać. Nie tylko z wdzięczności, ale przede wszystkim z żalu. Że moje dzieci dostają prezenty od obcych ludzi, bo ja nie jestem w stanie im nic dać. Uśmiechałam się, dziękowałam, mówiłam, że nie trzeba było, że zawstydzeni jesteśmy. A w środku krzyczałam: „To ja powinnam im to dać, a nie ktoś inny”. Było mi ich żal Wieczorem Jaś podszedł do mnie i przytulił się mocno. – Mamo, a Mikołaj przyjdzie też do nas, do domu? Czy był tylko u cioci Doroty? Zawahałam się, próbując znaleźć jakąkolwiek sensowną odpowiedź. Ostatnie dni nie zostawiały mi złudzeń – nie będzie bogatego Mikołaja. W portfelu miałam kilka złotych. Na karcie bankowej – pusto. Żadne cuda nie zdążą się wydarzyć. – Może… może zostawi coś jeszcze i dla nas – próbowałam się uśmiechnąć. – A jeśli nie znajdzie naszego mieszkania? Bo przecież nie mamy komina… – w głosie Jasia czaił się niepokój. Nie strach przed brakiem prezentu, ale przed tym, że coś, w co wierzył, może nie być prawdą. Jakby Mikołaj był ostatnią deską ratunku, jaką dzieci mogą mieć w świecie, który nie zawsze jest dobry. – Znajdzie. Mikołaj zna wszystkie adresy – powiedziałam szybko, zanim się rozkleiłam. Wieczorem oboje usiedli przy stole i zaczęli pisać listy. Cóka bardzo się starała. Pisała ładnymi literkami, z zawiniętym ogonkiem przy „y” i serduszkiem zamiast kropki nad „i”. Poprosiła o sukienkę dla swojej lalki, taką z tiulem i falbanką. Jaś narysował klocki. Zawinęli listy w kolorowe kartki wyrwane z zeszytu i włożyli pod poduszki. Patrzyli na mnie z oczekiwaniem. – To tak trzeba, mamo, prawda? Pod poduszką? Żeby Mikołaj zabrał? – Tak, skarbie. Zostawcie, a jutro zobaczycie, może coś tam zostawi... Uśmiechali się, jakby naprawdę wierzyli, że rano obudzą się i znajdą coś cudownego. A ja wiedziałam, że jutro pod poduszką będzie tylko zawód i smutek. Zgasiłam światło w ich pokoju i długo stałam w progu, patrząc na nich. Spali wtuleni w siebie, a ich buzie wyglądały tak spokojnie. Niewinne. Jeszcze nieświadome tego, że nie każde dziecko dostaje prezent. Nie każde dziecko ma Mikołaja. Wróciłam do kuchni i siedziałam w milczeniu. Wyczuwałam w powietrzu ciężar. Płakałam cicho, z twarzą ukrytą w dłoniach. Wiem, że nie wszystko zależy ode mnie, że robię, co mogę – ale to „co mogę” nie wystarcza. Nie wystarcza na prezenty. Nie wystarcza na złudzenia. Może nie będzie tak źle W Wigilię wstałam jeszcze przed świtem. Śnieg leżał na parapecie cienką warstwą, ale dzieci od razu się ucieszyły. – Mamo, będzie biało! Tak jak w bajce! Uśmiechnęłam się i przytaknęłam. Białe święta – jedyna rzecz, która się udała. Zaczęłam sprzątać. Przetarłam meble, wyprałam firankę, powiesiłam ją jeszcze wilgotną. Podeszłam do kartonów z ozdobami – wybierałam tylko te, które jeszcze nie były połamane. Na oknie zawiesiłam papierową gwiazdkę, którą Marta zrobiła w przedszkolu. Na stole położyłam obrus z lumpeksu. Był już wyprasowany, z haftowaną gwiazdką w rogu. Pomyślałam, że może nie wygląda źle. W kuchni zagotowałam barszcz z torebki. Dodałam odrobinę przypraw, by choć trochę przypominał ten, który gotowała kiedyś mama. Uszka ugotowałam w wodzie z masłem. Miały być tylko trzy na osobę – zbyt mało, ale nie mogłam sobie pozwolić na więcej. Do sałatki jarzynowej dałam groszek z puszki i ziemniaki, które zostały z obiadu z przedwczoraj. Majonez zastąpiłam jogurtem naturalnym – dzieci zauważyły, że smak inny, ale nic nie powiedziały. Widziałam tylko, jak córka z trudem przełykała pierwszą łyżkę. Nie było karpia. Zamiast tego upiekłam jabłka z cynamonem – były przecenione w warzywniaku. I to był nasz deser. Nie było prezentów. Położyłam pod choinkę – która była tylko wiązką sosnowych gałęzi w wazonie – dwa lizaki i kolorowanki kupione za złotówkę. Dzieci rozpakowały je z uśmiechem. Tak, z uśmiechem. – Dziękuję, mamo! – Marta rzuciła mi się na szyję. – Mikołaj był! Był! A ja… ja przez chwilę naprawdę w to uwierzyłam. Wieczorem siedzieliśmy razem przy stole. Nie było dwunastu potraw, nie było kolęd w tle. Ale była cisza, spokój i ich obecność. Trzymaliśmy się za ręce. Jaś nagle powiedział coś, co ścisnęło mnie za serce: – Mamo, to były najlepsze święta. Bo jesteśmy razem, nie? Nie odpowiedziałam od razu. Bałam się, że mi się głos załamie. – Tak, Jasiu. To jest najważniejsze. – Mamo, a ty nic nie dostałaś od Mikołaja? – zapytała córeczka. – Ja już dostałam – powiedziałam i uśmiechnęłam się, bo tak naprawdę – patrząc na nich – wiedziałam, że to prawda. To naprawdę się liczy Po świętach dzieci dalej wierzyły w Mikołaja. Choć kolorowanki szybko się zniszczyły, a lizaki zniknęły pierwszego dnia, w ich oczach to była magia. Opowiadały, co przyniesie im za rok. Sukienki, klocki, hulajnogi. Pytały, czy może w przyszłym roku dostaną większy prezent, a ja kiwałam głową. Może tak. Może znajdę lepszą pracę, może uda się trochę odłożyć. Może los się odmieni. A może nie. Wiem tylko jedno – dzieci wciąż się śmieją. I kochają mnie. To mnie trzyma przy życiu. To, i ciche marzenie, że może któregoś roku będzie inaczej. Że może nie będę liczyć groszy przy zakupie margaryny. Że obrus nie będzie z lumpeksu, tylko nowy, wybrany z dziećmi. Że Mikołaj przyjdzie nie tylko w ich wyobraźni, ale i naprawdę. Na razie jednak uczę się być wdzięczna za to, co mam. Za ciepło ich rąk. Za zasypianie przy bajce. Za „mamo, kocham cię” – wypowiedziane w ciemnym pokoju, zanim zgaśnie ostatnia lampka. Może nie dałam im tego, co mają inne dzieci, ale dałam im siebie. Choć w tym roku nie było karpia, nie było choinki, nie było prezentów – było coś ważniejszego. Byliśmy razem. I może to wszystko, co nam zostało, ale może też wszystko, co naprawdę się liczy. Ela, 37 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Myślałam, że ferie świąteczne przyniosą mi spokój. Ale gdy córka wyznała, co znalazła w komputerze męża, wściekłam się” „Z dobroci serca wyprawiłam Wigilię dla samotnych. Chciałam pomóc, a zostałam bez grosza przy duszy i o suchym chlebie” „W prezencie od dzieci dostałam wyjazd do sanatorium. Wzbraniałam się, ale zimowy kulig od razu roztopił moje serce”
„Zabrałam dzieci na jarmark bożonarodzeniowy. Przedzierając się przez tłum ludzi na mrozie, straciłam pieniądze i męża”
„Zewsząd dobiegały śmiechy, śpiewy kolęd, nawoływania ze straganów. Wydawało się, że całe miasto wyszło z domów. Pachniało miodem, przyprawami, smażonymi pączkami. A ja... zamiast się cieszyć, zaczęłam się rozglądać. Bo nagle nie wiedziałam, gdzie jest Mateusz”.
Nadchodziły święta. Czułam, że ten rok muszę zakończyć inaczej, lepiej. Wzięłam dzieci i postanowiłam, że choć raz damy się ponieść atmosferze — kolorowe lampki, zapach grzańca, śmiech i stragany pełne cudeniek. Wybraliśmy się na jarmark bożonarodzeniowy w centrum. Było zimno, tłoczno, ale miałam nadzieję, że wspomnienia będą tego warte. Chciałam, żeby dzieci choć raz nie zapamiętały mnie zestresowanej, nieobecnej, z nosem w telefonie. Miały zobaczyć mnie inną – w świątecznym nastroju, spokojną, uśmiechniętą. Nie sądziłam, że ten dzień zmieni wszystko. Że wrócę z jarmarku bez portfela, z dziećmi przy boku i z przekonaniem, że coś właśnie się skończyło. I nie mam tu na myśli tylko straconych pieniędzy. Chciałam dać dzieciom wspomnienia Pamiętam dokładnie ten dzień. Od rana szykowałam dzieci, pakowałam rękawiczki, termos z herbatą, dodatkowy szalik. Ubrałam Helenkę w czerwoną czapkę z pomponem, a Kubusia w jego ulubioną kurtkę z dinozaurem. Szykowaliśmy się jakbyśmy jechali w góry. Za oknem siąpił drobny śnieg, a ja uznałam to za dobry znak. To miał być nasz czas. Mateusz przyszedł do nas na przystanek. Spóźniony, chociaż miał wyjść wcześniej z pracy. Przecież planowaliśmy to wyjście od dawna. A może bardziej ja planowałam, a on tylko przytakiwał. Podszedł do mnie bez słowa wyjaśnienia, bez powitania. Tylko skinął głową, gdy zobaczył nas czekających. Miałam ochotę coś powiedzieć, że prosiłam go, żeby nie był spóźniony, żeby się postarał – ale odpuściłam. Chciałam, żeby było miło. Żeby ten jeden dzień nie zaczął się od zgrzytu. – Mamo, a będą te wielkie lizaki w kształcie serca? – zapytała Helenka, tuląc się do mnie. – Będą, kochanie. Wszystko będzie. – A ja chcę kiełbasę z grilla i gorącą czekoladę! – dorzucił Kubuś z tyłu. Zachichotałam. Dzieci były przejęte, szczęśliwe, głośne. Takie jak powinny być. Spojrzałam na Mateusza. Szedł za nami, lekko zgarbiony, z rękami w kieszeniach. Jakby go to wszystko nie obchodziło. Chciałam dać dzieciom coś więcej niż tylko prezenty pod choinką. Chciałam im dać wspomnienia – wieczór wśród kolorowych świateł, z zapachem cynamonu i skórki pomarańczowej w powietrzu. Wzięłam gotówkę, choć zwykle płacę kartą. Tak na wszelki wypadek. Nie zauważyłam wtedy, jak Mateusz patrzy na mnie przez moment – jakby był bardzo, bardzo daleko. Wystarczyła chwila nieuwagi Weszliśmy na jarmark, otoczeni tłumem ludzi i świateł. Na wejściu dzieci dostały pierniczki rozdawane przez wolontariuszy. Kubuś natychmiast wsadził sobie cały do buzi, a Helenka wolała najpierw zabrać się za lukier. Zewsząd dobiegały śmiechy, śpiewy kolęd, nawoływania ze straganów. Wydawało się, że całe miasto wyszło z domów. Pachniało miodem, przyprawami, smażonymi pączkami. A ja... zamiast się cieszyć, zaczęłam się rozglądać. Bo nagle nie wiedziałam, gdzie jest Mateusz. – Trzymajcie się mnie, dobrze? – powiedziałam dzieciom, ściskając je za ręce. Po chwili dostrzegłam go – stał kawałek dalej, zapatrzony w telefon. Może coś ważnego? Może praca? A może po prostu odciął się od nas z własnej woli. – Możesz mi pomóc? Weź dzieci na chwilę – rzuciłam, podchodząc. – Przecież jestem. Nie zniknąłem – odpowiedział spokojnie, ale bez cienia zainteresowania. Nie chciałam się kłócić, przecież byliśmy tu dla dzieci. Chciałam, żeby one niczego nie poczuły. Kupiliśmy im po lizaku, potem bawili się chwilę przy karuzeli. Na lodowisku Helenka się wywróciła i zaczęła płakać. Kiedy próbowałam wyjąć chusteczki z torby, ręce mi zadrżały. Nie było portfela. Nie zgubiłam tylko portfela W jednej sekundzie zrobiło mi się słabo. Przeszukałam torbę i kieszenie jeszcze raz. Rozpięłam kurtkę, może wpadł do środka. Nic. Nie było portfela. Tego samego, do którego rano wkładałam kilkaset złotych i kartę bankową. – Mateusz... nie mam portfela – powiedziałam z trudem. – Sprawdź jeszcze raz – rzucił bez emocji. – Przecież sprawdziłam! Wzruszył ramionami. – No to trudno. Trzeba było uważać. – To ty naprawdę uważasz, że to moja wina?! – A czyja? Moja? Patrzyłam na niego z niedowierzaniem. To nie był ten sam człowiek, z którym dzieliłam życie przez ponad dziesięć lat. Ten sam, z którym przechodziliśmy przez choroby dzieci, kredyt, bezsenne noce. On już był gdzieś indziej. – Możesz chociaż... nie wiem... pomóc mi coś z tym zrobić? – Zgłoś to. Co mam jeszcze zrobić? Patrzyłam, jak dzieci z niepokojem oberwują naszą rozmowę. Jak Helenka tuli się do mojego płaszcza, a Kubuś spuszcza wzrok. I wtedy zrozumiałam, że nie zgubiłam tylko portfela. Wszystko się zmieniło Po zgłoszeniu kradzieży, wróciliśmy na jarmark. Nie dlatego, że liczyłam, iż znajdziemy portfel — ale dlatego, że nie wiedziałam, co innego robić. Mateusz szedł kilka kroków za nami, trzymając ręce w kieszeniach. Nie odezwał się ani słowem. Ja próbowałam jakoś oswoić ten chłód, który między nami zawisł. – Zgubiony portfel to nie koniec świata – rzucił w końcu, jakby czytał w moich myślach. – Nie chodzi tylko o portfel – odpowiedziałam cicho. Nie zapytał „o co w takim razie chodzi”. Nie chciał wiedzieć. Zmarznięte dzieci domagały się czegoś do picia, więc kupiliśmy im herbatę z automatu. Zapłacił on. Z ironicznym uśmiechem, jakby wreszcie mógł mi wypomnieć, że teraz to on „ogarnia wszystko”. Siedzieliśmy na ławce, dzieci popijały ciepły napój i przytulały się do siebie, żeby się ogrzać. Ja nie mogłam przestać patrzeć na swoje ręce – puste, zdrętwiałe, jakby nie moje. Nie miałam portfela, nie miałam gotówki, nie miałam nawet siły się rozpłakać. W pewnym momencie Mateusz wstał i bez słowa zaczął się oddalać. Myślałam, że idzie po coś do picia albo że chce ochłonąć, ale nie wrócił. Ani po dziesięciu minutach, ani po dwudziestu. Kiedy zadzwoniłam, nie odebrał. W końcu wysłałam SMS-a: „Gdzie jesteś?”. Odpisał po godzinie: „Muszę wszystko przemyśleć. Nie wracam dziś do domu”. Wróciłam z dziećmi do mieszkania. Stałam w kuchni, trzymając telefon w dłoni, czytając wciąż tę samą wiadomość. Dzieci spały już w łóżkach. Popatrzyłam na ich spokojne twarze. One jeszcze nie wiedziały, że coś się zmieniło. A ja miałam przeczucie, że właśnie zaczęłam nowy rozdział – samotny. Nie wiem, czy wróci W nocy długo nie spałam. Przewracałam się z boku na bok, analizując każdy szczegół tego dnia. Czy dałam Mateuszowi powód, by tak po prostu zniknął? Czy to portfel był tą kroplą, która przelała czarę goryczy? A może to wszystko było tylko wygodnym pretekstem? Może od dawna nosił się z tą myślą? Dopiero wtedy dotarło do mnie, jak bardzo oddaliliśmy się od siebie. Nie mogłam sobie przypomnieć, kiedy ostatnio rozmawialiśmy szczerze o swoich uczuciach. Rano obudziłam się z ciężką głową. W kuchni było cicho. Zrobiłam dzieciom kakao, zaplotłam Helence warkocze, zapakowałam Kubusiowi kanapki. Oni byli tak niewinni, wciąż w dziecięcym świecie. Nie pytali o Mateusza, choć wiedziałam, że to pytanie wisi w powietrzu. – Tata pojechał do pracy. Może wróci później – powiedziałam pierwsza, zanim zdążyli zapytać. Helenka kiwnęła głową i dalej zajmowała się kolorowanką. Kubuś tylko spojrzał na mnie uważnie, ale ten jego wzrok był gorszy niż pytanie. Czułam, że wiedział więcej, niż mówił. Mateusz nie zadzwonił, nie napisał. Wieczorem znowu napisałam SMS-a: „Dzieci pytają. Co mam im mówić?”. Dostałam odpowiedź po dwóch godzinach: „Nie wiem jeszcze. Potrzebuję przestrzeni. Powiedz, że musiałem wyjechać.” Zaczęłam się zastanawiać, czy on mentalnie odszedł już ode mnie dawno temu, a teraz po prostu wypisał się z naszego życia fizycznie. Czy to możliwe, że ktoś, kto trzymał twoją dłoń na porodówce, kto przytulał nocami po kłótniach, teraz przestaje istnieć w twoim świecie jak książka, którą się odłożyło na półkę? Kiedyś myślałam, że zdrada to tylko ciało. Teraz wiem, że najbardziej boli emocjonalna nieobecność. Ta cicha rezygnacja. I ten brak słów. Przestałam żyć złudzeniami Przyszły święta, inne niż wszystkie. Bez planów, bez Mateusza, bez kolęd puszczanych z jego telefonu, bez jego narzekań na karpia, bez jego obecności. Nie powiedział dzieciom, że nie przyjdzie. Zostawił to mnie, jak zresztą wszystko ostatnio. Wigilia była skromna. Barszcz z uszkami, pierogi. Dzieci same narysowały kartki świąteczne. Jedna była dla taty. Nie miałam serca im powiedzieć, że chyba już nie ma sensu jej wysyłać. Po kolacji siedziałam w salonie, patrząc na choinkę. Migała na niebiesko, tak samo jak ten plastikowy bałwanek, którego kupiliśmy Kubusiowi na jarmarku. Już nie świecił, bateria padła. Uznałam to za symbol. Coś, co miało świecić, dawać radość, przestało działać szybciej niż myśleliśmy. Tak jak nasz związek. W końcu spojrzałam na siebie w lustrze. Sińce pod oczami, zmarszczki od napięcia, suche usta. Ale w oczach... była cisza. Spokój. Taki, który przychodzi, kiedy przestajesz walczyć o coś, co się już rozpadło. Zgubiłam portfel, pieniądze, poczucie bezpieczeństwa. I zgubiłam też złudzenia, ale może to dobrze. Może teraz naprawdę widzę wyraźniej. Siebie, dzieci, to, co jeszcze mogę zbudować. Nie wiem, czy Mateusz wróci. I nie wiem, czy będę chciała, żeby wrócił. Ale wiem, że nie potrafię już udawać, że wszystko jest dobrze. Bo nie jest. I może pierwszy raz od dawna to jest właśnie mój początek. Zofia, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Z dobroci serca wyprawiłam Wigilię dla samotnych. Chciałam pomóc, a zostałam bez grosza przy duszy i o suchym chlebie” „W prezencie od dzieci dostałam wyjazd do sanatorium. Wzbraniałam się, ale zimowy kulig od razu roztopił moje serce” „Myślałam, że ferie świąteczne przyniosą mi spokój. Ale gdy córka wyznała, co znalazła w komputerze męża, wściekłam się”
„Na Nowy Rok dostałem od swojej kobiety rogi. Po wszystkim bezczelnie myślała, że nadal będę jej bankomatem”
„Po tej wizycie zaczęła pisać. Najpierw neutralnie – jak się czuję, czy wszystko w porządku. Potem bardziej ckliwie. Że tęskni, że źle sypia, że życie u niego to nie bajka, a raczej tania telenowela. Że on jej nie rozumie, że wylicza każde zakupy, że nie traktuje jej poważnie. Że u mnie było inaczej”.
Nie byłem święty, ale zawsze uważałem, że uczciwość między dwojgiem ludzi to podstawa. Zwłaszcza jeśli przez kilka lat dzieli się z kimś dom, pieniądze i łóżko. Życie z Sylwią miało swoje wzloty i upadki, ale nigdy nie przypuszczałem, że w noc sylwestrową zostanę wystawiony na pośmiewisko. Kiedy wznosiłem toast z sąsiadami, ona całowała się z jakimś przyjezdnym typem na tyłach bloku. Gdyby chociaż miała odwagę się przyznać... A potem myślała, że wszystko będzie po staremu. Że nadal będę płacił rachunki i udawał, że nic się nie stało. Naiwność nie zna granic. Sylwester wszystko zmienił Nie przepadam za hucznymi imprezami. Głośna muzyka, tańce do rana, tłumy pijanych ludzi – nigdy mnie to nie bawiło. Sylwia wręcz przeciwnie. Dla niej każda okazja była dobra, by założyć kieckę z cekinami, wyciągnąć szpilki z szafy i błyszczeć. Zawsze mówiła, że Sylwester trzeba świętować z przytupem, „bo jak zaczniesz rok, taki on będzie”. Ja wolałem zacząć go na spokojnie. Dlatego w tym roku, tak jak w poprzednich dwóch, zgodziliśmy się na kompromis – domówka u sąsiadów z klatki obok. Trochę ludzi, dużo jedzenia, zero tłoku i można było wrócić do domu w kapciach. Nie podejrzewałem, że ta noc będzie ostatnią, jaką spędzimy razem. Sylwia była w szampańskim nastroju od samego rana. Co chwilę poprawiała makijaż, sprawdzała w lustrze, czy sukienka dobrze leży, a mnie co rusz poganiała, żebym się ogarnął. Trochę mnie to bawiło, trochę drażniło, ale starałem się nie psuć jej humoru. W końcu miał to być tylko jeden wieczór. W połowie imprezy straciłem ją z oczu. Myślałem, że poszła pogadać z sąsiadkami albo zadzwonić do matki, jak to miała w zwyczaju. Kiedy wybijała północ, podszedłem do okna z kieliszkiem w dłoni, gotów do toastu. Wtedy go zobaczyłem. Ona – jego ręce na jej biodrach, jej usta przy jego szyi. Stali za śmietnikiem. Nie kryli się specjalnie. Kieliszek wypadł mi z ręki. Jak mam się zachować? Nie zrobiłem awantury. Nie wyskoczyłem za nimi, nie zrzuciłem z balkonu pustej butelki po szampanie, choć przez chwilę bardzo chciałem. Stałem jak idiota, z rękami opartymi o parapet i patrzyłem, jak moja kobieta ociera się o jakiegoś typa. Po chwili wróciła, jak gdyby nigdy nic. Policzki miała zaróżowione, włosy potargane, ale zgrywała niewiniątko. – Zimno na dworze jak w psiarni – rzuciła, śmiejąc się i poprawiając sukienkę. – Masz może jeszcze trochę szampana? Podałem jej kieliszek bez słowa. Wziąłem głęboki oddech. W środku wszystko się we mnie gotowało, ale postanowiłem zagrać to po swojemu. – Dobrze się bawiłaś na dworze? – zapytałem cicho, patrząc jej prosto w oczy. Znieruchomiała na sekundę. Tylko jedną. Potem już znowu była w roli. Uśmiech, teatralne uniesienie brwi. – Co ty gadasz? Wyszłam tylko na papierosa. Przecież wiesz, że u Doroty nie palą. – Sama? – No pewnie. A z kim niby? Milczałem. Upiła łyk szampana, po czym mruknęła: – Nie psuj mi nocy, dobra? To Sylwester. Przez chwilę myślałem, że może jednak się przesłyszałem, że to był ktoś inny. Może jakieś durne żarty sąsiadów. Chciałem w to wierzyć. Aż dwa dni później zobaczyłem zdjęcie. Ona i ten sam facet. Ramię w ramię, przytuleni, uśmiechnięci. Ktoś wrzucił je na Facebooka z podpisem: „Najlepszy sylwester ever”. Mój dom to nie hotel Kiedy wróciła z pracy po Nowym Roku, czekałem na nią w kuchni. Światło było zgaszone, siedziałem przy stole z laptopem otwartym na zdjęciu. Nie powiedziałem nic, po prostu odwróciłem ekran w jej stronę. Zatrzymała się w progu i przez moment patrzyła na monitor bez słowa. Potem westchnęła ciężko, jakby właśnie dowiedziała się, że znowu trzeba iść do pracy w sobotę. – No i co z tego? – zapytała, zdejmując buty. – Przecież to nic nie znaczyło. – Aha – rzuciłem. – Czyli całowanie się z obcym facetem w sylwestra, za moimi plecami, „nic nie znaczyło”? Wzruszyła ramionami. – Wypiłam. On był miły. Ty stałeś z tymi swoimi smutasami, jakbyś przyszedł na stypę, a nie na imprezę. Byłam znudzona. – Znudziłaś się naszym związkiem, to trzeba było pogadać, a nie wchodzić mu na kolana – syknąłem, wstając. – I nie mów mi, że to tylko jeden raz. – A jakby był więcej niż jeden, to co? Co byś zrobił? Wyrzucił mnie z mieszkania? Popatrzyłem na nią z niedowierzaniem. Głos miała pewny, butny. Wiedziała, że to ja płacę rachunki, że samochód i lodówka są na moje nazwisko. Przez lata, kiedy ona kombinowała z fuchami i zmianami pracy, ja trzymałem ten dom na powierzchni. – Zróbmy sobie przerwę – rzuciła jeszcze. – Potrzebuję przestrzeni. – Przestrzeń masz od dziś – powiedziałem spokojnie. – Tylko nie tutaj. Wynoś się. Czego ona jeszcze chce? Wyniosła się następnego dnia. Zabrała dwie walizki, kilka pudeł z kosmetykami, trochę mebli. Nawet nie zapytała, czy może. Po prostu poinformowała, że wpadnie po resztę jak się ogarnie. Ja tylko skinąłem głową. Niczego nie niszczyłem, nie wyrzucałem jej rzeczy przez balkon. Nie robiłem scen. Ale zamieniłem zamek w drzwiach. Chciałem mieć spokój. Myślałem, że zniknie na dobre. Że pójdzie w tango z tym swoim „miłym” i będzie miała to, czego szukała. A ja pozbieram się, jakoś ułożę życie na nowo. Mijały tygodnie. Cisza. Żadnych wiadomości, żadnych prób kontaktu. Aż do momentu, kiedy pojawiła się przed moimi drzwiami z plastikowym pojemnikiem w dłoniach. – Zrobiłam gołąbki. Wiem, że lubisz – powiedziała, jakbyśmy się pokłócili o pilot do telewizora, a nie o zdradę. Zamurowało mnie. Stała, uśmiechnięta, z kokiem na głowie i paznokciami zrobionymi jak zawsze – perfekcyjnie. Jakby nic się nie stało. Jakby jej nieobecność była tylko chwilowym epizodem, po którym wszystko wraca na swoje miejsce. – Sylwia, czego ty chcesz? – zapytałem cicho. – Pogadać. Zjeść coś. Być może... wrócić. U ciebie jest spokojnie. Tam, gdzie teraz jestem, wszystko się sypie. On nie taki, jak myślałam. Popatrzyłem na nią, potem na gołąbki. – Wiesz co? Weź je sobie. Albo daj temu swojemu księciuniowi. Ja już się najadłem. Twoich kłamstw. Zamknąłem drzwi. Tylko naiwni wierzą w powroty Po tej wizycie zaczęła pisać. Najpierw neutralnie – jak się czuję, czy wszystko w porządku. Potem bardziej ckliwie. Że tęskni, że źle sypia, że życie u niego to nie bajka, a raczej tania telenowela. Że on jej nie rozumie, że wylicza każde zakupy, że nie traktuje jej poważnie. Że u mnie było inaczej. Że przy mnie czuła się bezpieczna. Nie odpisałem. Nie dlatego, że chciałem się bawić w ciche dni. Po prostu zrozumiałem, że nie jestem już tym facetem, który latami znosił jej humory, kredyty na kosmetyczki i wieczne „pożycz mi pięć stów, oddam za tydzień”. Coś się we mnie przestawiło. Byłem zmęczony. Zmęczony tym, że byłem dla niej jak bankomat z funkcją tulenia, kiedy miała gorszy dzień. Tydzień później zjawiła się znowu. Tym razem bez pojemnika, ale za to z oczami pełnymi łez i wiatrem w głowie. – Popełniłam błąd – wyszeptała. – On tylko udawał, że mu zależy. Myślałam, że mnie kocha. A on tylko szukał darmowej rozrywki. Gdy mu powiedziałam, że chcę wrócić, wyśmiał mnie. Stałem w drzwiach z założonymi rękami. – A do mnie wracasz, bo wiesz, że mam stałą pracę i pełną lodówkę, tak? Zamilkła. To milczenie powiedziało wszystko. – Sylwia, powiem ci jedno. Nie wraca się tam, gdzie spaliło się mosty. I nie myli się miłości z wygodą. Znowu zamknąłem drzwi. Tym razem na dobre. Czas się rozliczyć Minęło kilka miesięcy. Czas zrobił swoje – rany się nieco zabliźniły, emocje opadły, a ja wróciłem do życia, które może nie było spektakularne, ale było moje. Nikt nie kręcił się po mieszkaniu z wiecznym fochem, nie znikały mi z konta pieniądze, nikt nie przewracał oczami, gdy włączałem ulubiony film. Samotność nie jest taka straszna, kiedy masz święty spokój. Z Sylwią nie miałem już żadnego kontaktu. Słyszałem tylko od wspólnych znajomych, że po rozstaniu z tamtym typem wróciła na stare śmieci – czyli do matki. Podobno próbowała znaleźć kogoś nowego, ale nikt nie chciał się pakować w życie z kobietą, która nie umiała postawić się na własnych nogach. I kto by pomyślał – dziewczyna, która kiedyś potrafiła rzucić tekstem „ja to zawsze umiem się ustawić”, została sama, z walizką ciuchów i wspomnieniami. Nie żywię do niej już złości. Prawdę mówiąc, bardziej mi jej szkoda niż cokolwiek innego. Może gdyby potrafiła docenić to, co miała, nie skończyłaby w punkcie wyjścia. Może gdyby choć raz zapytała mnie, czego ja chcę, jak ja się czuję… Ale nie. Ona potrzebowała sponsora, nie partnera. A ja w końcu zrozumiałem, że nie muszę być nikim więcej niż sobą. I że miłość bez szacunku to jak kredyt bez pokrycia – prędzej czy później wszystko się sypnie. Dziś patrzę na to z dystansem. Może kiedyś kogoś poznam. A może nie. Tak czy inaczej – przynajmniej nie jestem już gościem, który trzyma kogoś przy sobie tylko portfelem. Andrzej, 42 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Gdy piekłam pierniczki, usłyszałam rozmowę męża z inną kobietą. Od razu święta przestały mnie cieszyć” „W prezencie od dzieci dostałam wyjazd do sanatorium. Wzbraniałam się, ale zimowy kulig od razu roztopił moje serce” „Siostra ma prawie 40 lat, a nadal żyje na garnuszku rodziców. Nie wiem, kiedy się w końcu weźmie za jakąś robotę”
„Wigilia z synową to była udręka. Ale gdy zobaczyłam, jak ta paniusia odstawiła się na pasterkę, spaliłam się ze wstydu”
„Zza drzwi słychać było szelest materiału, odgłosy kroków, otwierane szuflady. Syn krzątał się w przedpokoju, szukał szalika. Wszystko zdawało się toczyć zwyczajnie, aż do chwili, gdy usłyszałam stukot obcasów na panelach. Wtedy pierwszy raz od dawna zrobiło mi się głupio”.
Zawsze wyobrażałam sobie, że kiedy mój syn się ożeni, wreszcie poczuję, że mam córkę. Kogoś, z kim mogę piec pierniki, dzielić się przepisami i usiąść przy kawie, dzieląc radości i troski codzienności. Chciałam, żeby święta były czasem wspólnej magii, kiedy zapachy w kuchni splatają się z serdecznymi rozmowami. Tymczasem jego wybranka, Justyna, od początku jawiła mi się jak ktoś wyjęty z innej bajki – elegancka, chłodna, zorganizowana. W jej świecie nie było miejsca na moje stare obyczaje, a każde moje spojrzenie zdawało się spotykać z cichym osądem. To, co wydarzyło się w ubiegłą Wigilię, zmieniło coś we mnie. Gdy wracam myślami do tamtej nocy i do pasterki, uświadamiam sobie, że w jednym spojrzeniu można odkryć więcej prawdy niż w tysiącu słów. Nie tak wyobrażałam sobie święta – Mamo, w tym roku Wigilia będzie u nas, dobra? – zaproponował mój syn przez telefon, a ja przez chwilę nie mogłam w to uwierzyć. Siedziałam akurat przy kuchennym stole, obierając orzechy do makowca. Gdy usłyszałam te słowa, orzech wypadł mi z dłoni i potoczył się po blacie. – U was? To znaczy u Justyny? – dopytałam, siląc się na spokojny ton, choć w sercu pojawił się jakiś cień zawodu. – No… u nas – poprawił się. Nie chciałam robić scen. Nie jestem matką, która rzuca się na podłogę, bo pierogi nie były lepione w jej kuchni. Ale zabolało. Od kiedy mój syn ożenił się z Justyną, widywałam go coraz rzadziej. Wcześniej wpadał co kilka dni, dzwonił z drobiazgami. Teraz? Raz na tydzień, często z pośpiechem w głosie. Z początku sądziłam, że to nowożeńcy, że chcą mieć czas dla siebie. Ale z czasem zaczęłam dostrzegać, że Justyna odsuwa go ode mnie powoli, ale skutecznie. Na Wigilię przyjechałam z naręczem siatek. Śledzie w śmietanie, pierogi z kapustą i grzybami, kutia, kompot z suszu – wszystko moje, domowe. Chciałam, żeby choć smaki były znajome. Wnosiłam to wszystko na czwarte piętro ich nowego bloku, dysząc ciężko, ale z poczuciem misji. Justyna przywitała mnie przy progu z wyuczonym uśmiechem. – Oj, nie trzeba było! – świergotała, zerkając na moje torby z niechęcią, jakby miały zagracić jej idealne mieszkanie. Wiedziałam, że według niej to nie te siatki, a ja tutaj „nie pasuję” – do wnętrza w stylu skandynawskim, do białych ścian bez firanek, do kuchni bez obrusów. Czułam się jak intruz – Mamo, zrobiłaś pierogi? – zapytał mój syn, zaglądając do siatki. Ucieszył się, aż mu się oczy zaświeciły. Poczułam ciepło w sercu. Może jednak nie wszystko stracone? – No pewnie, z kapustą i grzybami. Takie, jak lubisz – odpowiedziałam z uśmiechem, starając się nie patrzeć na Justynę. – Ale przecież mieliśmy zrobić wersję wegańską... – wtrąciła z delikatnym grymasem. Spojrzałam na nią, unosząc lekko brwi. – A co to niby jest, jak nie wegańska? Kapusta i grzyby. Bez mięsa, bez jajek. Mąka, woda, sól. Eko jak się patrzy! – powiedziałam, siląc się na serdeczność, choć serce już zabiło głośniej. Justyna przewróciła oczami, jakby moje pierogi były zagrożeniem dla klimatu. Potem zaczęła z nerwowym pośpiechem układać sztućce i poprawiać serwetki, jakby chciała zapomnieć o tym nieprzyjemnym incydencie. W tle leciała jazzowa składanka. Nie kolędy, tylko coś, co brzmiało jak muzyka z windy w ekskluzywnym hotelu. Zawsze miałam w domu wzruszające dźwięki "Cichej nocy", a teraz słuchałam trąbki i bębnów, czując się jak intruz. W końcu usiedliśmy do stołu. – U nas w domu się nie dzieliło opłatkiem – oznajmiła Justyna, ledwo siadła. – Rodzice byli raczej nowocześni, a zresztą opłatek to dla mnie taki trochę przeżytek. Poczułam nieprzyjemny ścisk w środku, ale nie zareagowałam. Spojrzałam na syna – spuścił wzrok. Nie wiedziałam, co bardziej mnie bolało – jej słowa, czy jego milczenie. Wszystko było inaczej Zupa była z torebki. Próbowałam to zignorować, ale smak był nie do pomylenia. Barszcz z kartonu, podany w nowoczesnych, płaskich talerzach, wyglądał jak woda z dodatkiem barwnika. Uszka leżały w środku jak wyrzut sumienia. Milczałam i jadłam łyżka po łyżce, chociaż miałam ochotę odwrócić się na pięcie i wrócić do siebie. – A pierniczki? – zapytałam, próbując uratować sytuację. – Upiekłam wegańskie, bez glutenu i cukru. Z dynią – odpowiedziała z dumą. Spróbowałam jednego. Gryzłam i gryzłam, a on się nie kończył. Jakbym żuła tekturę. Zastanawiałam się, czy moje zęby dadzą radę. – Pyszne – skłamałam i popiłam kompotem. Przynajmniej jego smak znałam. Między daniami Justyna mówiła o „praktykowaniu uważności” i o tym, że prezentów w tym roku nie robią, bo „konsumpcjonizm zabija ducha świąt”. Spojrzałam na reklamówkę, w której miałam ciepłe swetry, ręcznie zapakowane w papier z gwiazdkami. Czułam się, jakbym popełniła jakieś faux-pas, bo chciałam dać coś od serca. Po kolacji usiedliśmy w salonie. Atmosfera była dziwnie napięta, mimo że nikt już nic nie mówił. Na stoliku leżały niedojedzone pierniczki, a obok stały filiżanki z resztkami herbaty z hibiskusa, którą zaparzyła Justyna. Nie pachniało świętami, pachniało jak w SPA. Siedziałam na narożniku, opatulona swetrem, próbując nie czuć się obco w tym idealnie wystylizowanym mieszkaniu. Wszystko było tu z katalogu – szarości, beże, złote dodatki. Brakowało tylko... ciepła. Chciałam pójść na pasterkę W tle sączyły się jakieś relaksacyjne melodie, które miały pewnie uspokajać, ale mnie tylko drażniły. Ja chciałam dźwięków kolęd, dziecięcych głosików, rozmów z sercem. Chciałam gwaru, śmiechów, krzątania się po kuchni. Nie ciszy, nie tej pustej doskonałości. Ziewnęłam, patrząc przez okno. Za szybą migotały światełka na balkonach sąsiadów, śnieg delikatnie osiadał na parapecie. Zrobiło mi się smutno. Przełknęłam ślinę. – Może pójdziemy na pasterkę? – rzuciłam niepewnie. – Chociaż na chwilę? Co roku chodzę. Cisza, która zapadła, wydała mi się dłuższa, niż była w rzeczywistości. Syn się wyprostował, spojrzał na mnie. – W sumie... czemu nie? Poczułam maleńką ulgę. Jakby ktoś zapalił we mnie światełko nadziei. Spojrzałam na Justynę, zamarła na sekundę. Jej oczy przesunęły się po mnie chłodno, ale potem skinęła głową z wymuszoną lekkością. – Jasne – powiedziała po chwili. – To się przebiorę. Zniknęła za drzwiami sypialni. Siedziałam w fotelu, przygładzałam spódnicę, czując się jak przed podróżą w nieznane. Przecież to tylko pasterka, myślałam. Tradycja, wspólny moment. Może w kościele, wśród ludzi i śpiewów, znajdziemy jakąś nić porozumienia? Zza drzwi słychać było szelest materiału, odgłosy kroków, otwierane szuflady. Syn krzątał się przy przedpokoju, szukał szalika. Wszystko zdawało się toczyć zwyczajnie, aż do chwili, gdy usłyszałam stukot obcasów na panelach. Wtedy pierwszy raz od dawna zrobiło mi się głupio. Jak uczennicy, która przyszła na galowe przedstawienie w za dużym swetrze. Spaliłam się ze wstydu Justyna zeszła po schodach powoli, stawiając każdy krok tak, jakby brała udział w pokazie mody. Obcasy jej błyszczały, odbijając światło choinki. Sukienka opinała jej sylwetkę, bordowa, połyskliwa, z dekoltem, który raczej pasował na imprezę sylwestrową, a nie do kościoła. Na szyi miała długi, ciężki naszyjnik, a kolczyki mieniły się złotem. Pachniała jak stoisko z luksusowymi perfumami – intensywnie, egzotycznie. I pięknie, choć z zupełnie innego świata. Stałam w przedpokoju w moim klasycznym, wełnianym płaszczu. W botkach na płaskim obcasie, z torebką, która swoje już przeszła. Czułam, jak oblewa mnie rumieniec wstydu. – Gotowa? – uśmiechnęła się do mnie, poprawiając włosy w lustrze. – Ty tak na pasterkę? – wyrwało mi się. – A co? – zapytała spokojnie, bez złości, ale też bez skruchy. – No... myślałam, że... – zająknęłam się, nie kończąc zdania. Nie wiedziałam, co dalej powiedzieć. Że pasterka to nie gala? Że ludzie będą patrzeć? Że nie wypada? – Przecież są święta, nie? – rzuciła z tym swoim chłodnym uśmieszkiem i minęła mnie, zostawiając za sobą smugę zapachu i... mojego zmieszania. W kościele były tłumy. Światła choinki mieniły się nad ołtarzem, ludzie śpiewali „Bóg się rodzi”. Obok nas siedziała starsza pani z różańcem, dzieci w świątecznych swetrach, dziadkowie, młode pary. Wszyscy razem. I Justyna – jak z innej bajki. Siedziała prosto, nie spuszczała wzroku, nawet nie udawała, że czuje się nieswojo. Czułam, jak obok niej się kurczę. Jakbym przy niej była wyblakła. Ktoś obejrzał się przez ramię, ktoś szepnął do drugiego. A potem spojrzenie jednej starszej kobiety – krótkie, ale pełne znaczenia. Z politowaniem i pytaniem w oczach: „To twoja synowa?”. Poczułam, jak mnie pali. To był wstyd za to, jak wyglądała, ale też wstyd za siebie. Za to, że przez cały wieczór patrzyłam na nią krytycznie, jak na konkurencję. A przecież ona – choć inna – była żoną mojego syna. Może nie chciała mnie zranić. Może po prostu próbowała być sobą, a ja nie dawałam jej na to miejsca. W końcu ją zaakceptowałam Wracaliśmy w ciszy. Śnieg skrzypiał pod butami, latarnie świeciły, a powietrze miało w sobie coś rześkiego, czystego. Szłyśmy obok siebie, ja i Justyna, i choć milczałyśmy, ta cisza nie bolała już tak, jak wcześniej. Po powrocie do mieszkania zdjęła buty, westchnęła głęboko i poszła do kuchni. Nie teatralnie, normalnie. Zmęczona, trochę zmarznięta. Po chwili wróciła z talerzykiem. – Może makowca? Zrobiony według twojego przepisu. Znalazłam kiedyś na lodówce. Wyszło? Stanęła przede mną jak zwyczajna dziewczyna, bez tej sztucznej otoczki. Spojrzałam na ciasto, było idealne. Równy plaster, gruba warstwa maku, lekko błyszcząca polewa. Pachniało cytryną i wanilią. Moje smaki. Wzięłam kawałek i ugryzłam. Był wilgotny, słodki, ale nie za bardzo. Dokładnie taki, jaki robiła moja mama, i jaki ja przekazywałam dalej. – Dobry – powiedziałam cicho, przełykając ślinę razem z emocjami. – Cieszę się. Zależało mi, żeby ci smakował – odpowiedziała szczerze. Bez uśmiechu, bez pozowania. I wtedy poczułam coś, czego nie umiałam nazwać. Może ulgę, może coś w rodzaju pojednania. Nie dlatego, że nagle wszystko było idealnie. Ale dlatego, że obie – na swój sposób – próbowałyśmy. I może właśnie to było najważniejsze. – Dziękuję, Justynko – wyszeptałam. Pierwszy raz od dawna naprawdę poczułam, że mam córkę. Tylko trochę inną, niż sobie wyobrażałam. Danuta, 64 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „W prezencie od dzieci dostałam wyjazd do sanatorium. Wzbraniałam się, ale zimowy kulig od razu roztopił moje serce” „Z dobroci serca wyprawiłam Wigilię dla samotnych. Chciałam pomóc, a zostałam bez grosza przy duszy i o suchym chlebie” „Myślałam, że ferie świąteczne przyniosą mi spokój. Ale gdy córka wyznała, co znalazła w komputerze męża, wściekłam się”
„W sylwestra mąż zostawił mnie z dziećmi i wyszedł. Zdziwił się, kiedy w Nowy Rok mu oznajmiłam, że nie ma po co wracać”
„Wstałam, zanim zdążył się obudzić. W kuchni zrobiłam kanapki dla dzieci. Salon był pogrążony w półmroku. Leżał na kanapie. Przestałam szukać w nim mężczyzny, który kiedyś trzymał mnie za rękę i przysięgał, że zawsze wróci”.
W mieszkaniu panowała cisza, przerywana jedynie miarowym tykaniem zegara zawieszonego nad drzwiami do kuchni. Godzina 18:07. „Jeszcze za wcześnie, by się denerwować” – mówiłam sobie. Dzieci już spały, chociaż obiecał, że przywita z nimi nowy rok. „Tylko coś załatwię, kochanie, nie martw się, Sylwestra spędzimy razem” – te słowa wciąż odbijały się echem w mojej głowie. Wciąż miałam nadzieję Zamieszałam łyżką w misce z sałatką jarzynową. Dwa kieliszki na stole, świeczka, której nie zapaliłam. Bo i po co? Chyba tylko po to, żeby przykryć zapach rozczarowania unoszącego się w powietrzu. – Muszę tylko gdzieś podjechać – powiedział rano przez telefon. – Dobrze – odpowiedziałam cicho. – Wracaj, zanim dzieci zasną. Nie wrócił. Zresztą wiedziałam, że nie wróci. Wiedziałam od momentu, kiedy wziął kurtkę i po prostu wybiegł z domu. Wiedziałam, odkąd poczułam ten zapach perfum. Wieczorem, zanim położyłam dzieci spać, usiadłam z nimi w pokoju. Kasia tuliła się do mnie, Julek ziewał, ledwo otwierając oczy. – Tata będzie? – Zapytała córka. – Będzie… później – skłamałam, gładząc ją po włosach. –A teraz śpijcie spokojnie. Mamusia tu jest. Przykryłam ich kołdrą, pocałowałam w czoło, zgasiłam lampkę i zostałam sama, w sukience, którą założyłam specjalnie dla niego, z makijażem, który robiłam powoli, z nadzieją, że może tym razem będzie inaczej. Bo chociaż rozum od dawna wiedział, serce jeszcze próbowało wierzyć. Czekałam na niego Zegar tykał bez litości. Siedziałam przy stole, który wcześniej tak starannie przygotowałam. Wino wciąż stało nietknięte, jakby czekało na czyjś gest, który nigdy nie nadszedł. Spojrzałam na telefon. Cisza. Żadnej wiadomości. Żadnego „zaraz będę”, żadnego „przepraszam, kochanie, już wracam”. Tylko pusta, czarna tafla wyświetlacza, która odbijała moje zmęczone spojrzenie. To nie był pierwszy raz. Inne wieczory wyglądały podobnie. Wtedy jeszcze tłumaczyłam sobie wszystko. Korki, zmęczenie, nagłe spotkanie z klientem, obowiązki, presja. Wierzyłam. Wciąż miałam nadzieję. Teraz nie zostało już z niej nic. Zegar wskazywał 22:38. Wstałam i podeszłam do okna. Patrzyłam na światła sąsiednich mieszkań. W jednym ktoś tańczył, w innym dzieci skakały na kanapie. Ktoś śmiał się na balkonie, ktoś wznosił toast, a ja, w sukience, którą kupiłam specjalnie na ten wieczór, stałam sama, jakbym czekała na coś, co nie miało nadejść. Zostawił mnie Nogi bolały mnie od stania, ale nie mogłam usiedzieć w miejscu. Przeszłam się po mieszkaniu, jakby mogło mi to coś dać, jakby ruch mógł ukoić napięcie. Przeszłam obok lustra i spojrzałam na siebie. Ułożone włosy, delikatny makijaż. Tylko oczy zdradzały wszystko. Bezradność, zmęczenie, samotność. – On nie przyjdzie. Przecież wiem – powiedziałam półgłosem do pustego pokoju. Powiedzenie tego na głos miało dziwną moc. Jakby uruchomiło coś we mnie. O 23:45 wzięłam płaszcz i wyszłam na balkon. Powietrze było zimne, świeże, aż szczypało w policzki. Stojąc tam, bez słowa, patrzyłam w niebo, gdzie już pojawiały się pierwsze błyski fajerwerków. Miałam ochotę krzyknąć, ale nic nie wyszło z gardła. Tylko szept. – Dość. Gdy zegar w telefonie wskazał 00:02, ekran rozświetliło jego imię. Dźwięk dzwonka przeciął ciszę mieszkania, jakby chciał mi przypomnieć, że jeszcze istnieje. Patrzyłam na wyświetlacz bez ruchu. W końcu odebrałam. – Kochanie, jestem w drodze – powiedział głosem pewnym i spokojnym. Chyba naprawdę wierzył, że wszystko da się jeszcze naprawić jednym zdaniem. Nie odpowiedziałam. Trzymałam telefon przy uchu, ale milczałam. Cisza trwała kilka sekund, może dłużej, aż sam się rozłączył. Wciąż się łudził Wróciłam do sypialni. Zgasiłam światło i usiadłam na łóżku. Chciało mi się płakać, ale nie płakałam. W środku czułam się jak ktoś, kto już dawno przestał walczyć, tylko jeszcze nie powiedział tego na głos. – Czemu zawsze czekam? Czemu pozwalam mu wracać? – zapytałam siebie w myślach, nie oczekując odpowiedzi. Zasnęłam tylko na chwilę. Obudziło mnie skrzypnięcie zamka w drzwiach. 01:00. Słyszałam jego kroki w przedpokoju, potem szelest kurtki, zamykane szafki, stukot szklanki odstawianej na blat. Wszystko znajome aż za bardzo. Zamknęłam drzwi sypialni na klucz. – Klaudia, otwórz. Proszę – powiedział prawie szeptem, ale ja się nie poruszyłam. Przykryłam się kołdrą i patrzyłam w ciemność. – Wiem, że zawaliłem… ale kocham cię – dodał po chwili. Zacisnęłam powieki. Miłość? Gdzie ona była, gdy wchodził do domu, pachnący jej perfumami? Gdzie była, gdy wolał jej towarzystwo od wspólnej kolacji, od dzieci, ode mnie? Nie odpowiedziałam. Słyszałam tylko jego ciężki oddech, potem kroki w stronę salonu. Podłoga zaskrzypiała, a potem zapadła cisza. Chciałam się zemścić Wstałam, zanim zdążył się obudzić. W kuchni zrobiłam kanapki dla dzieci. Salon był pogrążony w półmroku. Leżał na kanapie. Przestałam szukać w nim mężczyzny, który kiedyś trzymał mnie za rękę i przysięgał, że zawsze wróci. Teraz był tylko kimś, kto przyszedł za późno. Dzieci zjadły śniadanie i zawiozłam ich do moich rodziców. Miałam tę rozmowę w głowie od dawna, ale dopiero dziś wiedziałam, że ją wypowiem. Kiedy wróciłam od rodziców, usiadłam naprzeciw niego. Milczał. Spuścił wzrok. – Wiem o wszystkim – powiedziałam spokojnie. – Od dawna, ale nie mówiłam, bo nie chciałam zniszczyć dzieciom domu. Teraz już nie mamy domu, mamy tylko mieszkanie, z którego ktoś wychodzi i wraca, jakby nic się nie stało. – Klaudia… – zaczął, ale podniosłam rękę. – Nie przerywaj mi. Nie jestem zła, jestem zmęczona udawaniem, że wierzę, że nie widzę, jak patrzysz w telefon, że nie czuję obcego zapachu na twojej koszuli. – Zrobiłem błąd, ale… – Nie – weszłam mu w słowo. – Ty robisz ten sam błąd od lat i chcesz to naprawić dopiero wtedy, gdy boisz się, że odejdę, ale ja już odeszłam, tylko jeszcze nie zdążyłam wyjść. Dostał nauczkę – Nie odchodź – powiedział, stając przede mną. – Proszę. Pójdziemy na terapię, zerwę z Karoliną. Wyrzucę telefon, zmienię pracę, zrobię wszystko. Naprawdę wszystko. Każde jego słowo tylko mnie upewniało, że decyzja zapadła już dawno. Tylko teraz, w tej ciszy, miało to zabrzmieć na głos. – Nie mam już w sobie przestrzeni na twoje obietnice – odpowiedziałam cicho. – Spakuj się. Nie chcę cię tu widzieć, kiedy wrócę z dziećmi. Nie masz po co wracać. Zbladł. – Gdybym miała choć cień nadziei… zostałabym – dodałam, patrząc mu prosto w oczy. – Ale nie mam. Nie zostało już nic. – Kocham cię – szepnął. Głos miał drżący, bez tej pewności siebie. – Za późno. Odwróciłam się i wyszłam do sypialni. Zamknęłam drzwi z trzaskiem i usiadłam na łóżku. W głowie miałam tylko jedno postanowienie – tym razem naprawdę odejdę. Klaudia, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Chciałam być dobrą matką, więc urządziłam święta jak z reklamy. Dziś myślę o tym, kto za to wszystko zapłaci” „Wygodnie mi w małżeństwie, ale strasznie nudno. W razie czego kochanka wystarczy mi za plan B” „Znów czekały mnie święta w pracy. Gdy kolega zaproponował, by rzucić wszystko, nawet się nie zawahałam”
„Ostatni dzień roku był też ostatnim mojego małżeństwa. Mąż poszedł do kolegi, ale ja wiem, z kim naprawdę balował”
„Kilka dni temu wspomniał, że w Sylwestra wychodzi z kolegami z pracy. Powiedział to mimochodem, w przelocie, jakby to była najzwyklejsza rzecz na świecie. Nie zmartwił się, że zostanę sama, nie zaproponował, żebyśmy coś zrobili razem”.
Z perspektywy czasu trudno to uchwycić. Zdrada nie przyszła jak huragan. Przyszła cicho, na palcach. Od miesięcy byliśmy dla siebie tylko cieniami dawnych siebie. On siedział w salonie, ja w kuchni. On mówił, że wychodzi na chwilę, ja nie pytałam dokąd. On zasypiał przodem do ściany, ja już nawet nie próbowałam się przytulić. Dzieliliśmy przestrzeń, łóżko, rachunki, ale nie życie. Miałam przeczucie Wiedziałam o niej. Nie dlatego, że powiedział, bo nie powiedział. Michał to ten typ, który wszystko załatwia w białych rękawiczkach – nie zostawia śladów, nie robi scen, nie tłumaczy się, jeśli nie musi, ale ja też nie jestem naiwna. Kobieta wie. Zmienił się zapach jego skóry, rytm powrotów, liczba słów, jakie dla mnie miał. Gdyby to była tylko fizyczność, może umiałabym przymknąć oko, ale on przy niej znowu się śmiał, a przy mnie tylko milczał. Nie konfrontowałam go. Po co? Co mi powie? Że to tylko koleżanka z pracy? Że przesadzam? Że jestem zazdrosna? Już to słyszałam, już to przeżyłam. Teraz milczę. Moje milczenie jest tarczą i bronią. Czasem wyobrażam sobie, że wchodzę do sypialni i mówię wszystko, co mi leży na sercu, ale kończy się na wyobraźni. W rzeczywistości robię herbatę, zmywam naczynia, zamykam się w łazience i patrzę w lustro tak długo, aż przestanę siebie poznawać. A potem idę spać obok człowieka, którego kiedyś kochałam i który kiedyś mówił, że nie umie bez mnie oddychać. Po prostu wyszedł Kilka dni temu wspomniał, że w Sylwestra wychodzi z kolegami z pracy. Powiedział to mimochodem, w przelocie, jakby to była najzwyklejsza rzecz na świecie. Nie zmartwił się, że zostanę sama, nie zaproponował, żebyśmy coś zrobili razem. Nie czekał nawet na moją reakcję. Nie musiałam pytać, z kim spędzi ten wieczór. Wiedziałam. Zamiast złości przyszła ulga. Może dlatego, że przestałam czekać, przestałam się łudzić. Już od dawna nie było żadnego „my”, byłam tylko „ja”. Jeszcze nie powiedziałam tego na głos, ale w środku wiedziałam to. W Sylwestra zostałam sama. Zawsze myślałam, że gdy przyjdzie ten dzień, rozpadnę się na drobne kawałki, że nie udźwignę samotności w dzień, w którym wszyscy się całują, składają sobie życzenia, mają siebie nawzajem. A jednak stało się coś innego. Poczułam spokój. Zimny, cichy, bardzo wyraźny. Wzięłam długi prysznic. Starłam z siebie resztki poprzednich miesięcy. Włosy umyłam dwa razy, potem wysuszyłam je dokładnie i związałam w luźny kok. Włożyłam granatową sukienkę, usiadłam przy stole, zapaliłam świeczkę, nalałam sobie wina. Nie włączałam telewizji. Nie chciałam słyszeć hałasu. Potrzebowałam słyszeć siebie. Po prostu czekałam Minuty mijały powoli. Czas rozciągał się jakby na złość temu, że nigdzie się nie spieszyłam. Przez chwilę rozważałam, czy zadzwonić do mamy, do którejś z koleżanek, ale wiedziałam, że nie chcę rozmawiać. Nie dzisiaj. To nie był dzień na rozmowy. To był dzień na rozstanie. W myślach przechodziłam przez sceny z naszego wspólnego życia – śniadania, kiedy jeszcze patrzyliśmy na siebie z czułością, wspólne wieczory, kiedy moje stopy szukały jego nóg pod kocem. A potem cisza, coraz dłuższa. Odpięłam kolczyki i położyłam je obok kieliszka. Spojrzałam na telefon. Nic. Zero wiadomości. Pół godziny później ekran błysnął. Michał. „Wszystkiego dobrego, M.”. Przeczytałam raz i drugi. Bez emocji. Później, jakby mimochodem, odpisałam: „Już mam. Ciszę bez Ciebie”. Odłożyłam telefon ekranem do dołu i wróciłam do swoich rozmyślań. Poczułam coś, co dawno było mi obce: ulgę. W końcu nikt mi niczego nie obiecywał, nikt nie udawał, że mnie wybiera, przestałam się łudzić. Nie zaczynałam nowego roku z nim, zaczynałam sama ze sobą. Nie zadawałam pytań Zaczęłam zauważać, że coś jest nie tak, kiedy przestał się spieszyć do domu. Niby nic wielkiego – jedno spotkanie po pracy, potem drugie. Wieczorne wyjścia, które nie miały końca. Tłumaczenia były zawsze gotowe, logiczne, ale wypowiadane z obojętnością, której nie dało się nie zauważyć. Pewnego dnia wrócił z zapachem, który nie należał do mnie. Obcych perfum nie da się pomylić. Pomyślałam wtedy, że może przypadek, że może koleżanka z pracy… Ale już wiedziałam. Nie pytałam. Po co miałabym pytać, skoro znałam odpowiedź? Kiedy pytałam go wcześniej, czemu nie wraca o czasie, czemu nie odbiera, mówił tylko: „Nie przesadzaj. Masz jakieś paranoje”. Mówił to z uśmiechem, ale ja już wtedy czułam, że ten uśmiech nie jest dla mnie. Przestałam drążyć. Nie dlatego, że mu uwierzyłam, po prostu zrozumiałam, że to już nie ma znaczenia. Prawda nie potrzebuje jego potwierdzenia. Prawda już była we mnie. Wrócił nad ranem. Usłyszałam klucz w drzwiach i jego ostrożne kroki, jakby bał się obudzić kogoś, kto i tak nie spał. Siedziałam w salonie od dawna, ubrana, spokojna, z teczką na kolanach. Kiedy mnie zobaczył, zatrzymał się w pół kroku i spojrzał zaskoczony, jakby nie przewidział tej wersji wydarzeń. Miałam niespodziankę Zapytał, czemu nie śpię. Odpowiedziałam, że czekałam na ten moment, kiedy wróci. Wstałam powoli i podeszłam bliżej. Widziałam na jego twarzy zmęczenie, ale też ulgę, że jeszcze nie musi nic mówić. Pomylił się. Wyjęłam dokumenty i rzuciłam je na stół między nami. Papier rozsunął się nierówno, jeden arkusz spadł na podłogę. Powiedziałam, że to papiery rozwodowe i że wszystko jest przygotowane. Zaczął mówić, że to nie jest dobry moment, że możemy porozmawiać, że to wszystko da się jakoś wyjaśnić. Słuchałam, ale nie odpowiadałam. Wiedziałam już, że rozmowy są dla ludzi, którzy jeszcze chcą coś ratować. Ja chciałam tylko zamknąć. Powiedziałam, że nie chcę szczegółów, nazwisk ani tłumaczeń. Powiedziałam, że od dawna jestem sama, tylko on jeszcze o tym nie wiedział. Kiedy próbował podejść bliżej, cofnęłam się o krok. To wystarczyło, żeby zrozumiał. Zabrałam płaszcz, klucze i torebkę. Zanim wyszłam, spojrzałam na niego ostatni raz. Nie było w tym spojrzeniu triumfu ani nienawiści. Było pożegnanie, które wydarzyło się dużo wcześniej, tylko dopiero teraz zostało wypowiedziane na głos. Chciał to naprawić Michał próbował się skontaktować. Najpierw przychodziły wiadomości – krótkie, urwane. Pytał, czy możemy porozmawiać, czy wszystko już stracone. Nie odpowiadałam. Znałam te pytania. One nie rodzą się z żalu, one rodzą się z pustki, którą ktoś zostawił po sobie. Kilka dni później usłyszałam dzwonek do drzwi. Nie podeszłam. Stałam w kuchni i czekałam, aż przestanie. Potem znowu i znowu, aż w końcu – cisza. Myślałam, że sobie poszedł, ale usłyszałam jego głos. Stał za drzwiami. – Marta, proszę… tylko porozmawiajmy. Nie ruszyłam się. Jego głos był zmęczony, jakby sam nie wierzył w to, co mówi. Czekałam, aż sobie pójdzie. – Wiem, że zawaliłem, ale przecież byliśmy zgodnym małżeństwem. To było dawno. – Marta… Wtedy powiedziałam: – Nie jestem już kobietą, która czeka. I odeszłam od drzwi. Po chwili znów zapadła cisza. Poszedł sobie, tym razem na zawsze. Marta, 39 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Kiedy zgubiłem zwycięski kupon, byłem pewny, że kasa przepadła. A jednak znalazł się ktoś uczciwy” „Nie mam zamiaru spędzać świąt z rodziną zięcia. Dla mnie to są obcy ludzie, prawie jak nieznajomi wędrowcy” „Mój nowy facet panoszy się u mnie w domu. Jesteśmy nie do pary jak jego skarpety rozrzucone po kątach”