„Mąż zniknął w święta bez słowa. Dopiero po Nowym Roku dowiedziałam się, z kim był przez ten czas”
„Patrzyłam na niego i nie poznawałam człowieka, z którym dzieliłam życie od piętnastu lat. Obojętność w jego głosie bolała. W nocy obudziłam się i usłyszałam jego głos. Rozmawiał przez telefon, szeptem. I wtedy... ten kobiecy śmiech”.
Gdybym miała opisać nasze małżeństwo jednym słowem, to pewnie wybrałabym: „normalne”. Nie idealne, nie tragiczne – takie po prostu… codzienne. Mamy dwójkę dzieci, psa, kredyt i tę samą kanapę od dziesięciu lat. Ja ogarniam dom, Robert pracuje. W ostatnich miesiącach był trochę bardziej nieobecny niż zwykle, zamyślony, zmęczony. Myślałam: stres, może wypalenie. Nie chciałam drążyć. Sama też nie jestem już tą roześmianą dwudziestolatką, którą kiedyś poznał. Życie robi swoje. Święta zawsze były dla mnie czymś ważnym. Przygotowywałam wszystko z wyprzedzeniem: makowiec z przepisu mamy, sianko pod obrus, paczki schowane po szafach. I w tym roku chciałam, żeby było inaczej – spokojniej, cieplej. Żebyśmy wreszcie usiedli razem i nie musieli się spieszyć. Tylko że już w Wigilię wszystko zaczęło się sypać. Robert powiedział, że musi wyskoczyć na chwilę – i wyszedł. Czekaliśmy na niego – Mamo, a kiedy przyjdzie tata? – zapytała Basia, siadając przy stole i poprawiając opaskę z reniferem, którą wcześniej sama wybrała w sklepie. Miała wtedy takie podekscytowane oczy, że aż ścisnęło mnie w gardle. – Już niedługo, kochanie. Miał tylko coś załatwić w pracy – powiedziałam z uśmiechem, który bardziej przypominał grymas. Zerknęłam na telefon. Brak nowych wiadomości. Żadnej. Nawet głupiego „będę później”. Z kuchni pachniało barszczem i grzybami. Kuba podjadał pierogi, a ja co chwilę spoglądałam na drzwi. Minęła siedemnasta, potem osiemnasta. Zastanawiałam się, ile jeszcze mogę udawać, że wszystko jest w porządku. Około dziewiętnastej zadzwoniła Sylwia. – Iga, jest Robert? – zapytała od razu. – Wyszedł. Coś do pracy… – próbowałam brzmieć swobodnie. – Serio? W Wigilię? Przestań być naiwna. Co on, Święty Mikołaj z nadgodzinami? – Sylwia, nie teraz, dobrze? Mam dzieci przy stole. Może naprawdę coś się stało. Może auto… albo... – Iga, otwórz oczy. Ale nie chciałam. Jeszcze nie. Jeszcze łudziłam się, że zaraz wejdzie z uśmiechem i powie, że coś się przedłużyło. Przecież nie mógł nas tak po prostu zostawić. Nie w Wigilię. Nie nas. Gdy dzieci śpiewały kolędę, a ja trzymałam w dłoni pusty talerz dla niespodziewanego gościa, czułam, że to ja jestem tą, która została sama. Własny mąż stał się kimś, na kogo trzeba czekać jak na obcego. Nie odbierał telefonu Pierwszy dzień świąt przeszedł jak przez mgłę. Dzieci bawiły się prezentami, które Robert zapakował jeszcze kilka dni wcześniej. Jakby przewidział, że jego przy tym nie będzie. Kuba złożył Lego, Basia tuliła nową lalkę, a ja parzyłam trzecią kawę, której nawet nie piłam. Telefon wciąż milczał. Napisałam mu siedem wiadomości. Zadzwoniłam trzynaście razy. Głos Roberta z poczty głosowej brzmiał tak absurdalnie obco, jakby już dawno należał do kogoś innego. Popołudniu przyjechała Sylwia. Z tą swoją miną, jakby wiedziała wszystko. Przyniosła sałatkę jarzynową i termos z barszczem, bo uznała, że „pewnie nic nie jadłam”. Miała rację. – Iga, on cię zostawił na święta z dziećmi. I nie raczył zadzwonić. To ci nie daje do myślenia? – Nie wiem. Może… nie chcę jeszcze wierzyć w najgorsze – odpowiedziałam, wpatrzona w pusty fotel Roberta. – Iga, obudź się. Chyba nie myślisz, że wpadł w jakiś międzygalaktyczny korek? Basia przyszła wtedy do nas. Szeptem, jakby nie chciała tego powiedzieć za głośno: – Mamo... tata nas już nie kocha? Poczułam, jak coś we mnie pęka. Nie odpowiedziałam. Po prostu przytuliłam ją mocno, jakbym mogła ją ochronić przed światem, którego sama już nie rozumiem. Sylwia też zamilkła. Zrobiło się tak cicho, że słychać było tylko zegar w kuchni. Mąż wrócił, ale się nie tłumaczył Robert wrócił. Tak po prostu. Otworzył drzwi, jakby wyszedł tylko po bułki. W dłoni trzymał torbę sportową i nie spojrzał mi w oczy. Basia rzuciła się do niego z krzykiem „Tata!”, a on ją przytulił z opóźnioną reakcją. Jakby musiał sobie przypomnieć, kim ona właściwie jest. – Gdzie byłeś? – zapytałam spokojnie, kiedy dzieci poszły do swoich pokoi. Ręce mi drżały, ale głos miałam lodowaty. – Musiałem wyjechać. Służbowo. Nie miałem jak dać znać – odpowiedział, jakby mówił o dostawie towaru, nie o zniknięciu w Wigilię. – Służbowo? W święta? Bez jednego SMS-a? – Iga, proszę cię. Nie zaczynaj teraz. Jestem zmęczony – rzucił i usiadł na kanapie. Jakby to jego należało teraz żałować. Patrzyłam na niego i nie poznawałam człowieka, z którym dzieliłam życie od piętnastu lat. Obojętność w jego głosie bolała. W nocy obudziłam się i usłyszałam jego głos. Rozmawiał przez telefon, szeptem. I wtedy... ten kobiecy śmiech. Delikatny, krótki, wystarczający. Weszłam do salonu bez zapowiedzi. Robert spojrzał na mnie, zaskoczony. Od razu się rozłączył. – Masz romans? – zapytałam. – Daj spokój, Iga. To nie tak. Ale już wiedziałam. Może jeszcze nie miałam dowodu, ale serce znało prawdę wcześniej niż rozum. I tamtej nocy nie mogłam już zasnąć. Siedziałam przy oknie i patrzyłam w ciemność. Prawda wyszła na jaw Dwa dni później dostałam wiadomość od Sylwii. „Sprawdź to” – napisała i wkleiła link do posta w mediach społecznościowych. Kliknęłam. Na ekranie załadowały się zdjęcia z wyjazdu w góry – śnieg, termosy, uśmiechy. I wśród nich… Robert. W puchowej kurtce, z kubkiem w dłoni, śmiejący się do kobiety, którą znałam aż za dobrze. Zuzanna. Moja dawna koleżanka. Na jednym ze zdjęć całował ją w policzek. Naturalnie, czule. Tak jak kiedyś mnie. Telefon prawie wypadł mi z ręki. Palce drżały, serce waliło. Czułam, jak powietrze ze mnie uchodzi, jakby ktoś nagle odkręcił zawór. Wparowałam do salonu. – To z nią byłeś? Z Zuzą?! – krzyknęłam, rzucając telefon na stół tak, by zdjęcie mówiło za mnie. Robert spojrzał, westchnął. Nawet nie próbował zaprzeczyć. – Tak. Ale to nie było zaplanowane… Wyszło samo. – Samo?! – głos mi się załamał. – Zostawiłeś dzieci w Wigilię, mnie, bo samo tak wyszło? – Byłem zmęczony… z nią… poczułem, że znowu żyję – dodał cicho, jakby sam siebie przekonywał. Stałam tam, w piżamie i szlafroku, czując, jak wewnątrz mnie coś się łamie. Widziałam, jak Basia i Kuba stoją za framugą, jak podsłuchują, jak łzy lecą im po policzkach. Moje dzieci. Nasze dzieci. A on? On siedział na kanapie jak widz w teatrze, który nie może się zdecydować, czy spektakl go jeszcze obchodzi. Wyszłam wtedy z pokoju, nie mówiąc ani słowa. Zamknęłam się w łazience, usiadłam na podłodze i płakałam. Chciałam spojrzeć jej w oczy Napisałam do niej bez ceregieli: „Musimy porozmawiać. Twarzą w twarz.” Odpisała po godzinie. „Kawiarnia na rynku. Jutro, 15:00.” Weszłam tam pierwsza. Usiadłam w rogu, zamówiłam herbatę, choć nie czułam smaku od kilku dni. Kiedy weszła, serce zabiło mi mocniej. Nadal ta sama Zuza – zrobione włosy, miękki płaszcz, nonszalancka torba przewieszona przez ramię. Ale wzrok miała niepewny. Usiadła naprzeciwko mnie bez słowa. Przez kilka sekund tylko się mierzyłyśmy spojrzeniami. – Wiesz, że złamałaś mi nie tylko serce, ale całe życie? – powiedziałam cicho, patrząc jej prosto w oczy. – Nie chciałam tego, Iga. Naprawdę. Ale... chyba obie wiemy, że to wasze małżeństwo od dawna nie działało – odpowiedziała, zaskakująco spokojnie. Jakby już miała tę rozmowę za sobą. Sama ze sobą. – I to ci dało prawo się do niego zbliżyć? – syknęłam. – Uznałaś, że skoro mamy problemy, to możesz mi go zabrać? – Nie zabrałam – poprawiła mnie, jak nauczycielka z dawnych czasów. – On przyszedł sam. Poczułam, jak mnie zabolały te słowa. Zuza nie przepraszała. Nie tłumaczyła się. Nie udawała ofiary. W jej słowach nie było wyrzutów sumienia. Była chłodna. Obojętna. Wstałam, zanim zdążyła dopić kawę. – Wiesz, co najbardziej boli? Nie to, że mi go zabrałaś. Tylko to, że zrobiłaś to wiedząc, kim jestem. Wiedząc, co miałam. I co teraz straciłam. Nie odpowiedziała. Patrzyła tylko, jak wychodzę. A ja czułam, że moje życie teraz się całkowicie zmieni. Zostanę samotną matką. Iga, 40 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż dał teściowej luksusową błyskotkę na święta. Chyba nie byłam tak grzeczna jak ona, bo dostałam tanią patelnię” „W Wigilię chciałam oznajmić moim dzieciom coś ważnego. Rodzinna atmosfera Bożego Narodzenia rozsypała się w drobny mak” „Sylwester w górach brzmiał świetnie, a skończył się kompletną klapą. Ktoś, na kim mi zależało, wystawił mnie do wiatru”
„Szwagier rozgrzewał mnie jak kominek w zimie. Nie chciałam się sparzyć, ale ciągnęło mnie jak ćmę do światła”
„Obróciłam się i nasze spojrzenia znów się spotkały. To było jak magnes. Wystarczyła sekunda. Podszedł do mnie. Nieśpiesznie, bez słów. Stanął bardzo blisko. Czułam jego oddech na policzku”.
Święta zawsze były dla mnie czasem rodzinnych spotkań, hałasu dzieci, zapachu cynamonu i nieśmiałych rozmów przy stole. Tym razem było inaczej. Mój mąż ledwo na mnie patrzył, a teściowa nie odpuszczała uszczypliwych komentarzy. Czułam się jak mebel – obecna, ale zbędna. Kiedy przyjechał jego brat z Niemiec, z żoną i dwójką dzieci, byłam przekonana, że to będą jeszcze trudniejsze święta. Szwagier był typem, który zawsze miał coś śmiesznego do powiedzenia, ale nigdy wcześniej nie przyglądałam mu się uważnie. Tego roku spojrzałam inaczej – i coś we mnie ruszyło. A potem już nie mogłam przestać. Święta z dreszczykiem Dom teściów tętnił życiem. Choinka błyskała światełkami, dzieci biegały po korytarzach, a w kuchni pachniało kapustą i pierogami. Stałam przy zlewie, wycierając talerze, gdy wszedł on – mój szwagier. Wysoki, opalony, z lekko zmierzwionymi włosami i tym uśmiechem, który sprawiał, że robiło się cieplej. Zawsze był czarujący, ale wtedy poczułam coś innego. Spojrzał na mnie i mrugnął porozumiewawczo, jakby znał moje myśli. – Pomóc ci z tymi talerzami? – zapytał, podchodząc blisko. – Nie trzeba – odpowiedziałam zbyt szybko, czując, że zarumieniłam się jak nastolatka. Został jednak. Złapał za ręcznik i zaczął wycierać obok mnie, ramieniem muskając moje. Z każdym ruchem jego obecność stawała się coraz bardziej namacalna. Czułam ciepło bijące od jego ciała, jakby naprawdę był piecem w grudniową noc. Śmialiśmy się z głupot, wymienialiśmy drobne komentarze, ale między słowami czułam coś jeszcze – napięcie, którego nie dało się zignorować. Wieczorem siedzieliśmy przy stole, a ja łapałam się na tym, że szukam jego wzroku. Kiedy nasze oczy się spotykały, świat wydawał się zwalniać. Mój mąż siedział obok mnie, zajęty rozmową o polityce z ojcem, zupełnie nieobecny. A ja tonęłam w oczach jego brata, czując, że coś się zaczyna. Coś, czego nie powinnam była czuć. Ale to uczucie paliło mnie od środka. Oczy mówią najwięcej Następnego dnia padał śnieg. Siedziałam na werandzie z kubkiem gorącej herbaty, zapatrzona w biały ogród. Wyszedł do mnie bez słowa, otulił się szalikiem i usiadł obok. Przez chwilę milczeliśmy. Czułam jego obecność całym ciałem, jakby powietrze między nami było gęstsze niż gdziekolwiek indziej. – Lubisz śnieg? – zapytał cicho. – Lubię, kiedy nie muszę z niego odgarniać samochodu – odpowiedziałam, uśmiechając się lekko. Zaśmiał się cicho. Potem spojrzał na mnie tak, że aż zabrakło mi tchu. Jego wzrok był miękki, ale intensywny. Nie patrzył na mnie jak szwagier. W tych oczach było coś... niespokojnego, głodnego. Odwróciłam wzrok, bojąc się, że przeczyta z mojej twarzy to, czego sama nie chciałam przed sobą przyznać. – Twój mąż to szczęściarz – powiedział nagle. Spojrzałam na niego zaskoczona. – Czemu tak mówisz? Wzruszył ramionami. – Bo ma obok siebie kogoś, kto potrafi być ciepły nawet w taki mróz. Nie odpowiedziałam. W głowie miałam mętlik. W tych kilku słowach było więcej bliskości niż w całym ostatnim roku mojego małżeństwa. Czułam się widziana. Po raz pierwszy od dawna ktoś naprawdę na mnie patrzył, a nie tylko obok mnie przechodził. Wstał i podał mi rękę. – Chodź, pomożemy dzieciakom lepić bałwana, zanim śnieg się rozpuści. Złapałam jego dłoń. Ciepła, mocna, znajoma. Zadrżałam, ale nie z zimna. Coś więcej niż spojrzenia Wieczorem dom ucichł. Dzieci spały, dorośli rozeszli się do swoich pokoi, a ja zostałam w kuchni, układając sztućce i myjąc ostatnie garnki. Wtedy usłyszałam ciche kroki za plecami. Odwróciłam się i znów zobaczyłam jego – w bluzie z kapturem, z kubkiem kakao w dłoni. – Nie śpisz? – zapytał, stając przy stole. – Nie mogłam zasnąć – odpowiedziałam i odwróciłam się z powrotem do zlewu. Usiadł. Przez chwilę panowała cisza, ale czułam, że jego wzrok nie opuszcza moich pleców. – Coś cię gryzie? – Raczej coś mnie przyciąga – powiedziałam, zanim zdążyłam ugryźć się w język. Obróciłam się i nasze spojrzenia znów się spotkały. To było jak magnes. Wystarczyła sekunda. Podszedł do mnie. Nieśpiesznie, bez słów. Stanął bardzo blisko. Czułam jego oddech na policzku. – Wiem, że to nie powinno się zdarzyć – wyszeptał. – Ale jeśli ty też to czujesz... Nie zdążył dokończyć. Pocałowałam go pierwsza. Delikatnie, prawie nieśmiało. On odpowiedział natychmiast, jakby tylko na to czekał. Serce waliło mi jak młot. Każda komórka mojego ciała domagała się więcej. Gdy się odsunęliśmy, patrzyliśmy na siebie w ciszy, wiedząc, że właśnie przekroczyliśmy granicę, której nie da się cofnąć. – Jutro... wszystko będzie jak dawniej? – zapytałam. – Jeśli tego chcesz – odpowiedział. Nie odpowiedziałam. Nie wiedziałam jeszcze, czego chcę. Ale czułam, że nie skończy się na tym jednym pocałunku. Prawda w półmroku Kolejny dzień był pełen pozorów. Uśmiechy przy stole, rozmowy o niczym, zabawa z dziećmi w ogrodzie. Nikt niczego się nie domyślał, a jednak ja czułam się jakby cały świat patrzył na mnie przez lupę. On był obok, obecny, ale zdystansowany. I choć nie zamieniliśmy ze sobą słowa na osobności przez cały dzień, jego wzrok mówił wszystko. Wieczorem wstałam z kanapy i wyszłam przed dom, niby tylko na papierosa, choć od lat nie paliłam. Potrzebowałam oddechu. Nie minęła minuta, a usłyszałam za sobą kroki. – Nie palisz – zauważył spokojnie, stając tuż obok. – Wiem. Ale musiałam uciec. Od wszystkich spojrzeń, rozmów, od niego. Nie zapytał, kogo mam na myśli. Wiedział. Oparłam się plecami o ścianę domu, a on stanął przede mną. Jego ręka sięgnęła mojej dłoni i mocno ją ścisnął. – Dobrze się z tobą czuję. Nie muszę niczego udawać – powiedział. – Nawet jeśli to wszystko jest niewłaściwe. Spojrzałam mu w oczy. – A jeśli nie chcę już żyć według tego, co właściwe? Zbliżył się, ale tym razem się powstrzymał. Nasze czoła zetknęły się na chwilę, a ja zamknęłam oczy. Czułam tylko jego oddech i to, jak drżała moja dłoń w jego. – Nie wiem, dokąd to prowadzi – wyszeptał. – Ale nie chcę się cofnąć. Wtedy wiedziałam. To nie była chwila słabości. To było coś głębszego. I wiedziałam też, że tej nocy nie pójdę spać sama. Zakazane spotkanie Dom spał. Każdy pokój pogrążony był w ciszy, przerywanej jedynie tykaniem zegara w salonie. Skradałam się boso po schodach, z sercem w gardle, z drżącymi palcami. Jego drzwi były uchylone. Wszedł pierwszego dnia, a ja dziś – ostatniego wieczoru przed ich wyjazdem – pukałam tak delikatnie, że ledwo słyszalnie. Otworzył niemal od razu, jakby czekał. Wpuścił mnie bez słowa, zamknął drzwi i po prostu przytulił. Trwaliśmy tak długo, bez pośpiechu, bez dotykania się w pożądliwy sposób. Najpierw było ciepło, czułość, bliskość. Dopiero potem, bardzo powoli, nasze dłonie zaczęły odnajdywać siebie nawzajem. Każdy ruch był jak odpowiedź na pytanie, którego nikt nie wypowiedział. Nie śpieszyliśmy się. Nikt z nas nie zachowywał się jak ktoś, kto chce tylko wykorzystać moment. To było coś zupełnie innego – jakbyśmy oboje chcieli się na chwilę schować w sobie, uciec od tego, co nas przygniatało. Było namiętnie, ale nie dziko. Było intymnie, ale nie brudno. A kiedy leżałam obok niego, z głową na jego ramieniu, czułam, że wreszcie jestem w miejscu, gdzie ktoś naprawdę chce, żebym była. – Żałujesz? – zapytał, gładząc mnie po włosach. – Nie. Tylko boję się, co będzie dalej. – Ja też – powiedział cicho. Zasnęłam dopiero nad ranem. Gdy się obudziłam, jego łóżko było puste. Okno otwarte, pokój pachniał zimowym powietrzem. Zostawił mi ciszę i wspomnienie najcieplejszej nocy mojego życia. Między sercem a rozumem Wyjechali rano. Pożegnania były szybkie, powierzchowne. Może baliśmy się, że ktoś coś zauważy. Może nie chcieliśmy patrzeć sobie w oczy na oczach innych. Stałam na ganku z kubkiem kawy i patrzyłam, jak ich samochód znika na zakręcie. Czułam się pusta, jakby ktoś wyjął ze mnie wszystkie uczucia i zostawił jedynie echo tamtej nocy. Wracając do środka, zobaczyłam mojego męża siedzącego na kanapie z telefonem. Nawet nie zapytał, gdzie byłam w nocy. Pewnie nie zauważył. Albo już od dawna przestało go to obchodzić. Podałam mu kawę, jak zwykle. Usiadłam naprzeciwko i przez chwilę patrzyliśmy na siebie w milczeniu. – Wszystko okej? – zapytał z automatu. – Tak – odpowiedziałam. Skłamałam. Przez kolejne dni nie mogłam spać. W głowie odtwarzałam każdą chwilę. Nie chodziło tylko o to, co zrobiliśmy. Chodziło o to, jak się przy nim czułam – ważna, widziana, pożądana. Tego brakowało mi od miesięcy, lat nawet. I choć wiedziałam, że to wszystko było złe, nie potrafiłam tego żałować. Nie odzywał się. I dobrze. Nie chciałam burzyć jego życia. Moje i tak było już pełne pęknięć. Nie zostawiłam męża. Nie zrobiłam żadnej wielkiej rewolucji. Ale coś we mnie się zmieniło. Już nigdy nie będę tą samą osobą. Nauczyłam się, że nawet jedno spojrzenie może zmienić wszystko. A jedna noc – zostawić ślad, którego nie da się wymazać. Joanna, 34 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Zabrałam teścia do sklepu, żeby wybrał sobie prezent na gwiazdkę. Po tym, co powiedział, mam już dosyć świąt” „W święta u dzieci czułam się jak piąte koło u wozu. Wolę spędzić Wigilię sama, niż być przestawiana jak stary mebel” „Co roku w święta odstawiamy tę samą szopkę z rodziną mojego męża. Udajemy zgodę, a ledwo siedzimy przy jednym stole”
„W Wigilię szwagier patrzył na mnie ze współczuciem. Przy choince wyśpiewał mi powód, a ja zdębiałam”
„Paweł pocałował mnie w policzek, jakby od niechcenia, po czym niemal natychmiast sięgnął po telefon. I wtedy to poczułam – wzrok Marcina. Nie wiedziałam dlaczego, ale coś w tym spojrzeniu mnie zatrzymało”.
Od dziewięciu lat jestem żoną Pawła. Mamy wspólne konto, lodówkę i sypialnię. I coraz mniej tematów do rozmów. Paweł jest spokojny, zamknięty w sobie. Często siedzi godzinami wpatrzony w ekran, nie mówiąc ani słowa. Czasem mam wrażenie, że gdybym zniknęła, zauważyłby to dopiero wtedy, gdyby skończyło się mleko do kawy. Jak co roku, Wigilię spędzaliśmy u mamy, która przygotowywała ją jak małą uroczystość państwową – z planem działania, harmonogramem i listą obowiązków. Ja kroiłam śledzie, Agnieszka doglądała pierogów. – A Pawcio pomoże chociaż choinkę ubrać? – rzuciła mama z kuchni. – Paweł? – zaśmiałam się bezgłośnie. – On to chyba nawet nie wie, gdzie są bombki. – Oj, nie narzekaj, przynajmniej nie przeszkadza – dodała Agnieszka z uśmiechem. Zazdrościłam jej. Marcin, jej mąż, był inny. Ciepły, uważny, zawsze zainteresowany tym, co się działo dookoła. Ich relacja wyglądała jak coś z innego świata. Takiego, do którego ja chyba nie miałam dostępu. Tego dnia jeszcze nie wiedziałam, że właśnie on – Marcin – powie mi coś, co zmieni moje życie na zawsze. Szwagier dziwnie na mnie patrzył Wigilia. Stół był już nakryty, dwanaście potraw czekało w kuchni, a my składaliśmy sobie życzenia. Mama się wzruszyła, Agnieszka przytuliła mnie mocno. Paweł pocałował mnie w policzek, jakby od niechcenia, po czym niemal natychmiast sięgnął po telefon. I wtedy to poczułam – wzrok Marcina. Nie wiedziałam dlaczego, ale coś w tym spojrzeniu mnie zatrzymało. To nie był ani uśmiech, ani serdeczność. To było coś bardziej gorzkiego. Jakby patrzył na mnie z litością. Jakby wiedział coś, czego ja nie wiedziałam. – Wszystko w porządku? – zapytałam go później, gdy staliśmy obok siebie przy stole z ciastami. – Tak, tak, jasne – odpowiedział szybko, zbyt szybko. – Po prostu... święta mnie zawsze jakoś przytłaczają. – Ciebie? – uniosłam brwi. – Ty zawsze byłeś duszą towarzystwa. Uśmiechnął się, ale jakoś wymuszenie. I znów unikał spojrzenia na Pawła, który w tym czasie siedział na kanapie, skrolując coś w telefonie. – Asiu, mogłabyś podać sernik? – zawołała mama z kuchni. – Jasne – odpowiedziałam, ale zanim odeszłam, jeszcze raz spojrzałam na Marcina. Tym razem on już na mnie nie patrzył. Spuścił wzrok. Przez resztę wieczoru coś mnie gryzło. Każde słowo Marcina wydawało się przemyślane, każde spojrzenie – ostrożne. A Paweł? Paweł był obok, ale jakby go nie było. Zerknęłam na Marcina jeszcze raz. I nagle miałam pewność – on coś ukrywał. To nie było normalne zachowanie Zmywałam naczynia, kiedy usłyszałam kroki za sobą. Marcin stanął w drzwiach kuchni, opierając się o framugę. Przez chwilę żadne z nas się nie odzywało – tylko cisza, przecięta szumem wody. – Długo będziesz mnie jeszcze tak traktował? – powiedziałam w końcu, nie odwracając się. – O co ci chodzi? – mruknął. Ale jego głos zadrżał. – Patrzysz na mnie, jakbyś… nie wiem, jakbyś wiedział, że coś się zaraz wydarzy. Albo że coś się już stało. Zakręciłam wodę. Odwróciłam się i spojrzałam mu prosto w oczy. – Co się dzieje, Marcin? Pokręcił głową. Nerwowo sięgnął po ściereczkę i zaczął ją gnieść w dłoniach. – To nie moja sprawa, Aśka… – Ale robisz z niej moją! – przerwałam mu ostrzej, niż zamierzałam. – Twoje spojrzenia, twoje uniki. Jeśli coś wiesz… musisz mi to powiedzieć. – To nie takie proste – powiedział cicho. – To... to nie jest mój sekret. – Ale widzę, że cię gryzie. Zamilkł. Uciekł wzrokiem w bok. Przez chwilę miałam nadzieję, że powie mi prawdę. Ale tylko westchnął, po czym wycofał się z kuchni, zostawiając mnie z bijącym sercem i mokrymi rękami. Rozmawiali o mnie Zeszłam po herbatę, ale w kuchni nikogo nie było. Usłyszałam stłumione głosy z pokoju gościnnego. Wstrzymałam oddech. Po chwili rozpoznałam – Marcin i Agnieszka. – To nie fair, Agnieszka. Aśka powinna wiedzieć – mówił szorstko. – I co? Masz zamiar jej to wszystko wyśpiewać pod choinkę? – odpowiedziała z wyrzutem. – Ona żyje w kłamstwie. A ja nie umiem już na to patrzeć. – To Paweł powinien jej to powiedzieć, nie ty! – głos Agnieszki zadrżał. – Ale milczy, jak tchórz. Aśka zasługuje na prawdę. Cisza. A potem: – Nie teraz, Marcin. Proszę. Nie dzisiaj. Pchnęłam drzwi. – Za późno – powiedziałam, stając w progu. – Wiem, że coś przede mną ukrywacie. I mam już dosyć szeptów za plecami. Paweł coś zrobił? Marcin zamarł. Agnieszka złapała się za głowę. – Joasia, to… to nie tak miało wyglądać… – Mówcie! – wrzasnęłam. Głos mi zadrżał. – Co zrobił mój mąż?! – To nie ja powinienem ci to mówić – Marcin spojrzał mi prosto w oczy. – Ale jeśli on milczy... to zrobię to ja. Zrobiło mi się duszno. Poznałam sekret męża – To było w zeszłym roku – zaczął Marcin, jakby każde słowo ważyło tonę. – Wtedy, gdy twoja przyjaciółka – Kasia – przechodziła przez rozwód. Pamiętasz? Skinęłam głową. Doskonale pamiętałam. Kasia mieszkała wtedy u nas przez dwa tygodnie. Płakała nocami w mojej kuchni. – Paweł... oni wtedy... zaczęli romans – wypowiedział to w końcu. – Trwało to kilka miesięcy. Spotykali się za twoimi plecami. Zrobiło mi się zimno. – Kasia? – wyszeptałam. – Moja Kasia? – Wiesz, jak ona wtedy była rozbita. A Paweł… po prostu to wykorzystał – Marcin mówił dalej. – Chciał odejść. Miał plan. Ale coś go zatrzymało. – A wy? – spojrzałam na Agnieszkę. – Wy wiedzieliście? Ona nie potrafiła na mnie spojrzeć. Oparła się o ścianę, cicho. – Myśleliśmy, że skoro to przeszłość… że nie warto niszczyć wszystkiego – wymamrotała. – Chcieliśmy cię chronić. – Chronić?! – głos mi się załamał. – Kłamaliście. Wszyscy. Nagle przeszłość stała się nieznośnie obca. Każda wspólna kolacja – wszystko było farsą. Nie wiedziałam, co bardziej boli – zdrada męża, czy milczenie tych, których kochałam. Nie usłyszałam przeprosin Drzwi za mną trzasnęły z takim hukiem, że aż podskoczył. Siedział w sypialni, jakby nic się nie stało. Telewizor mrugał kolorami, a on nawet nie podniósł wzroku. – Miałeś romans? Zamarł. Odłożył pilot. Spojrzał na mnie spokojnie. – Kto ci powiedział? – Nie zaprzeczasz? – głos mi się załamał. – Naprawdę? Po tych wszystkich latach… po wszystkim? – To było dawno – powiedział cicho. – Przeszłość. Nie ma sensu do niej wracać. – Przeszłość? – zaśmiałam się gorzko. – To była moja przyjaciółka. Spała w naszym domu. Wzruszył ramionami. – Miałem moment słabości. Byłem w złym miejscu, ona też. Potem się skończyło. Wszystko się unormowało. – Unormowało?! – krzyknęłam. – Ale przecież nic takiego się nie stało. To skończone – odparł beznamiętnie. – Ty jesteś... obcy – wyszeptałam. – Nie wiem, kto przede mną siedzi. Podniosłam płaszcz z wieszaka i wyszłam. Musiałam przemyśleć, co teraz zrobić ze swoim małżeństwem. Czy kolejne święta spędzimy jeszcze razem? Joanna, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż dał teściowej luksusową błyskotkę na święta. Chyba nie byłam tak grzeczna jak ona, bo dostałam tanią patelnię” „W Wigilię chciałam oznajmić moim dzieciom coś ważnego. Rodzinna atmosfera Bożego Narodzenia rozsypała się w drobny mak” „Sylwester w górach brzmiał świetnie, a skończył się kompletną klapą. Ktoś, na kim mi zależało, wystawił mnie do wiatru”
„Pojechałam do Hiszpanii dobrze się bawić, a odmaczałam ręce w zmywaku. Wtedy zrozumiałam, na czym polega życie”
„Na początku ręce piekły mnie tak bardzo, że zasypiałam z nimi owiniętymi w mokry ręcznik. Paznokcie pękały, skóra schodziła płatami. Po tygodniu nie miałam siły mówić. Miałam tylko rytm: talerz, gąbka, płukanie. I dźwięki: syk wody, stukanie naczyń, szum wentylatora”.
Wyjazd do Hiszpanii miał być spełnieniem marzenia. Plaże, słońce, muzyka, taniec – wyobrażałam sobie, że będę chodzić boso po gorącym piasku i uczyć się salsy pod palmami. Zamiast tego wylądowałam w kuchni niewielkiej restauracji, gdzie jedynym rytmem był stukot talerzy i szum zmywarki. Przez pierwszy tydzień miałam ochotę wracać do Polski, byle tylko uciec od rozczarowania. A jednak coś mnie zatrzymało. Ludzie, chwile, drobiazgi, które zaczęły zmieniać mój sposób patrzenia na świat. Nie wszystko potoczyło się zgodnie z planem, ale właśnie dlatego ta podróż nauczyła mnie najwięcej. Bilety do raju Kiedy kupowałam bilety do Malagi, miałam wrażenie, że właśnie podpisuję umowę z życiem, które zawsze chciałam prowadzić. Przeglądając zdjęcia na Instagramie, widziałam siebie wśród białych domków z niebieskimi okiennicami, z drinkiem w dłoni, śmiejącą się do słońca. Znajomi gratulowali odwagi, mama płakała, tata milczał – jak zwykle. A ja czułam się wolna, gotowa rzucić wszystko i zacząć coś nowego. Planowałam zatrzymać się u znajomej znajomej, która obiecała pomoc w pierwszych tygodniach. Reszta miała się ułożyć sama. – Dasz sobie radę. Jesteś ogarnięta – mówiła Ola na lotnisku, mocno mnie przytulając. – Tylko nie daj się wykorzystać. Machnęłam ręką, śmiejąc się. – Przecież jadę tańczyć na plaży, a nie do kopalni. Co niby może się stać? Gdy samolot wzbijał się w powietrze, byłam pewna, że zaczyna się moja własna przygoda życia. W głowie miałam plan: najpierw trochę odpoczynku, potem może jakaś dorywcza praca w barze, wieczory na imprezach i weekendy na wycieczkach. Żadnych dramatów, żadnych szefów nad głową. Sama decyduję, gdzie, kiedy i z kim. Gdy wylądowałam, uderzył mnie zapach ciepłego powietrza, mieszanina soli, spalin i przypraw. Słońce paliło mi skórę już po pięciu minutach. Mimo zmęczenia poczułam dreszcz ekscytacji. Tylko że nikt nie uprzedził mnie, że Hiszpania może być równie bezlitosna co piękna. Hiszpańskie rozczarowanie Już pierwszego wieczoru okazało się, że „znajoma znajomej” to zaledwie uprzejma kobieta, która miała dla mnie miejsce na kanapie i trzy dni tolerancji. Po tym czasie musiałam znaleźć coś własnego. Miałam w kieszeni kilkaset euro, w głowie plan B i ogromną wiarę w przypadek. Chodziłam od baru do baru, pytając niepewnym hiszpańskim o pracę. Wszyscy uśmiechali się grzecznie, czasem rzucali „no hablo inglés”, czasem po prostu patrzyli, jakby nie istniał świat poza turystami. Po czterech dniach miałam bąble na stopach i zero odpowiedzi. W piątym dniu zatrzymałam się przy niewielkiej restauracji na uboczu. Nie było tam kolorowych lampionów ani głośnej muzyki. Były za to tłuste szyby, zmęczona kelnerka i kucharz, który wyglądał, jakby nie spał od trzech dni. – Pracy szukasz? – zapytał po angielsku z silnym akcentem, kiedy zauważył moje niezdecydowanie w drzwiach. – Tak. Mogę sprzątać, zmywać, pomagać. Cokolwiek. Spojrzał na mnie, jakby mierzył moją odporność na upokorzenie. – Dzisiaj? Od razu? Kiwnęłam głową. Nie miałam nic do stracenia. Wcisnęli mnie między ścianę a zmywarkę. Pachniało wilgocią i smażonym czosnkiem. Gąbka była twarda jak kamień, a talerze tłuste jak olej. Nie było muzyki, nie było śmiechu. Tylko szum wody i moje rozczarowanie, które rosło z każdą godziną. Tego wieczoru, siedząc na schodach zaplecza z mokrymi rękami i bolącym kręgosłupem, zadzwoniłam do Oli. – To nie miało tak wyglądać – powiedziałam cicho. – Wiem. Ale nie poddawaj się. Jeszcze nie teraz. Woda, gąbka i milczenie Z czasem zmywak stał się moim małym światem. Przychodziłam wcześniej, wychodziłam ostatnia. Rzadko ktoś do mnie mówił. Nawet kelnerka, która pierwszego dnia rzuciła mi „hola”, potem udawała, że mnie nie widzi. Czasem tylko kucharz, Miguel, rzucał krótkie komendy przez ramię: – Więcej gorącej wody. Tłuste nie schodzą. Albo: – Nie rozbij kolejnego talerza, proszę. Starałam się. Na początku ręce piekły mnie tak bardzo, że zasypiałam z nimi owiniętymi w mokry ręcznik. Paznokcie pękały, skóra schodziła płatami. Po tygodniu nie miałam siły mówić. Miałam tylko rytm: talerz, gąbka, płukanie. I dźwięki: syk wody, stukanie naczyń, szum wentylatora. Nie potrzebowałam rozmów, tylko snu i czystych ubrań. Pewnego dnia Miguel zostawił mi przy zmywaku banana i butelkę wody. – Jesz coś w ogóle? Nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Po prostu skinęłam głową. Usiadłam na skrzynce po warzywach i zjadłam tego banana z takim uczuciem, jakby to był pierwszy owoc w moim życiu. – Nie jesteś zła w tym, co robisz – powiedział, nie patrząc na mnie. – Po prostu to nie twoje miejsce. Ale jesteś uparta. To dobrze. Przez kolejne dni nie mówił już nic więcej. Tylko czasem, kiedy tempo pracy zwalniało, podśpiewywał coś pod nosem. Nie znałam słów, ale rytm przypominał mi muzykę, którą wyobrażałam sobie, tańcząc na plaży. I wtedy zrozumiałam, że czasem marzenia rozbijają się o rzeczywistość tylko po to, żeby je odbudować inaczej. Talerze, które uczą pokory Było coś oczyszczającego w tej monotonii. Gdy człowiek spędza osiem godzin dziennie, szorując talerze, przestaje się przejmować, jak wygląda, co myślą inni i czy w ogóle kogoś obchodzi jego historia. Zaczyna żyć od poniedziałku do niedzieli, mierząc czas nie kalendarzem, a kolejnymi porcjami tłustych naczyń. Z początku miałam do siebie żal. Że jestem na to „za dobra”. Że mogłam przecież robić coś ciekawszego, coś z pasją. A potem nagle – bez żadnego konkretnego momentu – to uczucie zniknęło. Przestałam się porównywać. Zaczęłam zauważać, że każdy człowiek w kuchni ma swoją historię. Miguel kiedyś grał na gitarze w zespole, który niemal podpisał kontrakt z dużą wytwórnią. A teraz codziennie smaży ryby i nie narzeka. Pewnego dnia kelnerka, która dotąd mnie ignorowała, poprosiła o pomoc przy rozpakowywaniu dostawy. – Nie masz chyba dwóch lewych rąk – rzuciła bez uśmiechu. Zdziwiło mnie to bardziej niż jej uprzednie milczenie. Właściwie to była forma uznania. Tego dnia, wracając do pokoju, który wynajmowałam z dwiema innymi dziewczynami, kupiłam sobie najtańsze wino i tabliczkę czekolady. Siedząc na balkonie, pierwszy raz od przyjazdu poczułam coś na kształt dumy. Nie za to, gdzie jestem, ale za to, że się nie poddałam. Może to nie była Hiszpania z moich marzeń, ale to była prawdziwa, uczciwa, czasem brutalna – i właśnie dlatego cenna. Moje stare marzenia Pod koniec drugiego miesiąca dostałam propozycję pracy w kawiarni, nieopodal plaży, tej samej, którą widywałam tylko przelotnie w drodze z mieszkania do restauracji. Prowadziła ją starsza kobieta, Pilar, która powiedziała, że potrzebuje kogoś „z rękami do roboty i sercem, które nie narzeka”. Miguel wspomniał jej o mnie. Zaskoczyło mnie to bardziej niż sama oferta. W nowej pracy zaczęłam od parzenia kawy, wynoszenia krzeseł, ścierania stolików. Pilar mówiła do mnie wolno, poprawiała mój hiszpański, uczyła nazw ziół i odmian oliwek. Klienci byli stali, znali się nawzajem, przynosili sobie nawzajem świeże bułki i plotki. A ja byłam wśród nich – nie jako turystka, ale jako ktoś, kto tu naprawdę żyje. Po pracy wychodziłam na plażę. Zdejmowałam buty, wchodziłam do wody, czasem puszczałam muzykę ze słuchawek i ruszałam się do rytmu, tak jak to sobie kiedyś wyobrażałam. Nie było tłumów, tylko ja, morze i wiatr. Tańczyłam nie dla nikogo, tylko dla siebie. Czasem, gdy wracałam do mieszkania, myślałam o tym, co powiedziałabym tej dziewczynie, która wysiadała z samolotu z głową pełną obrazków z internetu. Może tylko tyle: „Nie szukaj Hiszpanii z pocztówek. Ona jest prawdziwa, ale trzeba się ubrudzić, żeby ją dostrzec”. Zanim wyjechałam, poszłam jeszcze raz do restauracji Miguela. Uściskałam go, jakbyśmy znali się od lat. – Dziękuję – powiedziałam. – Jeszcze zatańczysz na tej plaży. Tylko nie w klapkach – mruknął, wracając do smażenia. Tak wygląda dorosłe życie Kiedy wróciłam do Polski po trzech miesiącach, przyjaciółka zapytała mnie: – I jak było? Opowiadaj wszystko! Uśmiechnęłam się. Nie wiedziałam, od czego zacząć. Od zapachu smażonego czosnku, od bólu w nadgarstkach, od pierwszego banana podarowanego z litości, a może od tej jednej nocy, gdy zatańczyłam boso na plaży i nikt na to nie patrzył? Zamiast plażowych imprez dostałam kuchnię, zmęczenie i samotność. I to one właśnie, krok po kroku, nauczyły mnie pokory. Zmusiły, bym przestała gonić za obrazkami, które nie mają zapachu, hałasu, brudu pod paznokciami. Pokazały mi ludzi, którzy żyją naprawdę – nie dla lajków, nie dla efektownych wspomnień, ale po prostu: dzień po dniu. Nie wszystko w tej podróży było piękne, ale wszystko było prawdziwe. I to prawda – nie bajka – była tym, czego tak naprawdę potrzebowałam. Hiszpania nie była taka, jaką sobie wymarzyłam. Była lepsza. Ubrała mnie w codzienność, ściągnęła z piedestału wygodnych wyobrażeń i zostawiła z najważniejszym pytaniem: czego naprawdę chcesz? Odpowiedzi nie znalazłam od razu. Ale kiedy wróciłam do Polski, do tej szarej rzeczywistości, wiedziałam jedno – już nie chcę tylko tańczyć na plaży. Chcę też wiedzieć, co jest za kuchnią, za zapleczem, za iluzją. I choć może brzmi to banalnie – ta podróż naprawdę otworzyła mi oczy. Nina, 27 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Zabrałam teścia do sklepu, żeby wybrał sobie prezent na gwiazdkę. Po tym, co powiedział, mam już dosyć świąt” „W święta u dzieci czułam się jak piąte koło u wozu. Wolę spędzić Wigilię sama, niż być przestawiana jak stary mebel” „Co roku w święta odstawiamy tę samą szopkę z rodziną mojego męża. Udajemy zgodę, a ledwo siedzimy przy jednym stole”
„Kupiłam choinkę, ozdoby, prezenty i catering na święta. W styczniu zabrakło mi na rachunek za prąd”
„Z każdą minutą czułam narastający ciężar. Kiedy włączyłam światło w kuchni, coś we mnie drgnęło. Już nie widziałam ozdób, tylko rachunek. Każda świecąca lampka była teraz cyferką na fakturze”.
Nigdy nie sądziłam, że będę tą matką, która liczy każdą złotówkę przed świętami. Że stanę przed wyborem: rachunek za prąd czy prezenty dla dziecka. Ale życie lubi weryfikować nasze wyobrażenia. Mam syna, dziewięcioletniego Antka, i dla niego chciałam zrobić święta, które zapamięta na całe życie. Takie, które zmyją z pamięci zeszłoroczne, smutne, z parówkami zamiast barszczu i plastikową choinką. – Mamo, a może w tym roku będą prawdziwe święta? Z choinką, prezentami i kolędami? – zapytał któregoś wieczoru, z nadzieją w oczach, która ścisnęła mnie za gardło. – Oczywiście, że będą – uśmiechnęłam się, jakbym miała w banku milion, nie kilkanaście złotych. Wtedy postanowiłam, że zrobię wszystko. Nawet jeśli miałabym to wszystko potem spłacać przez kolejne miesiące – mój syn choć raz poczuje magię świąt. Święta miały być idealne Zaczęłam od choinki. Prawdziwej, pachnącej, takiej, jaką pamiętałam z dzieciństwa. Kupiłam ją na targu od starszego pana z brodą – wyglądał jak święty Mikołaj na emeryturze. – Piękny wybór, proszę pani – powiedział z ciepłym uśmiechem, jakby widział we mnie coś więcej niż zmęczoną kobietę z oczami podkrążonymi od pracy i nieprzespanych nocy. Potem zamówiłam catering. Barszcz, pierogi, karp, makowiec. Drogo, ale pomyślałam: raz w roku. Kiedy przyniosłam do domu katalog z potrawami, Antek aż zapiszczał z radości. – Mamo, to wygląda jak w reklamie! W centrum handlowym przepchnęłam się przez tłum ludzi z siatkami jak worki Świętego Mikołaja. Kupiłam synowi wymarzone klocki Lego, grę na konsolę, nowe kapcie ze Spider-Manem. I jeszcze dla siebie: czerwoną sukienkę, której nie powinnam była nawet przymierzać. – Karola, zwariowałaś? – Marta spojrzała na mnie z niedowierzaniem, gdy opowiedziałam jej o wydatkach przy kawie. – Przestań. To dla Antka. Należy mu się. – Ale tobie też się coś należy. Na przykład stabilność. – Marta, nie psuj mi nastroju. Święta mają być piękne. Chciałam, żeby choć przez chwilę tak wyglądało moje życie – jak z Instagrama. Kolorowe, ciepłe, idealne. I wtedy jeszcze nie wiedziałam, że każda dekoracja ma swój rachunek. I to dosłownie. Przestraszyłam się Święta minęły tak jak chciałam. Drugiego stycznia zrobiłam sobie kawę i usiadłam do komputera. Po świętach zostały puste pudełka, lampki zwisające smętnie z parapetu i uśmiechy Antka na zdjęciach. Kliknęłam ikonę banku. Saldo: 200 zł. Zerknęłam na historię. Limit wykorzystany. I wtedy przyszła wiadomość e-mail – „Faktura za energię elektryczną – termin płatności: 20 stycznia. Kwota do zapłaty: 219,63 zł”. Przestałam oddychać. Nie było z czego zapłacić. – Mamo, dzieci się śmiały w szkole, że mam kurtkę po kimś – powiedział tego dnia Antek, wkładając z trudem za mały rękaw. Zamiast zapytać, czy bardzo mu dokuczali, zaczęłam: – Kupię ci nową. Taką, jaką tylko będziesz chciał. – Ale przecież mówiłaś, że nie mamy pieniędzy… – Mówiłam tak? – zaśmiałam się nerwowo. – Oj, coś mi się musiało pomylić. Z każdą minutą czułam narastający ciężar. Kiedy włączyłam światło w kuchni, coś we mnie drgnęło. Już nie widziałam ozdób, tylko rachunek. Każda świecąca lampka była teraz cyferką na fakturze. Usiadłam na podłodze i po raz pierwszy naprawdę się przestraszyłam. Sama jestem sobie winna Siedziałam przy kuchennym stole w grubym swetrze, bo kaloryfery grzały na pół gwizdka. Rachunki rosły, a żałosna kwota na koncie wciąż była taka sama. Do wypłaty jeszcze daleko. Patrzyłam w ekran telefonu jak na wyrok. Co ja sobie myślałam w grudniu? Teraz te wspomnienia kosztowały mnie spokój. Lodówka była prawie pusta. Zostało mleko, margaryna i dwa jajka. Na kartce przyczepionej magnesem widniała lista: chleb, makaron, proszek do prania, papier toaletowy. Wszystko, czego potrzebowałam. I nic, na co mogłam sobie pozwolić. Antek siedział na dywanie i składał puzzle. Jeszcze nie pytał, co dziś na obiad. Nie wiedziałam, co mu odpowiem, jak zapyta. Spojrzałam na regał z dekoracjami – renifer ze świecącym nosem, świąteczny wianek, który kupiłam „na promocji”, i ta idiotyczna bombka z napisem „Magia zaczyna się od Ciebie”. Prychnęłam pod nosem. Magia się skończyła. Zostały tylko rachunki i wstyd. Wzięłam głęboki oddech. Musiałam wymyślić coś, zanim zaczną się pytania. Musiałam pożyczyć kasę Marta nie zdążyła nawet zamknąć drzwi, kiedy wpadłam do jej mieszkania z rozmazanym tuszem i oczami jak u sowy. – Wyłączą mi prąd – wypaliłam. – A ja nie mam z czego zapłacić. Kupiłam Antkowi wszystko, co chciał. I teraz… – Siadaj – przerwała spokojnie. – Mów po kolei. Wyrzuciłam z siebie wszystko. Marta słuchała uważnie. Potem wstała, nalała nam herbaty i powiedziała spokojnie: – Karola, ty nie robiłaś świąt dla Antka. Ty je robiłaś dla siebie. Bo myślałaś, że jak będzie błysk i ciepło, to nie będziesz czuć, że jesteś samotna. – Co ty wygadujesz? – żachnęłam się. – Prawda boli? – uśmiechnęła się krzywo. – Od dwóch lat próbujesz zakleić dziurę w sercu. A twoje dziecko… ono potrzebuje matki. Nie cudów. Zamilkłam. – Ty w ogóle siebie słyszysz? – ciągnęła. – Próbujesz udowodnić światu, że jesteś silna. Że dasz radę. Że po rozwodzie wszystko gra. Ale przecież wiesz, że nie gra, Karola. I nie musi. Masz prawo być zmęczona. Masz prawo nie ogarniać. Patrzyłam na nią i po raz pierwszy nie miałam siły się bronić. – Daj mi numer konta – powiedziała w końcu. – Pożyczę ci. Ale obiecaj jedno: przestaniesz robić z życia reklamę. A ja, z tą herbatą w dłoniach, nagle naprawdę poczułam się jak ktoś, kto może jeszcze coś zmienić. Mam nauczkę Na drugi dzień przelała mi pieniądze. Opłaciłam rachunek. Wieczorem żarówka w kuchni rozbłysła, a ja poczułam ulgę. Po prostu usiadłam przy stole i popłakałam się po cichu. Potem zrobiłam coś, czego nie robiłam od dawna – otworzyłam szafkę z gratami. Wyciągnęłam kilka dekoracji, które kupiłam pod wpływem impulsu, część prezentów. Wrzuciłam wszystko na popularny portal sprzedażowy. Chwilę się wahałam. Czy to nie wstyd? Ale wstyd to obiecywać dziecku świat, na który cię nie stać. Sprzedałam to, co było zbędne. Antkowi zostawiłam najważniejsze – klocki i grę. – Mamo, a czemu choinka taka pusta? – zapytał Antek, patrząc na drzewko. – Bo mniej znaczy więcej – odpowiedziałam, głaszcząc go po włosach. – Ale wiesz, co tu jest najcenniejsze? – Co? – Ty. Uśmiechnął się i przytulił. – Wolę cię taką niż tę ze świątecznych reklam. One są sztuczne. Ty jesteś prawdziwa. I wtedy, po raz pierwszy od dawna, poczułam, że może jeszcze coś mi się uda. Że nie muszę być idealna. Wystarczy, że jestem. Karolina, 34 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Mąż dał teściowej luksusową błyskotkę na święta. Chyba nie byłam tak grzeczna jak ona, bo dostałam tanią patelnię” „W Wigilię chciałam oznajmić moim dzieciom coś ważnego. Rodzinna atmosfera Bożego Narodzenia rozsypała się w drobny mak” „Sylwester w górach brzmiał świetnie, a skończył się kompletną klapą. Ktoś, na kim mi zależało, wystawił mnie do wiatru”
„Synowa mądrzy się przed świętami, a nawet nie wie, jak ulepić pierogi. Brzydzi się tego, co ja gotuję”
„– Może w tym roku pierogi z tofu? – rzuciła wczoraj bez cienia żartu. – Z tofu to sobie możesz robić w Warszawie, jak będziesz u siebie – odpowiedziałam, nie przerywając wałkowania ciasta”.
Mam męża Wiesława i syna Kamila. Od trzech lat również synową – Martę. I choć święta powinny być czasem spokoju, to odkąd Marta pojawia się przy naszym stole, czuję, że wszystko się sypie. W kuchni pachnie już barszczem, lepię pierogi i próbuję się nie denerwować. Bo ona zaraz wejdzie i zacznie: że za tłusto, że nieekologicznie, że może zamiast mięsa – tofu. I znowu będzie mi tłumaczyć, jakby gadała z dzieckiem, że „tradycja to nie powód, żeby szkodzić planecie”. – Może w tym roku pierogi z tofu? – rzuciła wczoraj bez cienia żartu. – Z tofu to sobie możesz robić w Warszawie, jak będziesz u siebie – odpowiedziałam, nie przerywając wałkowania ciasta. W tym momencie wiedziałam, że święta znowu będą jak pole bitwy. Nie o jedzenie, tylko o wpływy. O to, kto ma ostatnie słowo. A ja – nie zamierzam oddać mojego domu, mojego stołu i mojego syna bez walki. Synowa się wtrącała Zaczęło się przy pierogach. Jak zwykle. Siedzieliśmy przy kuchennym stole – ja, Marta i mój syn, Kamil. Zlepiałam równo, po swojemu. Marta za to działała z miną eksperta, jakby prowadziła warsztaty kulinarne w telewizji śniadaniowej. – A może spróbujemy złożyć je trochę inaczej? Tak bardziej… estetycznie – powiedziała, biorąc mojego pieroga do ręki jak eksponat w muzeum. – Estetycznie to się może prezentować sushi, a tu robimy jedzenie na święta, nie pokaz mody – rzuciłam, nie patrząc jej w oczy. – No dobrze, ale… może chociaż rękawiczki założysz? – mruknęła, zerkając na moją dłoń umazaną mąką. – To przecież niehigieniczne. Zamarłam. Kamil spuścił wzrok, a we mnie w jednej sekundzie zagotowało się wszystko w środku. – Mamo, mogłabyś chociaż raz posłuchać, co Marta ma do powiedzenia… – odezwał się cicho, jakby przepraszał nas obie. Spojrzałam na niego, jakbym widziała go po raz pierwszy. – Czyli teraz wszystko jej wolno, bo ma dyplom i perfumy z Paryża?! – syknęłam, odkładając pieroga na deskę. – Kamil, powiedz coś! Twoja matka mnie obraża! – wybuchła Marta. Nastała cisza. Taka ciężka, że nawet Wiesław w drugim pokoju wyłączył telewizor. Marta zacisnęła usta, Kamil wbił wzrok w podłogę. A ja poczułam coś gorszego niż złość – żal. Bo mój syn przestał być po mojej stronie. Może już dawno. Atmosfera była coraz gorsza Zmywaliśmy w milczeniu. Talerze stukały o siebie cicho. Kamil stał obok mnie, wycierał naczynia i udawał, że wszystko jest w porządku. Ale ja już nie udawałam. – Synu, ty się mnie wstydzisz czy co? – zapytałam, nawet na niego nie patrząc. – Nie, mamo… – westchnął – Ale nie wszystko musi być po twojemu. Marta też ma prawo mieć zdanie. Zamarłam z gąbką w ręce. Oparłam się o blat, żeby nie powiedzieć za dużo. Ale było już za późno. – Ona? Ona nawet pieroga nie potrafi ulepić! A teraz mi mówi, że ręce mam brudne?! – To nie chodzi o… – zaczął, ale przerwałam mu. – Od trzech lat przychodzi tu i wszystko chce zmieniać. Nawet święta! Jakby wiedziała lepiej, co to znaczy rodzina! Kamil milczał. A ja poczułam, jak wszystko ze mnie schodzi. Ten cały gniew, ale też strach. Bo co będzie, jak kiedyś Marta powie: „Nie jedźmy do twojej mamy. U niej i tak zawsze jest wojna”? I on… posłucha? Nie zauważyliśmy, że drzwi do kuchni są lekko uchylone. A w nich – Marta. Stała bez słowa, ale po jej twarzy widziałam, że słyszała wszystko. Chciałam coś powiedzieć, ale ona się odwróciła i wyszła. Trzasnęły drzwi do pokoju. Kamil rzucił ścierkę na blat. – Świetnie, mamo – rzucił zimno. – Naprawdę świetnie. A ja… zostałam przy zlewie z mokrą gąbką i tym samym pytaniem w głowie: czy właśnie straciłam syna? Pokłóciłyśmy się Następnego dnia miały przyjść dzieci sąsiadów – te od Basi – żeby razem dekorować pierniki. Ja myślałam, że to będzie okazja, by trochę rozładować napięcie. Ale nie doceniłam Marty. Rozłożyłam lukier, kolorowe posypki i foremki. Dzieci były zachwycone, śmiały się, ubrudziły wszystko dookoła. Właśnie o to chodziło – miało być radośnie, domowo, po naszemu. Marta stanęła nad stolikiem z miną nadzorczyni sanepidu. – Może niech dzieci najpierw umyją ręce jeszcze raz? I lepiej niech nie dają tego lukru, to sama chemia. Odłożyłam piernik i spojrzałam na nią spokojnie, choć w środku zrobiło mi się gorąco. – Ty się nie znasz na życiu, dziewczyno – syknęłam. – Święta to nie Instagram! Dzieci zamarły. Marta odsunęła tackę z piernikami i podeszła bliżej. – Ale pierogi to już można ulepić normalnie, a nie brudnymi rękami! – rzuciła, podnosząc głos. W tej samej chwili wszedł Wiesław. Zatrzymał się w progu. – Co tu się, do cholery, dzieje? – burknął. Ale my już nie słyszałyśmy go. Bo ja właśnie wybuchłam. – Żałuję, że cię wpuściłam do tego domu. Marta patrzyła na mnie, jakby właśnie pękło coś w środku. A potem – cisza. Taka, po której nic już nie będzie jak dawniej. Miałam mętlik w głowie Gdy dzieci sąsiadów wyszły, zamknęłam się w sypialni. Nie chciałam już nikogo widzieć. Ani Marty, ani Kamila, ani nawet Wiesława, który po tamtym wybuchu nie powiedział nic, tylko poszedł do siebie i włączył radio tak głośno, że aż szyby drżały. Siedziałam na łóżku, wpatrzona w stare zdjęcie Kamila. Ma pięć lat, ubrany w czerwony sweterek, z uśmiechem do ucha. Tuli się do mnie przy choince. Na odwrocie napisał kiedyś koślawym pismem: „Mamusiu, kocham Cię za pierogi i za to, że jesteś”. Zasnęłam z tym zdjęciem w ręce. Obudziło mnie pukanie do drzwi. Basia. Moja sąsiadka i jedyna przyjaciółka. – Otwieraj, Jolka – powiedziała przez drzwi. Uchyliłam je i weszła do środka. – No to co się znowu wydarzyło? – zapytała. – Chciała mi zabrać święta. I syna. I kuchnię i moje zasady – wycedziłam, czując, że znowu mi rośnie gula w gardle. – Jolka, ty musisz sobie dać spokój. On już ma swoje życie. – Ale ja całe życie mu wszystko dawałam! A teraz co? Jakaś panna z miasta mówi mi, że pierogi źle robię? – Bo się boisz. Że zostaniesz sama. Nie pierogi są problemem, tylko to, że nie potrafisz odpuścić. Siedziałyśmy tak długo. A ja… pierwszy raz od dawna się rozpłakałam. Próbowałyśmy się pogodzić Nadszedł dzień Wigilii. W kuchni było cicho od rana. Kamil podszedł do mnie. – Mamo, siądźcie z Martą do stołu. Tylko we dwie. Ulepcie pierogi. Ty – swoje. Ona – swoje. Spojrzałam na niego, chciałam zaprotestować. Ale pokiwał głową. Prosząco. Usiadłyśmy. Marta milczała. Ja też. Przecięłam ciasto i zaczęłam lepić swoje – z kapustą i grzybami. Ona coś tam nakładała z tofu, z pietruszką, chyba nawet z ciecierzycą. Nie pytałam. Wszystko działo się wolno. Każda przy swoim. Dwa talerze. Dwie wizje świata. Dwie kobiety przy jednym stole, których łączył tylko ten sam mężczyzna. W końcu Marta powiedziała cicho: – To ciasto… jednak lepsze niż myślałam. Podniosłam wzrok. Kiwnęłam głową. – No. Na stole leżały dwa talerze pierogów. Różne. Ale żadne z nich nie były wyrzucone do śmieci. – Nie trzeba lubić pierogów, żeby je szanować – powiedziałam, nie patrząc na nią. Marta uśmiechnęła się. – Obiecajmy sobie, że spróbujemy je i nie powiemy nic złego. – Zgadzam się – odpowiedziałam i poczułam, że może jednak warto czasem odpuścić. Jolanta, 56 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „W święta wolałam być sama niż z rodziną. Nie miałam ochoty na kolejny teatrzyk i litanię wyrzutów” „W Wigilię teściowa wytykała mi zupę grzybową z proszku. Już przy karpiu wiedziałam, że to ostatnie święta z tą jędzą” „Co roku w święta odstawiamy tę samą szopkę z rodziną mojego męża. Udajemy zgodę, a ledwo siedzimy przy jednym stole”
„15 lat temu mąż zdradził mnie z przyjaciółką. Powinnam jej podziękować, że nie zmarnowałam życia z tym nieudacznikiem”
„Zaczęłam obserwować. Notować w pamięci drobne szczegóły – jak szybko zrywał się, gdy dzwonił jego telefon, jak Justyna przysyłała wiadomości późnym wieczorem. Wszystko było subtelne, ledwie zauważalne. Ale zaczynało się układać w niepokojący obraz”.
Piętnaście lat temu moje życie legło w gruzach. Miałam męża, z którym byłam od studiów, i przyjaciółkę, która znała mnie lepiej niż ktokolwiek inny. Byłam pewna, że mam szczęście – stabilny dom, śmiech przy niedzielnym śniadaniu, wspólne plany na przyszłość. Nie wiedziałam, że ci, którym ufałam najbardziej, kryją przede mną tajemnicę. Gdy prawda wyszła na jaw, zawalił się cały mój świat. Dziś, po latach, patrzę na tamte wydarzenia z zupełnie innej perspektywy. I chociaż wtedy bolało jak nigdy wcześniej, dziś wiem jedno – to był mój początek. Popołudnia przy kawie Z Justyną znałyśmy się od liceum. Była jedną z tych osób, z którymi możesz nie rozmawiać miesiącami, a potem siąść przy stole i śmiać się tak, jakbyście widziały się wczoraj. Wspólnie przeżyłyśmy pierwsze zauroczenia, egzaminy, a potem dorosłość, która nadeszła szybciej, niż się spodziewałyśmy. To ona stała przy mnie, kiedy urodziłam syna, i to ona przynosiła zupę, gdy leżałam chora. Była jak siostra, której nigdy nie miałam. Zaczęła coraz częściej wpadać do nas po pracy. Wtedy jeszcze tego nie zauważałam, ale jej spojrzenia na Michała były zbyt długie, a śmiech z jego żartów – zbyt intensywny. Siedzieliśmy wtedy razem przy stole, piliśmy kawę, czasem wino. Ja opowiadałam, co słychać w pracy, Michał wtrącał swoje uwagi, a Justyna kiwała głową, wpatrzona w niego, jakby każde jego słowo było objawieniem. – Twój mąż to prawdziwy skarb – powiedziała kiedyś, gdy wyszedł z kuchni. – Tacy faceci to rzadkość. Uśmiechnęłam się wtedy, czując dumę i ciepło. Nie podejrzewałam, że mówiąc to, miała na myśli coś więcej. Dla mnie była przyjaciółką, dla niego – pewnie czymś nowym, ekscytującym. Wtedy jeszcze nie wiedziałam, że z czasem te wizyty staną się codziennością, a ja – nieświadomym świadkiem własnego upokorzenia. Chciałam wierzyć, że to tylko znajomość, taka jak kiedyś. Czas pokazał, że byłam naiwna. Coś mi nie pasowało Nie pamiętam konkretnego momentu, w którym zaczęłam czuć, że coś się zmienia. To przyszło cicho, niezauważenie, jak przeciąg w starym domu – najpierw ledwie wyczuwalny, potem coraz bardziej nieznośny. Michał wracał z pracy później niż zwykle. Tłumaczył się korkami, spotkaniami, czasem służbową integracją. Nie byłam typem podejrzliwej żony, ufałam mu. Ale jego uśmiech przestał być szczery, a spojrzenia unikał, jakby miał coś do ukrycia. Z Justyną widywałyśmy się równie często, jak wcześniej, ale rozmowy zaczęły być płytsze. Unikała kontaktu wzrokowego, śmiała się nerwowo, a kiedy pytałam ją o coś osobistego, zmieniała temat. Jednocześnie wciąż opowiadała, jak bardzo podziwia Michała – jak zaradny, inteligentny, jak świetnie się z nim rozmawia. Zaczęło mnie to drażnić, ale tłumaczyłam sobie, że przesadzam, że to tylko moje zmęczenie i stres. Pewnego wieczoru zapytałam Michała, czy nie przeszkadza mu, że Justyna tak często u nas bywa. – Przeszkadza? – uniósł brwi. – Przecież to twoja przyjaciółka. Sam nie zapraszam jej do domu. Nie miałam już pewności, czy mówi prawdę. Zaczęłam obserwować. Notować w pamięci drobne szczegóły – jak szybko zrywał się, gdy dzwonił jego telefon, jak Justyna przysyłała wiadomości późnym wieczorem. Wszystko było subtelne, ledwie zauważalne. Ale zaczynało się układać w niepokojący obraz. Straciłam wszystkie złudzenia To był zwyczajny czwartek. Wracałam wcześniej z pracy, bo odwołano jedno ze spotkań. Po drodze kupiłam świeże bułki, bo Michał uwielbiał je z pastą jajeczną, którą robiłam mu od lat. Wciąż starałam się łapać te drobne gesty, by podtrzymać to, co powoli gasło. W domu było cicho. Nasze dziecko nocowało u dziadków. Myślałam, że Michała jeszcze nie ma, ale jego buty stały w przedpokoju. Zdziwiłam się, gdy usłyszałam głosy z sypialni. Gdy podeszłam bliżej, śmiech Justyny był zbyt znajomy, zbyt swobodny. Przez uchylone drzwi zobaczyłam ich – siedzieli na łóżku. On z ręką na jej kolanie, ona z głową przechyloną w jego stronę. Ich twarze były tak blisko, jakby nie mogli doczekać się pocałunku. Nie weszłam. Nie zrobiłam sceny. Cofnęłam się, jakby moje ciało odłączyło się od świadomości. Usiadłam w kuchni, wpatrując się w bułki. Ich zapach nagle stał się mdły. Po kilku minutach Justyna wyszła. Jej twarz zamarła, gdy mnie zobaczyła. – Nie wiedziałam, że jesteś w domu – wyszeptała. – Wiem – odpowiedziałam chłodno. – Tak jest łatwiej, prawda? Michał pojawił się chwilę później. Patrzył na mnie jak na obcą osobę. Nie zaprzeczył. Nie tłumaczył się. – To nie jest takie proste, jak ci się wydaje – rzucił. – Wbrew pozorom, jest bardzo proste – powiedziałam. – Pakuj się. Wtedy coś się we mnie zamknęło. Miłość, przyjaźń, zaufanie – wszystko zniknęło w jednej chwili. On odszedł, ja zostałam Michał spakował się tej samej nocy. Nie płakałam. Nie krzyczałam. Patrzyłam, jak zbiera swoje rzeczy do walizki, jak chowa koszule, które sama mu prasowałam, jakby to były tylko ubrania, a nie kawałki naszego wspólnego życia. Nie zapytał, czy może zostać. Nie próbował się tłumaczyć. A może wiedział, że nie miałby czym. Justyna zniknęła z mojego życia równie szybko. Nie próbowała rozmawiać, nie szukała kontaktu. Widocznie i jej zabrakło odwagi albo zwyczajnie nie miała nic do powiedzenia. Przez pierwsze dni czułam się jak widmo w pustym mieszkaniu. Każdy kąt przypominał mi o nich – jej kubek zostawiony na parapecie, jego ulubiony sweter, który zapomniał zabrać. Ludzie pytali. Sąsiadka z dołu, mama, koleżanki z pracy. Wymyślałam wymówki, że to chwilowy kryzys, że on pracuje za granicą, że potrzebujemy przerwy. Wstydziłam się. Jakby to wszystko było moją winą. Jakby to mnie zabrakło czegoś, co sprawiło, że poszukał gdzie indziej. Dziecko czuło napięcie. Zadawało pytania, na które nie umiałam odpowiedzieć. Tłumaczyłam, że tata musiał wyjechać, że czasem tak bywa. Serce mi się krajało, ale nie chciałam mówić prawdy. Jeszcze nie wtedy. W tamtych dniach miałam wrażenie, że czas się zatrzymał. Dni zlewały się w jedno, a ja kręciłam się wśród wspomnień jak w labiryncie, z którego nie widać wyjścia. Powoli wracałam do siebie Pewnego ranka obudziłam się i zrozumiałam, że tak dalej być nie może. Odsunęłam zasłony, wpuściłam do mieszkania światło i wzięłam głęboki oddech. To było jak pierwszy krok po chorobie – niepewny, ale konieczny. Zaczęłam od drobiazgów. Wyrzuciłam jego rzeczy, oddałam jej książki, które kiedyś pożyczyła. Każdy gest był jak wyciąganie ciernia z palca. Zaczęłam chodzić na długie spacery, zapisałam się na zajęcia fitness. Znalazłam terapeutkę, która pomogła mi poukładać emocje. Po raz pierwszy od dawna mówiłam głośno, co czuję – i nikt mnie nie uciszał. Nauczyłam się stawiać granice, których wcześniej nawet nie zauważałam. W pracy skupiłam się na projektach, które odkładałam latami. Zaczęłam wierzyć, że potrafię coś sama, że nie potrzebuję nikogo, kto będzie moją podporą. Pojawiły się nowe znajomości. Niezobowiązujące rozmowy przy kawie, uśmiechy, które niczego nie obiecywały. I to było w porządku. Nie szukałam niczego. Po prostu żyłam. Syn dorastał, mądrzał. Zauważyłam, że patrzy na mnie z większym szacunkiem, jakby widział, ile mnie to wszystko kosztowało, i podziwiał, że nie zrezygnowałam z siebie. Były dni, kiedy jeszcze bolało. Gdy przypadkiem usłyszałam piosenkę, którą razem nuciliśmy w aucie, albo zobaczyłam kobietę o rudych włosach, jak Justyna. Ale coraz rzadziej. Zrozumiałam, że przetrwałam coś, co kiedyś wydawało mi się końcem świata. I że właśnie wtedy, w ciszy po burzy, zaczęło się moje nowe życie. Najlepszy prezent od losu Dziś mija piętnaście lat od tamtego dnia. Czas nie zatarł wspomnień, ale odebrał im ostrość. Patrzę na siebie sprzed lat z czułością i trochę ze smutkiem. Tę kobietę, która próbowała utrzymać wszystko w ryzach, choć pod stopami walił się jej świat. Czasem mam ochotę ją przytulić i powiedzieć: „Dasz radę. Jeszcze będzie pięknie.” Michał próbował kiedyś wrócić. Po trzech latach zadzwonił. Spotkaliśmy się. Patrzył na mnie z nostalgią, mówił, że wszystko straciło sens. Justyna – według niego – „to był tylko impuls”. Nie powiedziałam wiele. Już nie musiałam. Byłam gdzie indziej. W swoim życiu, bez niego. Nie chciałam, żeby wracał. Chciałam tylko domknąć sprawę. Po spotkaniu zablokowałam jego numer i nigdy więcej się nie odezwał. Nie wiem, co teraz robi Justyna. Może ma rodzinę, może nie. Nie mam w sobie już złości. Gdyby nie ona, tkwiłabym pewnie w tym samym miejscu, dając się powoli wyczerpywać człowiekowi, który nie miał odwagi być szczery. Dziś wiem, że powinnam jej podziękować. Serio. Dzięki niej nie zmarnowałam życia z człowiekiem, który na nie nie zasługiwał. Dała mi najtrudniejszy, ale najcenniejszy prezent – wolność. Mam swoje życie. Własne decyzje. Spokój. Ludzi, którzy są, bo chcą, a nie dlatego, że tak wypada. Nie jestem już tą kobietą, którą łatwo oszukać. Przestałam się bać samotności. I wiem jedno – czasem największe zdrady prowadzą nas do największej siły. Dominika, 44 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Zabrałam teścia do sklepu, żeby wybrał sobie prezent na gwiazdkę. Po tym, co powiedział, mam już dosyć świąt” „W święta u dzieci czułam się jak piąte koło u wozu. Wolę spędzić Wigilię sama, niż być przestawiana jak stary mebel” „Co roku w święta odstawiamy tę samą szopkę z rodziną mojego męża. Udajemy zgodę, a ledwo siedzimy przy jednym stole”
„Teściowa pluła moim sernikiem w święta, a ja milczałam. Nawet w taki dzień nie mogła sobie darować”
„Chciałam od razu odpowiedzieć, że zawsze piekłam według tego przepisu, że wychodzi perfekcyjnie, ale wstrzymałam się. Lepiej nie zaczynać kłótni przy całej rodzinie. Dlaczego zawsze musi wszystko komentować? – myślałam w duchu. – Nie mogę nawet upiec ciasta w spokoju”.
Święta zbliżały się nieubłaganie, a ja stałam w kuchni, wpatrzona w białą masę serową. Sernik – mój znak rozpoznawczy, mój sposób na wyrażenie troski i miłości do rodziny – miał w tym roku być wyjątkowy. Chciałam, aby wszystko było idealnie: złocista skórka, aksamitna konsystencja, aromat wanilii unoszący się po całym mieszkaniu. Jednak serce ścisnęło mi się z niepokoju, bo wiedziałam, że za chwilę zjawi się ona – moja teściowa. Kobieta, która zawsze znalazła powód, by coś skrytykować, która patrzyła na moje starania z oceną w oczach. Nie byłam pewna, czy dziś uda mi się zachować spokój. Starałam się pocieszać myślą, że przecież to tylko drobne uwagi, że święta mają łączyć, a nie dzielić. Chciałam, aby ten dzień minął spokojnie, wśród ciepła i śmiechu rodziny, choć w głębi duszy czułam, że czeka mnie niełatwa próba cierpliwości. Teściowa się czepiała – Hela, ten sernik wygląda… no, powiedzmy… interesująco – teściowa uniosła brew, zerkając krytycznie na moje dzieło. – Interesująco? – powtórzyłam cicho, starając się uśmiechnąć. – W sensie źle? – Nie źle, po prostu… inny niż zwykle. Konsystencja taka trochę… luźna – powiedziała, a jej spojrzenie wbijało się we mnie jak igła. Chciałam od razu odpowiedzieć, że zawsze piekłam według tego przepisu, że wychodzi perfekcyjnie, ale wstrzymałam się. Lepiej nie zaczynać kłótni przy całej rodzinie. Dlaczego zawsze musi wszystko komentować? – myślałam w duchu. – Nie mogę nawet upiec ciasta w spokoju. – Może podam z polewą czekoladową? – zaproponowałam, próbując odwrócić uwagę od jej uwag. – A, to dobre. Zobaczymy, czy będzie smaczniej – odparła teściowa, nie do końca szczerze się uśmiechając. Mąż próbował ratować sytuację: – Wiesz, mama tylko lubi komentować. A sernik na pewno jest dobry, Hela? – Tak, jest pyszny – wymamrotałam. W środku czułam mieszaninę frustracji i wstydu. Milczenie było jedyną strategią, ale ciążyło coraz bardziej. – W porządku, podawaj dalej, co tam masz – oznajmiła teściowa, spoglądając na resztę stołu. Odsunęłam się nieco, starając się wtopić w tło, choć moje serce biło jak oszalałe. Każda jej uwaga, choć drobna, raniła subtelnie, a ja udawałam spokój, który w środku zamieniał się w ucisk i napięcie. To było bezczelne Usiadłam przy stole, starając się utrzymać pozory spokoju, ale serce biło mi jak szalone. Wtedy zauważyłam, że teściowa wypluła kawałek sernika, a potem grzebała widelcem w swoim kawałku. Każdy gest był wyraźnym afrontem, a ja siedziałam jak sparaliżowana, nie chcąc robić sceny przed rodziną. – Hela, wiesz… chyba ten sernik jest… hm, trochę dziwny w smaku – powiedziała, uśmiechając się sarkastycznie. – Dziwny? – powtórzyłam, z trudem utrzymując ton głosu spokojny. – W sensie… że coś nie tak? Mąż szybko zareagował, chcąc uratować sytuację: – No wiesz, mama zawsze tak lubi żartować – próbował się śmiać, choć jego mina zdradzała, że trochę przesadził. – Żartować? – powtórzyłam w duchu. – Wypluwanie serknika to też żart? Teściowa kontynuowała swoje drobne przytyki, każdorazowo unosząc brew i patrząc, jak reaguję. Milczenie było moją obroną, ale z każdą chwilą czułam, że pękam od środka. – Może następnym razem spróbuję innego przepisu – powiedziałam prawie szeptem. A ja siedziałam, starając się nie wybuchnąć, choć w środku wrzało. Każdy uśmiech teściowej, każdy fałszywy komentarz, wypluty sernik powodowały, że coraz trudniej było mi milczeć. Mąż bronił matki Po kolacji usiadłam w salonie, wpatrzona w męża. W końcu nie mogłam już dłużej udawać, że wszystko jest w porządku. – Musimy porozmawiać – zaczęłam cicho, choć każde słowo drżało w moim gardle. – O twojej mamie. Mąż odwrócił wzrok, zaciągnął się powietrzem i westchnął: – Wiem, Hela… Ale naprawdę nie chciałem, żebyś się tym przejmowała. Mama zawsze była krytyczna. – Krytyczna? – powtórzyłam, czując narastający gniew. – Ona wypluła sernik, Marcin! Wypluła! A ty tylko… próbowałeś to usprawiedliwiać. – Nie chciałem robić sceny przy rodzinie… – wyjaśnił, nerwowo przesuwając dłonią po włosach. – A ja nie chcę milczeć! – wtrąciłam, nie mogąc już powstrzymać emocji. – Czuję się upokorzona, ignorowana. Czy naprawdę myślisz, że to było w porządku? Mąż spuścił wzrok, chwytając filiżankę z kawą. Cisza w pokoju była gęsta, pełna napięcia. – Może powinnam od początku mówić, że nie zgodzę się na takie traktowanie… – mruknęłam, bardziej do siebie niż do niego. – Masz rację, powinniśmy coś z tym zrobić – przyznał w końcu. – Nie chcę, żebyś cierpiała. W tym momencie poczułam mieszankę ulgi i złości. W końcu padła decyzja, że nie będę dłużej udawać spokoju. Musiałam postawić granice. – Dobrze – powiedziałam, biorąc głęboki oddech. – Ale od jutra nie milczę. Nie pozwolę, żeby to się powtórzyło. Mąż kiwnął głową, a ja wiedziałam, że pierwsze napięcie zostało przerwane. Teraz musiałam zmierzyć się z teściową… W końcu się zbuntowałam Następnego dnia zdecydowałam się podejść do teściowej. Serce biło mi jak szalone, dłonie drżały, a w głowie kłębiły się wszystkie myśli, które przez cały czas tłumiłam. – Mamo… możemy porozmawiać? – zaczęłam ostrożnie, starając się kontrolować ton. – O czym, Hela? – odparła, jakby nic się nie stało, uśmiechając się łagodnie. – O serniku. O tym, co zrobiłaś wczoraj przy stole – wzięłam głęboki oddech. – Wyplułaś moje ciasto. Teściowa zmarszczyła brwi, jej uśmiech stwardniał. – Hela… naprawdę przesadzasz. To było tylko… zabawne – próbowała bagatelizować sytuację. – Zabawne? – wybuchnęłam, nie mogąc już milczeć. – Wyplucie ciasta, kiedy włożyłam w nie tyle pracy i serca, miało być zabawne? To było upokarzające! – Och, Hela, przesadzasz. Zawsze wszystko bierzesz do siebie – odparła ostro, próbując zachować kontrolę nad rozmową. – Nie przesadzam! – krzyczałam już w pełni. – Jestem zmęczona, że każdy mój wysiłek jest komentowany, oceniany i wyśmiewany! Nie pozwolę dłużej, żeby to się powtarzało! Zamilkła na chwilę, jej oczy zdradzały zaskoczenie. W końcu odezwała się cicho: – Nie chciałam cię urazić… – Wiem, że dla ciebie to była zabawa, ale dla mnie nie – odparłam, czując, że wreszcie wyrzucam z siebie cały gniew. – Od teraz stawiam granice. Szanuj mnie, albo jesteś w tym domu ostatni raz. W pokoju zapadła cisza. Po raz pierwszy poczułam, że w moich słowach jest siła, że nie muszę już dłużej milczeć. Dobrze zrobiłam Po konfrontacji poczułam dziwną mieszankę ulgi i zmęczenia. Wreszcie wyrzuciłam z siebie cały gniew, a słowa, które tak długo trzymałam w sobie, znalazły ujście. Ale jednocześnie w sercu pozostał cień smutku – wiedziałam, że relacje rodzinne nie naprawią się z dnia na dzień. Siadłam przy stole, patrząc na resztę rodziny, która powoli wracała do rozmów i śmiechu. Czułam, że to, co zrobiłam, było konieczne, ale czy kiedykolwiek uda się jej naprawdę zrozumieć, jak bardzo mnie zraniła? Mąż, choć wciąż niepewny, położył rękę na mojej i powiedział: – Dobrze zrobiłaś. Wreszcie postawiłaś granice. Uśmiechnęłam się słabo, bo wiedziałam, że granice to jedno, a prawdziwe zrozumienie drugiego człowieka to coś zupełnie innego. Święta dobiegły końca, a ja zdałam sobie sprawę, że milczenie nie zawsze jest złotem. Czasem trzeba mówić, nawet jeśli to boli, nawet jeśli nie wiadomo, czy cokolwiek się zmieni. Helena, 33 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „W święta wolałam być sama niż z rodziną. Nie miałam ochoty na kolejny teatrzyk i litanię wyrzutów” „W Wigilię teściowa wytykała mi zupę grzybową z proszku. Już przy karpiu wiedziałam, że to ostatnie święta z tą jędzą” „Co roku w święta odstawiamy tę samą szopkę z rodziną mojego męża. Udajemy zgodę, a ledwo siedzimy przy jednym stole”
„Żona solidnie przekroczyła budżet na święta. W Wigilię nie potrafiła mi nawet spojrzeć prosto w oczy”
„Dzieci biegały roześmiane, zachwycone pakunkami pod choinką. A ja czułem się jak idiota. Zdradzony. Znów nie mogłem zaufać. Znów okazało się, że moje słowa nic nie znaczą. I może nie byłoby tak źle, gdyby nie to, że ona doskonale wiedziała, jak bardzo mi na tym zależy”.
Zawsze byłem tym rozsądnym. Tym, który liczy, planuje, przelicza jeszcze raz i dopiero wtedy decyduje. Nigdy nie uważałem tego za zaletę — to po prostu było konieczne, żeby jakoś spiąć domowy budżet. Agnieszka była moim zupełnym przeciwieństwem. Pełna ciepła, spontaniczna, zakochana w chwilach, a nie w planach. I kiedyś, na początku naszego małżeństwa, to nawet wydawało mi się urocze. Jak ona potrafiła się cieszyć z drobiazgów. Jak śmiała się głośno, bez skrępowania. Jak kupowała naszym dzieciom najdziwniejsze rzeczy, które według niej „koniecznie musiały mieć”. Żona coś mi obiecała Ale potem przyszły pożyczki. Dwa, a potem trzeci — na „nieprzewidziane wydatki”. Przyszły kłótnie, te po cichu i te przy dzieciach, te na temat pieniędzy, których „nie było”, choć jeszcze wczoraj „przecież coś zostało”. W zeszłym roku zarzekliśmy się, że wreszcie będzie inaczej. Że święta będą skromne, ale spokojne. Że nie będziemy żyć ponad stan, a nasze dzieci zrozumieją, że najważniejsze jest to, że jesteśmy razem. Agnieszka przysięgała, że już wszystko zaplanowała. Pokazała mi tabelkę w Excelu, pierwszy raz w życiu. „Wszystko pod kontrolą” – powiedziała z tym swoim spokojem, który powinien mnie wtedy bardziej zaniepokoić. Oszczędzałem cały rok. Ograniczyłem własne wydatki do minimum. Nowe buty? Może za rok. Fryzjer? Sam się ostrzygę. Agnieszka się śmiała, że przesadzam. A ja? Ja tylko chciałem, żeby w Wigilię nikt się nie kłócił. Tymczasem nadszedł poranek 24 grudnia i przyszło mi odkryć, że wszystko znów wymknęło się spod kontroli. I że tym razem... coś we mnie pękło na dobre. Odkryłem, ile wydała Patrzyłem na ekran telefonu jak ogłupiały. Przesuwałem palcem po wyciągu bankowym raz, drugi, trzeci, jakbym się mógł doszukać błędu systemu, jakiejś pomyłki, śladu oszustwa. Ale nie — wszystko się zgadzało. 1287 zł w sklepie z zabawkami. 724 zł w perfumerii. 432 zł w jakimś butiku z nazwą, której nawet nie potrafiłem wymówić. I jeszcze trzy inne transakcje. Kwota? Ponad dwa razy tyle, co ustaliliśmy. – Chryste, Aga… – wyszeptałem, wbijając wzrok w sufit. Przypomniała mi się nasza rozmowa sprzed tygodnia, kiedy siedzieliśmy przy kuchennym stole z kartką i długopisem. Agnieszka, z miną śmiertelnie poważną, mówiła: – Tomku, ja naprawdę się postaram. Dla ciebie. Dla nas. – Trzymamy się budżetu, prawda? – upewniałem się. – Bez żadnych „bo dzieci się ucieszą”. – Słowo – uśmiechnęła się i ujęła moją dłoń. Dziś nie miała odwagi spojrzeć mi w oczy. Od rana krzątała się w kuchni, wyraźnie nadgorliwa. Gdy próbowałem złapać jej wzrok, natychmiast odwracała głowę, jakby coś ją nagle zainteresowało. Dzieci biegały roześmiane, zachwycone pakunkami pod choinką. A ja czułem się jak idiota. Zdradzony. Znów nie mogłem zaufać. Znów okazało się, że moje słowa nic nie znaczą. I może nie byłoby tak źle, gdyby nie to, że ona doskonale wiedziała, jak bardzo mi na tym zależy. Usiadłem w salonie i obserwowałem żonę. Ruchy miała nerwowe. Uśmiech sztuczny. A ja już wiedziałem. Wiedziałem, że dziś nie będzie normalnej Wigilii. Byłem zły Złapałem ją w kuchni, gdy układała pierogi na półmisku. – Aga – zacząłem spokojnie, ale głos mi drżał. – Ty w ogóle wiesz, ile wydałaś? Odsunęła się od blatu, wyprostowała, ale wciąż nie patrzyła mi w oczy. Wzruszyła ramionami, niby beztrosko. – No coś tam poszło… ale przecież to dla dzieci, Tomek. Nie przesadzaj. – Nie przesadzaj?! – wycedziłem. – Przekroczyłaś budżet o prawie dwa tysiące. Ustalaliśmy granice. Ustalaliśmy to razem! – Ale dzieci są szczęśliwe! Popatrz na nie! – odwróciła się w moją stronę, teraz już z ogniem w oczach. – Miały dostać to, o czym marzyły! Miałam im powiedzieć „nie, bo tata zrobił tabelkę”? – Nie chodzi o tabelkę, Agnieszka! – warknąłem. – Chodzi o zaufanie. O szacunek. O to, że znów mnie olałaś. Znów zrobiłaś po swojemu, jakby moje zdanie nie miało znaczenia. – Przestań! – syknęła. – Nie dramatyzuj! Zawsze tylko liczysz i liczysz… Może po prostu nie umiesz się cieszyć? – Bo nie mam z czego, rozumiesz? – wybuchłem. – Ja nie śpię po nocach, kombinuję, jak to wszystko spiąć. A ty… jakby nic. Jakbyśmy żyli w bajce, którą tylko ty reżyserujesz. Zamilkliśmy. Z salonu dochodziły głosy dzieci. Agnieszka drżała, ale nie płakała. Wpatrywała się w ścianę za moimi plecami. Ja miałem ochotę wyjść i nie wracać. Wtedy zrozumiałem, że już nie chodzi o pieniądze. Chodzi o coś znacznie gorszego – moja żona mnie nie szanuje. Nie miałem siły udawać Siedzieliśmy przy stole. Dzieci szczebiotały, łamały się opłatkiem, cieszyły się z prezentów. Ja – milczałem. Nie miałem siły udawać. Obserwowałem Agnieszkę. Uśmiechała się, podawała barszcz, poprawiała dzieciom serwetki, ale cały czas… unikała mojego spojrzenia. Jakby się bała. Albo – co gorsze – jakby nie miała nic do powiedzenia. Przy dzieleniu opłatkiem podeszła do mnie ostatnia. – Wszystkiego dobrego – rzuciła cicho, bez przekonania. – Dlaczego nie możesz mi spojrzeć w oczy? – zapytałem, też cicho, żeby dzieci nie usłyszały. Zamarła. Uśmiech zniknął w jednej sekundzie. – Tomek, nie teraz... – Właśnie teraz – przerwałem jej. – Bo właśnie teraz powinien być ten czas, kiedy jesteśmy razem. A ja się czuję, jakbym siedział tu z obcą osobą. Nie odpowiedziała. – Wiesz, co zabolało najbardziej? – mówiłem dalej, patrząc jej w twarz. – Nie to, że wydałaś więcej. Nie to, że mnie okłamałaś. Tylko to, że nawet nie powiedziałaś „przepraszam”. – Bałam się – wyszeptała. – Bałam się, że ci zniszczę święta. – Zrobiłaś to już wcześniej – powiedziałem twardo. – Nie słowami. Czynami. Kłamstwem. Wstałem od stołu. Dzieci nie patrzyły. Bawiły się nowymi zabawkami, śmiejąc się w najlepsze. Założyłem kurtkę i wyszedłem na mróz. Bez celu. Bez planu. Tylko z jedną myślą: czy ja w ogóle chcę tu wracać? Żona mnie zawiodła Szło się dobrze. Mróz szczypał w policzki, śnieg chrzęścił pod butami. Osiedle było ciche, jakby cała dzielnica wstrzymała oddech. W oknach migotały świąteczne światełka, czasem przemykał cień ludzi – rodziny, których nie znałem, ale których domy wyglądały dziś... prawdziwie. Ciepło. Tak, jak miało być u nas. Przeszedłem przez park, zahaczyłem o plac zabaw, na którym czasem bawiły się nasze dzieci. Usiadłem na ławce, odruchowo wyjąłem telefon. Pusto. Żadnej wiadomości od niej. Żadnego: „wróć”, „porozmawiajmy”, „przepraszam”. Spojrzałem na ekran. Godzina 21:12. W głowie kotłowały się obrazy – jak pomagałem, gdy dzieci były chore, bo Agnieszka nie dawała rady. Jak raz w miesiącu liczyłem każdy grosz, żeby coś zostało na czarną godzinę. Jak sam sobie wmawiałem, że to tylko chwilowe, że „ona się zmieni”. Nie chodziło już o Wigilię. Ani o wydatki. Chodziło o to, że ciągle byłem w tym sam. Sam w walce o stabilność. Sam w tłumaczeniu dzieciom, że nie wszystko można mieć. Sam w wierności wspólnym ustaleniom. A miłość? Czy jeszcze tam była? Czy miłość to w ogóle tylko uczucie? Bo jeśli to także odpowiedzialność, troska i lojalność, to... chyba byłem jedynym, który jeszcze się tego trzymał. To się musi zmienić Drzwi skrzypnęły cicho, kiedy je otworzyłem. Dzieci były już w piżamach, leżały na dywanie i z uwagą wpatrywały się w ekran telewizora. Agnieszka siedziała w kuchni, tyłem do wejścia, z kubkiem w dłoniach. – Wróciłeś – powiedziała cicho, nie odwracając się. Usiadłem naprzeciwko niej. Nie było już we mnie złości. Zostało coś gorszego – pustka. – Musiałem się przejść. Żeby nie powiedzieć czegoś, czego nie da się cofnąć. Milczała. Tylko mocniej ścisnęła kubek. – To nie były tylko pieniądze – zacząłem. – To było moje zaufanie. To, że liczyłem na ciebie. Że uwierzyłem, że tym razem damy radę. Razem. – Myślałam… że robię dobrze – głos jej zadrżał. – Chciałam, żeby to były prawdziwe święta. Żeby dzieci choć raz miały wszystko. Tak jak inni. – Ale my nie jesteśmy „inni”, Aga. Nie stać nas na wszystko. I właśnie to mnie bolało – że wybrałaś iluzję, zamiast mnie. Spojrzała na mnie – pierwszy raz tego wieczoru. Oczy miała czerwone, zmęczone, ale bez łez. – Przepraszam. Ja naprawdę myślałam, że... że ci to jakoś wynagrodzę. Że potem się ogarniemy. Że jakoś to będzie. Pokręciłem głową. – Już nie chcę, żeby jakoś to było. Mam dość bycia tym, który wszystko spina. Chcę, żebyś mnie wspierała i szanowała, a nie kłamała. Chciała coś powiedzieć, ale zamilkła. Zostawiłem ją tak i poszedłem do sypialni, choć czułem, że sen tej nocy wcale nie nadejdzie. Tomasz, 43 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „W święta wolałam być sama niż z rodziną. Nie miałam ochoty na kolejny teatrzyk i litanię wyrzutów” „W Wigilię teściowa wytykała mi zupę grzybową z proszku. Już przy karpiu wiedziałam, że to ostatnie święta z tą jędzą” „Co roku w święta odstawiamy tę samą szopkę z rodziną mojego męża. Udajemy zgodę, a ledwo siedzimy przy jednym stole”
„Moi rodzice są ze sobą 40 lat, ale nic ich nie łączy. Mam wrażenie, że oni nawet siebie nie lubią”
„Dwa osobne światy pod jednym dachem. Gdybym miał określić, co ich łączy, powiedziałbym, że lodówka, rachunki i ten sam adres. Poza tym – nic. Ani wspólne plany, ani rozmowy, ani nawet kłótnie, które przynajmniej byłyby jakimś przejawem emocji”.
Moi rodzice są razem od czterdziestu lat. Czasem ludzie mówią, że to imponujące, że prawdziwa miłość przetrwała tyle czasu. Kiwam wtedy głową i się uśmiecham, choć w środku aż mnie skręca. Bo jeśli to jest miłość, to ja chyba nie chcę jej doświadczyć. Nie przypominam sobie, kiedy ostatnio widziałem ich trzymających się za ręce albo choćby rozmawiających ze sobą z odrobiną czułości. Nie wiem, co ich ze sobą trzyma. Mam wrażenie, że już nawet nie próbują udawać, że się lubią. Jakby ich życie razem było tylko rutyną. Cisza przy wspólnym stole – Masz jeszcze zupy? – zapytał ojciec bez podnoszenia wzroku znad talerza. – Jest na kuchence – odpowiedziała mama, jakby rozmawiali przez szybę, nie patrząc na siebie. Siedziałem naprzeciwko nich, stukając łyżką w dno miski, by zagłuszyć ciszę, która była bardziej dusząca niż upał w sierpniowe popołudnie. W dzieciństwie wydawało mi się, że tak wygląda dorosłość – obojętność, ciche dni i brak żartów przy stole. Dopiero kiedy zobaczyłem, jak rodzice kolegów śmieją się wspólnie z byle czego, zrozumiałem, że coś u nas jest nie tak. Moja mama zawsze krząta się po kuchni, jakby chciała wszystko zrobić sama, byle tylko nie poprosić ojca o pomoc. A on z kolei spędza całe dnie w warsztacie albo z gazetą w ręku na balkonie, jakby czekał, aż dzień się skończy. Kiedyś próbowałem ich zagadać, zapytać, czy mają jakieś wspomnienia z młodości, które wspólnie lubią… ale mama zmieniła temat, a tata wyszedł z pokoju. Najgorsze były niedziele. Wtedy spędzali ze sobą najwięcej czasu – i wtedy najbardziej było widać, jak bardzo są sobie obcy. Oglądali telewizję, każde w swoim kącie kanapy, nie komentując nawet programu. Cisza nie była spokojna, tylko ciężka, jakby z trudem ją znosili. Nie widziałem u nich ani bliskości, ani ciepła. Nawet nie złości – po prostu jakby już dawno przestali cokolwiek do siebie czuć. Nie wiem, czemu się nie rozstali. Może przyzwyczajenie? Może strach przed samotnością? Albo po prostu obojętność. Codzienność bez słów Zawsze, gdy wracałem do domu, wiedziałem, czego się spodziewać. Mama w kuchni, z głową pochyloną nad garnkami, tata w salonie, z pilotem w ręku. Dwa osobne światy pod jednym dachem. Gdybym miał określić, co ich łączy, powiedziałbym, że lodówka, rachunki i ten sam adres. Poza tym – nic. Ani wspólne plany, ani rozmowy, ani nawet kłótnie, które przynajmniej byłyby jakimś przejawem emocji. – Co u ciebie? – zapytała mama, wyjmując naczynia ze zmywarki, nawet nie patrząc mi w oczy. – W porządku – odpowiedziałem, choć nie wiedziałem, czy naprawdę ją to interesuje. W tle leciał telewizor. Wiadomości. Głos lektora mieszał się z dźwiękiem naczyń i świstem czajnika. Ojciec nie zareagował na moje wejście do kuchni, nie powiedział nawet „cześć”. Ostatnio robił to coraz rzadziej. Pamiętam, jak kiedyś mama zachorowała. Miała grypę, gorączkę, leżała cała rozpalona pod kocem. Ojciec nie zaparzył jej nawet herbaty. Po prostu chodził wokół niej, jakby nie wiedział, co ma zrobić. A może wiedział, tylko mu nie zależało. Przyniosłem jej wtedy rosół z baru na rogu, bo wiedziałem, że tata nie ruszy palcem. Podziękowała mi i pogłaskała po dłoni – jedyny ciepły gest, jaki widziałem w tym domu od miesięcy. Nie wiem, czy oni tak chcieli. Może kiedyś było między nimi coś więcej, ale to się gdzieś rozmyło w praniu, w ratach kredytu, w cichych śniadaniach i samotnych kolacjach. Ta codzienność ich zjadła. I teraz żyją obok siebie, jakby ktoś ich do siebie przykleił taśmą. Bez słów. Bez sensu. Jakby byli współlokatorami Zawsze dziwiło mnie, że mama nie nosi obrączki. Zdejmowała ją tylko na chwilę do gotowania, kiedy byłem dzieckiem. Teraz leży w pudełku w szafce, tuż obok starych rachunków i gwarancji na sprzęt, który dawno się zepsuł. Ojciec swoją jeszcze nosi. Mechanicznie. Jak zegarek, który nie pokazuje już właściwej godziny, ale szkoda go wyrzucić. W naszym domu nie ma zdjęć, na których byliby razem. Albo są z osobna, albo z kimś innym – tata z kolegami z pracy, mama z ciotkami na jakimś weselu. W sypialni mają dwa osobne łóżka. „Bo tata chrapie”, mówi mama, jakby to wszystko tłumaczyło. Jednak nie chodzi o chrapanie. Tę ciszę widać, słychać i czuć. Zdarzyło się raz, że wróciłem wcześniej z uczelni i zastałem ich w salonie. Siedzieli w milczeniu, każde na swoim końcu kanapy. Mama czytała gazetę, tata patrzył przez okno. Pomyślałem wtedy: czy oni kiedykolwiek jeszcze spojrzą na siebie inaczej niż jak na współlokatora, którego się toleruje, ale którego się nie wybierało? Pewnego dnia zapytałem mamę, czy kocha tatę. Spojrzała na mnie, długo milczała, po czym odpowiedziała cicho: – To już nieistotne. Zrobiło mi się wtedy potwornie smutno. Bo czy naprawdę można żyć całe życie z kimś, kogo się nie kocha? Czy tak wygląda dorosłość? Może to dlatego boję się zakochiwać na serio. Bo jeśli zakochanie kończy się czymś takim… to po co w ogóle zaczynać? Patrząc na nich, mam wrażenie, że przez lata po prostu wyparowały z nich wszystkie uczucia. Został tylko kurz, telewizor i czekanie na emeryturę. Nocne rozmowy z tatą Ojciec czasem nie może spać. Wtedy siada w kuchni, zaparza sobie herbatę, tą swoją mocną, bez cukru, i gapi się w ciemność za oknem. Zdarza się, że schodzę po wodę i go tam zastaję. Nie zawsze mówi „cześć”. Czasem tylko kiwa głową. Ale od jakiegoś czasu, jak już się pojawię, to zostaje. Może dlatego, że już nie ma nikogo, kto by z nim gadał. – Długo jeszcze zamierzasz tam siedzieć? – spytałem raz, zaskoczony, że była już prawie trzecia w nocy. – A co mam robić? – odpowiedział, z tą swoją cichą rezygnacją w głosie. Wtedy usiadłem z nim. I zapadła cisza. Nie taka jak między nim a mamą – bardziej jakbyśmy obaj szukali słów. On pierwszy przerwał milczenie. – Kiedyś myślałem, że jak się wezmę do roboty, jak wszystko zapewnię, to wystarczy. – A nie wystarczyło? – spytałem ostrożnie. – Nie wiem – powiedział i popatrzył na mnie. – Może po prostu nie wiedziałem, jak się kocha. Albo się od niej oddaliłem i już nie wiedziałem, jak wrócić. To była chyba najdłuższa rozmowa, jaką odbyliśmy od lat. Nie było w niej wielkich wyznań, ani płaczu. Raczej dwa zmęczone głosy w ciemności, próbujące zrozumieć coś, co dawno się rozpadło. Zobaczyłem wtedy w nim człowieka, nie tylko ojca. Faceta, który chyba trochę żałował. Ale czy jeszcze cokolwiek da się naprawić po tylu latach milczenia? Zostawiłem go z tą herbatą i poszedłem spać. Ale długo nie mogłem zasnąć. Mama powiedziała jedno zdanie Z mamą nigdy nie rozmawiało się o uczuciach. O sprawach ważnych mówiła półsłówkami, często między jednym praniem a gotowaniem zupy. Emocje przemycała w pytaniach typu: „Jadłeś coś dziś porządnego?” albo „Ciepło się ubierz”. Pewnego wieczoru, gdy wróciłem z pracy i zastałem ją siedzącą w kuchni z kieliszkiem wina – co było u niej zupełnie nietypowe – zrozumiałem, że coś się w niej przełamało. – Dziwne, prawda? Czterdzieści lat i nie wiem, co on naprawdę myśli – powiedziała nagle, nie patrząc na mnie. – Myślisz, że on w ogóle coś jeszcze czuje? – zapytałem, siadając obok. Wzruszyła ramionami. Jej oczy były zmęczone, jakby przez lata nosiła w sobie ciężar, który nawet nie miał nazwy. – Na początku było inaczej. Byliśmy młodzi, głupi. Myśleliśmy, że to się jakoś samo ułoży. Że miłość przetrwa wszystko, że wystarczy codzienność. A potem przyszły obowiązki, dziecko, praca. I jakoś... zapomnieliśmy, jak to się robi – powiedziała, jakby mówiła o przepisie na ciasto, który kiedyś znała na pamięć, a teraz już nie pamiętała, od czego się zaczyna. Przez chwilę w kuchni panowała cisza. – A dlaczego się nie rozstaliście? Mama wypiła ostatni łyk wina i postawiła kieliszek na stole. – Bo nikt z nas nie miał odwagi być pierwszy – powiedziała cicho. To jedno zdanie zapamiętam do końca życia. Nie było w nim żalu ani goryczy. Tylko cicha świadomość przegranej. I chyba trochę wstydu. Że przegapili własne życie, siedząc obok siebie i milcząc. Czy ja też tak skończę? Czasami łapię się na tym, że wchodzę w ciszę dokładnie taką samą jak ta, w której żyją moi rodzice. W związkach szybko się wycofuję, gdy tylko robi się poważnie. Kiedy dziewczyna zaczyna mówić, że chciałaby czegoś więcej, że warto się zaangażować, czuję, jak moje ciało się napina. Jakby ktoś we mnie krzyczał: „Nie idź tą drogą!”. Bo co jeśli znowu będzie jak u nich? Nie chcę żyć czterdzieści lat z kimś, kogo nie potrafię nawet dotknąć mimochodem. Kogo będę omijał w korytarzu, jak mebel. Kto będzie znał moje przyzwyczajenia, ale nie będzie wiedział, co czuję. I kto może nigdy nie zapyta, bo sam już dawno przestanie się tym interesować. Oni wciąż są razem. Wciąż w tym samym mieszkaniu, przy tym samym stole. Mama gotuje, tata czyta gazetę, telewizor gra w tle. Może dla niektórych to trwałość, godna podziwu. Dla mnie to obraz, który noszę jak przestrogę. Bo czasem nie trzeba się rozwodzić, żeby się rozstać. Kiedy pytają mnie, czemu nie mam nikogo, uśmiecham się. Mówię, że nie czas, że się nie składa. Nie mówię, że boję się skończyć jak oni – razem, a jednak zupełnie osobno. Że boję się tej obojętności, która boli bardziej niż kłótnie i rozstania. Nie wiem, czy jeszcze ich coś łączy. Czasem myślę, że już tylko wspólny adres zameldowania. I wspomnienia, których nie chcą pamiętać. Wojtek, 29 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: „Żona wychodziła z domu o świcie niby na roraty. Kłamała, bo zobaczyłem, że tylko mija kościół” „Teściowa oczernia mnie przed dziećmi, udając wrażliwą babcię. Nie musimy się tolerować, ale na to już nie pozwolę” „Tata niespodziewanie odszedł, a razem z nim z naszego domu zniknęła cała magia świąt. To jednak nie było najgorsze”