spinacz fot. Fotolia

Polskie wynalazki, które odmieniły bieg historii

Od wykrywacza min do... spinacza biurowego. Używamy na co dzień tych wynalazków, urządzeń czy przyborów nie wiedząc, że te pomysły wykluły się w Polsce!
Edyta Liebert / 30.11.2016 17:32
spinacz fot. Fotolia

Jesteśmy zgodni co do tego, że przyzwyczailiśmy się do wielu "atrybutów codzienności", prostych i bardziej skomplikowanych urządzeń, które ułatwiają nam funkcjonowanie. Toster, mikrofalówka, kosiarka czy zszywacz... Ktoś musiał kiedyś wpaść na pomysł ich stworzenia, by wypełnić lukę i usprawnić życie codzienne. W ich znajdują się przedmioty, których nie podejrzewałabyś o "polskie korzenie"!

Powiedzenie "cudze chwalicie, swego nie znacie", często jest krzywdzące, ale bardzo prawdziwe. Szanujemy żarówkę Edisona, ale zapominamy, że lampa naftowa to wynalazek Ignacego Łukasiewicza. Pamiętamy, że za niezbędnikiem w kosmetyczce, jakim jest tusz do rzęs, stoi założyciel firmy Maybelline, Thomas Williams, ale ne wiedzieć czemu, odejmujemy chwałę twórcy pierwszego sztyftu-pomadki, którą wymyślił Polak, Max Factor. Za jakimi małymi i większymi, rewolucyjnymi wynalazkami, stoją Polacy?

Znane gwiazdy światowej sławy o polskich korzeniach

1. Wykrywacz min

Epokowy przełom w historii, radykalnie zmieniający los wielu tysięcy, jeśli nie milionów, ludzi na całym świecie. Polski pułkownik, Józef Kosacki podczas II wojny światowej, stacjonował w Szkocji i widział skutki zetknięcia się jednego z patroli z minami przeciwdesantowymi. Makabryczny widok skutkował wielomiesięczną pracą nad projektem urządzenia, które za pomocą fal radiowych wskaże dokładne miejsce pułapki. W ten sposób powstał wykrywacz min Mark I, który swą funkcjonalnością bił na głowę sześć innych, brytyjskich prototypów. Jego coraz nowocześniejsze wersje używano aż do 1995 roku.

Wikipedia

2. Kamizelka kuloodporna

Kolejny wynalazek, który miał na celu ratowanie życia ludzkiego. Kazimierz Żegleń był polskim zakonnikiem, który postanowił stworzyć kuloodporną garderobę po zabójstwie jego przyjaciela, burmistrza Chicago. Znacząco pomógł mu w tym Jan Szczepanik (autor ponad 50 wynalazków i kilkuset opatentowanych pomysłów technicznych z dziedziny fotografii barwnej, tkactwa czy telewizji). Po wielu próbach i nieudanych eksperymentach zaprezentował w 1897 roku, składającą się z wielu warstw gęstego jedwabiu z substancją impregnującą, kamizelkę kuloodporną. Jan Szczepanik stał się znany na całym świecie w 1902, gdy kareta wyłożona tkaniną kuloodporną jego pomysłu uchroniła przed bombą i wielce prawdopodobną śmiercią króla Hiszpanii Alfonsa XIII. Pomysł Szczepanika, po latach, został jednak zapomniany, ponieważ pojawiły się nowe rodzaje pocisków, przed którymi kamizelka ta nie mogła chronić.

Wikipedia

3. Naftowe wynalazki

Można by rzec, że powód wielu współczesnych zbrojnych konfliktów ma swój początek w XIX-wiecznej Polsce... Ignacy Łukasiewicz był dość ubogim chemikiem i farmaceutą. Od lat 50. XIX wieku pracował nad destylacją i praktycznym wykorzystaniem ropy. Wynalazł więc lampę naftową, którą wykorzystał do oświetlenia swojej apteki. Rok później farmaceuta otworzył pierwszą na świecie kopalnię naftową (powstała ona w Bóbrce i istnieje po dziś dzień). Później powstała też pierwsza naftowa rafineria. Sam Łukasiewicz słynął ze swych działań charytatywnych. Budował sady, drogi, mosty, finansował zakładanie szpitali i szkół. W 1873 roku został przez papieża Piusa IX za swą dobroczynność nagrodzony Orderem Św. Grzegorza.

Fotolia

4. Hologram

Mieczysław Wolfke był prekursorem nowych technologii w dziedzinie nauki. Z większych osiągnięć tego fizyka na uwagę zasługuje konstrukcja "Elektroskopu" - działającego prototypu współczesnego telewizora (25 lat przed wynalazkiem Johna Ligie Bairda!), ale zapisał się na kartach historii głównie dzięki badaniom nad holografią. Przedstawił on innowacyjną metodę tworzenia obrazów na płycie fotograficznej. 28 lat później Denis Gabor rozszerzył teorię polskiego naukowca i odbierając Nagrodę Nobla złożył hołd Mieczysławowi Wolfke, wymieniając go jako pioniera holografii (dział optyki zajmujący się technikami uzyskiwania obrazów przestrzennych metodą rekonstrukcji fali).

Wikipedia

5. Walkie-talkie

Sprzęt, który kojarzy nam się z zabaw w dzieciństwie, odegrał ważną rolę podczas II wojny światowej. To wynalazek polskiego inżyniera Henryka Magnuskiego z lat 30. XX w. Wybuch wojny zmusił go do pozostania na obczyźnie, w USA. Zatrudniony został przez firmę znaną dziś pod nazwą Motorola, rozpoczął pracę nad przenośnym systemem komunikacyjnym dla amerykańskiej armii. W ten sposób powstało urządzenie SCR-300. Było ono dość nieporęczne, co widać na załączonym zdjęciu. Dopiero model SCR-536 przypominał bardziej to, z czym nam się dziś kojarzy "walkie-talkie.

Wikipedia

6. Pojazd Lunar Roving Vehicle

Choć nazwa brzmi tajemniczo, to spieszymy donieść, że to nie byle jaki "jeździk". Pojazd kołowy używany był przez astronautów programu Apollo do przemieszczania się po powierzchni Księżyca. Służył do transportu narzędzi, sprzętu naukowego i łącznościowego oraz próbek gruntu księżycowego. Używany był podczas trzech ostatnich księżycowych lotów programu Apollo (Apollo 15, 16 i 17). Jedna z kamer LRV nakręciła moment odlotu załogi misji Apollo 17 z powierzchni Księżyca. Jednym z głównych konstruktorów był Mieczysław Bekker, inżynier polskiego pochodzenia pracujący w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

7. Wycieraczki samochodowe

Pianista Józef Hofmann po osiedleniu się w Stanach Zjednoczonych kupił niezwykle popularny samochód Ford T. Stworzony przez niego projekt wycieraczek wzorowany był na metronomie, czyli znanym mu świetnie przyrządzie muzycznym służącym do dokładnego podawania tempa utworu. Pomysł zainteresowało koncern Forda, że zaczął on stosować wycieraczki w nowych autach. Niestety, wynalazca nie opatentował swego pomysłu, więc prawa do niego przypisują sobie osoby, które fakt niezarejestrowania wykorzystały: Mary Anderson, James Henry Apjohn oraz Gladstone Adams.

Fotolia

8. Cyklometr

Dziwnie brzmiąca nazwa określała urządzenie, które pomogło złamać szyfr niemieckiej Enigmy (na zdjęciu). Urządzenie zbudował polski matematyk i kryptolog Marian Rejewski, który już w 1932 r. odczytał pierwszy szyfr Enigmy. Ilość codziennie zmienianych kluczy szyfrów była olbrzymia i wynosiła 105 456 wariantów.

Wikipedia

9. Spinacz biurowy

Za wynalazcę spinacza uważa się Józefa Hofmanna, polskiego pianistę, kompozytora i wynalazcę, który zainspirował się kształtem nut. Najbardziej popularny kształt "Gem" nigdy nie został opatentowany. Dziś nie wyobrażamy sobie funkcjonowania bez tego biurowego drobiazgu!

Fotolia

W najgorszym przypadku nabawisz się alergii, najgorszym - taka. Musisz wiedzieć, jak produkuje się twoje ubrania

 
SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)