Dieta kota powinna być zbilansowana, czyli dostarczać zwierzęciu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w odpowiednich proporcjach. fot. Fotolia

Jak karmić kota - zasady prawidłowego żywienia

Żywienie kota domowym jedzeniem jest łatwe tylko z pozoru. Dieta kota powinna być zbilansowana, czyli dostarczać zwierzęciu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w odpowiednich proporcjach. Pod tym względem trudno jest zastąpić gotową karmę samodzielnie przygotowywanym posiłkiem, jednak nie jest to niemożliwe, o ile będziemy znali podstawowe zasady żywienia kotów.
/ 14.06.2011 10:36
Dieta kota powinna być zbilansowana, czyli dostarczać zwierzęciu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w odpowiednich proporcjach. fot. Fotolia

Domowe jedzenie - czy zawsze jest zdrowe?

Wielu właścicieli kotów woli samodzielnie przygotowywać posiłek dla swoich pupili. Świeże jedzenie z naturalnych składników wydaje się być zdrowsze i mniej "podejrzane" niż gotowe karmy  ze sklepu. W domowym jedzeni nie ma nic złego, lecz niestety często są to posiłki zdrowe tylko z pozoru. Nierzadko kot otrzymuje do jedzenia przypadkowe pokarmy, które albo w ogóle nie powinny znaleźć się w jego diecie albo powinny być podawane w innej ilości. Zbilansowanie odpowiednich składników pokarmowych domowymi sposobami jest dość trudne i niestety często, mimo szczerych chęci, nie udaje się stworzyć wartościowego posiłku. Łatwo w tym przypadku o spowodowanie niedoboru lub nadmiaru któregoś ze składników pokarmowych, co może prowadzić do osłabienia zdrowia pupila a nawet poważnej niewydolności nerek, wątroby, serca czy trzustki. 

Nie oznacza to jednak , że za pomocą domowego jedzenia nie da się dostarczyć kotu składników budulcowych, energetycznych i witamin w odpowiedniej ilości i proporcjach. Samodzielnie przygotowywane posiłki mogę z powodzeniem zastąpić gotową karmę o ile będziemy przestrzegali podstawowych zasad żywienia kotów.

Komponowanie zbilansowanego posiłku dla pupila wymaga uwzględnienia jego indywidualnych potrzeb wynikających z jego stanu zdrowia, kondycji i stanu fizjologicznego. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę na:

  • wiek kota – młode koty potrzebują dwa razy więcej składników odżywczych niż dorosłe osobniki. Szczególną uwagę należy zwrócić na ilość podawanego białka;
  • płeć - samce jedzą zazwyczaj więcej niż kotki. Dorosłe kotki należy karmić 2-3 razy dziennie;
  • kondycję – innego żywienia wymagają koty z nadwagą, a innego aktywne lub po kastracji;
  • tryb życia – różna dieta dla kanapowców i aktywnych;
  • rasę – różne rasy mają różne zapotrzebowanie na składniki pokarmowe, np. koty syjamskie i inne azjatyckie rasy potrzebują pokarmy wysokiej jakości, niskokalorycznego, żeby utrzymać odpowiednią sylwetkę;
  • stan zdrowia – należy wziąć pod uwagę zarówno istniejąc problemy zdrowotne jak i te z przeszłości oraz wszelkie zabiegi operacyjne, jak np. kastracja;
  • stan fizjologiczny – dotyczy kotek w ciąży lub w okresie laktacji. Kotki w tym czasie mają większe zapotrzebowanie na pożywienie niż zwykle.

Zobacz także: Gotowa karma czy domowe jedzenie - czym karmić swojego pupila?

Podstawowe składniki kociej diety

Żeby kot cieszył się dobrym zdrowiem, należy podawać pełnowartościowe posiłki, zwierające w odpowiednich proporcjach wszystkie składniki odżywcze. W diecie kota nie powinno zabraknąć:

  • białek (przede wszystkim tauryny, karnityny, kazeiny i kolagenu);
  • tłuszczów nasyconych i nienasyconych , omega-3 i omega-6;
  • węglowodanów (skrobi, celulozy, fruktooligosacharydów itp.);
  • mikro i makroelementów (wapnia, żelaza, fosforu, potasu, magnezu, cynku, jodu, sodu, selenu, manganu, miedzi);
  • witamin (witamin grupy B i D, PP, A, H, E, F, C,K);
  • przeciwutleniaczy, glikozaminy, betakatotenu;
  • wody.

Z wyżej wymienionych składników odżywczych kot potrzebuje najwięcej białek. Od ich ilości zależy stan mięśni, skóry i sierści. Najbardziej wartościowe białko dla kota znajduje się w mięsie i rybach. Z mięs najlepiej podawać wołowinę i cielęcinę, mięso drobiowe, z królika i chudą baraninę. Wieprzowiny, zwłaszcza surowej, powinno się unikać ze względu na ryzyko choroby Aujeszkiego.

W jadłospis kota można włączyć także podroby: płucka, wątróbkę, serce, nerki czy śledzionę. Z ryb najlepsze są makrele, śledzie i sardynki. Nie wolno jednak podawać kotom ryb solonych i wędzonych (zwłaszcza osobnikom wykastrowanym).

Mięso i ryby powinny stanowić 2/3 pożywienia dorosłego kota (10-15 dag na dobę). Resztę menu (5-7,5 dag) powinny wypełniać produkty mleczne, kasza i warzywa.

Innym źródłem białka są twaróg, żółty ser i jajka. Nie należy jednak przesadzać z ich ilością, zwłaszcza jajka (szczególnie surowego). Jest to  wprawdzie cenne źródło lekkostrawnego białka, lecz jego nadmiar prowadzi do zmniejszenia ilości witaminy B7 (biotyny) w organizmie kota.

Węglowodany są źródłem energii, regulują metabolizm, mają dobroczynny wpływ na florę bakteryjną jelit oraz regulują poziom sytości i głodu. Najlepiej pozyskiwać je z produktów mącznych, ryżu, warzyw i płatków owsianych. Należy jednak pamiętać, że organizm kota nie potrafi przyswoić cukrów z surowych warzyw i owców.

Warzywa przed podaniem należy ugotować. Surowe warzywa z dużą zawartością skrobi mogą wywołać u kota biegunkę fermentacyjną.

W przypadku tłuszczów trzeba uważać na ilość podawanych tłuszczów nasyconych. Są zawarte w produktach pochodzenia zwierzęcego, np. maśle, śmietanie, jajach, mięsie (zwłaszcza czerwonym). Nie można jednak tych pokarmów wykluczyć z diety kota, ponieważ są cennym źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach - A, D, E i K. Najrozsądniej jest podawać kotu mięsa i produkty z małą zawartością tłuszczu. W kociej diecie nie powinno zabraknąć tłuszczów nienasyconych, znajdujących się m.in. w drobiu, rybach, olejach roślinnych, oliwie z oliwek i warzywach, a także nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6.

Zobacz także: Nadwaga u kota - jak z nią walczyć?

Pokarm kota powinien być bogaty w szereg witamin, głównie witamin grupy B i D oraz PP, A, H, E, F, C, K. Głównym źródłem witamin grupy B jest wątróbka, wieprzowina, czarny chleb i łatki owsiane. Witamina D występuje głównie w wątróbce, rybim tłuszczu i rybach morskich. Witaminę E znajdziemy w olejach roślinnych, ziarnach zbóż, maśle, szparagach, szpinaku i brokułach;witaminę H - w wątróbce, nerkach, drożdżach i żółtku jaj (żeby nie doprowadzić do niedoboru witaminy H nie należy podawać kotu surowego białka); witaminę F - w olejach roślinnych; witaminę K - w ciemnozielonych i liściastych warzywach, wątróbce, serze i białku jaj.

Z substancji mineralnych najważniejsze dla organizmu kota to: wapń (twaróg, jogurt, ser, mleko), fosfor (mięso, kości, kasza owsiana, czarny chleb), jod (ryby morskie), żelazo, magnez, miedź i cynk (różnego rodzaju suplementy diety).

Najczęściej popełniane błędy

Jedzenie dla kota powinno być lekkie i zróżnicowane. Częstym błędem żywieniowym jest podawanie kotu ciągle tego samego posiłku. Karmienie pupila tylko mięsem lub tylko rybą pozbawia zwierzę wielu cennych składników mineralnych, szczególnie wapnia. Brak wapnia powoduje nadmierne chudnięcie młodych kotów i wysoką łamliwość kości u starszych kotów. Podając kotu wyłącznie rybę, narażamy go na niedobór witaminy B.

Nie powinno się podawać kotu zbyt dużej ilości ryb, zwłaszcza surowych. Ryby zawierają enzym tiaminazę rozkładający cenną dla kota tiaminę (witaminę B1). Niedobór witaminy B1 powoduje poważne zaburzenia neurologiczne i układu krążenia.

Błędem jest także opieranie diety kota na mleku i produktach mlecznych. Jeżeli kot nie ma problemów z trawieniem mleka, można je serwować codziennie, najlepiej dwie godziny po innym posiłku. Samo mleko to jednak za mało składników odżywczych, by mogło stanowić podstawę diety kota. Poza tym wiele dorosłych kotów ma problemy z trawieniem mleka ze względu na zanik produkcji laktazy, potrzebnej do rozłożenia laktozy zawartej w mleku. Objawia się to biegunką.

Nie wolno podawać kotu czekolady. Zawarta w niej teobrommina nie jest metabolizowana przez organizm kota i w dużej ilości może spowodować poważne zatrucie lub nawet śmierć zwierzęcia. Najwięcej teobrominy zawiera gorzka czekolada. Gdy zauważymy, że nasze zwierze spożyło znaczną ilość czekolady, należy niezwłocznie udać się do weterynarza.

Niektórzy właściciele kotów, posiadający również psa, dla wygody i oszczędności, karmią zwierzęta jedną karmą - psią lub kocią. Karma dla psów nie może być podawana kotom, nawet jeśli nasz futrzak chętniej ją je niż swoją, ponieważ kot ma zupełnie inne zapotrzebowanie na różne składniki odżywcze niż pies. Szybko może okazać się, że kot cierpi na niedobory pewnych składników lub czegoś ma w nadmiarze.

Zobacz także: Karma dla kotów - na co zwrócić uwagę przy wyborze

Należy wystrzegać się podawaniu kotu surowego jedzenia. Mięso, ryby i warzywa dla kota powinny być ugotowane (samo sparzenie wrzątkiem nie wystarczy). Nie wolno podawać jedzenia bardzo zimnego, np. mięsa z lodówki lub zamrożonej ryby ani też bardzo gorącego. Jedzenie powinno być podawane regularnie, codziennie o stałych porach.