Żółtko jajka to źródło magnezu, który w połączeniu z wapniem (np. z jogurtu czy serka) wzmacnia kości, odporność i chroni przed reakcjami alergicznymi

Witamina A – działanie i występowanie

Witamina A bierze udział prawie we wszystkich procesach naszego organizmu, dlatego nie bez powodu rozpoczyna „witaminowy alfabet”. Należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Witamina A to wiele związków chemicznych wykazujących aktywność biologiczną swoistą dla tej witaminy. Podstawową formą witaminy A jest retinol. Ważną rolę odgrywają również związki o charakterze prowitaminy A, np. beta-karoten
/ 16.05.2016 10:06
Żółtko jajka to źródło magnezu, który w połączeniu z wapniem (np. z jogurtu czy serka) wzmacnia kości, odporność i chroni przed reakcjami alergicznymi

Witamina dla młodych

Witamina A odgrywa tak dużą rolę u młodych, rosnących organizmów, że jest nawet nazywana "witaminą wzrostową". Współdziała z hormonem wzrostu, więc jest niezbędna w okresie dziecięcym i młodzieńczym. Odpowiednia podaż witaminy A wpływa na budowę silnych kości i zdrowych zębów. Retinol ma działanie wzmacniające włosy i paznokcie, dlatego często jest dodawany do kosmetyków, Można go znaleźć w kremach do rąk, a także w suplementach do pielęgnacji włosów.

Skóra pod kontrolą

Witamina A chroni skórę przed szkodliwym wpływem promieni UV. Przyczynia się do wzrostu nowych tkanek i przyśpiesza regenerację naskórka. Dodatkowo utrzymuje stabilność komórek nabłonkowych, co sprawia, że skóra wygląda gładko i jest elastyczna.

Polecamy: Czy możesz mieć niedobory witaminy A?

Retinol a hormony

Witamina A wpływa na wiele procesów zachodzących w organizmie. Bierze udział w syntezie hormonów kory nadnerczy, czyli kortykosteroidów. Hormony te regulują gospodarkę sodowo-potasową w ustroju (mineralokortykosteroidy), uczestniczą w przemianie węglowodanów i tłuszczów, mają działanie przeciwalergenne , natomiast androgeny współdziałają w rozwoju drugorzędnych cech płciowych . Retinol wpływa na wydzielanie tyroksyny z tarczycy. Tyroksyna to hormon, który odgrywa ważną rolę w procesach fizjologicznych. Przyczynia się do przyśpieszenia procesów utleniania w tkankach. Wpływa także na rozpad tłuszczów. Tyroksyna wraz z trójjodotyroniną uczestniczą i przyśpieszają tempo przemiany materii.

Na dobre widzenie

Witamina A ma kluczowy wpływ na działanie układu nerwowego, poprzez utrzymywanie prawidłowego stanu osłonek komórek nerwowych. Poza tym jest niezbędna w procesie widzenia. Witamina A została doceniona w tej kwestii tak bardzo, że swoją nazwę otrzymała od nazwy siatkówki oka – retiny. Witamina A jest składnikiem rodopsyny, światłoczułego barwnika, który pozwala na rozróżnianie kolorów. Największą rolę spełnia tu retinal.

Odporność zapewniona

Retinol pomaga w zwalczaniu infekcji, bierze udział w reakcjach immunologicznych. Niewystarczająca podaż tej witaminy może być przyczyną  uszkodzenia nabłonka skóry, a także nabłonka pochwy, przewodu pokarmowego i moczowego, co może sprzyjać zakażeniom. Stałe stężenie witaminy A we krwi może zmniejszać ryzyko zachorowania na niektóre postacie nowotworów (rak piersi, szyjki macicy, żołądka, płuc). Witamina A bierze również udział w reprodukcji, tj. spermatogenezie, rozwoju łożyska i wzrostu embrionu.

Co powoduje NIEDOBÓR witaminy A?

  • utratę apetytu,
  • suchość i świąd skóry,
  • wypadanie włosów,
  • gorsze gojenie się ran,
  • nieprawidłowe rogowacenie komórek, tzw. gęsią skórkę,
  • "kurzą ślepotę", czyli złe widzenie o zmierzchu,
  • utratę przejrzystości gałki ocznej (powstanie żółtawych zgrubień zwanych plamkami Bitota),
  • zahamowuje wzrost,
  • powoduje zmiany w układzie nerwowym.

Co powoduje NADMIAR witaminy A?

  • Ociężałość,
  • osłabienie mięśni,
  • utratę apetytu,
  • owrzodzenie skóry,
  • łysienie,
  • wytrzeszcz oczu,
  • obrzmienie powiek,
  • krwotoki,
  • samoistne złamania kości,
  • deformacje czaszki.

Witamina A może być magazynowana w organizmie, należy więc uważać przy suplementacji. Zbyt duża podaż może być toksyczna.

ŹRÓDŁA witaminy A

Retinol czyli biologicznie czynna witamina A, znajduje się w żywności pochodzenia zwierzęcego: w żółtkach jaj, pełnotłustym mleku i jego przetworach (np. mleko, masło, twaróg tłusty), wątrobie wołowej, tłustych morskich rybach (np. śledź, makrela, olej z wątroby halibuta), tran.

Polecamy: Witamina A ratunkiem dla tysięcy dzieci