Laktaza fot. Adobe Stock

Laktaza – jej niedobór odpowiada za nietolerancję laktozy

Laktaza to enzym, który trawi laktozę. Gdy go brakuje cierpisz na nietolerancję laktozy, jednak jest na to sposób - tabletki z laktazą. Przeczytaj, kiedy warto je stosować!
Barbara Dąbrowska / 22.07.2019 12:41
Laktaza fot. Adobe Stock

Spis treści:

Co to jest laktaza?

To enzym wydzielany przez przewód pokarmowy, który rozkłada laktozę (dwucukier). Laktaza jest produkowana w nabłonku jelita cienkiego. Jej zadaniem jest przecinanie wiązania chemicznego w laktozie. W wyniku tego procesu cukier mleczny zostaje rozłożony na pojedyncze cząsteczki cukrów prostych - glukozę i galaktozę.

U większości ssaków, w tym również u człowieka, przewód pokarmowy wraz z wiekiem produkuje coraz mniej laktazy. Najwięcej tego enzymu jest wydzielane w okresie niemowlęcym. To właśnie wtedy, w czasie karmienia mlekiem matki jest on najbardziej potrzebny.

Gdy mleko jest zastępowane przez inne pokarmy laktaza teoretycznie przestaje być potrzebna i jej aktywność maleje do 1/10. Z tego powodu większa część świata, nawet 70-80% osób cierpi na nietolerancję laktozy, czyli brak możliwości trawienia laktozy. Wyjątkiem są mieszkańcy Europy i Ameryki Północnej. Dlaczego?

Mutacja, która umożliwia picie mleka

Około 9-10 tysięcy lat temu na terenie Europy doszło do mutacji genetycznej, która umożliwiła dorosłym ludziom trawienie laktozy. Ta zmiana w genomie człowieka utrwala się z pokolenia na pokolenie, jako przystosowanie do spożywania mleka i produktów mlecznych, które wraz z rozwojem hodowli zwierząt stały się częścią diety. W Europie i Ameryce Północnej na nietolerancję laktozy cierpi tylko 15-30% osób.

Laktoza - w których produktach występuje? 

Niedobór laktazy

Niedobór enzymu laktaza skutkuje nieprzyjemnymi objawami po spożyciu żywności na bazie mleka. Pojawiają się wzdęcia, bóle brzucha, biegunka. Niestrawiona laktoza przechodzi z jelita cienkiego do grubego, gdzie w wyniku fermentacji bakteryjnej laktozy powstają gazy oraz drażniące dla błony jelita krótkołańcuchowe kwasy organiczne. To nic innego jak nietolerancja laktozy.

Alaktazja

To całkowity brak laktazy. Ten typ niedoboru enzymu występuje bardzo rzadko i jest uwarunkowany genetycznie.

Hipolaktazja

Zmniejszona ilość laktazy wynikająca z naturalnego zanikania wydzielania enzymu wraz z wiekiem.

Wtórny niedobór laktazy

Niedobór enzymu trawiącego laktozę może rozwinąć się także w wyniku niektórych chorób lub czynników, które uszkadzają nabłonek jelita cienkiego. Należą do nich:

  • nieswoiste stany zapalne jelit,
  • infekcja rotawirusem,
  • zakażenia bakteryjne i pasożytnicze przewodu pokarmowego,
  • celiakia,
  • alergia pokarmowa,
  • radioterapia.

Na szczęście ten typ niedoboru laktazy mija, gdy tkanka jelita się regeneruje.

laktaza tabletki
fot. Adobe Stock

Tabletki z laktazą

Jeśli cierpisz na nietolerancję laktozy możesz w aptece kupić suplement zawierający laktazę w tabletkach. Enzym produkowany jest przy użyciu metod biotechnologicznych przez specjalnie dobrane szczepy bakterii, grzybów czy drożdży. Dzięki zastosowaniu enzymu w tabletkach możesz bez obaw o swoje samopoczucie wypić koktajl mleczny czy cappuccino z tradycyjnym mlekiem. Po tego typu preparaty sięgaj także wtedy, gdy wybierasz się na imprezę (np. wesele), na której nie będziesz mogła kontrolować składu posiłków.

Dowiedz się więcej o nietolerancjach pokarmowych:
7 nietolerancji pokarmowych, które objawiają się bólem brzucha
Nietolerancja glukozy – ważny sygnał, który wysyła ci ciało
Co jeść przy nietolerancji laktozy? Czy warto kupować produkty bez laktozy?

Specjalistka z zakresu żywieniowego leczenia otyłości, insulinooporności i zespołu jelita wrażliwego.
Barbara Dąbrowska-Górska
mgr inż.
Barbara Dąbrowska-Górska
dietetyk
Specjalistka z zakresu żywieniowego leczenia otyłości, insulinooporności i zespołu jelita wrażliwego.

Dietetyk z 12 letnim doświadczeniem. Ukończyła Technologię Żywności i Żywienie Człowieka w warszawskiej Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Pomaga pacjentom trwale zmienić nawyki żywieniowe. Uczy realnych rozwiązań, szacunku do ciała, konsekwencji i „godzenia” się z jedzeniem. Twórczyni autorskiego podejścia w nurcie pozytywnej dietetyki. Prowadzi poradnię online barbaradabrowska.pl.