Wyniki badań potwierdzają, że najlepsze odchudzanie, to odchudzanie stopniowe /fot. Shutterstock

Jak spowolnić starzenie?

Czy istnieje możliwość powstrzymania starzenia się? Raczej nie. Jednak dzięki poszczeniu, aktywności fizycznej i zdrowej diecie można dłużej cieszyć się zdrowiem i młodym wyglądem.
/ 23.03.2011 14:23
Wyniki badań potwierdzają, że najlepsze odchudzanie, to odchudzanie stopniowe /fot. Shutterstock

Czym jest starzenie się?

Starzenie się polega na stopniowym pogarszaniu się fizycznych i umysłowych funkcji organizmu, do którego dochodzi wraz z upływem czasu i które kończy się przerwaniem wszystkich życiowych funkcji, czyli śmiercią. Mechanizmy starzenia się nie są jasne. Do niedawna naukowcy nie wykazywali dużego zainteresowania tym procesem i nie ma na ten temat zbyt wielu danych.

Funkcje poszczególnych organów w organizmie zostały jednak poznane bardzo dobrze i istnieje tylko jeden sposób opisania tego, jak podlegają one procesowi starzenia się: ulegają one stopniowej degradacji. Badano również hormony i naukowcy zaobserwowali interesujące zmiany w ich ilości we krwi, a zwłaszcza hormonów przysadki mózgowej i nadnerczy. Wraz z wiekiem u ludzi zaobserwować można wzrost poziomu tyreotropiny (TSH), czyli hormonu pobudzającego działanie tarczycy, oraz spadek ilości hormonu nadnerczy zwanego siarczanem dehydroepiandrosteronu (DHEAS).

Przeczytaj: Kremy przeciwzmarszczkowe, czyli jak opóźnić starzenie się skóry?

Dlaczego warto pościć?

Badania przeprowadzone na zwierzętach, których wyniki mogą być, choć niekoniecznie, miarodajne w odniesieniu do ludzi, rzucają więcej światła na mechanizmy starzenia się. Odkryto na przykład, że okresowy post zwiększa długość życia szczurów. Poszczenie jest tradycyjnie częścią wielu kultur i jest typowe dla postaci w większości religii. Jeśli ma ono rzeczywiście korzystny wpływ na fizjologię organizmu, odkrycie to należy połączyć z faktem, iż zachowanie postu powoduje podniesienie się poziomu hormonu wzrostu wydzielanego przez przysadkę mózgową.

Co przedłuży Ci życie?

Jednym z działań hormonu wzrostu jest pobudzanie produkcji limfocytów T przez grasicę, te zaś odgrywają ważną rolę w walce systemu immunologicznego z chorobami. Starzenie się i choroby wieku starczego takie jak zapalenie stawów pojawiają się, jeśli immunologiczna odpowiedź organizmu jest osłabiona.

Wiadomo również, że poziom hormonu wzrostu we krwi podnoszą ćwiczenia fizyczne. Obiektywna nauka popiera więc przekonanie laików, iż regularne ćwiczenia i post pomagają przedłużyć życie.

Zdrowy sen też od dawna uznawany jest za czynnik pomagający zwiększyć długość życia i okazuje się, że podczas snu również dochodzi do podwyższenia poziomu hormonu wzrostu.

Aminokwasy arginina i ornityna mają takie samo działanie, stąd sklepy ze zdrową żywnością sprzedają je jako „pigułki młodości”, podpierając się publikacjami na temat przedłużania życia.

Jest zbyt wcześnie, aby można było stwierdzić, czy próby zwiększenia poziomu hormonu wzrostu we krwi za pomocą ćwiczeń, postu i suplementów diety rzeczywiście pomagają zwiększyć długość życia, ale pierwsze dane wydają się być obiecujące.

Powinienem w tym miejscu ostrzec, że poszczenie może mieć negatywne skutki, jeśli jest zbyt intensywne, a jednym z tych efektów ubocznych może być niedożywienie białkowo-energetyczne oraz osłabienie systemu immunologicznego.

Zobacz też: Czym jest zdrowie według ajurwedy?

Jak pościć?

Ogólnie mówiąc, zalecenia żywieniowe zaakceptowane przez specjalistów obejmują: stopniowe, trwające wiele tygodni ograniczanie ilości spożywanego pokarmu, unikanie jedzenia przetworzonego, stronienie od produktów bogatych w tłuszcz, sól czy cukier oraz zwiększenie ilości spożywanych owoców i świeżych warzyw. Kiedy już przyzwyczaisz się do tych zmian, będziesz mógł rozpocząć okresowe poszczenie poprzez rezygnację z jednego posiłku w ciągu dnia lub zastąpienie go mlekiem czy sokiem. Jeśli pościsz cały dzień, wystarczy, że będziesz to robił raz w tygodniu.

Fragment pochodzi z książki „Ajurweda. Tajemnice medycyny holistycznej” autorstwa Deepak Chopra (Wydawnictwo Helion, 2010). Publikacja za zgodą wydawcy.