Witamina D odpowiedzialna jest za prawidłową budowę kości. Bierze udział w regulacji gospodarki wapniowo–fosforanowej

Czy witamina D zapobiega krzywicy?

Witamina D jest odpowiedzialna za prawidłową budowę kości. Bierze udział w regulacji gospodarki wapniowo–fosforanowej. Źródłem witaminy D jest synteza w skórze pod wpływem promieni słonecznych, a także odpowiednie pożywienie. Jakie są przyczyny i skutki niedoboru witaminy D?
/ 03.11.2011 15:01
Witamina D odpowiedzialna jest za prawidłową budowę kości. Bierze udział w regulacji gospodarki wapniowo–fosforanowej

Charakterystyka

Witamina D obejmuje grupę steroidów, które wykazują taką samą jakościowo aktywność biologiczną cholekalcyferolu. Występuje w dwóch formach – D2 (ergokalcyferol, w produktach roślinnych i niektórych gatunkach grzybów) i D3 (cholekalcyferol, w produktach pochodzenia zwierzęcego). Witamina D należy do grupy witamin tłuszczorozpuszczalnych (obok witamin A, E i K), które są lepiej wchłaniane w połączeniu z tłuszczem.

Funkcje

Witamina D bierze udział w:

  • utrzymaniu prawidłowego stężenia wapnia i fosforu w osoczu;
  • pobudzaniu syntezy białek, które wiążą wapń;
  • regulacji pracy tarczycy, trzustki, przysadki;
  • mobilizacji wapnia z kości w przypadku niedostatecznego pobrania wapnia z pożywieniem;
  • prawidłowym rozwoju i mineralizacji kości;
  • regulacji ciśnienia krwi.

Źródła

Źródłem witaminy D jest synteza w skórze pod wpływem promieni słonecznych. Wydajność syntezy zależy od wieku, pigmentacji skóry, czasu ekspozycji na słońce i szerokości geograficznej, na której się znajdujemy. Witamina D w pożywieniu w największych ilościach występuje w rybach morskich, tłuszczach ryb i ssaków morskich, w mniejszych – w mięsie, podrobach, drobiu i przetworach mlecznych.  Z powodu małego spożycia ryb, głównym źródłem witaminy w diecie są produkty nabiałowe. W Polsce stwierdza się niedobory witaminy D, dlatego zalecana jest suplementacja. Niemowlęta karmione sztucznie powinny otrzymywać witaminę D w mleku modyfikowanym, natomiast karmione naturalnie – w kroplach.

Zobacz też: Niedobór witaminy D przyczyną anemii u dzieci

Rozwój krzywicy

Niedobory witaminy D mogą powstać wskutek zbyt małego spożycia witaminy D z pożywieniem, zaburzeń wchłaniania wapnia, a także z powodu zbyt małej syntezy w skórze i niedostatecznej ekspozycji na słońcu.

W przypadku zbyt małej ilości witaminy D3 zaburzeniu ulega wchłanianie wapnia w jelicie, co skutkuje zmniejszeniem jego ilości we krwi. Powoduje to wzrost wydzielania przez przytarczyce parathormonu – hormonu, który zwiększa uwalnianie wapnia z kości, w wyniku czego dochodzi do upośledzenia mineralizacji kości.

Krzywica może powstawać także w wyniku nieprawidłowego wchłaniania witaminy D w przewodzie pokarmowym.  Zaburzenia wchłaniania mogą wystąpić w ostrej biegunce, zespole złego wchłaniania, podczas długotrwałej lub częstej antybiotykoterapii.

Zobacz też: Krzywica

Wczesnym objawem krzywicy jest zmiękczenie kości czaszki, miękki i wiotki brzuch, opóźnienie zarastania ciemienia. Dziecko jest blade, rozdrażnione, poci się w okolicy potylicy, może nie mieć apetytu. W dalszych etapach krzywicy dochodzi do zniekształcenia klatki piersiowej i kręgosłupa, wykrzywienia kończyn dolnych, płaskostopia, obniżenia napięcia mięśni, opóźnienia ząbkowania.

Krzywica występuje najczęściej między 2. miesiącem a 3. rokiem życia.

Żywienie zgodne ze schematem żywienia niemowląt, a także spacery z dzieckiem na świeżym powietrzu, zagwarantują prawidłowy rozwój i nie doprowadzą do zaburzeń wynikających z niedoboru witaminy D.