10 faktów i mitów o odżywianiu

Czy to prawda, że nadmiar soli szkodzi zdrowiu, czerwone wino jest dobre na serce, a szpinak chroni przed anemią? Zapytaliśmy o to dietetyka!

Czy to prawda, że nadmiar soli szkodzi zdrowiu, czerwone wino jest dobre na serce, a szpinak chroni przed anemią? Każdy z nas na co dzień spotyka się z wieloma obiegowymi opiniami na temat właściwości różnych pokarmów. O to które z nich są prawdziwe, a które możemy włożyć między bajki, zapytaliśmy dietetyka.

10 faktów i mitów na temat odżywiania - dementuje dietetyk

Fot. Depositphotos

O zdrowym odżywaniu mówi i pisze się bardzo bardzo dużo. I co dziwnego, żyjemy w czasach, gdy dbałość o zdrowie dla wielu jest kluczową sprawą dla wielu z nas. Coraz bardziej świadomie wybieramy również pokarmy, starając się codziennie pamiętać o tym, że zdrowe odżywianie to podstawa dobrego zdrowia i samopoczucia. Dlatego chętnie i często słuchamy obiegowych opinii na temat właściwości różnych pokarmów, lecz czy wszystkie są prawdziwe?

Zebraliśmy 10 najbardziej popularnych i zapytaliśmy o opinię Aleksandrę Kilen-Zasieczną, dietetyka!

 

Nadmiar soli szkodzi zdrowiu

10 faktów i mitów na temat odżywiania - dementuje dietetyk

Fakt. Sól, a dokładniej sód będący jej głównym elementem, jest istotnym składnikiem naszej
codziennej diety. Pełni wiele ważnych funkcji w organizmie, m.in. warunkuje prawidłową
gospodarkę wodno-elektrolitową. Z drugiej strony nadmiar sodu w diecie (pochodzącej
głównie z soli i produktów, do których jest stosowana) może szkodzić. Przeciętne spożycie
soli znacznie przekracza zalecaną porcję, która wynosi około 0,5 g sodu/dzień, co odpowiada około 1,25 g soli dziennie (łyżeczka soli waży 6g!). Długotrwały nadmiar sodu w organizmie grozi zwiększoną zapadalnością na choroby układu krążenia: nadciśnienie tętnicze, udar mózgu czy zawał serca. Może także powodować nadmierne gromadzenie się wody w organizmie, a w konsekwencji opuchnięcia.

Gdzie możemy znaleźć sól? Przede wszystkim sól kuchenna stosowana jest do przygotowywanych przez nas potraw, bądź dosalania już na talerzu oraz przy produkcji
przetworzonych produktów spożywczych (serów żółtych, wędlin i innych przetworów mięsnych, mieszanek przypraw, kostek bulionowych, chipsów, produktów typu fast food, paluszków, krakersów i wielu innych powszechnie przez nas spożywanych).

 

Ciepłe mleko ułatwia zasypianie

10 faktów i mitów na temat odżywiania - dementuje dietetyk

Fakt/Mit. Wydaje się, że mleko jest dobrym sposobem na bezsenność. Zawiera bowiem tryptofan, czyli aminokwas przekształcany w naszym organizmie na serotoninę. Serotonina (tzw. hormon szczęścia) jest istotnym neuroprzekaźnikiem w mózgu, a jej niedobór może powodować bezsenność. Z tego powodu mleko prawdopodobnie może ułatwić nam zasypianie. Jednak brak jest jednoznacznych badań potwierdzających ten efekt, co więcej coraz częściej mówi się, że ciepłe mleko może ułatwiać zasypianie na zasadzie placebo. Rytuał związany z wypiciem mleka i wzięciem gorącej kąpieli pomaga się nam zrelaksować, a co za tym idzie szybciej i łatwiej zapadniemy w kojący sen.

 

Picie kawy jest niezdrowe

10 faktów i mitów na temat odżywiania - dementuje dietetyk

Mit. Wiele badań wykazało, że kofeina znajdująca się m.in. w kawie i czarnej herbacie wpływa
pozytywnie na nasz nastrój, zwiększając czujność i koncentrację, a zmniejszając depresję
czy lęk. Taki efekt uzyskiwany jest jeśli dawka kofeiny jest mała. Z innych obserwacji wynika,
iż kofeina ma działanie odwadniające, jednak przy dawce wynoszącej mniej niż 300 mg tej
substancji na dzień efekt ten nie będzie większy niż po wodzie. Gdy codziennie będziemy
pili około 2 l wody, a ilość kofeiny nie będzie zbyt wysoka efekt ten będzie niezauważalny dla
naszego organizmu. Duże dawki kawy (a co za tym idzie kofeiny) mogą powodować niepokój, bezsenność czy odwodnienie. Osoby z nadciśnieniem tętniczym czy osoby ze zwiększoną liczbą skurczów serca również powinny jej unikać.

 

Czerwone wino jest dobre dla serca

10 faktów i mitów na temat odżywiania - dementuje dietetyk

Fakt. Wino jest niezwykle bogate w tzw. antyoksydanty – polifenole, które zwalczając wolne rodniki regulują prawidłowe działanie naszego organizmu. Chronią go m.in. przed starzeniem,
nowotworami, zaburzeniami lipidowymi i chorobami serca. Polifenole wykazują szczególne
działanie obronne na układ sercowo-naczyniowy. Najbogatszym źródłem antyutleniaczy jest
wino czerwone, produkowane z czerwonych winogron, których skórki (wykorzystywane przy
jego produkcji) są znacznie bogatsze w te substancje niż winogron białych. Należy jednak
pamiętać, że nadmierne picie alkoholu wiąże się również z negatywnym wpływem na nasze
zdrowie i nie każdy może lub powinien go spożywać.

 

Szpinak chroni przed anemią

10 faktów i mitów na temat odżywiania - dementuje dietetyk

Fakt/Mit. Wiele danych podaje, że szpinak jest świetnym źródłem żelaza, a dzięki temu chroni nasz organizm przed anemią. Nie jest to do końca prawdą. W 100 g tego produktu mamy tylko
2,4 do 4 mg żelaza, podczas gdy np. 100 g pestek dyni dostarcza aż 15 mg tego składnika.
Szpinak ma jednak inny składnik, który pomaga zapobiegać powstawaniu niedokrwistości,
a mianowicie kwas foliowy, będący niezbędnym elementem przy produkcji erytrocytów
– czerwonych ciałek krwi. 100 g szpinaku dostarcza około 140 mg kwasu foliowego.
Dodatkowo szpinak obfituje w witaminę C ułatwiającą wchłanianie żelaza przez organizm,
co jest dodatkową zaletą i czynnikiem przemawiającym za skutecznością tego produktu w
walce z anemią.

 

Nowalijki są niezdrowe

10 faktów i mitów na temat odżywiania - dementuje dietetyk

Fakt/Mit. Nowalijki to warzywa pojawiające się na naszym stole wczesną wiosną. Należą do nich
przede wszystkim sałata, rzodkiewki, szczypiorek, natka pietruszki, pomidor czy ogórek. Są to rośliny uprawiane w szklarniach, gdzie rosną duże i dorodne, dzięki zapewnieniu im odpowiednich warunków – temperatury, wilgotności i podłoża bogatego w mikroelementy i nawozy. To właśnie ilość stosowanych nawozów i przenawożenie roślin może być przyczyną
gromadzenia się w nich szkodliwych dla zdrowia substancji (azotanów – przekształcających
się w rakotwórcze azotyny, ołowiu, kadmu, rtęci, miedzi, ołowiu i pozostałości środków ochrony roślin). Warto wziąć pod uwagę fakt, iż warzywa zarówno szklarniowe jak i gruntowe (importowane) są u nas dostępne przez cały rok, a więc nazwa „nowalijki” wydaje się być błędna. Oczywiście zarówno warzywa gruntowe jak i szklarniowe przed trafieniem na półki sklepowe poddawane są dokładnym badaniom, dzięki czemu warzywa przenawożone mogą być w porę wycofane ze sprzedaży. Najlepiej kupować młode warzywa od zaufanych producentów bądź z upraw ekologicznych. Nie należy jednak popadać w przesadę i pamiętać o tym, że wszystko w nadmiarze może nam zaszkodzić. Warto również przestrzegać paru zasad: nie przechowywać warzyw w lodówce w foliowych opakowaniach (także ogórków wężowych w folii), wybierać mniejsze sztuki warzyw (np. rzodkiewek) i nie kupować warzyw, które są nadgniłe czy mają przebarwienia na liściach, przed spożyciem długo i dokładnie myć warzywa pod bieżącą wodą, a szklarniowe pomidory i ogórki obierać ze skórki.

 

Mleko to najlepsze źródło wapnia

10 faktów i mitów na temat odżywiania - dementuje dietetyk

Fakt. Produkty mleczne faktycznie są najlepszym źródłem wapnia. Składnik ten jest też bardzo
dobrze przyswajalny przez nasz organizm właśnie z mleka i innych produktów mlecznych.
Mitem jest natomiast, że to ser biały jest najbogatszym źródłem tego cennego składnika.
Znacznie większą zawartość wapnia znajdziemy w serach żółtych podpuszczkowych,
fermentowanych produktach mlecznych i w samym mleku. Wapń jest niezbędny do prawidłowego rozwoju i wzrostu, jest głównym budulcem kości i zębów, chroni nasz organizm przed osteoporozą czy łamliwością kości, dlatego warto sięgać po produkty będące jego źródłem.

 

Słodkie i słone przekąski to tzw. "puste kalorie"

10 faktów i mitów na temat odżywiania - dementuje dietetyk

Fakt. Słone i słodkie przekąski dostarczają nam dużych ilości cukrów prostych, tłuszczów nasyconych i tłuszczów typu „trans”. Nie są to składniki korzystne dla naszego zdrowia i sylwetki. Takie przekąski spożywamy najczęściej między posiłkami, wieczorami, nie traktując ich jako posiłek, przez co często odkładają się w naszym ciele w postaci tkanki tłuszczowej. Każdy nadmiar energii, który nie będzie wykorzystany, zostaje przekształcony w tłuszcz, a przekąski znacznie ułatwiają ten proces. Efektem jest nadwaga czy otyłość. Dodatkowo nadmiar cukrów prostych może doprowadzić do występowania chorób takich jak cukrzyca czy insulinooporność, tłuszczów nasyconych do miażdżycy czy innych chorób serca, a tłuszczów „trans” dodatkowo do zmniejszenia dobrego cholesterolu HDL we krwi. Nie wspominając o tym, iż słone przekąski są bogate w sól, której nadmiar powoduje nadciśnienie tętnicze, a także nadmierne gromadzenie się wody w organizmie, przez co czujemy się stale napuchnięci i wzdęci.

 

Od ziemniaków się tyje

10 faktów i mitów na temat odżywiania - dementuje dietetyk

Mit. Ziemniaki są cennym źródłem wielu witamin i składników mineralnych (witaminy C oraz
witamin z grupy B, potasu, magnezu, wapnia, żelaza, fosforu). Są zasadotwórcze, dlatego
równoważą kwasotwórcze działanie produktów mięsnych, z którymi są często podawane.
Zawartość witaminy C w ziemniakach jest znacznie wyższa niż np. w jabłkach czy dyni.
Ich wartość kaloryczna to około 77 kcal w 100 g. To niewiele jeśli porównamy je do zamienników takich jak kasza czy ryż, które w 100 g mają ponad 300 kcal. Ziemniaki należą do warzyw i faktycznie w swojej grupie produktów mają wysoką wartość energetyczną. Biorąc jednak pod uwagę ich walory odżywcze z pewnością nie powinny znajdować się na naszej „czarnej liście” produktów zakazanych.

 

Napoje gazowane są niezdrowe

10 faktów i mitów na temat odżywiania - dementuje dietetyk

Fakt. Słodzone napoje gazowane nie są korzystne dla naszego organizmu – szkodzą zdrowiu i
sprzyjają gromadzeniu się tkanki tłuszczowej w ciele. Nie mówimy tutaj o wodzie gazowanej
niesmakowej, ale o słodzonych napojach gazowanych (w tym lemoniadach). Przede wszystkim są one źródłem tzw. pustych kalorii w postaci cukrów prostych - organizm nie musi zużywać energii na ich strawienie i rozłożenie, ponieważ występują już w formie prostej. Nadmiar cukrów jest przekształcany w tłuszcz gromadzony w okolicach brzucha, bioder czy pośladków, a co za tym idzie przyczynia się do powstawania cellulitu. Dodatkowo napoje gazowane wypłukują wapń i fosfor z kości, przez co zwiększają ryzyko m.in. osteoporozy (na którą są narażone zwłaszcza kobiety).

Odpowiedzi udzielała Aleksandra Kilen-Zasieczna, Poradnia Dietetyczna JeszFresh

Fot. Depositphotos

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (6)
/3 lata temu
co do ziemniaków a ryżu.. w 100 g ryżu nieugotowanego faktycznie jest około 300 kcal, ale po ugotowaniu jest juz ich tylko 130 :)
/3 lata temu
Wiadomo że wszystko trzeba brać z dużym marginesem:) Mieć po prostu zdrowe podejście do życia, do odżywiania też.
/3 lata temu
Zdecydowanie mi jest łatwiej i prościej unikać pokus dzięki temu że zamawiam sobie catering z Kiełki na Widełki. Taka opcja gwarantuje sukces.
POKAŻ KOMENTARZE (3)