Gen otyłości fot. Adobe Stock

Gen otyłości FTO - test, cena, znaczenie

Naukowcy nazwali gen FTO genem otyłości. Sprawia on, że masz większy apetyt i spożywasz nawet o 1/4 kalorii więcej. Prosty wymaz z policzka pozwoli ocenić jego występowanie.
Barbara Dąbrowska / 19.09.2019 15:03
Gen otyłości fot. Adobe Stock

Odkąd w ramach projektu Human Genom Project udało się rozpoznać większość ludzkich genów (a jest ich ponad 20 tysięcy) wśród specjalistów zajmujących się żywieniem rozbudziła się nadzieja na znalezienie genetycznego winowajcy nadwagi i otyłości. Zidentyfikowano wiele powiązań pomiędzy wariantami genów, a predyspozycjami do tycia i chorób tzw. dietozależnych. Jednak szczególną uwagę przyciąga gen FTO nazwany genem otyłości. Jak sprawdzić, czy go masz?

Spis treści:

Jak działają geny?

Gen to nic innego jak fragment DNA odpowiedzialny za budowę jednego, konkretnego białka. DNA zbudowane jest z liniowo ułożonych zasad azotowych. To kolejność ich ułożenia decyduje o tym, jaką strukturę będzie miało białko zakodowane przez dany gen. Białka odpowiadają za rozpoczynanie i szybkość poszczególnych reakcji w organizmie, pełnią funkcję enzymów, mogą decydować np. o tempie magazynowania tkanki tłuszczowej, szybkości metabolizmu kofeiny, czy usuwaniu nadmiaru soli z organizmu.

Minimalne różnice w budowie DNA, zamiana jednej zasady azotowej na drugą, powodują, że powstają tzw. warianty genów. To one właśnie różnią ludzi między sobą. Wariant genu może daną reakcję/funkcję ciała usprawniać lub wręcz przeciwnie osłabiać, określając predyspozycje danej osoby np. do tycia.

Gen otyłości fto
fot. Adobe Stock

Ekspresja genów

Jeśli myślisz, że to geny decydują o twoim losie masz rację, ale tylko częściowo. Nie możesz zmienić swojego genotypu, czyli zestawu genów odwiedzionego po rodzicach, ale możesz wpływać na to, czy gen będzie „włączony”, czy „wyłączony”. Fachowo określa się to jako ekspresję genu. Twój sposób żywienia może wpływać na to, jak działają twoje geny. To fantastyczna nowina! Badania pokazują, że pozytywne zmiany w diecie są w stanie „wyłączyć” geny decydujące o skłonności do nadwagi, cukrzycy, czy chorób serca już w ciągu 3 miesięcy.

Gen otyłości

W procesie powstawania nadwagi/otyłości bierze udział prawdopodobnie kilkadziesiąt różnych genów. Uwagę świata nauki przyciąga jednak jeden z nich: FTO (od angielskich słów fat mass and obesity associated gene). FTO wyróżnia się na tle innych genów siłą predysponowania do wystąpienia otyłości. Osoby, które posiadają niekorzystne warianty tego genu mają większy apetyt i średnio 25% wyższe spożycie kalorii w ciągu dnia. To właśnie dlatego ważą więcej.

Niekorzystny FTO występuje aż u 16% populacji. Jak sprawdzić, czy go masz? Wykonaj proste badanie genetyczne. Pamiętaj jednak, że gen ten nie jest „alibi” dla wieczornego podjadania, fast-foodów i słodyczy. Badania pomogą ci także określić skłonność do rozwoju cellulitu, czy zdolność twojego ciała do radzenia sobie z wolnymi rodnikami odpowiedzialnymi za starzenie się.

Gen otyłości test
fot. Adobe Stock

Badania genetyczne

W ciągu kilkudziesięciu lat rozwoju genetyki badania genetyczne stały się dostępne dla każdego. Ich cena nie jest wygórowana. Już za kilkaset złotych można sprawdzić najważniejsze warianty genów powiązanych z utrzymaniem prawidłowej wagi. Test na gen otyłości wykonasz już za 180-200 zł. Badanie jest proste, polega na samodzielnym pobraniu wymazu z policzka. W klinice zrobi to za ciebie pielęgniarka. Materiałem do badania dna jest ślina. 

Bardzo ważne jest, abyś pamiętała, że wyniki takiego badania są niezmienne przez całe życie, ale mówią jedynie o predyspozycji. Geny to informacje, plany, ale także zagrożenia. Na bazie badania genetycznego razem z dietetykiem i lekarzem prowadzącym można zaplanować plan żywieniowy, aktywność fizyczną oraz badania profilaktyczne dopasowane ściśle do twojego organizmu. To bardzo duży krok w kierunku tzw. spersonalizowanej medycyny, to inwestycja w zdrowie. Pomyśl o tym!

Dowiedz się więcej wpływie genów na ludzkie ciało:
Przeczytaj zanim wykonasz badanie genetyczne!
Czy sukcesy sportowe zależą od genów?
Genodieta – jakie efekty daje dieta DNA?

Specjalistka z zakresu żywieniowego leczenia otyłości, insulinooporności i zespołu jelita wrażliwego.
Barbara Dąbrowska-Górska
mgr inż.
Barbara Dąbrowska-Górska
dietetyk
Specjalistka z zakresu żywieniowego leczenia otyłości, insulinooporności i zespołu jelita wrażliwego.

Dietetyk z 12 letnim doświadczeniem. Ukończyła Technologię Żywności i Żywienie Człowieka w warszawskiej Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Pomaga pacjentom trwale zmienić nawyki żywieniowe. Uczy realnych rozwiązań, szacunku do ciała, konsekwencji i „godzenia” się z jedzeniem. Twórczyni autorskiego podejścia w nurcie pozytywnej dietetyki. Prowadzi poradnię online barbaradabrowska.pl.